Te fundit
Si u bë e zakonshme frika nga shqiptarët në Italinë e viteve 1990
13 Prill 2023, 17:31Sociale
TEMA
Fushatat antishqiptare në mediat britanike sot të kujtojnë shumë shënjestrimin e shqiptarëve në Itali dhe Greqi 30 vjet më parë – dhe duhen luftuar, jo të lejohet.
Nga Fabio Bego
Fushata e fundit antishqiptare në Britaninë e Madhe i ka shtyrë politikanët dhe intelektualët shqiptarë të mbajnë qëndrim në mbrojtje të bashkëkombësve të tyre. Fakti që disa shqiptarë mund ta trajtojnë problemin në mediat ndërkombëtare tregon se një pjesë e shoqërisë shqiptare është më e fuqizuar se në të kaluarën. Nga ana tjetër, sulmet e fundit ndaj shqiptarëve, lënë të kuptohet për forma të qëndrueshme margjinalizimi që nuk janë trajtuar kurrë seriozisht. Duke u mbështetur në materialet arkivore të deklasifikuara së fundmi dhe në përvojën time, do të hetoj fushatën antishqiptare të vitit 1997 në Itali.
Stereotipet negative dhe pozitive për shqiptarët janë trashëgimi e ideologjisë koloniale. Megjithatë, fenomeni i fundit i margjinalizimit u përhap në fillim të viteve 1990, kur shqiptarët emigruan jashtë vendit. Shqiptarët ndiheshin të padëshiruar në vendet e Evropës Perëndimore dhe disa prej tyre u përpoqën të fshiheshin për të mos u ngacmuar. Në Italinë e viteve nëntëdhjetë, shqiptarët mohuan origjinën e tyre dhe refuzuan të flisnin shqip. Në Greqi, shqiptarët myslimanë deklaruan se ishin ortodoksë dhe ndryshuan emrat e tyre. Në Londër të viteve 2000, një shqiptar që nuk kishte letra i mbante perdet të mbyllura dhe flinte me derën e kyçur, sepse kishte frikë se mos e kapte policia britanike. Në Brukselin e sotëm, shumë të rinj shqiptarë janë ngurrues ndaj personave që nuk i njohin, sepse kanë frikë se dëbohen.
Racizmi ekzistonte shumë kohë përpara se të vinin emigrantët
Stigmatizimi me të cilin përballen shqiptarët sot në Mbretërinë e Bashkuar nuk është i krahasueshëm me atë që përjetuan shumë shqiptarë në Italinë e viteve nëntëdhjetë. Vitet 1990 ishte koha e Striscia la Berisha, një program i përditshëm i ndjekur nga miliona njerëz që portretizonte burrat shqiptarë si të pistë dhe të vrazhdë dhe gratë shqiptare si prostituta.
Striscia la Berisha tregoi shkallën e ksenofobisë që përshkonte shoqërinë italiane. Ky qëndrim ishte i rrënjosur në kulturën pop dhe gjeneroi sjellje agresive ndaj të huajve. Në vitet 1990, ndryshe nga sot, pak njerëz skandalizoheshin nga të rinjtë që vishnin rroba me kryqe kelt dhe svastika. Ndryshe nga sa pretendojnë shumë sociologë dhe politikanë, shfaqja e nënkulturave të ekstremit të djathtë nuk u shkaktua nga emigrimi. Fashizmi dhe racizmi ishin aty përpara ardhjes së “emigrantëve”. Grupet e krahut të djathtë tradicionalisht e drejtonin urrejtjen dhe zemërimin e tyre ndaj hebrenjve italianë dhe grupeve të krahut të majtë. Ardhja e “të huajve” apo “ekstrakomunitarëve”, u dha atyre një objektiv të ri, i cili shpeshherë nuk mbrohej nga institucionet. Të ishe adoleshent shqiptar në Italinë e viteve 1990 do të thoshte të luftoje, të duroje, të bashkëjetoje dhe të përziheshe me rininë fashiste dhe naziste.
Theksimi i lidhjeve kriminale
Ndërmjet marsit dhe nëntorit 1997, mbi 16,000 shqiptarë u shpërngulën në Itali, duke ikur nga situata e rrezikshme që karakterizonte Shqipërinë gjatë krizës politike. Pas dhënies së lejeve të përkohshme të qëndrimit, nën presionin e opinionit publik, qeveria filloi të stimulojë riatdhesimin e tyre në verë.
Në gusht 1997, përfaqësuesit shqiptarë në Romë vunë re se “fytyra e fshehur e shoqërisë italiane ka filluar të shfaqet”. Në analogji me shtetet e tjera të Evropës Perëndimore, italianët po bëheshin më racistë dhe ksenofobikë. U theksuan informacionet për përfshirjen e pretenduar të shqiptarëve në aktivitete kriminale, ndërsa lajmi për rrahjen për vdekje të një shqiptari në Olbia nga një turmë vendasish thuajse u shpërfill. Raporti arriti në përfundimin se fushata mediatike dukej e ngjashme me atë të kryer nga shtypi grek që i parapriu një “fshese” masive të shqiptarëve nga Greqia.
Vetëm pak ditë pas këtij raportimi, më 30 gusht, kryeministri italian Romano Prodi nxori një dekret që parashikonte riatdhesimin e të gjithë shqiptarëve që kishin mbërritur në Itali që nga marsi 1997 dhe nuk kishin leje qëndrimi. Këto masa kishin të bënin me 4,800 persona, shumica e të cilëve jetonin në kampe. Qeveria italiane siguroi që nuk do të përdorte forcë për të riatdhesuar shqiptarët dhe në vend të kësaj mori masa për të inkurajuar kthimin e tyre vullnetar. Për shembull, një kanal i privilegjuar për aplikimin për viza italiane iu premtua atyre që pranonin të riatdhesoheshin. Qeveria italiane premtoi gjithashtu se do të ndihmonte riintegrimin e tyre social në Shqipëri.
Shumica e shqiptarëve refuzuan të ktheheshin, duke thënë se kishin humbur shtëpitë, punën dhe paratë në krizën financiare dhe politike të vitit 1997. Emigrantët organizuan protesta duke kërkuar një mundësi për të gjetur një punë në Itali. Në disa kampe, si në Cassano Murge, shqiptarët hynë në grevë urie. Vështirësitë e përbashkëta dhe tragjeditë në Mesdhe bënë që komunitetet e emigrantëve të solidarizoheshin me njëri-tjetrin. Shoqata Shqiptare “Illiria” dhe Shoqata e Punëtorëve Pakistanezë, bashkëorganizuan një demonstratë më 28 maj, në Romë, duke kërkuar një politikë të re që lejonte njerëzit të emigronin ligjërisht pa rrezikuar jetën. Në atë kohë qarkulluan zëra se vizat shiteshin në ambasadën italiane dhe se çmimi i kërkuar nga gomonet e paligjshme ishte më i përshtatshëm se shuma e parave që kërkohej për të marrë një vizë “të ligjshme”.
Shtohet presioni për riatdhesim
Dekreti i Prodit e shtoi klimën e mosbesimit ndaj shqiptarëve. Kryebashkiaku i Acqui Terme propozoi të shpërbleheshin ata që raportonin “ekstra komunitarë”. Sindikatat e policisë kërkuan riatdhesimin me forcë të të gjithë shqiptarëve që, sipas tyre, ishin të përfshirë në krimin e organizuar dhe përdornin fëmijët si mburoja. Një 25-vjeçar shqiptar u vra nga policia pasi ai dhe tre të tjerë me të cilët udhëtonte me makinën e vjedhur nuk ndaluan në një kontroll. Ai u qëllua në shpinë. Sipas policisë, e shtëna me armë ishte qëlluar aksidentalisht kur policët po ndiqnin të arratisurit në këmbë. Polici as nuk u pezullua dhe as nuk u hetua.
Më 29 nëntor qeveria italiane nxori një tjetër dekret për riatdhesimin e shqiptarëve. Italia ofroi 600,000 lireta për të rriturit dhe 300,000 lira për të miturit që vendosnin të ktheheshin vullnetarisht në Shqipëri. Më 3 dhjetor, policia dhe karabinierët sulmuan kampet dhe 650 persona u kthyen me forcë në Shqipëri. Ambasada shqiptare u ankua për karakterin e dhunshëm të operacionit. Ambasadori pohoi se ligji i ri u publikua në Gazzetta Ufficiale më 2 dhjetor. Shqiptarëve nuk iu la kohë të informoheshin për dekretin dhe të vlerësonin stimujt që ai ofronte. Shumica e emigrantëve nuk përfituan nga stimujt sepse nuk konsideroheshin si “riatdhesime vullnetare”.
Pjesa më e madhe e opinionit publik italian ishte dakord me masat ekstreme të miratuara nga qeveria. Presidenti i Caritas, një organizatë humanitare katolike, tha se ishte më mirë që shqiptarët të ktheheshin sepse mund të përfundonin në duart e organizatave kriminale. Gjenetisti Luigi Luca Cavalli-Sforza tha se emigrantët duhet të përzgjidheshin dhe se vetëm ata me një shkallë të caktuar kulture mund të vinin dhe jo vetëm hajdutët dhe prostitutat. Gazeta e majtë La Repubblica ra dakord me Ministrinë e Brendshme se forca ishte e nevojshme për t’i dhënë fund një situate që ishte bërë e turpshme dhe e rrezikshme për autoritetet italiane.
Një komunitet u veçua
Mendimet e sipërpërmendura tregojnë se italianët me prejardhje të ndryshme shoqërore kishin paragjykime të ngjashme për shqiptarët. Policia, liderët fetarë, akademikët, madje edhe gazetarët e majtë, i identifikonin shqiptarët me kriminelët. Narrativat antishqiptare të viteve nëntëdhjetë kanë kapërcyer Italinë dhe shekullin e 20-të dhe janë bërë mënyra më e zakonshme për të veçuar komunitetin shqiptar si agjent krimi dhe dhune. Për ta ndalur këtë prirje, është e nevojshme të rritet ndërgjegjësimi në lidhje me stigmatizimin historik të komunitetit shqiptar në Evropën Perëndimore dhe përfundimisht të ndërmerren veprime ligjore kundër racistëve, qofshin ata grupe të fshehta të ekstremit të djathtë, apo politikanë të rrymës kryesore.
10 Komente
Lini një Përgjigje
Më të lexuarat
24 oret e fundit
Javen e fundit
Blog Tema
Kush eshte ai pederast qe i hedh te tilla tema paKuptim per kohen qe jetojme ? apo pederastet e athinas !
Jo mor qafpalar turkoshqipfoles,nuk jane as nga athina e as nga hena jane nje rrealitet i madh i perceptimit te nje njethundraku shqipfoles ne site e evropianeve amerikaneve e me gjere.... tourkalvanos kriminel! Nuk ka shurre deveje a levanto qe u heq kete rrealitet.... allah uakbar
Edhe ti shqipfoles je!!! Per me teper ti je produkt i asaj propagande te shfrenuar dhe imorale qe perpiqesh te identifikohesh si dicka ndryshe qe te largosh stigmen nga vetja. Ky i joti eshte problem psikologjik qe shkon pertej mbijeteses dhe ka nevoje per kura te specializuara. Besoj se mund te gjesh doktorre shume te mirene Athine ose me mire ne "A Thene". Kam pare shume nga lloji yt. Zakonisht shtresa me injorante dhe pa karakter e nje populli rreagon ne menyren tende. Nejse, "te shkuara"!
KUNDER MALLKIMIT TE GJUHES SHQIPE (1865-1911) Si shqiptarë që jemi Shqip ne duhet të mësojmë Dhe Zotin, të drejtë kemi, Ne gjuhën shqipe ta lëvdojmë. Epo ju gjuhën tonë Doni ta humbisni fare Dhe me mallkim e me nëmë Shprehni ta shpini në varre. S’më vjen rëndë nga priftërinjtë Që s’ dinë ç’ bëjnë e ç’punojnë, I urdhërojnë të zinjtë Që gjuhën shqipe ta mallkojnë. Po krye-priftërinjtë e tyre Nëkëmbës t’ orthodoksisë Shumë punë prej mynxyre Bëjnë kundër Shqipërisë! Të mallkojnë njerëzinë Të nëmosin gjuhën tonë, Të përçajnë Shqipërinë, Zoti mos e pastë thënë! Thonë s’ ditka Krishti shqip Dhe shqip-fjalë s’ pret prej nesh, Vetëm në gjuhën greqisht Të dëgjon e të mban vesh! Këto e shumë të tjera, Që dëgjon në kishë brenda Dhe na mallkojnë për hera Gjuhën tonë që s’ ua k’ ënda. S’ kanë frikë as turpërohen Që përçmojnë Perendinë, Po mburren edhe lëvdohen Sepse shërbejnë Grejqinë! Gjuhën e kemi tonë Të vjetër dhe të vyer, Nga Perendia ish thënë Që ta ruajmë të çkëlqyer. - Poezi nga Petro Nini Luarasi
Me bukur nuk mund thuhet!
Shkrime idiote te pororsitura nga bythaqimat grek ! Cfar karagjozash jane mor ja shkedhefte Afrikani bathen !
Nuk jane greket por e verteta. Un e kam hequr mbi lekure te gjith ate periudhe dhe cdo fjale e ketij artikulli eshte e vertete. Ketu nuk flitet keq per ne por per ata qe ksenofobine e ushqyen qe te fitonin kapital politik. Shembulli me spektakolar eshte "lega nord". Kur grupi i pare i Shqiptareve arriti ne Itali, kjo organizate ishte si te thuash "pijanecet e mehalles". Mirepo fale propagandes antishqiptare ata u kthyen ne partine kryesore te veriut dhe faktor i rendesishem politik ne Itali. Ne fillim edhe ne nuk dinim dhe kishte raste kur agresiviteti i tepruar i akumuluar gjate kohes se rregjimit kthehej dhe amplifikohej pertej cdo permase nga mediat italiane. Ne te vertete shumica derrmuese donim vetem te kishim nje jete normale dhe vuajtem me shume se cilido komunitet dhe kjo fale nje rryme shume te forte greko-sllave-fetare qe pandalshem punon kunder nesh. Atehere fale dulles ishim tejet te dobet te mbroheshim dhe te rreagonim, por tashti fale punes zgjuarsise gjerat kane ndryshuar. Vuajtjet dhe shtypja na ka bere me te mprehte, por nuk duhet te harrojme. Prandaj personalisht e vleresoj kete artikull si te vertete dhe kujtese per ne dhe brezat e ardhshem. Ne duhet medoemos te investojme ne brezat e ardhshem qe ajo qe na ndodhi ne te mos perseritet me.
Shkodran ,vleresohe dhe pastaj shko ha nji sufllaq me janullatosin .Sex Oqiii ,Ooooooooooqi ,se mos na ngjallet Kadavra greke nga cari
Jam shume i zene per sufllaqe. Nuk i sherbejme vetes duke mos pare te verteten. Qe nuk na duan dhe diskriminuan edhe ti e di dhe prandaj urren. Por me nerva dhe urrejtje nuk zgjidhet gje. Duhet punuar me zgjarsi dhe vetedije. Vetedije qe njeh armiqte dhe miqte dhe punon per te ardhmen ashtu sic punuan Rilindasit.
FAKTET TREGOJNE SA TE DREJT KANE PASUR ATA KURAJOZE TE RRALLE QE U HODHEN NE TELA TE KUFIRIT KUR AI MBROHEJ ME ZJARR E HEKUR DHE KUFITARI DEKOROHEJ KUR VRISTE PA GJYQ NJE PERSON QE TENTONTE TE KALON KUFIRIN. SHUME HESHTJE DHE ASNJE MEMORIAL PER ATA HEROJ.