Te fundit
Tre faktorët që e kanë lënë pas Ballkanin
22 Mars 2015, 17:27Rajoni
TEMA
Në një këndvështrim ndryshe, prof. Jeffrey Sachs*, një nga ekonomistët më të njohur në botë, i pranishëm në konferencën “Ballkani Perëndimor: 15 vjet tranzicioni ekonomik” pak ditë më parë ka renditur disa argumente se pse vendet e Ballkanit kanë mbetur prapa shteteve të tjera të Europës, ku tre faktorët kryesorë janë pozicioni gjeografik, historia dhe lidhjet gjeopolitike.
“Rajoni ka kaluar një periudhë të vështirë në gjeografi dhe duhet të reflektojë se çfarë do të thotë kjo për strategjitë e tij”, tha Sachs, raporton Monitor.
Në këndvështrimin e tij ka një lidhje të drejtë mes largësisë gjeografike dhe të ardhurave për frymë. Sipas studimeve të tij, ka rezultuar se sa më larg të jenë vendet e Europës larg Britanisë së Madhe (që është vendi i parë që ka kaluar kufirin e 2000 dollarë të ardhura për frymë në 1852), aq më shumë kohë u është dashur për të arritur këtë kufi të ardhurash. “Është shumë më e lehtë të investosh te fqinjët sesa më larg. Për këtë arsye, investimet më të mëdha kanë shkuar në Poloni e Çeki”, tha ai.
Faktori i dytë, tha Sachs, është roli i historisë, duke e lidhur me pushtimin otoman të Ballkanit.
Faktori i tretë janë lidhjet gjeopolitike. “Vendet që hynë të parat në NATO morën dhe trajtimin më të mirë. Gjeopolitika ka luajtur rol të madh dhe kjo më shqetëson”, tha Sachs.
“Pyetja është se çfarë duhet bërë se ju mund të jeni larg disa tregjeve, por mund të jeni afër disa të tjerëve. Nga përvoja ime me shumë vende, kam parë se vendndodhja është shumë e rëndësishme për gjeopolitikën dhe aftësinë për të tërhequr investime të huaja. Reformat kanë vendin e tyre, por e rëndësishme është të kesh fqinjë dhe të jesh afër tyre dhe të përdorësh këto avantazhe”, tha prof. Jeffrey Sachs, duke rekomanduar më shumë bashkëpunim mes Ballkanit Perëndimor.
*Prof. Jeffrey Sachs është drejtori i Institutit të Tokës, profesor i zhvillimit të qëndrueshëm dhe profesor i politikave të shëndetshme dhe menaxhimit në Universitetin e Kolumbias. Sachs konsiderohet gjerësisht si një nga ekspertët kryesorë në botë lidhur me zhvillimin ekonomik dhe luftën ndaj varfërisë.
9 komente në “Tre faktorët që e kanë lënë pas Ballkanin”
Lini një Përgjigje
Lini një Përgjigje
Më të lexuarat
24 oret e fundit
Javen e fundit
Blog Tema
keto tre “faktor” i di dhe nje i tetevjecares,asaj te Enverit jo asaj te salo mortjemadhit…..
ky ka mbaruar gjithe keto universitete per te aritur ne kete konkluzion!!!
Problemi nuk eshte qe vetem ti dish gjerat por edhe ti kuptosh qe do te thote ti perdoresh dhe ta besh vendin tend nje vend te mire per te jetuar per
femijet dhe Jo qe cdo I RI te mendoje si te largohet perkthimi I te ciles eshte nuk kuptojme asnje gje.
Pra ai po mundohet te kujtoje dicka qe e Dine te tere .Ka shume qe e dine dhe e kuptojne por kjo pjese ka zgjedhur heshtjen.
faktori i katert, 1913.Europa krijoi destabilitet edhe per veten kur futi ne krize rajonin me kufij qe favorizuan dy shtete mistrece si greko-serbet ne kurriz te se drejtes historike shqiptare.
Nuk na zbuloi ndonje gje qe s’e dinim .Shqiperia eshte shteti i fundit i krijuar pas terheqjes se otomaneve,pse dhe si historianet e sqarojne me mire kete arsye (gjeopolitike).Ajo qe nuk di zoteria dhe nuk e mer ne konsiderate,qe ne rastin e Shqiperise(shqiptareve) eshte arsyeja e katert dhe jo me pak e rendesishme se tre te tjerat.E thene me qarte, ne vend qe te ishte nje arsye zhvillimi, ndaj shqiptareve ka sherbyer ne kahun e kundert…pengesa me e madhe.E kam fjalen per fqinjet me platformat e tyre politike te hershme ,qe ne lindje te ketyre shteteve “fqinj” disa dhjeteveçare perpara shtetit te shqiptareve.Keta helmonin e zhduknin çdo perpjekje te shqiptareve per te folur e shkruar gjuhen e tyre ne kisha shkolla administrate e kudo.Ne nuk jemi Zvicra e per fqinj te kemi gjermanet e francezet. Si mund te jemi njesoj me te tjeret kur kemi qene gjithnje mes grekesh e sllavesh ,njeri me i ndyre se tjetri ?!-Keta 15 vitet e fundit kane vene ne vend shume nga ato padrejtesi te 150 viteve me pare ne raportet shqiptare-fqinje e ky eshte VETEM FILLIMI.
Profesor plere ka me vite qe jep preskripsione te gabuara. Po pseor mut muti Amerika i coi tere fabrikat ne Kine ne cend te Alabames apo jugut spo pse jo Meksikes? Perse Izraeli ka kaq shume re ardhura ekonomike por ndodhet ne nhe rrajon bythe? E vetmha gje sagllam we ke thene eshte prapambetja osmane…… Me be fund meqe perfaqson zerin zyrtar amerikan. Por dhe kjo sepse Turqia ka vite qe i ka prishur maredheniet me Izraelin jo sepse tu rrujt shume ty per te drejten historike. Dhe sic thote ky miku ktu siper mos harrojme konferencen e kurvave te 1913 qe i dhane Serbise 2/3 e territoreve te Shqiperise dhe 1/4 Greqise gradualisht. Te shofim cbente Anglia ne keto kushte mut muti.
Jo cdo here profesore!
Pa me thuaj nivelin ekonomik te Izraelit dhe fqinjet e tij!!!
Izraeli eshte krijuar dhe mbahet financiarisht prej perendimit…dmth larg gjeografikisht por pjese e perendimit gjeopolitikisht.Citoj “gjeopolitika ka luajtur rol te madh dhe kjo me shqeteson”.Ata jane “kamikazet” e perendimit,rrezikojne koken e familjen dhe per kete shperblehen…Prandaj Izraeli s mund te meret shembull suksesi ne ekonomi.Edhe Greqia I ka te ardhurat per fryme disa here me te larta se feqinjet…Po me thuaj kush nga feqinjet e Greqise do merte kete ndihme qe mer Greqia sot…Prandaj themi qe duhet te punojme fort se Evropa na sheh si “muslimane” dhe nese Greqia apo Serbia I ka dyert e hapura ,ne duhet te trokasim,e duhet te trokasim perseri te na hapet dera….
ke harru edhe faktorin darwinijan!
kur majmunet e gjith botes ishin bo njerz ,ballkanasit ziheshin me njeri tjetrin se kush ishte majmuni me bishtin me t modh mas bythe!
dhe natyrisht majmuni sllav pati epersi sepse vinte nga stepat e uralit ku dbora ishte mbi dy metra dhe duhej te mbijetonte me i gjati qe nxirrte koken mbi dbore per me mor frym.
por tash osht koha e inteligjences dhe zgjjuarsis. dhe natyrisht fito majmuni qe osht me dobic.
dhe dihet se kush jan dobicat e ballkanit.
dobicin coje edhe ne ferr
edhe atje ai mbijeton ne luksuri.
a nuk te kujto majmun dobic shqiptarin kjo vjersheri???!
Mos u habitni per sa ai prononcohet,se edhe ai si elite ne arenen botrore te analisteve,ka edhe nje rol,nje pozicion,qe te beje lojra fjalesh,si njeri i ” besushem” i lojrave te medha. Por edhe pse keshtu,ata nuk arrijne te hyjne ne psikologjine e nje populli,te nje vendi ,a te nje kombi dhe keshtuqe duke perdorur ato recetat,apo konluzionet shabllone,vecse genjejne veten se thane dicka,bene dicka ,ja vlejti qe bene “dicka te mire” ne keto vende,qe kane ” ngelur edhe mbrapa ne mesime” pervec zhvillimit te ekonomise.
Me kujtohet si ne ato vitet e para postkomuniste,kur vinin te huaj dhe na jepnin asistence si vend i botes se trete,deri tek gjera me elementare. Me kujtohet se si psh neper konferenca keta ” shemtaraqet” perendimor u mesonin petagogeve e mesuesve tane alfabetin shqiptar,duke u thene se germa e pare e alfabetit eshte” a”- ja. Si teleshikues,si qytetar,ndjehesha i ofenduar,por edhe i pafuqishem per te bertitur per cka po ndodhte.
Ne jemi mbrapa edhe per ato arsye qe ju thoni,sikur e zbuluat ju,por jemi mbrapa mbi te gjitha se ju ( bota perendimore) i keni mbajtur gjithmone ne ” sirtar” arsyet,se mi te gjitha ju eshte dashur( duke mos njohur gjeografine sigurisht) te zbrisni me poshte Shqiperise ,per te “bere” veri Greqine edhe pse shume ne jug ,duke e ditur mire, qe ne veri kalohet nepermjet Shqiperise. Ky ishte vetem nje fakt sa per ti kujtuar analisteve me doktoratura,se ne Shqiperi e Ballkanin ” e veshtire” dhe te dobet ekonomikisht e keni bere dhe mbajtur ju keshtu dhe jo qytetaret e tyre.
Nuk ja vlen te besh analiza te gjata e te thella se askush nuk te degjon,por nese dime dhe pranojme se ka nje rend botror,domethen se dihet se ka dhe fuqi qe percakton rendin e radhes,domethene se ka aktore,ka marreveshje,ka dhe strategji,ka edhe ” laborator” per fusha beteje,ka edhe fitues,por ka edhe te mundur.
Per fat te keq ne historine botrore njerzore,ne evoluimin e saj,ne arenen e luftrave te saj ” ne” si vend,si popull,kemi qene gjithmone pjese e lojrave,e eksperimenteve dhe mbi te gjitha te rrjeshtuar me ” humbesit ” ,te mundurit.
Ky percaktim vazdon t’a mbaj dhe sot e kesaj dite kete vend ,keshtu sic edhe ju intereson,qe edhe vete te arrijme te themi e te konkludojme “se ne nuk jemi te afte te bejme shtet”,se ky vend nuk behet me.
Cfar vlere kane konstatimet e analistit nga ” kozmosi” ,kur realitetin e dine te gjithe!!???