Te fundit
Për herë të parë një këngë rome në historinë e Eurovizionit
17 Maj 2013, 10:46Lifestyle
TEMA
Për herë të parë në historinë 58-të vjeçare të Eurovizionit, një këngë është kënduar në gjuhën rome nga Esma Rexhepova, e cila do të garojë për Maqedoninë.
Pjesa e kompozimit maqedonas me titull “Para se të agojë”, të cilën Esma në Malmoe e ka kenduar në gjuhën rome, është ndjekur me publicitet të madh nga media suedeze.
Shumë romë në Malmoe janë të kënaqur dhe krenarë për shkak të pjesëmarrjes së këngës së Esmasë në gjuhën rome.
“Jam i befasuar. Jo vetëm për atë që ajo është rome, por sepse edhe këndon në gjuhën rome, ndërkohë që asnjëherë më parë nuk është dëgjuar diçka e tillë”, thotë një rom për radion kombëtare suedeze.
Gazeta suedeze “Sidsvenskan” shkruan se ”lagjja e Shkupit ”Shuto Orizarë”, prej nga vjen Esma Rexhepova, është lagjja më e madhe rome në Evropë. Maqedonia ishte vendi i parë që u dha të drejta romëve, të drejta të cilat, si shembull i vetëm në botë, janë garantuar edhe në Kushtetutë”.
“Të gjitha vendet do të duhet ta ndjekin edhe modelin e Maqedonisë dhe t’ju japin romëve të drejta të njëjta siç ka bërë Maqedonia”, thotë Esma Rexhepova për “Sidsvenskan”, “BalkanWeb”. P.K
14 komente në “Për herë të parë një këngë rome në historinë e Eurovizionit”
Lini një Përgjigje
Lini një Përgjigje
Më të lexuarat
24 oret e fundit
Javen e fundit
Blog Tema
Romet kane drejta por Shqiptaret nuk kane aspak ne fyromski.
po maqedonasit kish me kan mir ta gjejn identitetin e tyre tek romet.se kshtu siq jan kan me mbet pa identitet,edhe ashtu jan si maxhup
Rrahman, te te vije turp per kete shqipe bastarde qe shkruan. Ik meso abetaren or germadhe dhe idiot njekohesisht. Pale merr guximin edhe te shkruash ne blogun tone.
Poshte analfabetet dhe injorantet tip Rahman…o zot cfare emri.
Abetarja
@ abetarja.
ça te ka gjet mi tarrallake,shqip ka shkruj çuni mre budallic,me dialekt verior.
ça nuk i pelqen dafllaku tand???
Maqedonia me 40 % shqiptar do ishte mire te dergonte njiher ne eurovizion nji kange shqipe.
Rrahman osht emen qi i perket nji besimi te caktuar,por kjo nuk te jep te drejten ty me ofendu ata qe mbaj ket emer.
Abetarja ka shkronja por ti qenke ashkel ka trute e kaptines.
Tarrallake
Mbi 80% e allaveve te maedonise i perkasin keti minoriteti.Per kete nuk kane identitet kombetare dhe kane pervehtesu historine shiptare,greke dhe bullgare.Edhe Shqiperia ka Bujar Qamilin dhe mbi 160 000 rome por pa kushte per jete.
Koment jo plotesisht i sakte, te nderuar moderatore te “Temes”
Kenga e Maqedonise nuk eshte e para kenge ROME e “Eurovizionit”.
Kenga serbe e Eurovizionit 2010 “Ovoje Balkan”, e kenduar nga Milan Stankoviç eshte perkthim 100% (dhe jo motiv baze, as pershtatje) i kenges “Balkaneros” e kenduar nga ‘Gipsy Kings”, gupi i xhitaneve ( “xhitan” ne frengjisht = rom apo cigan spanjoll) spanjolle.
Kenga eshte kompozuar nga Goran Bregoviç .
Milan Stankoviç e kendon kete kenge edhe ne anglisht e spanjisht, verifikoni ne “you tube” po nuk besuat.
Ty te ka shtegetuar mendja ; Lexoje artikullin mos lexo titullin,”KENDUAN NE GJUHEN ROME PER HERE TE PARE!”
Me fal “Heron” ke te drejte, nuk e lexova artikullin der ne fund.
Se pari, edhe sikur te jete e sakte kjo qe thua ti, mos harro qe une jam thjesht nje lexues e jo gazetar profesionist, “alfa” e profesionit te gazetarit qofte ky edhe fillestar eshte te perputhe PERMBAJTJEN me TITULLIN qellimi i se cilit eshte te “paralajmeroje” ate çka do te shtjellohet ne permbajtje.
Se dyti duhet pare nese duhet te jete vetem gjuha qe percakton llojin e kenges apo ka edhe kritere te tjera, si psh kengetari, kompozitori, motivet etj, etj.
Shembulli qe thashe me lart “Ovoje Balkan” eshte kenduar per here te pare ne sanjisht po nga ROME Spanjolle (Gipsy Kings) eshte kompozuar nga serbi Bregoviç, dhe eshte kenduar ne Eurovizion ne serbisht, hajde gjeje me holle kete pune…
Esma Rexhepova,ose Rexhepi,eshte rome shqitare me banim ne Maqedoni.Para disa vjetesh ajo ka dhene koncert edhe ne Shqiperi.Kenget rome jane te bukura,sepse romet kane vesh muzikor,meqenese ata jane fise endacake,jane te lidhur me shume me natyren dhe muzika e tyre eshte shume terheqese.Me kujtohet kenga e romeve te Bosnjes,qe kendohet nga Irma Libohova,qe eshte nje kenge e perhapur shume dhe shume terheqese,tani per tani nuk po me kujtohet titulli i saj,por eshte nje kenge shume terheqese.Persa i perket nje deklarate te njerit se ? per qind e popullsise se Maqedonise eshte rome,kjo me duket nje lajthitje,sepse nga 2 milione banore qe ka Maqedonia i bie qe te kete 1.800 000 rome,10 per qind bullgare dhe 10 per qind shqiptare.Ne Maqedoni ka disa rome ,por jo me shume se 100 000 edhe ne Shqiperi me gjithe shtesen e madhe te kesaj popullsie gjate 50 vjeteve te fundit nuk besoj qe te kete me shume se 200 000 rome.Nuk duhen ngaterruar romet me jevgjit,qe tani thone se jane egjiptiane.Romet e kane prejardhjen nga India dhe Bangladeshi,kurse jevgjit ose magjypte nga Egjipti ,sic e tregon edhe emri i tyre,gjyp ose magjyp.
Shume i sakte shpjegimi o “Dodi” po je lodhur shuem:
Bjeri shkurt:
Romet jane nomade (bredhacake), jane “cigane” apo “arixhinj” siç u thoshim ne dikur (pak veta nga populli i thjeshte ne kohe te komunizmit e njihnin termin “rom”)
Jevgjit (apo magjypet, kulufet) jane te ngulitur e jo nomade.
http://www.youtube.com/watch?v=gZOLCzMNaxE
http://www.youtube.com/watch?v=LL__v1GjxJk
http://www.youtube.com/watch?v=OhB3YTFLHzY
http://www.youtube.com/watch?v=9TORqvxHGlw&list=RD08OhB3YTFLHzY
Romet jan I vetmi grup pa keng lufte.
Or Shtegtar,une nuk jam lodhur fare,se kaloj diten pa u merzitur dhe dua te shtoj edhe dicka tjeter.Me pare ne ne Shqiperi romet i quanim gabel ose katal,pastaj arixhi,sepse disa mbanin nga nje ari me vete,te cilin e perdornin per te marre ndonje lek.Para clirimit romet,ose gabelet kane qene shtresa me e varfer dhe me e perbuzur e Shqiperise.Ata e nxirrnin buken e gojes vetem duke lypur,ose merreshin me shitjen e kuajvem, berjen e shpartave dhe kanistrave.Pas clirimit ligjet shteterore e ndaluan diskriminimin e kesaj shtrese dhe disa prej tyre filluan te zhvillohen,biles shteti i beri edhe me shtepi ,por ata si popull nomad dogjen dyert dhe dritaret e apartamenteve dhe iken ,sepse ju pelqen me shume jeta ne natyre prane lumenjve dhe liqeneve.Pas vitit 1990 disa pasardhes te kesaj race vune pasuri te medha nga tregtia .Edhe sot ne Tirane,njihet firma “Gabi”qe mbledh placka te vjetra neper bote dhe i shet me cmime te lira dhe keshtu shume pjesetare te ketij komuniteti jane pasuruar.Por megjithe pasurimin e disave,ky komunitet mbetet me i pazhvilluari,me primitivi,sepse megjithese duhet te shkojne ne shkolle ata nuk shkojne,nuk duan te qendrojne dhe te punesohen ne nje vend.Kriminalieti midis ketij komuniteti eshte shume i perhapur.Ky komunitet duhet te punoje me shume per t’u ngritur ne nivelin e pergjithshem te popullsise.
Ne komentet per Esma Rexhepin ka disa pasaktesi.Se pari nje lagje e Shkupit banohet nga romet,thuhet ne lajm.Nuk mund te jete e vertete sepse romet nuk banojne ne shtepi por ne cadra, buzes lumenjeve dhe liqeneve.Lagja e Shkupit duhet te banohet nga jevgjit ose magjypte,sepse edhe ne Shqiperi qytetet kane nga nje lagje me magjype.Keshtu qe edhe Rexhepova nuk duhet te jete rome,por jevge.PSH Lagjia e Brakes ne Tirane ,me pare ishte lagje magjypesh,ne Peshkopi Lagjia Dobrove banohet nga magjypte,po keshtu edhe ne qytetet e tjera,magjypet kane lagjet e tyre.Gjithashtu me pare cdo fshat shqiptar kishte nga nje maxhyp qe bente punen e kovacit,duke prodhuar vegla bujqesore.Magjypte kane qene shtresa me e shfrytezuar ne Shqiperi,ata ishin njerez te kategorise se dyte.Neper qytete grate punonin si sherbetore te familjet e pasura,kurse vajzat e reja futeshin “ne shtepite e seksit”per te kenaqur pinjollet e familjeve te pasura.Se dyti ne komente thuhet se romet,ose gabelet merren me muzike,edhe kjo nuk eshte e vertete,ata gjithmone jane marre me thurjen e shportave dhe te kanistrave dhe me shitblerjen e kuajve,ishin xhambaze te medhenj.Nje pjese e madhe e tyre e siguronin buken vetem duke lypur.Se treti Bujar Qamili nuk eshte gabel,por jevg.Jevgjit jane mjeshter te medhenj te muzikes dhe kane dhene shume ne kete drejtim.Laver Bariu,Ethem Qerimi me gjithe djemte jane nga ky komunitet.Kengetaret e njohura Pavlina Nikaj,Nevruz Yzeiri,Valbona Mema,Anjeza Shahini,e shume te tjere qe une nuk i di jane nga ky komunitet.Ka dhe shume kercimtare te Ansamblitt te Kengeve dhe Valleve nga ky komunitet.Me nje fjale jane njerez te qejfit,gezimit dhe harese.Shembullin e tyre duhet te marrin edhe shtresat e tjera te popullsise.