Te fundit
Ornela Vorpsi: Rama do ishte përkthyesi im më i mirë, por…
10 Nëntor 2015, 15:18Kulturë
TEMA
Në fund të Tetorit, Ornela Vorpsi ishte në Tiranë për të marrë pjesë në Festivalin e Leximit, organizuar për herë të parë në kryeqytet.
Kjo grua, e cila më shumë është e njohur jashtë vendit, se sa në vendlindje, erdhi për të lexuar copëza nga shkrimet e saj, por edhe për të rrëfyer momente nga jeta e cila ndahet në dy epoka, para dhe pas komunizmit.
Piktore, fotografe dhe shkrimtare njëkohësisht, me libra të botuar në Itali dhe në Francë, me ekspozita të hapura në Paris, Ornela Vorpsi nuk mban mëri, pavarësisht se ka thënë që Shqipëria e ka bërë të vuajë për shkak të persekutimit të familjes, gjatë viteve të komunizmit.
“Fëmijëria, një baba në burg për politikë, rritur me nënën vetëm, njerëzit që largoheshin nga frika e një familjeje me të dënuar politikë, e keni parasysh sesi shoqëria largohej nga këto situata dhe kjo ishte tej mase e vështirë”, ka rrëfyer ajo; por duke shtuar se pavarësisht kësaj e merr malli për bujarinë shqiptare. “Në Paris më mungojnë spontaniteti, krijimi i gjërave me shumë miqësi dhe shkëmbimi”.
Ajo sqaron se letërsia e saj nuk ka të bëjë me tranzicionin, por me të kaluarën.
Ndërsa sa i përket librit “Vendi ku nuk vdiset kurrë”, i cili muaj më parë u fol se do të përkthehej prej kryeministrit Edi Rama, Vorpsi thotë:
“Ishte një dëshirë e Edit dhe e imja; varet nëse Edi do të ketë kohë, sepse ai është jashtë mase i zënë, dhe detyra e tij është e qartë; detyra e tij e parë është t’i shërbejë Shqipërisë, detyra e tij më e rëndësishme është t’u shërbejë shqiptarëve dhe nëse ai do ketë kohë për këtë libër unë do të isha shumë e lumtur”- duke lënë të kuptohet se hapat konkretë të përkthimit të librit varen nga koha e lirë e kryeministrit.
Sa i përket karakterit autobiografik në romanet e saj, Vorpsi tha:
“Mundohem gjithmonë që në librat e mi të marr diçka nga realiteti dhe pastaj ta manipuloj. Për mua është një manipulim në sensin vizual; dritë, ngjyrë, kompozim, deformim, etj. Kam nevojë ta tregoj atë shoqëri siç e kam jetuar. Për mua Shqipëria ka qenë jashtë mase e zymtë dhe e tmerrshme dhe më duket se bukuria nuk mund ta shpëtonte. U rrita me një mama që thoshin se ishte tejet e bukur dhe shihja se bukuria e saj fizike krijonte xhelozi dhe smirë të llahtarshme”.
Pavarësisht gjuhëve që përdor si mjet letrar, Vorpsi u shpreh se ndihet shqiptare:
“Ndihem thellësisht shqiptare. E qartë që shqiptare ndihem. Por për të mbijetuar kam krijuar disa sisteme mbrojtëse”.
Kjo grua e bukur tiranase që ka 47 vite jetë mbi supe, por që nuk i tregon aspak, ka një finesë në të shprehur ashtu si edhe në portret.
Vorpsi e la Tiranën në moshën 21-vjeçare për të kërkuar një jetë dhe një botë më të bukur jashtë.
Sot është një artiste e cila lundron dhe punon mes tre zhanresh arti, pikturë, fotografi.
Ajo sot është nënë e një vajze 6-vjeçare.
Bashkëshorti i saj është italian dhe e do shumë Shqipërinë./ Dita
38 komente në “Ornela Vorpsi: Rama do ishte përkthyesi im më i mirë, por…”
Lini një Përgjigje
Lini një Përgjigje
Më të lexuarat
24 oret e fundit
Javen e fundit
Blog Tema
S’arrij ta kuptoj pse kjo nuk e perkthen vete librin ne gjuhen e nenes!!! Budalleku s’paska kufi
Me sa duket Rama mbetet, deri tani, “shperthyesi” yt me i fortë…
Kjo tregon se nuk paske nivel
Gruaja e Edi Rames, Linda, ta mbaje larg kete , se kjo kerkon te beje emer, duke joshur Edin.
Kjo duket pilivilke, nuk e ka problem t’ja dredhi Italjanit.
Jo vetem si perkthyes,por Edi do ishte edhe piktor i mire me corapa te kuqe dhe deridiku basketbollist i mire me ndihmen edhe te Vucicit shoven serb.
Pastaj cfare titulli libri eshte ky “Vendi ku nuk vdiset kurre” ?. Ose ka gabuar redaksia e gazetes ose autorja shqipen, gjuhen e nenes, e ka mesuar ne shkollen ku studjonin “arixhinjte”.
Z.Ornela nuk thuhet “Vendi ku nuk vdiset kurre” por Vendi ku nuk vdes kurre.
Do perkthehet nga Z.Rama, s’eshte ndonje cudi e madhe. Kryeministri aktual kur del neper bote “flet te gjitha gjhuhet e dynjase. Vecse kur e degjon qe flet ne gjuhe te huaja do ti propozoja qe te rikthehet ne shkolle dhe ti mesoje nga e para.
Z.Kryeminister populli shqiptar nuk te ka dhene voten per te folur ne gjuhe te huaja(qe te genjen mendja qe i di, je vecse nje megalloman karakteristike e disa shqiptareve qe i dine te gjitha, prandaj ulu ne toke dhe behu modest se fiton me shume pike)por per zgjidhur problemet e shqiptareve. Deri tani e ke ndritur….
Adi
Perkthimi eshte art, nuk mjafton te dish vetem gjuhet perkatese.
Ajo eshte e zgjuar qe nuk e ben gabimin te perktheje vetvehten.
Pyet ata qe merren me kete pune…….
Ajo qe thua ti ka kuptim nese autori nuk e ka gjuhen e nenes gjuhen e perkthimit. Une kete cudi qe shqiptari i perkthen shqiptarit librin ne shqip nuk e kam degjuar ndonjehere. Nese kjo vajza nuk e njeh shqipen aq sa te perktheje librin e vet, aq me pak njeh frengjishten. E atehere i bie qe libri eshte faqjazeze (nuk se kam dyshim per kete)
Ka ikur ne moshen 21 vjecare, prandaj. Duhet marre parasysh qe shkrimtaret, analistet, gazetaret, thithcaret etj.etj, gjuhen e nenes e mesojne mbas moshes 23 vjec.
Babi kesaj ka qene denuar per vjedhje,jo per politike,po kshu u be dhe Zhelefina e persekutuar si keto.Mashtruse!
“Vendi ku nuk vdiset kurre”!!!!!
Ja dhe nje titull e nje analfabeteje funksionale! Nuk eshte per te qeshur, eshte per te vene buzen ne gaz me kete injorance.
Hajde pastaj lexoje kete ne frengjisht se c`mund te kete corbezuar.
Dhe absurdi nuk mbaron ketu. Nje shqiptare 47 vjecare, qe pretendon se ka shkruar ca letra qe i quan liber dhe kete ne frengjisht, pastaj me keto faqosje duhet te merret kryeministri i Shqiperise per t`ia perkthyer ne shqip!!!!!
Po mire! A nuk mund ta perktheje vete ne shqip kjo 47 vejcare qe e ka lene vendin ne moshen ndoshta 22 vjec????
Kur lexoj kete titull edhe e kuptoj se cfare shqipeje zoteron, por nuk eshte as e para dhe as e fundit, por problemi eshte se, kur nuk ke pervetesuar ate te shkrete qe i thone “gjuhe e nenes” eshte e tepert te mendosh qe ke pervetesuar dhe zoteruar italishten a frengjishten me idiomat, fabulat, alternacionet, terminolgjine, sintaksat, pra tere ai program qe zakonisht pyetej ne cdo ore letersie: C`ka dashur te thote me kete autori?”
Per te mos falur pastaj per shenjat e pikesimit.
Nejse, kjo eshte bota shqiptare dhe e leme ketu ku eshte.
Por Kryetarin e ministrave perse ke ngaterruar ne kete pune? Aq i ngeshem qenka?
Apo nostalgjia e se kaluares nuk ju le rehat?
Megjithate nje gje del e qarte: E kam thene dhe e them, shoqeria e tij bulevardeske e ketij lloji ka qene dhe sot nga ai nuk ke c`te presesh me shume.
Pasditet dhe mbremjet me sojin tuaj i ka kaluar, duke folur per art, kutlure, sport a ku ta di une, ne formen me analfabete te mundshme.
Saktesisht, saktesisht ky muhabet eshte keshtu:
Nje shqiptarke si Ornela e ka shkruar librin ne italisht, shtepia botuese ne Itali nuk e botoi, pastaj gjeti nje shtepi botuese ne France ku libri u botua ne frengjisht!
Dhe… ne fund librin kerkon te perkthehet ne shqip!!!!
Nga kush? Nga Edi Rama!!!
Gallate, gallate, gallate ne Al-Pazar.
Ne fund: “Vendi ku nuk vdes kurre” do te ishte disi me i sakte, Ornela.
O Claus, do ishe me fat le lepije lengjet e P…te kesaj femre 24-karatshe Tironse, ose me keq per Ty dhe gjithe SHQUP-istat ne Shqiperi dhe kudo tjeter ne Ballkan+Europe+Amerike e Bote qe duan Berishizmin, formen me barbare te lene nga Enverizmi ne Dhjetor-1990 per te bere Shqiperine dhe shqiptaret rreth e rrotull ne kete gjendje makabre qe eshte sot, per ti sherbyer vetem Serbise. Por Edi Rama ka per tju Q…me sa ka Berishizmi me vete seshpejti sa ne SHQUP brenda e jasht. Edhe pak PRISNI…
O carac Tirone, po Ornela eshte e motra e ish-zedheneses se SHQUP-it Laura Vorpsit, or gjytyrym!
Dhe ato dy gisht rreshta qe shkruni i nxirrni kallajin vetes si me qen ibrik bakri ku lani komet e duret tuja.
Hajt tyrqeta or cuni i Ramadon Kafshes me bluze Tirone.
Na rrofsh bolen o K…r i lales Claus, a e ka pa tironen mire u malok i Sali Berishes e aninim i SHQUP_it, se Ne e dim mire kush eshte motra torollake qe la nom tek SHQUP_i tu kendu per PD_izmin, por e kuptoi dhe i la Targen PD-SHQUP_it. Ti cfare do me thon me kto qe shkru o basdard i bodrumit te SHQUP_it, se osht motra tek PD_ja, kur Ne vlersojme motren e modhe qe eshte zonje ne Farance e Itali e qe nuk e tradhton Tironen e Tironcit, sic eshte dhe Edi Rama 100%. Mos e ndyj mo TemA Online me komentet e tuja prej maloku se po na ze barku me dhi…
Bravo tironci torre sumes me karna ke veshi.
Bravo Claus, per komentin e sakt.
po jo moj bukuroshe se e gjen kohen ai per te tilla gjera …
Na lodhet, sinqerisht na lodhet ! Nuk jepet i njejti lajm tre jave me radhe. Pak keni per te shkruar ne Shqiperi?! Po me gjithe meritat qe mund te kete kjo autore, cfare influence ka kjo ne artin tone ne Shqiperi? Po pse nuk shkruani per autore ne atdhe, te pakten ne gjysmen e hapesires qe i keni dhene kesaj autoreje?
Ornela , me sa di yt ate u rras be burg per vjedhje, kjo beri qe ti dhe jot eme nuk u persekutuat. Aty ku linde aty u rrite afer ambasades jugosllave. Askush nga vorbst nuk eshte persekutuar, ju keni pasur marredhenje perfecte me sistemin. Sapo mbarove gjimnazin partizani te doli instituti I larte , dhe mos harro ti mbarove ne 1985. Nese yt ate do ish per politike ne burg, ti do ishe duke punuar me ferme pas te mesmes. Sa per dijeni ti shqipen e flet perfect, nuk arrij te kuptoj se si kryeninistri I shqiperise ngaterrohet me te tilla cudira, perpos qesharake eshte e turpshme. Ai mund te kete shume dobesi nga koha e te qenit student, Anilen, Herminen, ty, por ajo per te cilen paguhet nuk eshte kjo.
Mire eshte kjo, lere te beje punen se po shkojme per lesh.E ka ne terezi kjo.
Me falni, ndoshta ata qe jane lindur dhe rritur pas renies se komunizmit mund te besojne shume gjera, por ne qe e jetuam ate kohe dhe vuajtem absurdet e saj, nuk arrijme ta kuptojme se si i paskan dhene te drejte studimi, per me teper ne “Artet e Bukura”, “vajzes se nje te burgosuri politik” ?! Jo per gje, por ose babai i saj, siç shkruan nje nga komentuesit e mesiperm nuk qenka denuar per politike, ose ka ndonje kopillek tjeter ne kete mes. Sidoqofte, siç do te thoshte Ornela shkrimtare, qe mund te perkthehet edhe nga Edi Rama, ka diçka ketu qe nuk shkon, sepse “nuk ishte ne stilin e kohes”.
Ne fakt, me sa thote kjo Ornela, Edi Rama duhet ta fusi edhe ne listat e te persekutuarve, qe t’i jape ndonje shperblim. Sepse kusheriri i saj, sot Prefekt i tiranes, Sadi vorpsi, ne kohen e komunizmit ka qene ne Garden e Republikes dhe bente roje tek ambasadat qe te mos hynin njerezit ne 2 korrik.
Nuk na del koha neve per te perkthyer, se ne punojme para kameres live.
Cuditem se sa kurajo kane disa,qe pergojojne nje vajze te spikatur shqiptare, tashme ne France!!
Orneles i lumte!
Ornerla nderon Shqiperine atje ku eshte dhe ku ka vene emer!
Mamaja dhe babai i saje kane meritat e tyre!
Ornela na tregoi te gjitheve se ishte jo vetem ajo bukuroshja e rralle Tiranase, por edhe intelektualja qe arriti me pune lartesite e shkrimtareve europiane.
Kush nuk e vlereson kete, ka probleme me veten!
Pikerisht per kete, i dashur Faro ! Sukseset qse ka arritur ne Itali dhe ne France, mjaftojne per te mos rene ne semundjen e vjeter te shqiptareve qe preferojne te veshin edhe petkun e “viktimes”. Jam me ty, kur thua se Ornela tregoi, etj. Atehere perse deshiron t’i shtoje vetes “yje false” ne biografi ?
E kam lexuar kete liber dhe jam nga e njejta lagje ku lindi dhe u rrit Ornela. Jam dakord, eshte letersi, prandaj ti moj Ornela nuk duhet te kishe perdorur emra reale nga rrugica e shtepise tende, aq me teper kur sjell gjera jo te verteta, ose me sakte genjeshtra, per ta bere tregimin ndoshta me dramatik dhe vehten tende me viktime se c’ke qene ne te vertete… dhe sa per babin tend… po e le ketu, s’po e zgjas…. prandaj e ke shkruar ndoshta ne gjuhe te huaj, eshte per te huajt jo per shqiptaret qe jane gjalle, qe I kane jetuar ato kohera dhe te njohin shume mire ty dhe familjen tende. Nuk besoj se Kryeministri yne ka shprehur deshiren per te perkthyer librin tend se dhe ai te njeh mire, apo jo. Po neqoftese e ben, desha t’i kujtoj se nuk eshte votuar per perkthimin e pavlerave, por per te punuar nate e dite, me ndershmeri, pa pushim, sic ka premtuar, ne te mire te nevojave urgjente te ketij vendi dhe populli. Kur te dale ne pension le te merret me Ornelen sa te kete mundesi.
Koment i perkryer.
Rama perkthyes, picketor po e po….
…zahmet e ka, po te perktheje edhe pak librin e Alida Hiskut.
Ja han rames kjo… kujdes ram se po tkap per loqesh naj dit
O varri Bamit qenke kokrra e debilit more djale, ose burre, ca targe te ve une ty. Clausin sa do inat ta kesh, ta ka dhene reston shume paster, por truri jote eshte i lemuar dhe nuk mban shume ngarkese, nejse tipa si puna jote ne komentuesit barkgjere i falim, edhe Clausi jam i sigurt te ke falur. Je me fat qe jeton e Tirane, o ndoshta ne perendim, se te kishe qene ne Afganistan do te kishin vrare me gure, me kete mendje qe ke.
Pse keshtu i thuhet tani..dua te ma perktheje Rama, ne vend te dua te ma shaloje Rama?
Terhiqja edhe kesaj litarin z kryeminister, je sherbetor i votuesve te tu.
Kaq hapur sta ka kerkuar as Adelina Greca e konkurseve
Me sa mbaj mend nga lenda e gjuhes Shqipe (rreth 40 vjet me pare), folja vdes eshte folje jokalimtare – dmth veprimi i saj nuk bie mbi nje send tjeter. Kjo do te thote se ajo ka vetem nje forme – ate jo veprore. Si e tille ajo nuk mund te transformohet me tej ne nje forme jokalimtare jo veprore, pasi eshte e tille. Prandaj titulli i librit duhet perkthyer “Vendi ku nuk vdes kurre” ? ;P
eshte menyra pesore ose vetvetore,e foljes me vdek.
mesoj ben mesohet ne pesore
punoj -punohet (vendi ku nuk punohet kurr… C’Qiperija pra)
vallzoj ,vallzohet
,nxij,nxihet
vesh (rroba) ,vishet
pres, pritet
qesh ,qeshet
ngec ngecet
heq hiqet
qes(hajdarin ne plazh) ,qitet
shes shitet
vdes – vdiset……….
Une do ta ktheja e perktheja kete cougarin sa here te deshironte…ne cdo drejtim.
E ka pasur dikur te dashur,kur ishte studente pikture…maredheniet letrare vazhdojne.
a mos ka qen ke “sami frashri” kjo e bukra?
Gjimnazi partizani
Ka qene si e droguar qe atehere.
Nuk mund te them se ka qene e bukur sepse syte I ka pase te dale si kokerdhoke dhe vazhdon ti kete.
Ka qene nje vajze gjate me trup te mire por jo e bukur.Floket e mbante gjithmone te mbledhura lart.
Nje baba i denuar per politike?!?!Mire qe keta 20-25 vjecaret ste njohin po ka nje brez tjeter perpara qe di ca me shume,Shqiperia nje pellembe e njihemi me njeri tjetrin moj Ornele,cte duhej kjo puna e politikes,shejtani fle ti e zgjon…ka edhe marketingu ca rregulla.Tung e siksese gjithsesi
partizani ka pasur vajza shume me te bukura se Ornela
Me kujtohet nje goce me emrin Dita.Skisha pare sy me te bukur se te sajat.sme kujtohet mbiemri.po mund te kete mburuar aty rreth 1987 ose 1988.Kinge fare