Ish-guvernatori Shkëlqim Cani argumenton se heqja e kufirit borxhit nuk është alternativa më e mirë për të nxitur ekonominë.
Në një interviste për Vizion Plus, ai shpjegon se mirëqenia nuk rritet me borxhe, aq më tepër kur pjesa e madhe e parave qarkullojnë në një numër të kufizuar njerëzish.
Sipas tij, për të shmangur kostot e borxhit, një nga alternativat do të ishte lehtësimi i mëtejshëm i politikës monetare.
Zoti Cani vijon më tej kur thotë se edhe në vitin e ardhshëm treguesit kryesore të ekonomisë do të vijojnë të përkeqësohen, për shkak të politikave të gabuara të qeverisë.
Në kushtet kur konsumi ka rënë ndjeshëm nxitja ekonomike është kthyer në një debat mes ekonomistëve. Papunësia si dhe nga pasiguria për të ardhmen ka bëre që shqiptarët të mos shpenzojnë, por të orientohen më shumë drejt kursimit.
http://www.top-channel.tv/video.php?id=20306
Veçanerisht per ekonomin Shqiptare qe esht ne ngerç,borxhi eshte vertet i frikshem.
Si koncept ketu e ka gabim ky _-Ekonomia ritet me borxhe , pavaresisht se ka edhe tregues te tjere qe duhet te ingranohen , por borxhet kur perdoren per investime te shendeteshme e risin ekonomine
Dhe qe te ritet konsumi duhet qe njerezit te kene para _-
….Ndaj Sala duhet te risi rogat e buxhetoreve dhe pensionisteve dhe ta risi njecike infacionin, nderkaq te eci me shpejt drejt investimeve….
Porse ekonomia jone do fuqizohej menejehere nqs Kosova i bashkohej Shqiperise –Do krijohej menjehre nje bum ekonomik ne ekonomine e perbashket shqiptare
Ndaj asnje nga keshillat tuaja si majtas edhe djathtas nuk krijojne ate permiresim substancial per ritje te fuqishme ekonomike, sic mund ta krijoje Bashkimi i Kosoves me Shqiperine
Nga Bashkimi jone do ritej konsumi ne menyre te jashtezakon shme ,sepse do ritje tregu shume, dhe ne ten njejten kohe taksat e shumta qe do merreshin do krijonin mundesine per ritje pagash te buxhetoreve qe do riste akoma me shume krkesen per konsum, etj
Pra zgjidhja per regullimin e mirqenies se shqitpareve ne Shqiperi eshte Bashkimi me Kosoven, aq me teper qe Kosova ka nje ekonomi dinamike ne ritje 4%, dhe kjo do ishte si nje inxheksion per fuqizimin e ekonomise shqiptare –Edhe investimet do riteshin menjehere nga Bashkimi,
se Bashkimi krijon mundesine per terhequr investitore te fuqishem te huaj ….
Vetem Bashkimi eshte ai qe ben ritjen e ekonomise shqiptare ne menyre solide …dhe qe na con menejhre prane nivelit europian ekonomik…
Ekonomia rritet me borxhe atehere kur ka baze,si ekonomia Amerikane.
P.sh.
1)Ti ke nje Restorant,nuk ecen mire,megjithate ti merr kredi.
2)Ti ke nje Restorant,ecen shum mire,ti merr kredi.
Ne cilin rast esht me me pak rrezik te marresh kredi?
Sa per bashkimim ke plotsisht te drejte,bashkimi esht treg i madh dhe garanci per investime serioze.
Tung.
Kur borxhi merret per te investuar ne sektoret strategjike te ekonomise atehere mund te themi se eshte i drejte edhe arsyetimi i ekonomisteve te Berishes.Problemi qendron ne faktin se keta ekonomiste se kane haberin se cilet jane sektoret strategjike te ekonomise se nje vendi.Te marresh borxh per rrogat e administrates dhe per te paguar pensionet eshte njelloj sikur te luash “rulet ruse”.Te marresh borxh per te shtruar rruget ne zonat malore ku edhe strukturat per nje turizem minimal mungojne eshte mungese pergjegjesie.Kur merret nje borxh duhet te jete vete sektori ku eshte investuar qe pergjigjet per kthimin e borxhit.A mund te me thoni se ç’kuptim ka autostrada midis Shqiperise dhe Kosoves kur taksat doganore midis dy vendeve ja kane marre frymen shkembimit te mallrave midis dy vendeve?
Ekonomia s’eshte shume e veshtire per tu kuptuar.Jane keta palo ekonomiste te politizuar qe me fjalorin e tyre e bejne te pakuptueshem per veshet e nje njeriu normal.
Zigur Qari,
Une mendoj se,ti ke shume te drejte. Une di se zakonishte borxh qeveria merr ne keto raste :
– Kur kemi lufte midis dy ose shume shteteve. Kjo sepse ti duhet te investosh ne blerje armesh etj.
– Kur ben investime gjigande dhe afatgjate si hidrocentrale etj.
Mos harrojme se,marrja e borxhit eshte e lidhur shume me interesin qeuhet te paguash per borxhin qe merr.
Di tju them se aktualisht interesi i borxheve qe merr Italia ( me formen e shitjes se bonova te saja ) eshte reth 5%. Ne se interesi do shkoje ne 7 % atehere, sipas deklaratave te bera, banka qendrore e Eurozones do te bleje vete bonot italjane per te mbrojtur ekonomine italjane.
Mos te harrojme ju lutem edhe faktin qe keto interesa bankare do te paguhen VETEM dhe VETEM nga ne taksapaguesit.
Pra, per sa thashe me siper, kufiri maksimal i interesit duket qe te jete 7 %.
Une di me siguri se bonot e vetem shqiptare u shiten ne tregun e kapitalit boteror ne tetor 2008, shuma ishte 300miljon dollare, shkalla e interesit 7,% dhe pjekuria deri ne vitin 2025.
Une di se tani shteti shqiptr paguan cdo vit VETEM per interesat e borxhit shume maramendase prej 48miljarde leke.
Une di qe, norma i interesit per marjen e borxhit ( bonot ) japoneze eshte vetem 0,2 %. Japonia aktualisht ka nje borxh gjigand prej 6mije miljarde dollare ( Italia 2012miljarde Euro ). M.gj.ate Japonia vazhdon dhe merr borxhe me interes te ulet sepse banka qendrore japoneze shtyp leke ne shtypshkronje dhe garanton bonot japoneze. Ne kuptimin qe ne se spekulatoret duan te ngrine interesin e bonove japoneze duke mos i blere ato me normat e interesit qe do Japnonia ( pra duke ulur kerkesen ) atehere hyn e loje banka qendrore japoneze e cila i blen bonot japoneze qe spekulantet nuk i duan. Pra banka japoneze si dhe FED-i amerikan mbrojen bonot e tyre dhe i tregojne kufirin tek thana spekulatoreve.
Une kisha nje pyetje per anetaret e forumit qe kuptojne nga ekonomia (une vete nuk jam ekonomist dhe lexoj me kenaqesi materjale mbi ekonomine ). M.q.s banka e Shqiperise ka te drejte te shtypi edhe ajo leke ne shtypshkronje pse nuk ben edhe ajo ate qe bejne banka qendrore e Japonise dhe FED-i amerikan.
Para ca ditësh ndoqa në Top Show një të ashtuquajtur debat midis ekspertësh të ekonomisë.
Përballë SHKËLQIM CANIT ishin Sherrefedini i Saliut dhe ca çunakë të tjerë që e quanin veten edhe ata, “expert ekonomie”.
Kur i dëgjoja ata elifimatrakë që deshin të konkuronin me CANIN, më skuqeshin nga inati edhe veshët.
Kështu më ndodh edhe kur dëgjoj të flasë për historinë një injorant si Saliu i Viçidolit përkundrejt akademikut REXHEP QOSJE.
Shume shkurt, pse nuk e jepni me te plote ate qe ka dashur te thoshte Cani, ne menyre qe lexuesi te mund te jape nje koment.
Vepruat drejt duke futur intervisten e Canit, qe pjeserisht ka te drejte sa i perket normes se interesit.
Ka dy rruge: kursimi ose borxhi.
Per Shqiperine duhet ndjekur nje rruge e ndermjetme, duke kursyer aty ku eshte e mundur dhe duke vazhduar te mirret borxh per te financuar projekte qe i sherbejne nxitjes se zhvillimit ekonomik (infrastruktura). Bllokimi i projekteve te infrastruktures do te ishte me pasoja te medha per tregun shqiptar dhe konkurencen e tij me vendet fqinje.
Marrja borxh ne fillim eshte e veshtire dhe kujton se te shikojne te gjithe ty, mundohesh me forcat e tuja ta lajsh kete borxh qe te ze frymen, por ske mundesi, se aq i ke te ardhurta dhe fillon e merr borxhin tjeter, keshtu nje borxh sot e nje neser dhe perseri borxh dhe vjen nje dite qe edhe vete e shikon qe te ka mbytur borxhi dhe atehere i thua vehtes, ne dreq te veje dhe fillon perseri krekosesh si me perpara.
Fillon e ndejn se je me i sigurt se perpara qe skishe borxh se vete ata qe presin tu kthejsh borxhet megjithese te bezdisin, ne fakt te mbrojne nga ndonje fatkeqsi, se po te vrau dikush qe i ke borxh, keta te paret te mbrojne se shpresojne se do tjua kthesh nje dite borxhin dhe qe llon qe njeri qe skishte me durim, donte te vriste borxliun e kapin ata qe kishin dhene borxh te paret, e pyesin pse do ta vrasesh, ai i thote qe sme ka dhen paret qe mi ka borxh, sa te ka i thone ata, kaq ja kthen ky, ik ore pirdhu spo e vrasim ne qe na ka trefishin e borxhit tat, jo ta vrasesh ti dhe e paralajmerojne se po e gjeti gje, borxhin do ta kerkojme ty.
Keshtu te dashur shqipetare qe ju eshte bere fytyra sholle dhe se njef me turpin, borxhi te varfero, por edhe te mban te sigurte.
E ate qe thone saleshet se po te marrim sa me shume borxh, do te na permiresohet jetesa, nji zot e di se cfare kane mesuar, si duket kur kane mesuar ekonimine e kane studiuar me ekonomine politike dhe jane te sigurt se po tha politika se jemi te paret, ashtu duhet te jete.
A ka ekonomista Shqiperia! Ekonomista mafioze qe ndertojne ekonomi mafioze. Po qe te kete ekonomista duhet te kete ekonomi e prodhim. Se nuk ka prodhim nuk shperndarje e rishperndarje. Borxhet jane peshe per ekonomi te zhvilluara e jo me per ekonomi si ajo e shqiperise. Borxhet drogojne ekonomine, kredite e ekzagjeruara drogojne ekonomise, pas droges vjen sfilitja, depresioni, e trupi krruset.
Shqiperia nuk ka asnje strategji zhvillimi kjo eshte arsyea qe shqiptaret qe jetojne jashte dhe e njohin shqiperine nuk investojne atje. Ne shqiperi nuk ekzistojne gjerat elementare per nje ekonomi te shendoshe. Shqiptaret duan te jene te gjithe me universitet te tipit “kristal”, duan te jene te gjithe nenepunes, te gjithe duan te vjedhin njeri tjetrin, asnje ligj nuk respektohet, kriminelet jane me te nderuarit, kush punon eshte budall, deri edhe votat nuk jane ne gjendje ti numerojne e atehere diskutojme hava. Shtetit shqiptar do ti priten dalengadale te ardhurat nga emigracioni, te ardhurat nga ndihmat Europiane, dhe te ardhurat nga privatizimet, kriminaliteti do te rritet e turizmi do te bjere e shteti shqiptar do te falimentoje automatikisht. Behet fjale kur, kjo eshte sekret.
Tek cilet e fut veten ti o figure?
Borxhet nuk jane keq per vitalizimin e ekonomise por kjo vlen per vendet me demokraci ku administrata publike eshte e afte qe kete borxh ta ktheje ne zhvillim.
Ne Shqiperi nje pjese e mire e borxhit shkon si korrupsion i paster ne xhepat e Ministrave nepermjet tenderave…prandaj edhe hiqet kufiri i borxhit.
Megjithate nuk duhet te merzitemi se shume shpejt do meren edhe masat antiborxh qe jane
-Shkurtim i shpenzimeve publike-me pak rruge,me pak asistence,me pak spitale dhe shkolla,me pak vende pune ne shtet por edhe ne privat
-Rritje e taksimit te popullsise
-Zhvleftesim i lekut.
Kur te vije ajo kohe(shume shpejt),atehere do e kujtojme kete horrin e Vicidolit per ditet e `lumtura` qe gezojme sot
Shkelqim Cani eshte nje perle te PS per ekonomine dhe si njeri.
-E degjoj me vemendje kur flet,pasi eshte i kuptueshem edhe per ate qe s’kane shkolle…Do desha qe analizat per problemet ekonomike aktuale te jene(jo detyre) por me te shpeshta nga Ai dhe si Ai te shtohen ne politike .Respekte
konkluzioni i canit [si nje nga ekonomistet me te mire dhe ish guvernator qe nuk pyeste njeri para ligjit]per ate qe ekonomia nuk rritet me borxhe eshte isakte.shtet eshte si familja qe komandohet nga i pari shtepise duke pasur parasysh qe te harxhohet aq sa ke mundesine por ketu hyn dhe risku. ky eshte problemi i sotem qe kemi ne shqiptaret. sa me i madh borxhi i qeverise aq me i madh eshte risku per te kredituar dhe per te investuar. sot te gjitha bankat e nivelit te dyte jane priovatizuar dhe nuk pyesin jashte interesit te tyre asnje. kjo varesi e ekonomise nga bakat private ne kacuar afer recensionit. ku treguesit kryesor jane mungesa e konsumatorit, papunesia e madhe dhe mbyllja e bisneseve si rrezultat i stokut qe krijohet. nuk ka gabuar vetem pd me qeverisjen e saj po kjo ka filluar me qeverite nano dhe meta ku ishte kulmi i privatizimeve . pote studiohen keto privatizme qe nga fillimi deri sot do te shihet qe popullit i jane vjelle miliarda dollar pasuri.rruga per te dal nga kjo gremine eshte te mos shitet albpetropli por te rritet niveli i manaxhimit. te krijohet nje banke ode fondacion shteteror per te dhene kredi te vogla me norme intsresio te vogel me afat te shurter kthimi sidomos per agrobisnesin.te shtetezohen minierat e ndryshme pasi nga keq manaxhimi dhe xhvatja po vuajne minatoret dhe shteti nuk vjel taksat e duhura. te hiqet dore nga taksa e sheshte dhe te veprohet si ne europen e zhvilluar ku me i pasuri paguan me shume.