Kriza energjitike, për shkak të keq-menaxhimit. KESH shiti energji për 10 euro megavati dhe e bleu për 60 euro

12 Prill 2012, 11:53Politika TEMA

Besar Likmeta, BIRN

Dokumentet e siguruara nga Balkan Insight tregojnë se eksportet e larta të energjisë elektrike në janar 2011 nga Korporata Energjitike të Shqipërisë, KESH, destabilizuan Kaskadën e lumit Drin, duke pakësuar në një muaj të vetëm këtë rezervë kyçe të energjisë.

Pasojat e shitjeve të larta të energjisë elektrike dhe të menaxhimit të dobët të burimeve ujore janë ndjerë vetëm muaj më vonë, kur Shqipëria përjetoi atë që kryeministri Sali Berisha së fundi e quajti kriza më e keqe e saj energjetike “në histori”.

Ballkan Insajt ka mësuar se KESH ka eksportuar energji elektrike në janar 2011 me një çmim shumë të ulët, 10 euro për megavat orë, ndërsa importet që kanë filluar në prill, kanë kushtuar më shumë se 60 euro për megavat orë – gjashtë herë më shumë.

Kur importimin këtë energji, KESH-i gjithashtu ka paguar një çmim që ishte mesatarisht 20 € më i lart se ajo e paguar nga kompania e shërbimeve private, CEZ Shperndarje, edhe pse të dyja kompanitë kanë përdorur të njëjtin treg rajonal të energjisë.

Kostoja e lartë e këtyre importeve ka dëmtuar financat e KESH-it, duke e detyruar atë të kërkojë ndihmë financiare nga qeveria, në mënyrë që të në vend të ketë drita.

Të dhënat e marra nga ERE-ja ndërkohë tregojnë se përdorimi joefikas i burimeve të energjisë në Shqipëri në vitin 2011, uli normën e prodhimit të energjisë elektrike, shkaktoi humbje potenciale për KESH-in me vlerë dhjetra miliona euro.

Në një deklaratë për Balkan Insight, KESH-i tha se kishte arritur rezervat e Shqipërisë për energji efektive. Ajo fajësoi nivelin e ulët të prodhimit, me një kombinim të motit të paparashikueshëm dhe të normave të larta të konsumit të energjisë elektrike. KESH tha se norma e prodhimit në vitin 2011, që e cilëson në nivelin më të ulët historik, ishte shumë e ulët për nevojën  që ka vendi për të garantuar një furnizim të sigurtë për konsumatorët.

Korporata gjithashtu tha se ka paguar më shumë për importet e energjisë elektrike se CEZ, për shkak se KESH duhej të importojë energji elektrike në baza mujore për të garantuar furnizimin, ndërsa CEZ ka vetëm për të importuar energji elektrike në baza vjetore. Kjo është për shkak se CEZ është i detyruar vetëm për të garantuar se importet e saj mbulojnë nivelin e humbjeve në rrjet.

KESH tha se detyrimi i saj për të garantuar një furnizim 100 për qind të energjisë elektrike për konsumatorët, do të thotë se tregtarët e energjisë mund të shfrytëzojnë periudhat e thatësirës, duke rritur çmimet.

Harxhim rezerva:

Prodhimi i brendshëm i energjisë në Shqipëri është rreth 98 për qind i varur nga hidrocentralet.

Dy kaskadat kryesore mbi lumenjtë Drin dhe Mat, prodhojnë mbi 94 për qind të energjisë elektrike për konsumatorët dhe zakonisht ofrojë më shumë se 65 për qind të kërkesës totale neto të vendit.

Sipas Agjencisë së Shqipërisë të Burimeve Natyrore, kaskada e Drinit, me një kapacitet total të instaluar prej 1350 MË, përbën 82 për qind të prodhimit të energjisë së vendit me tre hidrocentrale.

Diga e Fierzës është konsideruar si shtylla kurrizore e sistemit energjetik gjeneruese, pasi ajo rregullon rrjedhjen e ujit për dy digat e tjera të mëdha, Komanit dhe Vaut të Dejës.

Dokumentet e siguruara nga Operatori Transmisionit Shqiptar, OST-së, tregojnë se në janar 2011, KESH ka eksportuar 232,128 MËh energji elektrike, e cila çoi në një rënie në nivelin e digës së Fierzës në 11 metra.

Niveli i ulët e digës do të thotë se rezerva energjetike të kaskadës së Drinit, që më 1 janar 2011 ishte 1.024,4 GËh energji elektrike, ra me pothuajse gjysmën më 1 shkurt 2011, në 634.2 GËh.

Për shkak se energjia e prodhuar nga hidrocentralet është kinetike, niveli i ulët i ujit të digës zvogëloi efiçensën e prodhimit, që do të thotë se ishte i nevojshëm më shumë ujë për të prodhuar një kËh të energjisë elektrike.

Por, edhe pse niveli i digës Fierzës ishte duke rënë me 40 centimetra në ditë, në janar 2011, KESH vazhdon të eksportojë energji elektrike, pavarësisht efektin negativ që kjo kishte në efikasitetin e digës së Fierzës.

KESH i tha Balkan Insajt se ai nuk mund të parashikonte se fluksi i ujit ne dige në janar të vitit 2011 do të ishte aq i ulët, në 216 metra kub për sekondë, shumë më e ulët sesa në rrjedhën në dhjetor 2010, e cila ishte 657 metra kub për sekondë dhe mesatarja historike për janarin, 260 metra kub për sekondë.

“Ishte e pamundur të parashikohet se fluksi mesatar i ujit në digën do të ishte shumë më i ulët se mesatarja historike,” tha KESH.

Por, të dhënat e publikuara në raportimin vjetor të ERE-s kundërshtojnë KESH-in. Raporti tregon se fluksi mesatar i ujit në janar në rezervuarin e Fierzës ishte 213 metra kub për sekondë. Fluksi në janar të vitit 2011 ishte 223 metër kub për sekondë, 10 metra më e lartë se mesatarja historike.

KESH pretendon gjithashtu se eksportet e saj do të kishin pasur ndikim “zero” në qoftë se CEZ Shperndarje, distributor privat, do të kishte importuar fuqi të mjaftueshme për të mbuluar humbjet e saj në rrjet në janar të vitit 2011, kur kërkesa për energji elektrike ishte e lartë.

Megjithatë, CEZ e kishte të nevojshme për të importuar sasi të mjaftueshme për të mbuluar humbjet e saj vjetore në rrjet, që në vitin 2011 ishin 37.7 për qind. Ajo jo domosdoshmërisht duhet të mbulojë humbjet çdo muaj.

Në vitin 2011 CEZ ka importuar në totale 1.814 GËh energji elektrike, ndërkohë që KESH ka importuar 1.448 GËh.

Burimet në tregun e tregtimit të energjisë i kanë thënë Ballkan Insajtit se kontratat e KESH-it të eksportit në janar të vitit 2011 ishin me çmime të ulët, 10 euro për MËh, por që kur kompania filloi importimin për të përmbushur furnizimin në prill, çmimi mesatar i energjisë elektrike ishte 60 euro për MËh.

Një indikator kyç i përdorur nga ERE për të vlerësuar efikasitetin e përdorimit të një sistemi hidroenergjetik të digës, është konsumi specifik i ujit për të prodhuar një kËh të energjisë elektrike.

Në vitin 2011, 1.47 metra kub uji ishte e nevojshme për të prodhuar një kilovat energji elektrike, çka tregon efikasitetin saj të ulët gjatë kësaj dekade.

Por, KESH i tha Ballkan Insajtit se konsumi specifik ishte vetëm një masë empirike dhe se faktorët e tjerë duhej të merren parasysh gjatë vlerësimit të efikasitetit.

Kompania theksoi se prurjet e ujit në digën e Fierzës në vitin 2011 kishin qenë të ulëta në bazë të mesatares historike, dhe gjatë viteve të thatësirës në vitin 2002, 2007 dhe 2011 treguesi i konsumit specifik ishte më i lartë.

Përveç kësaj, KESH tha se nevoja për të garantuar pa ndërprerje furnizimi me energji elektrike në vitin 2011, “ka detyruar kompaninë për të gjeneruar energji elektrike në, çka ka çuar nivele të ulëta digën me një performancë të dobët”.

Megjithatë, edhe pse në vitin 2002 dhe 2007 konsumi specifik për prodhimin e energjisë elektrike ishte i lartë, në 1.38 dhe 1.4 metër kub për kËh, ai ishte ende më i ulët se në vitin 2011.

Sasia e ujit që rodhi në digat në vitin 2002 dhe 2007 ishte respektivisht 4.4 miliard dhe 4.1 miliard metra kub. Në vitin 2011 fluksi ishte 5.8 miliardë metra kub. Me një fluks shumë të lartë, konsumi specifik nga KESH-i në vitin 2011 ishte më i lartë se në vitin 2002 dhe 2007.

14 komente në “Kriza energjitike, për shkak të keq-menaxhimit. KESH shiti energji për 10 euro megavati dhe e bleu për 60 euro”

    1. aqifi says:

      Po nuk shiti dhe nuk bleu energji KESH-i, si do te fitojne para Kokelopa dhe Saliu? 20 EURO per MGW perkthehet ne dhjetera milione EURO vjedhje e paster qe ndahen midis Argites, Kokelopes dhe Fazllicit qe ka ujdisur kontratat me kompanite serbe qe blejne me 10 dhe shesin me 60 EURO me MGW.

      Asgje per t’u cuditur – jetojme ne Albanistan dhe qeverisemi nga nje Saliban…

  1. Ku merni vesh ju kamunista nga biznesi dhe nga taksa e sheshte. Ky eshte biznesi i saliut e blen me 60 E dhe e shet me 10 E. Si do e paguaj saliu cmimin e karrikes KM ? Populli paguan privilegjin te kete KM me te famshem ne bote, BURRE SHTETI.

  2. salistalin says:

    10 euro/Mw eshte incl. taksen e vjedhjes apo keshtu shqeto ?

  3. xha Jaho says:

    Konservimi apo ruajtja e energjise eshte sot nje nga problemet me te medha teknike.

    C’te bente KESH me energjine ne Janar, te mbushte magazinat e ministrise?

    Keto probleme jane te pashmangshme kur burimet e energjise jane vetem te nje lloji (ne rastin tone hidrike).

    1. Latif Dreqi says:

      xha Jaho,
      me ngjan qe kupton dicka nga energjitika, ndaj po te replikoj.Po vertet eshte problem ruajtja e energjise, por menaxhimi i KESHit eshte skandaloz. Nqs kjo eshte e vertete atehere ai drejtori politik i KESH nuk di abc-ne e ekonomise!Ta blesh me 60 e ta shesesh me 10!!Kur kishte mbiprodhim atehere kjo energji mund te konservohej minimumi ne Kosove te cilet kane TEC-e, duke kursyer lenden djegese.Por ka dhe tregje te tjere si Greqia psh.per te mos folur per TEC-in e Vlores, investim i cili doli bllof.Ekonomistet shqiptare merren me kursin e kembimit, nuk ka analiza ekonomike ne fushen e energjise, duke ditur qe sot eshte nder fushat me me interes.

      1. xha Jaho says:

        Nuk po marr ne mbrojtje KESH.

        Thjesht dua te them se Shqiperia nuk ka nje strategji te qarte energjetike. Keshtu qe gjera te tilla do te jene te pashmangshme. Ndoshta nje optimizim mund te behet edhe me burimet qe jane, por nuk do te jete plotesisht eficent. Eshte e vertete se mund te menaxhohet me mire, por edhe Kosova, edhe vendet e tjera shohin interesat e tyre jo tonat. Kontratat nuk lidhen ne cdo 3 muaj sic duam ne, keshtu qe disa gjera jane te detyrueshme.

        Per keto arsye bota sot ka njerez te cilet specializohen vetem ne “trading” per energjine. Edhe vendet e tjera kane probleme te ngjashme. Ne Shqiperi keto jane te dukshme sepse ne nuk kemi as strategji as specialiste. KESH eshte nje kompani e madhe qe duhet te drejtohet nga njerez teknike e jo nga disa militante. Ndryshe keto do te jene rezultatet.

        Sa per TEC-in e Vlores, ai ishte komplet budallallek dhe nuk ka per te punuar ndonjehere. As te mos mbaje njeri shprese.

        Latif,

        une kam qene i pjese e disa projekteve per “smart power grid” si edhe per optimizimin me te mire te sistemit energjetik duke perdorur burime te ndryshme. Nje sistem i tille po perdoret me mjaft sukses sot ne British Columbia (Kanada). Ne qofte se ai sistem do te implementohet ne Shqiperi, sistemi yne do te kurseje 25-35 % te energjise. Kostoja e impelmentimit te nje sistemi te tille eshte jo me shume se $ 100 000.

        Perpara vellezer, nga fitorja ne fitore!

    2. gjergj thanasi says:

      Mire qe magazinat e ministrise nuk mbyshen me emergji elektrike, po pse KESH-i yne ble e shet vetem te firmat serbe si EFT, Rudnap copmany etj.Pse kliente bleres e shites te KESH-it jane vetem funderrina e cetnike te Serbise si famekeqi Vojin Lazarevic, Aleksander Skulic apo Vuk Hamovic i biri i ish shefit te shtabit te Narodnia Armias se kohes se Titos? Pse duhet te paguajne shqiptaret sot dhjetra milion euro, sepse mesuesit te fiskultures Rexhep Rama iu tek te martohej me Milicen serbe e te pillnin se bashku Lirine e Sales?

      1. xha Jaho says:

        Gjergji,

        pa dashur te marre ne mbrojtje KESH-in dua te te kujtoj se eshte e natyrshme qe energjia jone do te shitet tek fqinjet. Ja qe ne Serbine kemi ne krah, jo Gjermanine.

        Dhe e dyta, ne nuk kemi njerez qe te jene te specializuar ne “energy trading”. Ne se KESH eshte perdorur edhe per korrupsion e perfitime personale atehere edhe me keq akoma. Per kete s’di c’te them.

        Ajo qe une po them eshte se edhe sikur te kesh ne KESH njerezit me patriote dhe me te ndershem problemi nuk zgjidhet me kaq. Qe KESH te jete i sukseshem duhet te trajtohet si kompani dhe te drejtohet nga specialiste dhe jo nga politikane. Te kete nje plan biznesi dhe nje plan teknik dhe ti zbatoje keto plane me fanatizem. Ne se behet kjo per nje 5-10-vjecar tregu i energjise tek ne stabilizohet dhe sektori energjetik nuk do te kete nevoje me per financime nga shteti. Kjo per momentin duket nje enderr sepse nuk duket se politika ka ndermend te heqe dore nga KESH.

        1. Latif Dreqi says:

          Jaho,
          Po si mund te heqin dore, kur KESH-i eshte e vetmja kompani e cila siguron para te thata, cash!madje eshte e vetmja e cila gjeneron para ne arkat e shtetit, atehere kur shet energji. e dyta mundesi punesime per ca te vobekte anekend shqiperise. Po jam plotesisht dakord, qe fatkeqesia eshte se nuk trajtohet si kompani. Sa per ‘energy trading’ specialistet gjenden, por puna eshte se nuk kemi kaq shume burime, sa te jemi faktor..ne vete te instaluar kemi pak fuqi, diku tek 2000 MW nqs nuk gaboj. Kjo eshte pak, per kushtet e sotme..Une besoj tek diversifikimi i burimeve, kemi mbetur ende me HEC-et e Enverit.
          Me vjen mire qe e njohke fushen, eshte kenaqesi te flasesh me specialiste..me sa kuptoj jeton ne Kanada..rri, se paske shpetuar!

  4. Vladimir says:

    Eshte e qarte qe depozitimi i energjise eshte i veshtire, per kete specialistet e energjitikes shume vite me pare parashikuan ndertimin e diges se Skavice me rezerva 2 vjecare ujore, duke bere te mundur shfrytezimin racional te ujit ne 5 kaskada Skavice, Fierze, Koman, Va Deje, Bushat. Edhe leket ishin, por Kryeministri vendosi “politiken ne plan te pare” si Enveri, ndertoi Rrugen e Kombit,pa studime efektiviteti e pa pyetur specialistet. Skavica mund ta ndertonte Rrugen cdo 5 vjet, Rruga mbi miliardin e eurove do miliona te tjera cdo muaj.

  5. anticensurë says:

    ky është një menaxhim i keq i energjisë,por në anën tjetër një menaxhim i mirë i vjedhjes!kujtoni se këta janë kaq të trashë sa të bëjnë gafa të tilla?
    jo o njerëz jo!të trashët jemi ne që paguajmë për të mbushur xhepat këta kriminelë!
    diku tjetër këta hajdutë pa çizme do të ishin lin4uar në mes të ditës!kurse në shqipëri mbahen për herronj!
    SE NUK NA LANË PA DRITA!
    si popull nuk nai kalon askush për TRASHËSI!
    mendore.

  6. Fatmir says:

    Menaxhimi eshte i shkelqyer,per xhepin dhe per votat natyrisht!!! E prodhon shteti ne hidrocentral per 4 euro,e blen nga jashte me 60 euro,ja shet CEZ-it me 10 euro dhe te dy se bashku nga njera ane rrjepin votuesit e Rames duke ua shitur per 95 euro(aq ben 1Mwh apo 1000 kwh me 135 leke/kw) kurse ne anen tjeter ja japin falas e pa asnje kufizim malokeve te Sales! Rrofte Edi Rama,mbrojtesi i madh i qytetareve qe po shkrin jeten dhe karrieren per ta!

  7. Ramy says:

    nga vitet 70 shkon bilal sina te tregu i gjese se gjalle dhe pyet nje fshatar sa e ke qingjin fshatari i thote ta zeme 5000 lek bilali i thote ma jep 5500 po deshe

Lini një Përgjigje

Adresa juaj email nuk do të bëhet publike. Fushat e domosdoshme shënohen *

Lini një Përgjigje