Te fundit
Die Welt: Albert Ajnshtajn iu shpëtoi nazistëve me një pasaportë shqiptare
30 Dhjetor 2012, 19:32Politika
TEMA
Nga Naser Aliu
Para disa muajve publicistja dhe intelektualja e njohur Brunilda Ternova për të njoftuar lexuesin italian me vepra shqiptare, pat përkthyer në italishte një artikull të zotit Fahri Xharraj, ku thuhej se Einsteini kishte shpëtuar jetën me një pasaportë shqiptare. Qesh skeptik dhe kjo ishte arsyeja pse bëra disa kërkime. Gjeta një artikull tek gazeta e madhe gjermane “Die Welt”. Një artikull nga Stefanie Bolzen të publikuar më 27.01.2011. Intelektuali i shquar dhe publicisti, zoti Fahri Xharra si dhe Zonja Brunilda Ternova kishin të drejtë, ja arsyet:
Titulli i origjinalit është: “BESA SHPËTOI HEBRENJTË NGA VDEKJA E SIGURT” me dy nëntituj: “Gjatë pushtimit gjerman myslimanët shqiptarë fshehën gati 2000 hebrenj, kodi i nderit i detyronte ata të ndërmerrnin një hap të tillë” dhe “Shqiptarët nuk i dorëzuan hebrenj as ndihmës- xhelatëve të Musolinit, e as nazistëve dhe kështu rrezikuan jetën e tyre”
Në artikull bëhet fjalë për dramën e hebrenjve dhe rrëfen një plakë gati 89 vjeçare me emrin Scarlett Epstein (atëherë quhej Trude Grünëald), e cila falënderon policët shqiptarë për shpëtimin e jetës. Ajo ishte e re kur u desh të arratiset. Trude nuk kishte imagjinuar se një ditë, gjatë ikjes, do të përfundonte në Shqipëri dhe pikërisht atje, do të mbijetonte. Autorja thotë se në Shqipëri qenë fshehur gati 2000 hebrenj tek familjet shqiptare myslimane dhe gati të gjithë i shpëtuan gjahut nazist.
“Besa” quhet fjala për këtë shpëtim, sepse “Besa” është pjesë e kodit të stërlashtë të nderit tek shqiptarët. Kur dikush dikujt i ofron ndihmë dhe e merr në shtëpinë e vet, ai duhet edhe ta mbajë premtimin për mbrojtje: “ Shtëpia e shqiptarit është e Zotit dhe e mikut”, vazhdon autorja.
Tre ditë para se të niste drama e tyre, Hitleri kishte shpallur bashkimin e Austrisë me Gjermaninë dhe ishte kthyer në atdheun e vet për të njoftuar vendin se i ishte bashkangjitur Rajhut Gjerman. Edhe Trude kishte dalë jashtë dhe kishte parë atë masë të njerëzve, që ishin grumbulluar për ta përshëndetur Hitlerin dhe kujton një masë njerëzish si të hipnotizuar, duke brohoritur, madje nga frika kishte brohoritur edhe ajo. Trude kishte pritur tre muaj derisa kishte marrë një vizë. Dy vëllezërit e saj kishin ikur në Itali, pastaj në Angli…
“Shteti jugosllav ishte shumë antisemit”, thotë ajo. “Në pasaportat tona shkruante një“J“ (Jude) e madhe dhe kështu dukej se fati jonë ishte vulosur!“
Shteti jugosllav kishte dashur t‘ i kthejë përsëri në Vjenë dhe Trude ishte dashur të shkojë prej konsullate në konsullat, ndërkohë i burgoset i ati, nëna ishte rrezikuar nga vetëvrasja, mirëpo, askush nuk i kishte lëshuar një vizë, as anglezët, e as amerikanët. Në fund dikush i kishte dhënë një këshillë: Shqipëria! Një vend për të cilin Turde nuk kishte dëgjuar kurrë më parë. Ndihma shqiptare ndaj hebrenjve deri vonë kishte ngelur e panjohur, sot gjenden emrat e 65 shqiptarëve në „Yad Vashem“ si „Të drejtët e Popujve“ apo “Të mirët e Popujve.” Autorja e shkrimit bën të ditur se Shqipëria kishte lëshuar 400 pasaporta për hebrenjtë.
“E vërteta është se Albert Ajnshtajn në vitin 1935 iku në SHBA me një pasaportë shqiptare, që e kishte marrë pas një qëndrimi të shkurtër në Shqipëri. E vërtetë është gjithashtu se Shqipëria nuk ka bashkëpunuar me nazistët italian apo gjerman.”
Trude kishte mbërrur në Durrësi nga Spliti i Kroacisë. Në Durrës qenë strehuar 45 hebrenj pranë stacionit të policisë. Zonja Epstein tregon se ata frikësoheshin se do ti dorëzonin te gjermanët, mirëpo policët shqiptarë, i fshehën ata në brendi të qytetit në një bodrum dhe mbijetuan të gjithë…
Zonja Borici, një shqiptare nga veriperëndimi i Shqipërisë i tregon fotografit amerikan Norman H. Gersham, se kur ajo ishte 17 vjeçare, i ati i saj kishte sjellë njerëz të huaj në shtëpi dhe u kishte thënë se ishin të afërm dhe u kishte siguruar pasaporta të rrejshme me emra shqiptar mysliman dhe kishte kërkuar të mos i tregohej askujt. Rreziku ishte i madh, nazistët kishin tërhequr vërejtjen popullit se kush fsheh ndonjë hebre, do të vritej menjëherë.
Tash e 70 vite jeton Epstein në Angli, ka ndryshuar emrin dhe marrë mbiemrin e burrit. Ajo është profesoreshë e sociologjisë në universitet dhe pioniere e Antropologjisë së Zhvillimit. Zonja Epstein mendon se ka shumë histori të pa treguara, që flasin për solidaritetin në mes krishterëve, hebrenjve dhe myslimanëve, thuhet në mes të tjerash në artikullin e gazetës “Die Welt”, shkruar nga Stefanie Bolzen. (Dita)
78 komente në “Die Welt: Albert Ajnshtajn iu shpëtoi nazistëve me një pasaportë shqiptare”
Lini një Përgjigje
Lini një Përgjigje
Më të lexuarat
24 oret e fundit
Javen e fundit
Blog Tema
qe ne ate kohe jemi marr me fallsifikime pasaportash ne!!!
Koment i goditur.
Dhe si falenderim tribuja çifute na la komunizmin qe e shpiken dhe shperndane bijte e tyre si Karl Marx, Lenin, Trotsky, Rosa Luxemborg etj, gjithe çifute ?
Vlen te permendet edhe fakti qe ato familje qe strehuan hebrenjte gjate asaj periudhe, u denuan rreptesisht nga regjimi komunist me pas. Koincidence? Une them qe jo, pse-ne gjejeni vete.
Ne s’marim seriozisht veten ,jemi nje popull karagjoz ndaj e meritojme kete gjendje qe jemi .
Ky ishte shteti i Zogut or truthare Enverista!!!
hysni dajaku
komenti yt as ben te qeshesh as te arsyetosh por tregon thjeshte capacitetin tend ben mire te komentosh per ndonje kronike te zeze mbase e kupton me mire
dikur shqiptaret kane qene njerez te beses…jo me fatkeqesisht…
Mbeshtes plotesisht perkrahjen qe shqiptaret i kane bere herbenjve.
BL, ti ke qene top-komentuesi per vitin 2012…vazhdo keshtu edhe ne vitin tjeter.
Nje pyetje: nese me 2013 Berisha largohet nga Pushteti, ke ndonje emer rezerve?
gezuar 2013-ta, BL,
E megjithse shqiptaret atehere ne lutften kunde rnazizmit bene kete akt heroik sublim,
qe nuk e beri asnje komb tjeter ne Europe , USA dhe Anglia ne konferencen e Paqes,
ne 1946 ne Paris ,kerkonin ta quanin Shqiperine bashkepuntore me nazizmin,
dhe ta coptonin ate per te plotesuar orekset kriminale te Greqise …
evropianek cilesuan shqiperine bashkepuntore te SS-ve mor korrak shqipfoles,sepse gjysherit e tu u morren me falsifikime………yyyttttt vrromotourke!
Per Turkofagosin. Bashkepuntore te fashizmit ishin Zerva e co. Ne vazhden e tyre ishte dhe diktatura monarko-fashiste qe u instalua ne Greqi pas luftes. Eshte ne nderin tone si komb qe asnje hebre nuk u dorezua. Se jemi popull i beses dhe i japim doren nevojtarit. Per persekutimin e hebrejve Greqia eshte delja e zeze ne Ballkan dhe me gjere. Numri e hebrejve te dorezuar vertitet diku tek 75.000-80.000 duke u renditur nder vendet e para ne raport me numrin e popullsise. Hebrejte ne Greqi ishin te shperndare thuajse ne gjithe vendin. Ku komunitet ne te njohura si prsh hebrenjte e Kretes dhe Janines me pjesen me te madhe u spiunuan nga vete greket. Fati i tyre merret lehte me mend. Me tragjiku ishte fati i hebrejve te Selanikut. Komuniteti i madh prej 60.000 hebrejsh, brenda tre diteve ne baze te listave te perpunuara nga bashkepuntoret greke, u ngarkua ne trena dhe u dergua ne kampet e perqendrimit. Qyteti u deklarua i paster nga hebrejte pas kesaj. Historia nuk flet me gelbazat qe nxjerrin nga goja dallkauket neper forume online. Flet me fakte. E keto jane fakte. Kur je i dhjere gjeja me e mencur eshte te mbyllesh gojen.
…..muslim brodhers,ndihmuan cifutet qe te paiseshin me passaporta[normalisht pasi i kishin rrjepur,duke shfrytezuar perpelitien e tyre per jete a vdekje…]!!!!!!!
nga vet deshmia lind pyetja;
-pse mund t’u shpetoje SS-ve vetem me qene ”gyzel shqipfoles”!!??
pergjigja; sepse ata ishin bashkepunetore te SS-ve.
Leri se c’bene greket,por merru me gyzelet bashkepunetore te SS-ve.
Eshte ky fakt,qe Shqiperia u akuzua si bashkepuntore e SS-ve nga fuqite evropiane……..
Nder shekuj bythelepires te turqeve dhe me vone gjermaneve,yttttt sikter rasat……….
Ne konferencen e paqes ne Paris,Shqiperia u rendit perkrah aleateve TRAP…
turkofagos; d.m.th. turk-ngrenes eshte nje i ashtuquajtur grek shqipfoles qe dhjet gjak nga frika e shqiptareve dhe turqve. Turkofagos ose e thene ne shqip “mutofagos” Ky fare burri qe fshihet mbas ekranit te nje kompiuteri, eshte nje burrec i vogel, qe duke u vetequajtur turkongrenes, beson vertet se mund te kete bole aq te medha sa te haje turq e shqiptare. Injoranca jote mutofagos eshte e pafund dhe s’ka se si te jete ndryshe per nje njeri qe ka nje paranoje idjote kunder shqiptareve dhe turqve. Natyrisht qe ashtu si ne cdo vend edhe ne Shqiperi, nazistet gjeten bashkepuntore, por ne se Greqine e cliruan aleatet anglo-amerikane, ne te kunderten Shqiperia ishte i vetmi vend ne Europe qe u clirua nga ushtria e vet. (me perjashtim te BRSS) Nisur nga ky fakt, mund te thuhet se bashkepunetore te SS-ve kishte ne Greqi shume me teper se sa ne Shqiperi. Greqia i dorezoi te gjithe hebrejte qe jetonin ne ate vend, ndersa shqiptaret i mbrojten ato. Eshte fakt se mbas luftes, numri i hebrejve ne Shqiperi ishte shume me i madh se sa para luftes. Kjo nuk ishte nje koincidence, pasi ishte qeveria kuislinge e asaj kohe, ne nje shkrese qe i dergonte komandes se trupave gjermane ne Shqiperi dhe gjeneralit SS Ficstun, kundershtonte kerkesen e tyre qe te viheshin ne dispozicion te Gestapos lista e hebrejve ne Shqiperi. Ne te kunderten, kjo liste hebrejsh ju dha gjermaneve nga qeveria greke nen pushtim.
Mutofagos ne shqiptaret, sado qe kemi vuajtur nga serbo-greket, kemi ditur se si te mbijetojme dhe per inatin tuaj jemi e do jemi akoma gjalle ne ate pjese te globit qe na takon. Koha punon per ne dhe do vije shume shpejt koha qe do vini te punoni perseri tokat tona ashtu si baballaret tuaj qe punonin tokat e bejlereve te Gjirokastres. Historia ka treguar se ne jemi popull paqesor, por qe durimi ka edhe nje kufi, kete e dini ju greket shume mire. Ne vitin 1947, kur monarkofashistet greke, provuan te futen ne kufirin tone, e provuan ne lekuren e tyre se c’do me thene te kruhesh me bijte e shqipes. Hajt pra i “dashur” mutofagos lere kompiuterin se s’te jep buke. Shko e puno ca qe gjermani i do mbrapsh paret qe i keni borxh, ne te kunderten do tu lere pa breke.
YYYY grek muti. Ik ore bytheqire se vetem per ate pune je ti. Grekofagos qe as me nder me thene grek nuk behesh se as greket nuk te duan.
Albaniafirst. vella mos u merr me ate qe quhet turkofaqos se vetem mut dhe k… ne bythe ha ai. Eshte ndonje nga keto qe quhen minoritare qe as greket se pranojne per grek dhe lepin bythen e ndonje tip janullatosi qe te quhet grek me zor. Harron se gjendet shume kollaj dhe pastaj kur e e gjen sillet si grek qe te lepin bythen vetem mos i besh gje. Mos humb kohen kot. Quaje JUNAN sic i quajne turqit greket qe do te thote bytheqire dhe mjafton me kaq. Mos harro qe dhe fjala grek ka te njejtin kuptim ne latinisht dhe anglisht “greek” dhe prandaj greket si puna e ketij miut e quajne veten me emer femre helene. Mos ia var por shiko punen tende. Ska cfare ben dhe do vdese nga mllefi se shqiptaret kane qene dhe do jene do apo sdo ai muti.
O albaniafirst , mos e quaj çupken as “turkofagos” dhe as “mutofagos” , thjesht quaje gojore athine. Sepse keshtu ndjehet me e respektuar jevgjitka.
Xhaxhai i babait tim, daja i babait kane qene partizane. Kane luftuar deri ne Vishegrad. Une i kam arritur dhe pse kam qene i vogel i mbaj mend historite qe me tregonin. Daja kishte akoma ne trup shenjat e plageve te marra. Stergjyshi im nga nena ka qene kryetar i keshillave nacional-clirimtare per zonen e Gores. Ata luftuan per nje Shqiperi te lire per nje vend me te mire pavaresisht se c’fare regjimi u vendos me vone. E di historine time personale dhe te kombit tim. Nuk kam nevoje te ma tregoje nje njeri si ty pa identitet dhe bythlepires me damke. Nuk eshte konstatim vetem i imi per personin tuaj, por dhe i shumices dermuese te ketij forumi. Nje person mund ta kete gabim, por jo te gjithe. Jam krenar per parardhesit e mi dhe historine time personale dhe kombetare. Jam krenar per rrenjen time suliote dhe origjinen kombetare. Cila eshte origjina jote familjare? Jevgjit Leskoviku? Po ti me c’fare krenohesh me sterkalat e gelbazes qe leshon, apo me pafytyresine tende? Jam rrace trimash qe lane nam dhe do Greqia ti nxjerre greke jo rrace bythqimash si puna jote qe i bien torrilinges per 300 euro. Yyyyyt rrace bastarde bolelepires pa identitet.
Jo or idiot jo, se gjermanet nuk e rruanin shume per muslimanizmin e shqiptareve, se e konsideronin veten me nje gjak arian, dhe donin tju hiqnin ju gjyzeleve te grekut,, dhe po jua marrin shpirtin sot pas 50 vjetesh, vonon po nuk harron.
Grigor kerko nje artikull nga (Andreas Kristinidis)Andreas Christinidis,Terminal 119,„Τερμιναλ119“,Ανδρέας Χριστινίδης
te mesosh ekzakt historine e vertete te hebrejve ne Greqi shkruar nga nje greke.
Nje poshtersi qe rrall popuj ne Bote mund ta benin.
Flm per informacionin vella. Te uroj t’ja kalosh sa me mire dhe Gezuar Vitin e Ri per ty dhe gjithe shqiptaret. Qofte nje vit i mbare per te gjithe ne aspektin personal dhe kombetar!
Gezuar gjithashtu,kalofsh mir e bukur e ne harmoni me te gjith familjen.Vit te mbare per te gjith shqiptaret.
INJORANT,Shqiperia u rendit perkrah aleateve,pavaresisht perpjekjeve qe u bene kunder saj…
Ne konferencen e paqes te 1946 pavaresisht presionit Amerikan dhe Anglez qe e kundershtonin,pasi vendi komandohej nga komunistet dhe sigurisht dhe te Greqise qe e kundershtonte per shovinizmin e njohur,Shqipëria fitoi statusin e një “fuqie shoqe”, duke u radhitur së bashku me vendet e tjera fituese të Luftës së Dytë Botërore.
Raportoi i Organizates se Kombeve te Bashkuara deklaronte qe ne vend u vrane 30 mije vete,200 fshatra te shkaterruara,18 mije shtepi te shkaterruara,100 mije banore ngelen te pastrehe…
26 mije naziste dhe fashiste THYEN QAFEN ne keto troje…LEXO me shume IDIOT FELLIQESIRE…
YYYY grek muti. Ik ore bytheqire se vetem per ate pune je ti. Grekofagos qe as me nder me thene grek nuk behesh se as greket nuk te duan.
Lodhe, lodhe mendjen Jorgo, ne kemi ndihmuar hebrenjte edhe nuk duan ndihmen e tyre, nuk jemi si ju te Eladhas qe prishet varrezat me te medhaja hebreje ne Selanik, apo e kam gabim Jorgo?
Per ti shpetuar jeten robit nuk te ndalojne ligjet, e paligjshme eshte te fallsifikosh, por ligjin e ben robi sipas interesit, mblidh mendjen Jorgo se ty goja llap po dora dap ama….
Ky ishte shteti i Zogut,dhe passaporta shqiptare or truthare komunista!!
Besa e shqiptarit.
Kjo na ka ber dikur krenar dhe te njohur.
Jemi popull me virtyte,por na shkatrruan krimi dhe hajdutat.
-Më frymëzojnë faktet që zgjojnë krenari…!-
Ishte një hebre, izraelit,
Paçka se,
Lindur në gjermani.
Se, është shkolluar,
Në Zvicër,
Edhe këtë e dij!
Shumë herë,
E përmendi Profesorin,
Në biseda, me shokë e miq.
Jetoj, në Nju Xhersi,
Ku,…Ajnshtajni,
Punoj dhe … vdiq!
PENGJET! 113
* * *
Sa thash me lart,
Kurrgja e re,
Më duken, hajgare!
Ligjrisht, Ajnshtajni,
Është shqiptar = (si Unë),
Kishte pasaportë shqiptare!
————
(Nga libri “Pengjet” i autorit Zeqir Lushaj, faqe 82, Tirane, 2009)
Ajnshtajni vjen ne Shqiperi Prillin e vitit 1931, kur ndiqej nga nazistet gjermane per shkak te origjines se tij hebreje dhe me pas pajiset me nje pasaporte shqiptare si banor i Pogradecit(me urdher te Zogut) dhe me kete pasaport largohet ne drejtim te SHBA-s.
Shqiptaret kan ndihmuar greket dhe italianet dhe jo me hebrejt qe nuk kishin asnje armiqesi me shqiptaret.
Ne Librin e tij,Rrno vetem per me tregue,At Zef Pllumi tregon se si nje familje malsore ndihmoi vrasesin e plagosur malazez te djalit te tyre qe i trokiti ne Shtepi per ndihme.
e shikon mor Zike turku,se gjyshi yt turkoshak ka bere pislliqe me cifutet,normalisht si te perkedhelurit[pune marmidash…] e SS-ve gjermane……..yyttttt jazik rasat
Njeri nga shtat djemte Gjyshit tim,ne moshen 23 vjeçare ka dhene jeten ne lufte kundra gjermaneve.
Ti kujton,me qe je vete xhins spiunash brez pas brezi,jan edhe te tjeret.Mir qe ke ikur,nje Hale me pak.
Thone qe Janullaposi permjerret ne breke,prandaj nuk i afrohet njerezia!
mos trego ata[1] qe u vrane nga gjermanet,por trego ata[111] qe dolen balliste………hahahahaha Zike kulaku
Ti do mbetesh bastard deri kur ti tundesh.
Kulak megjithese do te thote grusht nga Rusishtja,ka kuptimin e fshatareve te pasur.
Ti je fshatar brez pas brezi e ke qene i lidhur me token,kurse un jam qytetar brez pas brezi,prandaj fjala kulak megjithese e vjeteruar te perket ty.
hahahahahahahaaaaaaaa……zike kulaku, te bera per spital….
Hahahahahaha……ehe,paske henger ndonje gje te prishur me duket!
Te nxorra qe je jo vetem fshatar karagjoz,por edhe budalla.
vetem nje ”qytetar” si puna jote Zike,mund te shprehet:
……paske henger!!!!!
e lidhe lopen oooooooo Zikeeeeeeeeeeeeeeeeee…..hahahahahaha
Nari,ke emer ti,apo e ke harruar?
Hahahahaha…..ke turp te tregosh emrin!
Oooo TurkoFagos SELANIKUN e ndertuan HEBRENJTE dhe tash ska, Sjeton asnje HEBRE ne Selanik. Sepse te gjith i DEPORTUAN per ne AUSCHVIC te Gjermanise, i bene Sapun, Qe ta dish ti mo TurkoFagos Kurse Sot SELANIKU banohet nga 80% VLLEH qe sua mban te Deklarohen te tille per shkak te Represionit Grek, po e njejta gje ndodh ne KASTORIA ne JANINE ne MECOVE FOLLORINE etjetj edhe me ARVANITASIT ne ATIKI te Athines per mos folur per Filatin Cam dhe Parga me te tjera Qytete etj etj. Prandaj Mos na trego Grekun se e njohim mire, ose me qarte Historia e ka tregu kush jajane, DINAKER te PaBese.
Edhe ate pashaport zoti Berisha ja kishte dhene.
Megjithate u martua me nje grua serbe!?
Besa nuk ka lidhje me fene.Nuk eshte dicka myslimane apo e krishtere.Ka qene nje nga virtytet e shoqerise shqiptare,qe per fat te keq sot eshte dicka e harruar per shkak te degradimit te shoqerise sone. Hebrenjte e perdorin thjesht per interesat e tyre per te thene qe:Jo te gjithe myslimanet i urrejne hebrenjte,por ka dhe nga ata qe i ndihmojne.
Mark ne jemi nje nga popujt me fisnik ne bote . Kurre nuk kemi luftuar per te pushtuar dhe dhe ç’eshte me e rendesishmja , gjeja e fundit qe na intereson tek nje i panjohur eshte se kujt besimi i perket.
jo mor i pabes,nuk jeni fisnike,por jeni roufianoi[spiune] te pushtuesve gjermane…..
muslim brodhers ne Alvania,nuk ben as me pak e as me shume se camet e pabese ne Greqi…..roufianoiiiiiiiiiiiii!!!!
………….. hahahahaaaa flet ti moj gojore per pabesi , ti qe je simbol i pabesise ne bote???? Quhet moral kurvash kjo qe thua ti oj nuseeeeee…nejse , ti se ke problem se tere jeten kiurven dhe te pabesin ke bere. Te qeniit pa identitet si puna jote, si dhe ndjenja jote e inferioritetit te bejne te ndihesh keq dhe te kesh nje mllef(perpetuo).Keto kane per te te hengur pak e nga pak , tamam si uji qe shkaterron shkembin . Ti amo oj gojore ……..
A po çja ke fut kot mor Hajri.
Ti thua skemi luftuar per te pushtuar ok. dakort.
Po ke te pushtonim ne!!!! Kur nuk i mbronim dot trojet tona qe nga Nishi deri tek ju ne Cameri.
Popull kot
O leonardi antwerpen , po te lexosh historine , ka pasur periudha qe ne edhe mund te pushtonim por prape se kemi bere nje gje te tille. Problemi eshte se nuk kemi ditur te bejme aleanca dhe me shume e kemi pasur me njeri tjetrin se sa me kundershtarin.
per lajm te ri e keni dhene,mo?
Populli shqiptar eshte shquar gjithmone per mikpritjen dhe kjo ka qene pika me e dobet e tij se jo gjithmone kur hapej dera e shqiptarit vinin miqte por dhe armiqte.Jemi katandisur nga populli me i madh ne ballkan ne popullsi dhe ne territore ne kohet e meparshme ne nje komb fare parendesishem.
Objektet e kultit serbe te vendosura ne shume territore te kosoves ne kohet e hereshme ose varrezat greke ne territorin shqiptar sipas vijes imgjinare te vorio epirit ne kohet e sotme tregojne se krahas beses kemi patur tradhetine nga brenda ku shembelli me i mire eshte berisha me ca miq te tij tropojane ne washington.
Shume po trumbetohet qe shqiptaret shpetuan cifutet ne L2B qe bie nje ere inferioriteti nga ana jone.Nuk kam ndonje simpati per cifutet si popull ndonse respektoj kulturen e tyre.Jane shume te mbyllur ne guacken e tyre dhe jane “harpagone” ne extrem sic themi ne per gjirokastritet.
Gjithe ajo sakrifice e shqiptareve per te mbrojtur hebrenjte e L2B nuk ka asnje shenje mirenjohje konkrete me perjshtim te ca “fleteve te lavderimit”neper filma apo muzeume.
Eshte e pafaleshme per izraelin qe ka mbajtur nje qendrim antishqiptar per kosoven.
Tre bizneset amerikane qe kane hyre ne shqiperi dhe kane treguar performance te keqe jane me baze cifutesh si rruga e kombit,gerdeci dhe albetroli.
Dhe ky “xhuishi” qe kishte folut te Mina ne maqedoni na befasoi me deklaratat e tij shume abuzive..
Sipas arkivave qendrore te cifuteve ne territorin shqiptar jane vrare
rreth 200 hebrenj por sic thuhet kishin ardhur ne kohe te ndryshme nga jugosllavia.Disa prej tyre i ka vrare apo cuar ne kampet e perqendrimit nazisti xhaferr deva ne shkurt-mars 1944
Per dijeni te lexuesve xhaferr deva ka fansat e tij si berisha,biberaj,basha dhe profeti ibrahim rugovic.Per cudi ky xhaferr deva edhe pse ka vrare “xhuishe” akoma mbahet si patriot shqiptar bile dhe i aktivizuar ne rradhet e cia-s ne vitet 50′-60′
Nuk i hyn kujt ne pune ne shqiperi shpetimi i cifuteve.Fakti qe ata kane sabotuar hapur punen e Kosoves nuk ka nevoje per koment.
Ne shqiptaret themi nje proverb “kalova kanalin te dhjefsha kalin”
Boll me perralla me ajshtain se i kemi lexuar nja 10 here.
E sa per dijeni tende Ameriken e futen ne lufte per Kosove vetem lobi Cifut ne Amarike, ky eshte nje fakt i pa kundershtushme, hap syte shiko dhe lexo dhe do mesosh edhe ti. Qe Shqiperia po behet gjithmone me e njohur ne aren nderkombetare, mos kujtoni se e beri Berisha dhe co. por cifutet luajten rrolin kryesor per shperblimin e asaj qe te paret tane bene per ta.
Gazeta Shekulli ka shkruar vite me pare per kete ngarje… duke botuar dhe provat . nuk e kuptoj pse duhet te shkruaj nje gazete e huaj qe te jete i besueshem lajmi.
Artikull qe meriton te sqarohet me mire.
Dhe si falenderim tribuja çifute na la komunizmin qe e shpiken dhe shperndane bijte e tyre si Karl Marx, Lenin, Trotsky, Rosa Luxemborg etj, gjithe çifute ?
Vlen te permendet edhe fakti qe ato familje qe strehuan hebrenjte gjate asaj periudhe, u denuan rreptesisht nga regjimi komunist me pas. Koincidence? Une them qe jo, pse gjejeni vete ?
O Mirditori , pse e bene krahasimin e Hebrenjeve me Karl Marxin apo Juden dhe jo me Krishtin??????? Mos perdor dy kute , jepi Çezari ate qe eshte e Çezarit.
Mbase atehere kishte vlere besa shqiptare dhe njerzit rezikonin jeten per te, por tani ajo nuk ka fare vlere, ndoshta vetem per njerzit e thjeshte dhe te ndershem, te cilet mund t’ja sjellin nderin asaj. BESA fjala me shekullore ne Ballkan eshte shqiptare.
Sipas biografise se tij Albert Einstein ka emigruar ne USA qe ne vitin 1932. Ne 30 Janar 1933 Hitleri mori pushtetin. Nga ajo kohe ka qene me qendrim ne USA. Pra perndjekje direkte nuk ka patur.
Si na paska kaluar ne vitin 1935 neper Shqiperi me pasaporte shqiptare kur ka qene nga viti 1932 ne USA!?
Nga USA ka kerkuar dhe heqjen e shtetesise prusiane (gjermane) te asaj kohe.
Pra ose ka ndonje shtojce te Naser Aliut, ashtu nga vetja e tij ose gazeta “die Welt” eshte cituar a perkthyer gabim.
Ky shkrim ku flitet ne pjesen me te madhe per Truden pjesa e Einsteinit duket e futur si pyke.
Apo ndoshta Naseri e ka lexuar Einstein ne vend te Epstein? Gabime qe ndodhin ne shtypin shqiptar.
Fakt eshte qe tere gazetat digitale sot e kane marre kete lajm te Naserit dhe e kane botuar shqeto.
Lexo faqen 2:
http://www.osce.org/cio/68848
Ka plot te tjera referenca nga me te ndryshmet dhe joshqiptare per pashaporten Shqiptare te Einstein.
Po e ka thene Gilbert Galanxhi ne samitin e OSBE-se ne Astana ne vitin 2010, kesaj si t`ia bejme.
Sa brockulla te tilla kryeministri shqiptar i nderuar Ardi duhet t`ia marrim te mireqena?
Perse duhet te jete i imunizuar nga brockullat Gilbert Galanxhi?
A nuk thote dhe shefi i tij Sali te tilla gjepura ne mes te Europes?
Jo cdo gje qe shkelqen eshte flori, i nderuar.
Mendova se ishte ndonje link i besueshem, por sa lexova emrin Gilbert Galanxhi pa e lexuar e mora vesh se sa i besueshme mund te jete informacioni.
Lexo ketu : http://3lyk-cholarg.att.sch.gr/mathites_flies/G_Lykeiou/Albert%20Einstein_cm.doc
Claus, keni plotesisht te drejte. Idiotizmi shqiptar ka aritur kulmin. Si ka mundesi nje njeri i lire me pune ne Zvicer qe ne tetor te vitit 1933 largohet ne SHBA (ne vitin ku Hitleri morri kancelarine dhe e vetmja mase ate vit ndaj hebrenjve ishte bojkotazhi i dyqaneve te tyre dhe vetem ne vitin 1935 ju hoq e drejta politike), te kerkoj pashaporte shqiptare ose me sakte “kishte shpetuar jeten me pashaporte shqiptare ne vitin 1935”!!!!
Idiotizmi tjeter eshte termi “”myslimanet shqiptare”!! Akoma nuk po e kuptojne “disa” se shqiptaret njiheshin dhe njihen si popull mysliman dhe nuk ka te beje fare me faktin se nje grup myslimanesh ndihmuan apo mbajten “besen” per te ndihmuar…!!!!
Nje “shaka” e Naserit per humor ne fundin e vitit!
Gezuar!
Po eshte me se e vertete qe A.Einstein ne vitin 1933, nga Belgjika ku ishte me qendrim ne ate kohe niset per ne SH.B.A. me gjithe kerkesat e vazhdueshme te Frances per te qendruar duke i propozuar vendin e profesorit ne College de France ,pra ne 1935 nuk ka mundesi te kete kerkuar pasaporet Shqipetare nga Zogu per te vajtur ne Amerike (ai ishte atje ne 1935).Nje sçarim i vogel do ju bej mire, Einstein ishte martuar me shoqen e klases se tij Mileva Mariç serbe nga vojvodina dhe nga martes
Po eshte me se e vertete qe A.Einstein ne vitin 1933, nga Belgjika ku ishte me qendrim ne ate kohe niset per ne SH.B.A. me gjithe kerkesat e vazhdueshme te Frances per te qendruar duke i propozuar vendin e profesorit ne College de France ,pra ne 1935 nuk ka mundesi te kete kerkuar pasaporet Shqipetare nga Zogu per te vajtur ne Amerike (ai ishte atje ne 1935).Nje sçarim i vogel do ju bej mire, Einstein ishte martuar me shoqen e klases se tij Mileva Mariç serbe nga vojvodina dhe nga martesa paten tre femije .
Kjo dihej. Nuk na thate gje te re. Por do ishte me vlere te behej nje liber ama per cdo gje, edhe per ato qe thote Mirditori. Jam shume kurioz te dije se kush na e rrasi Enverin, sepse Serbet nuk besoj te kene qene te “vetmuar” ne kete pisllik. Dikush i ka lejuar ata te kryejne kete gjenocid kulturor ndaj Shqiptareve.
Einstein ka dhe shume artikuj qe mund te gjinden fare kollaj neper database librarish po te kerkohet ne arkivat e NY Times ku denon ashper Serbet per vrasjen e Milan Suflayt, dhe madje me duket se permend edhe zhdukjen e arkivit te tij, nje pjese e madhe sic dihet nuk u botua por u sekuestrua. Suflay ne vellimin e katert te Acta Albaniae do botonte nje te vertete madhore per shqiptaret. Nuk ma merr mendja kjo e vertete te kete qene qe Skenderbeu ishte Serb, Grek, apo tradhtar sic thone capaculat Oliver Schmitt dhe disa rrocka te tjere qe hiqen si Albanologe. Se po te ishte ashtu nuk do kishte aresye pse Jugosllavi ti conte shtetin dhe policine e fshehte nga mbrapa e ta ekzekutonte. Einstein ka bere disa letra duke e cilesuar nje humbje madhore per boten shkencore vrasjen e Milan Suflayt. Lidhja e tij me Shqiptaret eshte shume interesante por kurre nuk eshte folur sic duhet per te. E falenderoj Temen qe e risjell kete “perle te humbur” por qe ne nivelin qe po trajtohet eshte ende shume fillestar dhe rrezikon qe te humbi ne harresen e historise, nje akt qe fare mire ndryshoi fatet e gjithe botes, pasi Einstein ishte aktori kryesor i Manhattan Project qe vendosi dhe fatin e Luftes se Dyte boterore. Madje ne vitet e fundit te jetes se tij dhe kur po punonte ne Manhattan Project ai e ngut presidentin Roosevelt te bente c’ishte e mundura per tu futur ne lufte dhe per te shpetuar hebrejte.
Vlen te permendet kjo gje ne kontekstin e sotem ku Izraeli ende na ka nje borxh shume te madh, mosnjohjtjen e Kosoves.
Turkofagos, ne kete teme je jashtloje, ne shume komente te tjera i ke te gjetura kritikat dhe me spec, por ketu po ja fut absolutisht kot fare.
SHqiptaret kane ber nje xhest fisnik dhe po te jepet prap prap do ta bejne pasi ne gen eshte e shkruajtur besa. Sk
Kane ber gjen me te mire qe i kane strehuar, po tu jepesh prap do ta benin se ne genet e shqiptareve te vertet eshte e gdhendur virtuti BESE. Shpresoj qe juifet te mos na ngatrrojne me keta antishqiptare qe na drejtojne dhe tua kalojne atyre meritat.
Largimi i Ajnshtajnit nga Shqiperia per ne USA eshte e vertete qe eshte kryer me nje pasaporte shqiptare te kohes se Mbretit Zog . Kete te vertete e ka shtjelluar dhe argumentuar plotesisht Prof.Dr. Jovan Basha ne Workshop-in e organizuar ne Berat nga Bashkia Berat ne diten nderkombetare te Holokaustit me 27 janar . Ne kete event ay ne menyre shume te sakte dhe dokumentare perpara ambasadorit amerikan , ambasadores se shtetit hebre dhe specialisteve historiane te kesaj fushe i dha nder dhe lavdi popullit tone. Gjithashtu aty u provua dhe ndihma e institucioneve fetare kaatolike e myslimane per shpetimin e hebrejve ne Shqiperi per te cilen ka nje rezolute te posacme falenderimi te Kongresit Amerikan .
Ju faleminderit Zoti Kurti,
Shkrimin e meposhtem une e kam botuar ne vitin 2008, bazuar ne ato qe dija atehere (thene nga te paret e mi). Shkrimi pati shume sukses e mbi kete teme shkruan, rishkruan, perkthyen, shume te tjere (edhe autori i ketij shkrimi), pa cituar burimet nga i dine keto gjera (!?!), gje qe nuk eshte aspak e hijshme e normale, madje e denueshme. Sot une di shume me teper, ashtu siç ka gjetur dokumente edhe Prof. Shaban Sinani (botuar ne librin e tij per hebrejte) e Prof. Petrit Zorba (kryetar i shoqates Izrael-Shqiperi). Kam kontaktuar me hebrej te rendesishem dhe e kam teresisht te qarte itinerarin e tij, madje edhe emrin e perdorur per te ne pasaporten shqiptare. Edhe keto do te publikohen.
Zoti Fahrri Xharra nuk ka e nuk ka si te kete (veç te themi pasionit) asnje lidhje me autoterine e ketij shkrimi, ashtu si shume te tjere. zonja Brunilda Ternova, si perkthyese eshte mire te permende burimin origjinal te shkrimit.
Me poshte kam paraqitur shkrimin tim te shkurtit 2008, pa dokumentet e fotot.
Jovan BASHO*
AJNSHTAJNI NË SHQIPËRI
(Të dhëna rreth udhëtimit të fshehtë të tij në pranverën e vitit 1931)
A ka qënë Albert Ajnshtajni në Shqipëri? A kemi fakte të dokumentuara për këtë gjë?
Kushdo që do të lexojë këto rreshta mund të bëjë pyetjen: kush është ky zotëri që shkruan për një temë të tillë, të përfolur vitet e fundit, por pa mundur të objektivizohet në mënyrë të dokumentuar?
E ndërmora këtë iniciativë për dy arsye:
1. Për të dëshmuar me rastin e përkujtimit të Holokaustit dhe 60 vjetorit të shtetit të Izraelit, se Shqipëria është bërë faktor i rëndësishëm në shpëtimin nga kthetrat e nazizmit të hebreut dhe njeriut më të njohur të shekullit XX, Albert Ajnshtajnit, dhe,
2. Si mirënjohje për të parët e mi, të cilët kanë luajtur një rol kyç në këtë histori.
Për t’u dhënë përgjigje pyetjeve të mësipërme duhet të kthehemi shumë vite prapa, e pikërisht në fillim të viteve 30të të shekullit që sapo kaloi.
Në lidhje me këtë temë, unë di tri dëshmi:
1.Dëshmia I: Dr. Jani BASHO (1892-1957)
Dr. Jani Basho (vëllai më i vogël i gjyshit të autorit të këtyre rreshtave) u diplomua në Vjenë në vitin 1921. Pas disa specializimesh atje (mjekësi interne, kirurgji, obstetrikë-gjinekologji) ai u kthye në Shqipëri në tetor 1927 (edhe për disa muaj gjatë kohës që qeverimit të Imzot Fan Nolit). Gjatë qërdrimit 14 vjeçar në Vjenë Dr. Basho ishte kryetar i Shoqatës së studentëve shqiptarë “Albania” dhe kryeredaktor i revistës së tyre “Dialëria”. Fill pas kthimit në atdhe, u emërua në detyrën e shefit të Seksionit të Shëndetësisë në Komandën e Mbrojtjes Kombëtare, Drejtorit të Spitalit Ushtarak dhe mjekut personal të Mbretit Zog (1928 – 1935). Dr. Basho ka luajtur një rol shumë të madh në mjekësinë shqiptare. Me emrin e tij lidhet ndërtimi i spitaleve moderne në Shqipëri (Civil e Ushtarak më 1932, projektet e të cilave ai i solli nga Vjena më 1927 e që janë projektuar nga arkitekti vjenez Köhler), organizimi i Mjekësisë Shqiptare (1928 – 1932), themelimi i Mjekësisë Spitalore Ushtarake (1929) dhe shërbimit të Obstetrikë-Gjinekologjisë (1935).
Ato që unë di në lidhje me temën e sipërtreguar ai ia kishte treguar babait tim Kozma Bashos (1927 – 1994) që e kishte nip dhe e trajtonte si djalin e tij, në fillim të viteve 50të, kohë kur babai punonte në sektorin e Ihtiologjisë të Institutit të Shkencave të Natyrës dhe Dr. Basho ishte drejtor i Maternitetit të Tiranës.
Babai më kishte treguar se Dr. Basho i kish thënë atij që Ajnshtajni kishte ardhur në Shqipëri në fillim të viteve 30të, kishte qëndruar 3 ditë dhe kishte marrë pashaportë shqiptare. Dr. Basho kishte ndërhyrë te Mbreti, e kishte shoqëruar gjatë qëndrimit në Shqipëri, kohë kur e kishte pritur edhe vetë Mbreti Zog. Madje Dr. Basho kishte shkëmbyer edhe disa letra me të, ku Ajnshtajni e falenderonte për mirësinë e treguar dhe i tregonte për vështirësitë e jetës së tij. Mjerisht ne na mungojnë këto letra të cilat u dogjën në shkurt të vitit 1945 (bashkë me shumë libra e dokumenta të tjera) gjatë shtetëzimit të shtëpisë dhe klinikës së Dr. Bashos, dy shtëpive pranë njëra-tjetrës në qendër të Tiranës, midis Postës Qendrore dhe ish-Gjykatës së Lartë.
Si është njohur Dr. Basho me Ajnshtajnin? Në ç’kohë? Këtyre pyetjeve unë nuk di t’u përgjigjem se nuk mbaj mend të mi kenë thënë, por, do ti kthehem përsëri më poshtë këtij diskutimi.
2. Dëshmia II: Gelardina APPONYI-ZOGU (Nëna Mbretëreshë) (1915-2002)
Para se të rivinte në Shqipëri në qershor 2002, Nëna Mbretëreshë i dha një intervistë një gazetari anglez, intervistë e cila u botua në atë kohë në revistën angleze “Style” nën titullin “Kthimi i Mbretëreshës”. Ajo i deklaroi gazetarit se Mbreti Zog i kishte thënë që: “Ajnshtajni ka ardhur në Shqipëri, është takuar me të dhe ka marrë pashaportë shqiptare”. Ajo nuk përcaktoi datë, por shtypi shqiptar i asaj kohe (2002) shkroi se kjo kish ndodhur më 1938, duke e lidhur gabimisht me vitin e martesës së saj në Shqipëri. Historikisht dihet që Ajnshtajni udhëtoi për të fundit herë nga Southemptoni (Angli) në Amerikë në tetor të vitit 1933.
3. Dëshmia III: Ajati BEGA, ish bankieri i mirënjohur i Bankës Kombëtare Shqiptare, histori e treguar nga Prof. Dr. Skënder KOJA, ish Drejtor i Institutit të Fizikës Bërthamore (1971 – 1987).
Prof. Koja më ka treguar se në kohën kur ai ishte drejtor i Institutit të Fizikës Bërthamore, një punonjës i Institutit i përsëriste vazhdimisht se një fqinji i tij e pikërisht Zoti A. Bega e kishte takuar Ajnshtajnin në Tiranë. Prof. Koja bisedoi vetë me të dhe dëshmia e A. Begës ishte sa më poshtë: “E kam takuar Ajnshtajnin në Tiranë në fillim të viteve 30të kur ky erdhi në Bankë e më kërkoi veprime të Bankës Shqiptare me një bankë të shtetit gjerman, veprime që banka jonë nuk i kishte kryer ndonjëherë, për shkak të mosekzistencës së lidhjeve me bankat gjermane në atë kohë. Më tha emrin, të cilin nuk e kisha dëgjuar deri atëhere. Atëhere m’u desh të pyes dhe dola në mjediset e pasme të bankës, ku pashë që dera e drejtorit (i cili ishte italian) ishte e hapur. Trokita dhe hyra duke i thënë që një i huaj me emrin Albert Ajnshtajn kërkonte një veprim bankar që nuk e kishim bërë ndonjëherë. Drejtori shtangu dhe më tha, që ky ishte një nga emrat më të mëdhenj të botës. I thashë se ai ishte tek sporteli. Atëhere drejtori la punët që kish, e priti me nderime dhe unë nuk di të them ç’bëri me të, se nuk më ngeli mua të merrem me problemin për të cilin ky njeri i ishte drejtuar Bankës Shqiptare”.
Atëhere përpara këtyre tri dëshmive ç’donjëri prej nesh ka të drejtë të bëjë pyetjen: A ka ardhur Ajnshtajni në Shqipëri për të marrë një pashaportë?
Përgjigja ime është:
– Po, se të tri dëshmitë janë serioze dhe të pavarura nga njëra-tjetra.
– Po, pse në Shqipëri?
Së pari përgjigjen e kësaj pyetjeje e gjejmë në vendimet e Lidhjes së Kombeve të viteve 1921 dhe 1926 të cilat e ngarkonin Shqipërinë për të dhënë dokumentacion identifikimi për hebrejtë. Nuk duhet të harrojmë se një nga problemet kryesore që diskutohej në Lidhjen e Kombeve në atë kohë ishte problemi i hebrejve, problem i cili u zgjidh pastaj vite më vonë e pikërisht me 1948 kur u themelua “de facto” shteti i Izraelit. Pyetjes pse u zgjodh pikërisht Shqipëria unë nuk di ti përgjigjem, por këto vendime ruhen në Arkivën e Shtetit Shqiptar dhe Prof. Dr. Shaban Sinani ka mbajtur një kumtesë të suksesëshme në Izrael lidhur me këtë temë.
Së dyti ishte lidhja me Dr. Bashon, i cili mund ta bënte këtë punë pa probleme duke ruajtur fshehtësinë, për shkak të pozicionit të tij në atë kohë, pozicion që u përmend më sipër.
– A e ka përmendur Ajnshtajni apo biografët e tij “historinë e tij shqiptare” ?
Nga sa kam lexuar dhe mundur të hulumtoj unë: – Jo, veç duhet ditur që jeta e tij ka kaluar nëpër vështirësira të shumta, ndaj jo më kot, vetë ai ka shkruar: “Më duhen shekuj që të përshkruaj peripecitë e pafund të jetës sime”.
Po pse ne sot nuk kemi një dokumentacion të plotë për këtë gjë?
Mendoj se arsyet janë dy:
1.Vizita u bë në fshehtësi të plotë.
2.Nuk kemi kërkuar sa duhet, në kohën dhe në vendin e duhur.
Atëhere ku duhet kërkuar? Mendoj se ka disa drejtime për këtë e pikërisht:
1.Arkiva e Shtetit Shqiptar
2.Dokumentacioni i Bankës Kombëtare
– Ajnshtajni shkoi në bankë për t’u interesuar për pasurinë e tij në Gjermani (dihet historikisht që ajo u bllokua) apo për të “thyer një çek” që ia dha Mbreti?
3.Dokumentacioni për lëshimin e pashaportave. Veç dihet mirë që nga administrata e shtetit shqiptar që merrej me lëshimin e pashaportave në atë kohë emrat e hebrejve ndryshoheshin (mbase për arësye sigurie) e ishte e zakonshme që Mosheja të shkruhej Musa, Zaharia, Zafir etj. Dëshmi të tilla, për ndryshimin e
emrave të hebrenjve ka plot në Arkivin e Shtetit Shqiptar.
4. Arkiva e Ajnshtajnit në Jeruzalem, ku mund të kërkohen:
– letrat e Dr. Bashos drejtuar Ajnshtajnit
– Dokumentacioni i bërë për të në Shqipëri
Para rreth 2 javësh duke kërkuar në Internet të dhëna arkivore për A. Ajnshtajnin nga arkiva e Jeruzalemit (Einstein Archives Online), pasi më ishte kërkuar të flas për sa më sipër në simpoziumin në përkujtim të Holokaustit në Berat më 25.01.2008, gjeta i befasuar dokumentin e mëposhtëm:
Ç’përmban ky dokument nën autoritet ministri drejtuar Konsullatës Shqiptare në Leipzig, për Ajnshtajnin, i bërë në Tiranë? Arkiva e Jeruzalemit ka përdorur sistemin amerikan të të shkruarit të datave pra bëhet fjalë për datën 09 prill 1931. Dokumenti nuk hapet në Internet, por ka numur identifikimi dhe mund të gjendet lehtë në këtë arkivë.
Gjetja e datës 09.04.1931, mua më befasoi, pasi dihet historikisht se nga 26 janari deri në 20 mars 1931, Dr. Basho ishte në Vjenë me Mbretin e sëmurë (kohë në të cilën u bë edhe atentati ndaj tij). Dihet po ashtu se në këtë periudhë kishin filluar edhe problemet për hebrejtë dhe Ajnshtajnin. Hitleri vërtet fitoi pushtetin në pranverën e vitit 1933, por që më 1929 afër gjysma e deputetëvë të parlamentit gjerman i përkiste anëtarëve të partisë së tij dhe organizatat naziste në këtë periudhë vepronin lirisht kundër hebrenjve.
Ky dokument për Ajnshtajnin është bërë në Tiranë, fill pas kthimit të Dr. Bashos në Shqipëri pas qëndrimit 2 mujor në Vjenë. E kjo nuk mund të jetë një rastësi! Llogjika më e thjeshtë të bën të mendosh se është bërë pas një bisede atje, probabilisht me profesorët e Universitetit të Vjenës që vizituan Mbretin, e që ishin hebrej dhe miq të ngushtë të Dr. Bashos, me të cilët ai kishte punuar për shumë vite.
Për hir të diskutimit të mësipërm le të hyjmë pak më thellë e të kërkojmë në të dhënat e Arkivës së Ajnshtajnit në Jeruzalem dhe të mundohemi të gjejmë pashaportat e tij të kësaj kohe.
Nga të dhënat e arkivës së mësipërme rezulton se pashaportat e Ajnshtajnit të kësaj kohe kanë qënë dy:
1. Database record for Call Nr. [29-165.00]
Einstein, Albert
Ministerialpass (Diplomatic Passport) issued for AE as member of the International Commission for Intellectual Cooperation of the league of Nations by the German Foreign Office (HD)
11/18/1930
2. Database record for Call Nr. [29-166.00]
Einstein, Albert
Swiss Consul General in New York
Schweizer Pass (Swiss Passport) AE; issued by Swiss Consul General in New Y. (HD)
11/08/1932
Pra, Ajnshtajni ka pasur një pashaportë diplomatike gjermane, marrë më 18.11.1930 si anëtar i Komisionit Ndërkombëtar për Bashkëpunimin Intelektual të Lidhjes së Kombeve dhe një tjetër zvicerane, lëshuar nga konsulli zviceran në New York më 08.11.1932.
Biografët e tij shkruajnë se Ajnshtajni nuk e ka përdorur pashaportën e tij gjermane e cila ka qënë anulluar, ndërkohë që pashaportën zvicerane e ka marrë në 08.11.1932. Atëhere, a ka lëvizur përgjatë këtyre dy viteve dhe ku? Ose, me ç’pashaportë ka shkuar në New York për të marrë pashaportën zvicerane? Të dhënat e së njëjtës arkivë na tregojnë se Ajnshtajni gjatë kësaj periudhe ka shkuar dy herë në Amerikë (në fund të vitit 1931 dhe në fund të vitit 1932 kur edhe ka marrë pashaportën zvicerane) dhe nga Berlini në Londër, nga prilli në qershor 1931. Mendoj se me siguri në këto udhëtime ai ka përdorus pashaportën e tij shqiptare (se nuk kish tjetër), që mund të ketë qënë mbase me emër të ndryshuar.
Duke u bazuar sa më sipër kam të drejtë të supozoj: Profesorët hebrej të Universitetit të Vjenës i kanë kërkuar Dr. Bashos në fillim të vitit 1931, kur ky ishte në Vjenë me Mbretin e sëmurë ta ndihmojë Ajnshtajnin për t’u pajisur me pashaportë shqiptare në bazë të vendimit të Lidhjes së Kombeve të vitit 1926 e ky, sa është kthyer në Shqipëri ka ndërmjetësuar në dërgimin e një shkrese për konsullatën shqiptare në Gjermani e cila do ti ketë akorduar atij një lloj anagrame për të bërë të mundur udhëtimin drejt vendit tonë (prill 1931). Pastaj Ajnshtajni ka udhëtuar fshehtazi drejt Shqipërisë, është pritur nga Dr. Basho, ka takuar Mbretin dhe ka marrë pashaportën shqiptare të cilën pastaj e ka përdorur në udhëtimet e tij në Londër dhe Amerikë ku më 08.11.1932 mori pasaportën zvicerane me të cilën u largua përfundimisht nga Europa në tetor 1933. Hulumtimet e mëtejshme do të bëjnë të mundur që të kemi një ide më të dokumentuar të kësaj historie të vërtetë, për të cilën vendi ynë me të drejtë duhet të krenohet para botës se ka shpërtuar, ashtu si jetët e qindra hebrejve të thjeshtë, edhe jetën e njeriut më të madh të shekullit XX, Albert Ajnshtajnit.
Si përfundim: a kemi të drejtë të besojmë në vërtetësinë e të gjitha këtyre fakteve që u thanë më sipër? Me plot gojën PO! Historia ka provuar se edhe Shlimanit i thanë të mos besonte në “përrallat” e Homerit, por ai bazuar në to, zbuloi Trojën dhe thesarin e Priamit.
* * *
* Prof. Dr. Jovan BASHO, Universiteti i Tiranës, Fakulteti i Mjekësisë, Shërbimi Gastroenterologji/Hepatologji, QSU “Nënë Tereza”, Tiranë.
Botuar tek gazetat: “SOT” në 03.02.2008
“STANDARD” në 04.02.2008
Ribotuar te revista “ALBANICA”, Kosovë, shtator 2008, etj.
Gjendet në INTERNET, etj.
Nga kush fshat je o KOMBINIM I SHEMTUAR I MATERJES (GREKI) ?
Me siguri nga ajo zone ku per here te pare ke kapur nje dhi me zor dhe pastaj ke kapur kushuriren tende te pare ne ullishte .. . . me te cilen dhe u martove
Hahahahahahahahaha
Sa shume te neveritshem jeni . . . . .
Jeni per meshire . . . .
Nuk ke faj qe e urren cdo gje qe te rrethon !
Kjo eshte shpikja e radhes e lunatikut Nabderr Aliut. Anshtajni ishte ne Amerike qe ne 1932. Keta Kosovaret u lodhen me shpikje te tilla…edhe nje idiot tjeter si ky Nabderri deklaroi para do vitesh se kishte zbuluar nje liber ne shqip me te vjeter se Meshari i Gj. Buzukut.
turkofag bytha, nga komentet qe ben, ndihet kompleksi jot i inferioritetit si grek aziatik qe je..
shqiptaret mund te kene 1001 te meta, por fisnikerine e kane, bujtin ne shtepi gjithkend qe mund te kerkoje ndihme apo te jete ne nevoje..
nje fisnikeri qe ju korrekerit greke s’do te mund ta keni kurre, lere me pastaj rraca sllave, qe eshte rrace kriminele..
keshtu qe ti turkofag pordha, e dime qe te djege per keto gjera, se nuk jane gjera qe i kane te gjithe popujt..
nese te djeg, ik e fut ndonje hu ne bythe, ashtu sic e keni zakon ju popull pedofilesh dhe byth..irash..
Po mor rrote manalli (alban katroshi ) ,flet per fisnikeri mor toç qe nuk e di as kuptimin e saj (se mos na e nxjerr fjale te vjeter shqipe ,se na mbyten budallejte) dhe kush shqipot!!!!! Vret vellai- vellain ,nipi -xhajen, burri- gruan, baba -vajzen, shoku-shokun etc, e te gjitha keto krime monstruoze behen nga “fisnikeria” mor “boluc” apo nga pabesia . Per çfar fisnikerie me flet ti mor “fisnik”, dukesh nga gjuha qe perdor (gjuhe fisnikesh) ,vaj medet te tjeret (popujt) nqs qenkerkemi ne “fisniket” e botes ,duket se qenkerke “intelektual fisnik” zoterrote.
vetem nje sunit shqipfoles,mund te jap nje koment te tille…….
keshtu vazhdo arapi mou…….
i kane ndihmu se muslimanet keshtu jane
bujar
por cifutet cifute mbeten
Më duket se ky ortopedi Ajnshtajni në kohën e përndjekjes nuk rrinte në Pogradec se ishte vend i hapur. Të dhënat e kohës tregojnë se ai u fsheh në fshatrat e Tropojës.
Ç’fare cafshesh jini mor shqipetare!Ju vjet hakut turkofagos! Qetesohuni mor injorante nga çdo budallallek qe hedh ne shtyp nje ( çik me pak) I zgjuar se ju.Qe jetoni ne ate vend Te molepsur.Einstain ka I kur ne 1933 nder kohe provizorisht ne USA dhe perkoi ose Jo me kohen e ngritjes se Adolf ne hierarki dhe pushtet.Ndenjti atje .O paraahistorike ….nuk kishte nevojen e pajisjes me pashaporte Te nje shteti inekzistent.Megjithese gjeni am ha mendja qe nuk e njihte…
Arbereshet jane e vetmja rrace e bardhe ne Greqi qe kane pasaporta greke, te tjeret jane cigan te besimit ortodoks.(Shkembimi i popullsise mes Turqise dhe Greqise ne baze feje beri qe Turqit Ortodoks ti shperndaje neper Greqi kryesisht neper Cameri (Janine) ndersa me Arberit nisi spastrimin etnik dhe beri genocid). Nqse dikush shkon te pyesi prejardhjen e “grekerve” qe banojne sot ne Cameri do te kuptoje se pervec Arberve tere Greket e tjere kane ardhur nga Turqia gjate shkembimit te popullsise.
Cifutet nuk po bejne mire qe nuk po njohin Kosoven, por edhe nqse do te vazhdojne mos ta njohin nuk eshte se do te bejne ndonje gje te cilen nuk e kane bere me perpara.
Nga halli e kane se nuk dine se cfare te bejne me Palestinen pastaj; ashtu si edhe Greket nuk mund ta njohin Kosoven pasi nuk jane te pergatitur ti pergjigjen pastaj kerkesave te Cameve per Camerine dhe kerkesave te Arberesheve per nje shtet te paster Arberor ku Arvanitikija egziston si gjuhe zyrtatre.
Greket e sotem dhe Cifutet kane shume te perbashketa me nejri-tjerin:
1.Te dy perdorin fjalor cifut (phoenicians)
2.Besojne verberisht ne te njejtin religjion cifut (Ortodoksia = Krishterimi ka prejadhje Hebraike.
3.Jane bukeshkale
4.Te vrasin per fe.
5.Jane manipulatore.
6.Ne rruge te japin doren ne kompjuter te shajne sa munden (shembull:Turkofagos me shok)
Lista vazhdon…. po pati njeri per te shtuar ju lutem mos hezitoni pasi sa me mire ta njohim njeri-tjerin (me defekte dhe pika te forta) aq me kollaj do ta kemi qe te dalim prej batakut te gatuar ne Izrael, por te konservuar thelle me fanatizem ne Athine e Beograd.
TUNXH BIR
ANALIZE : Nje histori e bukur per te cilen ne mund te krenohemi para Europes qe na refuzon e na merr neper kembe.
Eshte nder I madh per Shqiperine qe ka shpetuar te madhin Ajnshtajn nga nazizmi ,por qendron edhe ajo qe jemi marre me fallsifikim pasaportash qe atehere!
Shkrimin e meposhtem une e kam botuar ne vitin 2008, bazuar ne ato qe dija atehere (thene nga te paret e mi). Shkrimi pati shume sukses e mbi kete teme shkruan, rishkruan, perkthyen shume te tjere (edhe autori i ketij shkrimi), pa cituar burimet nga i dine keto gjera (!?!), gje qe nuk eshte aspak e hijshme e normale. Sot une di shume me teper, ashtu siç ka gjetur dokumente Prof. Shaban Sinani e Prof. Petrit Zorba (kryetar i shoqates Izrael-Shqiperi). Kam kontaktuar me hebrej te rendesishem dhe e kam teresisht te qarte itinerarin e tij, madje edhe emrin e perdorur per te na pasaporten shqiptare. edhe ketio do te publikohen. Me poshte kam paraqitur shkrimin tim te shkurtit 2008, pa dokumentet e fotot.
Jovan BASHO*
AJNSHTAJNI NË SHQIPËRI
(Të dhëna rreth udhëtimit të fshehtë të tij në pranverën e vitit 1931)
A ka qënë Albert Ajnshtajni në Shqipëri? A kemi fakte të dokumentuara për këtë gjë?
Kushdo që do të lexojë këto rreshta mund të bëjë pyetjen: kush është ky zotëri që shkruan për një temë të tillë, të përfolur vitet e fundit, por pa mundur të objektivizohet në mënyrë të dokumentuar?
E ndërmora këtë iniciativë për dy arsye:
1. Për të dëshmuar me rastin e përkujtimit të Holokaustit dhe 60 vjetorit të shtetit të Izraelit, se Shqipëria është bërë faktor i rëndësishëm në shpëtimin nga kthetrat e nazizmit të hebreut dhe njeriut më të njohur të shekullit XX, Albert Ajnshtajnit, dhe,
2. Si mirënjohje për të parët e mi, të cilët kanë luajtur një rol kyç në këtë histori.
Për t’u dhënë përgjigje pyetjeve të mësipërme duhet të kthehemi shumë vite prapa, e pikërisht në fillim të viteve 30të të shekullit që sapo kaloi.
Në lidhje me këtë temë, unë di tri dëshmi:
1.Dëshmia I: Dr. Jani BASHO (1892-1957)
Dr. Jani Basho (vëllai më i vogël i gjyshit të autorit të këtyre rreshtave) u diplomua në Vjenë në vitin 1921. Pas disa specializimesh atje (mjekësi interne, kirurgji, obstetrikë-gjinekologji) ai u kthye në Shqipëri në tetor 1927 (edhe për disa muaj gjatë kohës që qeverimit të Imzot Fan Nolit). Gjatë qërdrimit 14 vjeçar në Vjenë Dr. Basho ishte kryetar i Shoqatës së studentëve shqiptarë “Albania” dhe kryeredaktor i revistës së tyre “Dialëria”. Fill pas kthimit në atdhe, u emërua në detyrën e shefit të Seksionit të Shëndetësisë në Komandën e Mbrojtjes Kombëtare, Drejtorit të Spitalit Ushtarak dhe mjekut personal të Mbretit Zog (1928 – 1935). Dr. Basho ka luajtur një rol shumë të madh në mjekësinë shqiptare. Me emrin e tij lidhet ndërtimi i spitaleve moderne në Shqipëri (Civil e Ushtarak më 1932, projektet e të cilave ai i solli nga Vjena më 1927 e që janë projektuar nga arkitekti vjenez Köhler), organizimi i Mjekësisë Shqiptare (1928 – 1932), themelimi i Mjekësisë Spitalore Ushtarake (1929) dhe shërbimit të Obstetrikë-Gjinekologjisë (1935).
Ato që unë di në lidhje me temën e sipërtreguar ai ia kishte treguar babait tim Kozma Bashos (1927 – 1994) që e kishte nip dhe e trajtonte si djalin e tij, në fillim të viteve 50të, kohë kur babai punonte në sektorin e Ihtiologjisë të Institutit të Shkencave të Natyrës dhe Dr. Basho ishte drejtor i Maternitetit të Tiranës.
Babai më kishte treguar se Dr. Basho i kish thënë atij që Ajnshtajni kishte ardhur në Shqipëri në fillim të viteve 30të, kishte qëndruar 3 ditë dhe kishte marrë pashaportë shqiptare. Dr. Basho kishte ndërhyrë te Mbreti, e kishte shoqëruar gjatë qëndrimit në Shqipëri, kohë kur e kishte pritur edhe vetë Mbreti Zog. Madje Dr. Basho kishte shkëmbyer edhe disa letra me të, ku Ajnshtajni e falenderonte për mirësinë e treguar dhe i tregonte për vështirësitë e jetës së tij. Mjerisht ne na mungojnë këto letra të cilat u dogjën në shkurt të vitit 1945 (bashkë me shumë libra e dokumenta të tjera) gjatë shtetëzimit të shtëpisë dhe klinikës së Dr. Bashos, dy shtëpive pranë njëra-tjetrës në qendër të Tiranës, midis Postës Qendrore dhe ish-Gjykatës së Lartë.
Si është njohur Dr. Basho me Ajnshtajnin? Në ç’kohë? Këtyre pyetjeve unë nuk di t’u përgjigjem se nuk mbaj mend të mi kenë thënë, por, do ti kthehem përsëri më poshtë këtij diskutimi.
2. Dëshmia II: Gelardina APPONYI-ZOGU (Nëna Mbretëreshë) (1915-2002)
Para se të rivinte në Shqipëri në qershor 2002, Nëna Mbretëreshë i dha një intervistë një gazetari anglez, intervistë e cila u botua në atë kohë në revistën angleze “Style” nën titullin “Kthimi i Mbretëreshës”. Ajo i deklaroi gazetarit se Mbreti Zog i kishte thënë që: “Ajnshtajni ka ardhur në Shqipëri, është takuar me të dhe ka marrë pashaportë shqiptare”. Ajo nuk përcaktoi datë, por shtypi shqiptar i asaj kohe (2002) shkroi se kjo kish ndodhur më 1938, duke e lidhur gabimisht me vitin e martesës së saj në Shqipëri. Historikisht dihet që Ajnshtajni udhëtoi për të fundit herë nga Southemptoni (Angli) në Amerikë në tetor të vitit 1933.
3. Dëshmia III: Ajati BEGA, ish bankieri i mirënjohur i Bankës Kombëtare Shqiptare, histori e treguar nga Prof. Dr. Skënder KOJA, ish Drejtor i Institutit të Fizikës Bërthamore (1971 – 1987).
Prof. Koja më ka treguar se në kohën kur ai ishte drejtor i Institutit të Fizikës Bërthamore, një punonjës i Institutit i përsëriste vazhdimisht se një fqinji i tij e pikërisht Zoti A. Bega e kishte takuar Ajnshtajnin në Tiranë. Prof. Koja bisedoi vetë me të dhe dëshmia e A. Begës ishte sa më poshtë: “E kam takuar Ajnshtajnin në Tiranë në fillim të viteve 30të kur ky erdhi në Bankë e më kërkoi veprime të Bankës Shqiptare me një bankë të shtetit gjerman, veprime që banka jonë nuk i kishte kryer ndonjëherë, për shkak të mosekzistencës së lidhjeve me bankat gjermane në atë kohë. Më tha emrin, të cilin nuk e kisha dëgjuar deri atëhere. Atëhere m’u desh të pyes dhe dola në mjediset e pasme të bankës, ku pashë që dera e drejtorit (i cili ishte italian) ishte e hapur. Trokita dhe hyra duke i thënë që një i huaj me emrin Albert Ajnshtajn kërkonte një veprim bankar që nuk e kishim bërë ndonjëherë. Drejtori shtangu dhe më tha, që ky ishte një nga emrat më të mëdhenj të botës. I thashë se ai ishte tek sporteli. Atëhere drejtori la punët që kish, e priti me nderime dhe unë nuk di të them ç’bëri me të, se nuk më ngeli mua të merrem me problemin për të cilin ky njeri i ishte drejtuar Bankës Shqiptare”.
Atëhere përpara këtyre tri dëshmive ç’donjëri prej nesh ka të drejtë të bëjë pyetjen: A ka ardhur Ajnshtajni në Shqipëri për të marrë një pashaportë?
Përgjigja ime është:
– Po, se të tri dëshmitë janë serioze dhe të pavarura nga njëra-tjetra.
– Po, pse në Shqipëri?
Së pari përgjigjen e kësaj pyetjeje e gjejmë në vendimet e Lidhjes së Kombeve të viteve 1921 dhe 1926 të cilat e ngarkonin Shqipërinë për të dhënë dokumentacion identifikimi për hebrejtë. Nuk duhet të harrojmë se një nga problemet kryesore që diskutohej në Lidhjen e Kombeve në atë kohë ishte problemi i hebrejve, problem i cili u zgjidh pastaj vite më vonë e pikërisht me 1948 kur u themelua “de facto” shteti i Izraelit. Pyetjes pse u zgjodh pikërisht Shqipëria unë nuk di ti përgjigjem, por këto vendime ruhen në Arkivën e Shtetit Shqiptar dhe Prof. Dr. Shaban Sinani ka mbajtur një kumtesë të suksesëshme në Izrael lidhur me këtë temë.
Së dyti ishte lidhja me Dr. Bashon, i cili mund ta bënte këtë punë pa probleme duke ruajtur fshehtësinë, për shkak të pozicionit të tij në atë kohë, pozicion që u përmend më sipër.
– A e ka përmendur Ajnshtajni apo biografët e tij “historinë e tij shqiptare” ?
Nga sa kam lexuar dhe mundur të hulumtoj unë: – Jo, veç duhet ditur që jeta e tij ka kaluar nëpër vështirësira të shumta, ndaj jo më kot, vetë ai ka shkruar: “Më duhen shekuj që të përshkruaj peripecitë e pafund të jetës sime”.
Po pse ne sot nuk kemi një dokumentacion të plotë për këtë gjë?
Mendoj se arsyet janë dy:
1.Vizita u bë në fshehtësi të plotë.
2.Nuk kemi kërkuar sa duhet, në kohën dhe në vendin e duhur.
Atëhere ku duhet kërkuar? Mendoj se ka disa drejtime për këtë e pikërisht:
1.Arkiva e Shtetit Shqiptar
2.Dokumentacioni i Bankës Kombëtare
– Ajnshtajni shkoi në bankë për t’u interesuar për pasurinë e tij në Gjermani (dihet historikisht që ajo u bllokua) apo për të “thyer një çek” që ia dha Mbreti?
3.Dokumentacioni për lëshimin e pashaportave. Veç dihet mirë që nga administrata e shtetit shqiptar që merrej me lëshimin e pashaportave në atë kohë emrat e hebrejve ndryshoheshin (mbase për arësye sigurie) e ishte e zakonshme që Mosheja të shkruhej Musa, Zaharia, Zafir etj. Dëshmi të tilla, për ndryshimin e
emrave të hebrenjve ka plot në Arkivin e Shtetit Shqiptar.
4. Arkiva e Ajnshtajnit në Jeruzalem, ku mund të kërkohen:
– letrat e Dr. Bashos drejtuar Ajnshtajnit
– Dokumentacioni i bërë për të në Shqipëri
Para rreth 2 javësh duke kërkuar në Internet të dhëna arkivore për A. Ajnshtajnin nga arkiva e Jeruzalemit (Einstein Archives Online), pasi më ishte kërkuar të flas për sa më sipër në simpoziumin në përkujtim të Holokaustit në Berat më 25.01.2008, gjeta i befasuar dokumentin e mëposhtëm:
Ç’përmban ky dokument nën autoritet ministri drejtuar Konsullatës Shqiptare në Leipzig, për Ajnshtajnin, i bërë në Tiranë? Arkiva e Jeruzalemit ka përdorur sistemin amerikan të të shkruarit të datave pra bëhet fjalë për datën 09 prill 1931. Dokumenti nuk hapet në Internet, por ka numur identifikimi dhe mund të gjendet lehtë në këtë arkivë.
Gjetja e datës 09.04.1931, mua më befasoi, pasi dihet historikisht se nga 26 janari deri në 20 mars 1931, Dr. Basho ishte në Vjenë me Mbretin e sëmurë (kohë në të cilën u bë edhe atentati ndaj tij). Dihet po ashtu se në këtë periudhë kishin filluar edhe problemet për hebrejtë dhe Ajnshtajnin. Hitleri vërtet fitoi pushtetin në pranverën e vitit 1933, por që më 1929 afër gjysma e deputetëvë të parlamentit gjerman i përkiste anëtarëve të partisë së tij dhe organizatat naziste në këtë periudhë vepronin lirisht kundër hebrenjve.
Ky dokument për Ajnshtajnin është bërë në Tiranë, fill pas kthimit të Dr. Bashos në Shqipëri pas qëndrimit 2 mujor në Vjenë. E kjo nuk mund të jetë një rastësi! Llogjika më e thjeshtë të bën të mendosh se është bërë pas një bisede atje, probabilisht me profesorët e Universitetit të Vjenës që vizituan Mbretin, e që ishin hebrej dhe miq të ngushtë të Dr. Bashos, me të cilët ai kishte punuar për shumë vite.
Për hir të diskutimit të mësipërm le të hyjmë pak më thellë e të kërkojmë në të dhënat e Arkivës së Ajnshtajnit në Jeruzalem dhe të mundohemi të gjejmë pashaportat e tij të kësaj kohe.
Nga të dhënat e arkivës së mësipërme rezulton se pashaportat e Ajnshtajnit të kësaj kohe kanë qënë dy:
1. Database record for Call Nr. [29-165.00]
Einstein, Albert
Ministerialpass (Diplomatic Passport) issued for AE as member of the International Commission for Intellectual Cooperation of the league of Nations by the German Foreign Office (HD)
11/18/1930
2. Database record for Call Nr. [29-166.00]
Einstein, Albert
Swiss Consul General in New York
Schweizer Pass (Swiss Passport) AE; issued by Swiss Consul General in New Y. (HD)
11/08/1932
Pra, Ajnshtajni ka pasur një pashaportë diplomatike gjermane, marrë më 18.11.1930 si anëtar i Komisionit Ndërkombëtar për Bashkëpunimin Intelektual të Lidhjes së Kombeve dhe një tjetër zvicerane, lëshuar nga konsulli zviceran në New York më 08.11.1932.
Biografët e tij shkruajnë se Ajnshtajni nuk e ka përdorur pashaportën e tij gjermane e cila ka qënë anulluar, ndërkohë që pashaportën zvicerane e ka marrë në 08.11.1932. Atëhere, a ka lëvizur përgjatë këtyre dy viteve dhe ku? Ose, me ç’pashaportë ka shkuar në New York për të marrë pashaportën zvicerane? Të dhënat e së njëjtës arkivë na tregojnë se Ajnshtajni gjatë kësaj periudhe ka shkuar dy herë në Amerikë (në fund të vitit 1931 dhe në fund të vitit 1932 kur edhe ka marrë pashaportën zvicerane) dhe nga Berlini në Londër, nga prilli në qershor 1931. Mendoj se me siguri në këto udhëtime ai ka përdorus pashaportën e tij shqiptare (se nuk kish tjetër), që mund të ketë qënë mbase me emër të ndryshuar.
Duke u bazuar sa më sipër kam të drejtë të supozoj: Profesorët hebrej të Universitetit të Vjenës i kanë kërkuar Dr. Bashos në fillim të vitit 1931, kur ky ishte në Vjenë me Mbretin e sëmurë ta ndihmojë Ajnshtajnin për t’u pajisur me pashaportë shqiptare në bazë të vendimit të Lidhjes së Kombeve të vitit 1926 e ky, sa është kthyer në Shqipëri ka ndërmjetësuar në dërgimin e një shkrese për konsullatën shqiptare në Gjermani e cila do ti ketë akorduar atij një lloj anagrame për të bërë të mundur udhëtimin drejt vendit tonë (prill 1931). Pastaj Ajnshtajni ka udhëtuar fshehtazi drejt Shqipërisë, është pritur nga Dr. Basho, ka takuar Mbretin dhe ka marrë pashaportën shqiptare të cilën pastaj e ka përdorur në udhëtimet e tij në Londër dhe Amerikë ku më 08.11.1932 mori pasaportën zvicerane me të cilën u largua përfundimisht nga Europa në tetor 1933. Hulumtimet e mëtejshme do të bëjnë të mundur që të kemi një ide më të dokumentuar të kësaj historie të vërtetë, për të cilën vendi ynë me të drejtë duhet të krenohet para botës se ka shpërtuar, ashtu si jetët e qindra hebrejve të thjeshtë, edhe jetën e njeriut më të madh të shekullit XX, Albert Ajnshtajnit.
Si përfundim: a kemi të drejtë të besojmë në vërtetësinë e të gjitha këtyre fakteve që u thanë më sipër? Me plot gojën PO! Historia ka provuar se edhe Shlimanit i thanë të mos besonte në “përrallat” e Homerit, por ai bazuar në to, zbuloi Trojën dhe thesarin e Priamit.
* * *
* Prof. Dr. Jovan BASHO, Universiteti i Tiranës, Fakulteti i Mjekësisë, Shërbimi Gastroenterologji/Hepatologji, QSU “Nënë Tereza”, Tiranë.
Botuar tek gazetat: “SOT” në 03.02.2008
“STANDARD” në 04.02.2008
Ribotuar te revista “ALBANICA”, Kosovë, shtator 2008, etj.
Gjendet në INTERNET, etj.
Faleminderit Prof.Dr. Jovan Basha!