Rithemelim, apo ringritje e PD? Ja argumentet e mia!

Nga Fran Çukaj

Rithemelim , ringritje , humbje zgjedhjesh , rënie , analizë . Këto janë termat që po lakohen më shumë gjatë gjykimit që po i bëhet gjendjes së Pd-së . Para së gjithash do të duhej  që të përcaktohej  “në se 2017-ta për pd-në , është vetëm  humbje zgjedhjesh , apo edhe rënie e saj” . Sepse nga ky përcaktim varen edhe procedurat që do të ndërmerren , për ringritje apo rithemelim . Humbjet e një palë zgjedhjeje , edhe kur ato janë të rënda , mund të tejkalohen përmes një ringritjeje , e cila të rikthen aty ku ishe katër vite më parë ose edhe diçka më lart  . Ndërsa nga rënia dilet përmes rithemelimit , që të ngre lart , atje ku ke qenë në themelim , bile edhe më lart . Analiza serioze është e detyrueshme në të dy rastet , por për humbjen diskutohet vetëm 4 vjeçari i fundit , ndërsa për rënien vlerësohet puna që në çastin që ka filluar rënia .

Në rastin e pd-së , humbja e 2017-ës është më e rënda ,  por që është vetëm një nga stacionet e rënies së pd-së . Zoti Basha , pas humbjes së 2013-ës , nuk u angazhua të bëjë rithemelimin e pd-së ,  synoi vetëm ringritjen , por nuk e bëri dot as atë , prandaj humbja e 2017-ës u bë më e thellë . Kjo gjendje tregon edhe se pd-ja nuk shpëton dot vetëm përmes ringritjes aj i duhet jetër dhe urgjentisht rithemelimi .

Çfarë po synon fushata e sotme për kryetar pd-je ? Ka filluar ajo , pa bërë analizë , pa përcaktuar në se është humbje apo rënie , në se duhet ringritje apo rithemelim , pa asnjë shkëndi shprese për të ardhmen e pd-së . Fushata e z. Basha nuk ka asnjë element ringritjeje , aq më pak rithemelimi , ndërsa ajo e z. Selami ka pak elemente ringritjeje , dhe ato të pa sistemuara sipas mangësive që paraqet pd-ja , sepse nuk janë studiuar mangësitë e pd-së . Patosi kërkon ringritje , por nuk e deklaron platformen se si do ta realizonte atë , ai këmbëngulë vetëm te paftësia e Bashës për ta bërë diçka të tillë . Pra asnjëri nuk e deklaron nevojen për rithemelim . Përse ? Sepse asnjëri nga ata nuk mund ta realizojë , asnjërit nuk i intereson sepse rithemelimi i anshkalon shumicen e tyre .

Mendimi im është se PD-ja ka nevojë të domosdoshme për rithemelim .

Çfarë u desh bërë nga PD-ja pas humbjes së 2017-ës ?

Nuk duhesh hyrë direkt në zgjedhje për kryetar . Zotni Basha duhej të jepte dorëheqje menjëherë , ose të shkarkohej , duke i lënë rrugë të lirë krijimit të një grupi serioz i cili do të përcaktonte procedurat e nevojshme për të siguruar zhvillimet e ardhshme në pd , dhe që do të zgjaste rreth 5-6 muaj . Ky grup do të duhej të kishte analistë , politologë , financierë , ekonomistë , sociologë , specialistë statutesh , etj . Po them një emër të mundshëm nga ky grup : Afrim Krasniqi .

Detyrat e grupit :

* Ky grup , së pari përcakton Synimin : Të bëhet pd-ja një parti moderne europiane ,  me demokraci të brëndshme reale dhe me vlera të larta individësh , dhe që përmes qeverisjes apo të bërit opozitë , t’i sigurojë vendit një demokraci të vërtetë dhe zhvillim dinjitoz , duke shërbyer edhe si model për partitë tjera politike shqiptare , për të siguruar një politikë të re  .

* Grupi organizon në të gjitha nivelet analizat e humbjes së zgjedhjeve të fundit , dhe nxirren disa konkluzione prej tyre – dy javë –

* Ndërkohë , Grupi bën një studim të mirëfilltë për funksionimin e pd-së që nga krijimi deri sot , duke e parë si organizëm politik , por edhe se si ka qeverisë dhe ka bërë opozitë . Në konsultim me të gjithë drejtuesit e pd-së në Shqipëri , duke paraqitur këtë studim , krahas konkluzioneve të analizave të humbjes së fundit ,  përcaktohet në se duhet ringritje apo rithemelim (Besoj se janë të gjithë treguesit që provojnë nevojen për rithemelim) – 4 javë-

* Grupi e sistemon materialin studimor , vetëm duke i evidentuar mangësitë themelore të pd-së ndër vite , dhe krahas secilës ngre pyetjen : “Si mendoni ta rregulloni këtë gjëndje ?” Psh në se në material përfshihet konkluzioni se njëshi absolut në parti ka shkaktuar mangësi të mëdha në funksionimin e partisë , në qeverisje , dhe në opozitë , shtrohet pyetja : “Cilat janë rrugët statutore , dhe përmes ndërhyrjeve tjera , për ta penguar shfaqjen e njëshave absolutë në parti ?” Kështu ndertohet një lloj pyetësori ( shënim : Nga fundi i materialit do të paraqitet më shumë nga pyetësori në fjalë ) Ky material bëhet i njohur , që të mund ta konsultojnë të gjithë antarët e pd-së , por sidomos kandidatët për kryetar partie – 2 javë –

( Grupi bën të njohura edhe rregullat që do ndiqen gjatë fushatës si edhe mënyren e votimit . Lajmërohen ata që kanë ndërmend të konkurojnë për kryetar në pd ,  që të ngrejnë grupet e tyre duke bërë përgatitjet e mundshme . Kandidatët dërgojnë pranë Grupit , emrat e tyre dhe të bashkëpunëtorëve)

* Kandidatët me grupet e tyre përpunojnë platformat që do të paraqesin në konventë dhe më tej në fushatë – 4 javë –

* Mblidhet konventa e pd-së , dëgjon platformat e kandidatve , i vlerëson ato duke i ballafaquar me kërkesat që janë shtruar para tyre për rithemelimin e partisë . Përmes votimit përcakton 2  kandidaturat që do të bëjnë fushatë .

* Zhvillohet fushata sipas rregullave që ka përcaktuar grupi dhe komisioni i zgjedhjeve , realizohet votimi  – 4 javë –

* Pasi janë bërë të njohura dy kandidaturat që do bëjnë fushatë , Grupi monilizon specialistët dhe fillon punën për hartimin e statutit , i cili duhet të pasqyrojë të gjithë reformimet që i duhen bërë partisë .

* Bëhën zgjedhjet në parti , sipas rregullave të përcaktuara në statutin e ri  – 4 javë –

Disa shpjegime për të argumentuar rënien , nevojen për analizë të rënies , dhe për të piketuar rithemelimin .  

” A është 2017-ta vetëm humbje zgjedhjesh , apo një nga stacionet e rënies së pd-së ?” Sipas të gjitha të dhënave , është kjo e dyta , një nga stacionet e rënies .  Nuk i shërbehet pd-së , në se rënien e zëvëndësojmë me humbjen . Pd-ja i pati të gjitha shanset pasi i fitoi zgjedhjet e para , që të mbesë partia me më shumë votues për shumë kohë për gjatë tranzicionit . Por kjo nuk ngjau . Fjala vjen , ja disa nga stacionet nëpër të cilat kaloi rënia numerike por edhe funksionale e pd-së :  Fillim i mirë i 92-it , që me sa duket mbart entuziasmin e shqiptarëve nga rënia e komunizmit ; hapa prapa në zgjedhjet e para lokale , po kështu në referendumin e 94-ës , në zgjedhjet e 96-s , zgjedhjet e 97-ës , zgjedhjet e 2013-ës , 2015-ës , 2017-ës . Ringritja e vetme e pd-së ngjau ndërmjet viteve 1997 – 2005 . Në atë rast duhej deomos rithemelim i pd-së , por këtë gjë nuk mund ta bënte z. Berisha , sepse ishte i tejkaluar nga koha . U bë vetëm ringritje , dhe këtë gjë mund ta bënte vetëm z. Berisha , në saje të veçorive të tij specifike .

Por janë edhe shumë elemente që provojnë rënien përmbajtësore të pd-së , që ka të bëjë me funksionet e saj  . Bile janë të qarta edhe shkaqet .  Cilat janë ato ?

* Ajo nuk funksionoi si parti e djathtë moderne europiane , nuk i futi themelet e duhura demokratike , ose i deformoi rëndë ato , rrugës . Nuk përcaktoi apo respektoi elementet ideologjikë të një të djathte të vërtetë europiane . I mungoi doktrina , strategjitë dhe aksionet politike të suksesshme . Nuk siguroi rritjen e kulturës politike të drejtuesve të vet .  Antivlerat e tyre shumë nga politikanët  i mbuluan me shprehjen shpëtimtare ,  “Jam antikomunist”

* Drejtuesit kryesorë të pd-së ishin njerëz që kishin qenë shumë të atashuar pranë partisë komuniste shqiptare , për pasojë edhe shumë të indoktrinuar . Ata nuk u deshen lejuar të rrinë për shumë kohë në drejtim . Ata u deshën ndërruar shpesh , që të ulej shkalla e indoktrinimit të drejtuesve , aq sa sot të mos kishim më asnjë nga ata fillestarët , por të gjithë të formuar në paskomunizëm , pa ndikimin e atyre të fillimit . Nuk ngjau ky ndryshim , dhe pasojat qenë shumë negative . U shartua demokracia mbi komunizëm , duke u bërë pengesa themelore në instalimin e demokracisë reale , dhe ekonomisë së tregut !

* Me statut apo pa statut , e lejua shfaqja e njëshave absolutë edhe në krye të pd-së . Ata , duke qenë më të dijshëm se të tjerët , por duke qenë edhe më të mbrujtur me stereotipet e  praktikave komuniste , arritën të bëhën absolutë , duke u pranuar edhe nga të tjerët si të tillë . Aq të pangopur me pushtet ishin , sa që në 2008-ën futen në dorë edhe të drejtën për të përcaktuar vetë kandidatët për deputetë (!)

Cilat qenë efektet e  njëshit absolut në rënien e partisë ?

Njëshi luajti me statut sa herë dhe si deshi , duke i ulë vlerat kushtetutës së partisë . U arrit drejt përputhjes së moshës së drejtuesit me moshen e partisë , gjë që , teorikisht , e përjashton të qenit parti .  Pd-ja pësoi një varfërim të vazhdueshëm në figura politike , ata u afruan pranë partisë , u larguan apo u përjashtuan nga partia , vetëm sipas vullnetit dhe oreksit të njëshit . Largimi i vonuar i njëshave nga partia , si ky i z. Berisha , prodhoi turbullime të mëdha në parti . Shpërthyen të ndrydhurit , kundërshtitë , mëllefet . Zekthi i quan komunistë të gjithë ata që kritikojnë kryetarin ; Rusmaili bën thirrje , “Dilni zot partisë ” . Topalli e Patozi gjejnë fjalët më të rënda për të përshkruar antivlerat e Bashës , por nuk janë të zotët të thonë se qe ish njëshi absolut ai që ia solli peshqesh partisë !   Ku janë fëmijët e shkolluar jashtë të përndjekurve apo ish pronarëve ?! Si ka mundësi që sot pas 26 vjet nuk kemi qoftë edhe dy-tre emra që mund të zihen në gojë si shumë të sukseshëm në qeverisjet e pd-së ? Riardhja në pd e të larguarëve , koalicioni me LSI-në , blerja e deputetve të majtë të llojit Islami , ndryshimet e paprincipta të rregullave të lojës , marrëveshjet midis kryetarëve që zëvëndësojnë shtetin , etj , etj , janë akrobacira të njëshit por që e dëmtuan pd-në . Gjithçka në pd , por edhe në qeverisjen e saj , fushatat , prioritetet në programet zgjedhore , buxhetet , kandidaturat , reformat , koalicionet , protestat , bojkotet , marrëveshjet ,  etj , etj , kanë vulen e njëshit të pd-së . A mund të sigurohet nivel i lartë i zgjidhjeve në parti , në qeveri apo në opozitë , në të tilla kushte , kur nuk mobilizohet mendja e shumë njerëzve me vlera , por vetëm e një individi ?

* Pd-ja , u turr që në fillim të krijojë turmen e vet të militantëve fanatikë  ( Edhe unë në një farë mënyre , deri në 2007-ën isha ndër ata ) Ajo kërkoi që ta barazojë numrin e votuesve të saj me atë të militantëve . Kështu u neglizhua votuesi i lirë , simpatizanti i vazhdueshëm apo i përkohshëm i pd-së . Njëshat absolutë , që me zgjidhjet që japin e rrudhin partinë , kanë nevojë që në çdo situatë të kenë një numër fiks votuesish . Por , votuesi militant , fanatik , por jo misionar në kuptimin real të fjalës , nuk ka pretendime ndaj partisë , nuk e shtynë atë drejt përfeksionimit , e lë në vend , duke e kthyer prapa . Edhe partitë tjera po kështu vepruan , duke e rrudhur në maksimum votuesin e lirë , gjykuesin real , nxitësin , të pavarurin , kërkestarin . Kjo gjendje e dëmtoi tej masa edhe procesin zgjedhor , sepse u kalua në veprime të paligjshme (blerja e votës , premtime pune etj ..) për të siguruar një grusht votash më shumë nga numri i militantëve , për të fituar zgjedhjet . Vota e sigurt e militantit , bëri që të nënvleftësohen fare programet dhe kandidaturat , që në të vërtetë përbëjnë thelbin e zgjedhjeve ,  përmbajtjen e tyre . Me keqardhje e them se militantët u keqpërdoren , ata e humben lirinë e tyre , pavarësinë .

* Pd-ja në opozitë , me përjashtim të viteve të para pas rënies së komunizmit , nuk e kreu funksionin e saj kryesor , për të paraqitur alternativa ndaj qeverisjes , duke demonstruar konstruktivitet dhe qendrim pozitiv ndaj zhvillimeve të vendit , duke evidentuar vlerat individuale të deputetve , etj . Filloi padrejtësisht , sidomos kohët e fundit , ideja se “Pd-ja  duhet të bëjë opozitë të fortë ” , me të cilën nënkuptohej një opozitë “e egër” . Grupi parlamentar i pd-së , u përqëndrua vetëm të hetojë , të zbulojë dhe të paraqesë në kuvend gjëra që përbëjnë detyrimet e prokurorisë , policisë , organeve zbuluese , apo gazetarisë investigative . Kështu deputetët as nuk demonstrojnë vlera , as nuk stërviten për të rritë vlerat , as nuk fitojnë simpatinë e besimin e qytetarëve .  Mund të zë në gojë disa deputetë që kur u afruan pranë pd-së kishin të dhëna premtuese individuale , por me kalimin e kohës , duke kopjuar njëshin , duke mos prodhuar asgjë , erdhën e u vyshken , u bënë deri edhe qesharakë dhe të bezdishëm e pa vlerë politike e parlamentare .   Diskutimet në kuvend , nuk kanë në bazë studimin , u mungon argumenti shkencor , analiza e vërtetë , interpretimi i thellë i fakteve , konkluzioni . Shumica e deputetve kanë mangësi të mëdha në kulturen politike , ligjore , historike , sociale . Eshtë bërë opozitë me çfarë i ka dalë përpara e jo duke u bazuar në një program opozitar të deklaruar fill mbas humbjes së zgjedhjeve  . Eshtë praktikuar shpesh herë  bojkoti i zgjatur i kuvendit , për të mbuluar edhe paaftësinë konkuruese , duke dëmtuar funksionin e kuvendit por edhe të partisë , si edhe të deputetve . Pd-ja disa herë ka krijuar probleme serioze në marrëdhënie me ndërkombëtarët . Pd-ja ka pjesën e vet të fajit në frenimin e emancipimit të shoqërisë civile , duke ia rrembyer armen e saj kryesore , protesten . Prandaj protestat nuk u bënë tregues i një gjendjeje të shoqërisë , dhe nuk arriten asnjë rezultat , sepse qeveria ka imunitet ndaj portestave të kundërshtarit politik .

Pd-ja në qeverisje . Pa u futur në hollësi , do të sjell disa tregues sintetikë që nxjerrin në dukje edhe vlerat qeverisëse të partive , në rastin tonë edhe të pd-së . Cilët janë këta tregues ? Veprimtaria e paligjshme , korrupsioni gjigand  , padrejtësitë e mëdha , mosfunksionimi i kontrollbalancës midis pushteteve , administrata e dobët dhe e korruptuar , mungesa e shtypit të pavarur , niveli i ulët i jetesës dhe i civilizimit të qytetarëve , ngërçet e jashtëzakonshme politike , trajtimi i dobët i pronës dhe i të dëmtuarëve rëndë të komunizmit , zgjedhje të deformuara dhe me vlerë shumë të reduktuar , etj , etj , përbëjnë një gjendje të rëndë të shoqërisë shqiptare . Pd-ja është një ndër faktorët kryesorë që e ka prodhuar apo lejuar këtë gjendje , sepse gjendja nuk është prodhim i një viti apo një legjislature , por i të gjitha viteve , të gjitha qeverisjeve .

U dëmtuan masivisht kapacitetet zhvilluese të vendit , disa u vodhen , disa nuk u vunë në lëvizje , etj , etj . Nuk u ngjall fjala vjen interesi për kultivimin e bimëve bujqësore ; u shkatërruan burimet ujore , pyjet , kullotat , u dëmtua rëndë mjedisi , etj . U shpenëzuan shumë kohë e para për të bërë reforma por ato nuk kanë qenë të suksesshme .

Njëshi i partisë u bë edhe njëshi absolut në qeverisje . U qeveris pa ide , pa prioritete të rezultuara nga studime rigoroze komplekse , por vetëm me copa e grimca , duke vënë në plan të parë përfitimin e paligjshëm korruptiv . Ashtu si Rama sot , edhe Berisha dje , i përdori buxhetet dhe mekanizmat tjerë të qeverisjes vetëm sipas mendjes së tij , aq sa nuk kemi një fushë veprimtarie (bujqësi , industri përpunuese , mjedisi , etj) që të mund ta quajmë se ka patur zhvillim të suksesshëm .  Kaq të lidhur qenë njëshat me pushtetin , sa që për ta ruajtur atë pranuan gjithëfarë aleancash malinje , duke i lënë aleatët të lirë që ta përdorin copen e tyre të pushtetit për fitime përsonale , grupi , apo partie , dhe pa u preokupuar fare për suksesin qeverisës . Mjafton që ata të mos braktisin qeverisjen !

Pd-ja , në fazat e para pas rënies së komunizmit , kur i kishte mundësitë ,  nuk këmbënguli në dekomunistizimin e vendit , ajo nuk planifikoi frenimin e energjive negative që do të çliroheshin nga rënia e komunizmit . Neglizhoi zgjidhjen rrënjësore që iu desh dhënë pronës dhe të përndjekurve të komunizmit . U kultivua mendimi se pjesëmarrja në politikë është ndër mekanizmat më efikas  që  të siguron përfitime financiaro-ekonomike . Politika , përfshirë edhe pd-në me peshën e saj , shkaktoi shumë plagë sociale të rënda ,  dhe shumë të vështira për t’u kuruar .

Partia demokratike nuk gjeti një financier të fuqishëm që të disiplinonte paranë shqiptare . Nuk qe e zonja të ndërtojë reforma me suksese të dukshme , të padiskutueshme dhe të qëndrueshme . Prioritetet vendoseshin nga njëshi por jo nga studime rigoroze shkencore .               Kemi shtet të shpartalluër ; ku presidenti gjithnjë përkrah partinë nga ai vjen ; ku kuvendi bën çfarë thotë kryeministri ; ku gjykata kushtetuese nuk është as mish as peshk  ; ku drejtësia vjedh për vete dhe nuk dënon qeveritarët që vjedhin ; ku shtypi vihet në shërbim të partive politike ; ku shoqëria civile është e vogël dhe e paemancipuar , dhe me nivel të ulët jetese ; ku shëndetësia dhe edukimi nuk sigurojnë shëndetin e duhur fizik dhe mendor të gjeneratave paskomuniste ; ku akoma nuk është realizuar as faza e parë e përmirësimit të zgjedhjeve , ajo e elementëve teknikë të saj , etjera gjendje si këto .

Militantizimi total , bëri që të eliminohet pavarësia individuale . Nuk gjenë dot një të pavarur dhe me vlera , për ta bërë president , kryetar të gjykatës kushtetuese , drejtues të KQZ -së , avokat të popullit , prokuror të përgjithshëm , etj . Në këto kushte , a mund të funksionojnë normalisht organizmat kushtetueshmërisht të pavarura ?

Konkluzion : Të gjitha të dhënat mbi funksionimin e pd-së , si organizëm , por edhe duke qeverisur apo bërë opozitë , bashkëshoqëruar me gjendjen e shtetit , zhvillimet e vendit nga qevrisjet , etj , e bëjnë të domosdoshëm rithemelimin real të pd-së .   Nuk qëndron asnjë argument tjetër , si fjala vjen ndonjë sukses i shkëputur i politikës , para parimit të provuar , se ,  “nuk mund të ketë parti të suksesshme në se ato kanë prodhuar një gjendje të rëndë përmes qeverisjeve”

Prandaj , në se shumica sot kërkojnë “Analizë të humbjes” , unë do të thoja se duhet kërkuar të realizohet ,  “Analizë e rënies së  pd-së” , me qëllim që të prodhohet jo ringritje , por rithemelim .

Disa nga pyetjet më kryesore që grupi vë në dispozicion të votuesve demokratë , të kandidaturave për kryetar partie , dhe grupit për hartimin e statutit . 

Për partinë :

Cilat duhet të jenë tiparet dalluese ideologjike të pd-së ?  Do jetë një parti elitash apo parti masash ? Cilat duhet të jenë raportet midis kryetarit të partisë dhe strukturave të saj ? A duhen përcaktuar qartë në statut të drejtat dhe detyrimet e kryetarit të partisë ? A duhen specifikuar qartë funksionet e partisë që në statut ? Cilat janë rrugët statutore , por edhe përmes ndërhyrjeve tjera , për ta penguar shfaqjen e njëshave absolutë  në parti dhe qeveri ? Si do të sigurohet zbatimi rigoroz i statutit ? Si do të procedohet për të zgjedhur njerëz me vlera të larta morale dhe profesionale , ata me ide ,  në pozicionet drejtuese të partisë , kandidaturave për deputetë , etj . ? Si do të sigurohet perfeksionimi i vazhdueshëm i kulturës politike në pd ?  Cilat janë rrugët që do të ndiqen për t’i bërë të njohura figurat e partisë kur ajo është në opozitë ? Cili është raporti i kryeministrit me partinë ; a mund të jetë edhe drejtues partie ; a duhet ta udhëheqë fushatën zgjedhore edhe pse si kryeministër ka funksionuar dobët , etj ? Si do të arrihet që pd-ja të ketë rreth 100 figura të njohura dhe të aftë për të qenë kryeministër , president , kryetar kuvendi , ministra , deputetë ,  kryetar komisionesh në kuvend ,  etj . ? Cilët janë kriteret ku pd-ja do bazohet për të vlerësuar qeverisjen e saj , dhe fushaten zgjedhore , sidomos në raste humbjesh ? Cili do të jetë qëndrimi i partisë ndaj protestave , bojkotit , marrëveshjeve midis kryetarëve të partive , konsensus-it , etj ? A duhet trajtuar dorëheqja në statut dhe në çfarë forme ?  Etj etj .

Për opozitarizmin e pd-së :

Si do të veprohet që pd-ja të ketë deputetë të përshtatshëm për të gjitha komisionet parlamentare , dhe të përfaqësojnë sa më mirë popullsinë shqiptare ? Si do të procedohet për të bërë të mundur përgatitjen e alternativave ndaj qeverisë në kuvend ? A duhet të ketë pd-ja një program për të zhvilluar opoziten , ndryshe nga programi me të cilin humbi zgjedhjet ?   Kush do të flasë në kuvend nëpër seancat e përbashkëta , dhe cila do të jetë përgatitja paraprake e grupit të deputetve ? ; a duhet të ketë debat për ta arritur konsensus-in midis vetë deputetve të pd-së ? Cili do të jetë qëndrimi i deputetve të pd-së në komisionet kuvendore ? A duhet ta vlerësojë pd-ja herë pas here në se po fiton më shumë popullaritet përmes debateve në kuvend , apo jo ? Si mund të këmbëngulë pd-ja që kuvendi t’a ushtrojë funksionin kontrollues ndaj qeverisë ? Si do të ndikojë pd-ja në rritjen e efektivitetit të komisioneve hetimore në kuvend ?  Në se sot qeveria paraqet një variant zgjidhjeje për një problem ,  dhe opozita alternativen e saj , a duhet që opozita te gjejë rastin dhe të analizojë pas disa muajsh , në bazë të rezultateve , se , “Kush pati të drejtë , qeveria apo opozita ? ” Cilët nga deputetët do të ballafaqohen nëpër diskutime televizive , a duhet një përgatitje paraprake për këtë gjë , dhe si ? Cili do të duhej të jetë qëndrimi i pd-së ndaj bojkotit të kuvendit , dhe protestave politike?

Për qeverisjen ePDd-së :

A duhet të ketë pd-ja disa kritere për të vetvlerësuar qeverisjen e vet , dhe cilat janë ato ? Si do të veprohet për të siguruar një program qeverisës sa më të suksesshëm ? Cilat janë reformat më kryesore që do të ndërmarrë pd-ja në se vjen në pushtet ? A do ta deklarojë pd-ja një prioritet madhor në fushatë , dhe si do të arrihet të përcaktohet ai ? A duhet të bashkëpunojë pd-ja me institucionet shkencore shtetërore apo private për zgjidhjen në bazë studimesh , të problemeve të ndryshme ? Çfarë raportesh duhet të ndërtojë kryeministri me ministrat , si zgjidhen , sa vilen vlerat e tyre individuale , si evidentohen ata , etj ? Çfarë qëndrimi mban pd-ja ndaj zgjidhjeve që jep qeveria e saj ? Si do të ndërtohen koalicionet dhe si do të funksionojnë ? Cili është raporti parti – qeveri – kuvend , a do të mundësohet kuvendi që ta kontrollojë qeverinë ? Sa e si i sheh pd-ja mundësitë dhe rrugët për të luftuar korrupsionin , paligjshmërinë , për të siguruar pavarësinë reale të shtypit , emancipimin e shoqërisë civile , për të siguruar kontrollbalancen e pushteteve ? Cili është qëndrimi i ri i pd-së ndaj gjendjes së rëndë në vend , gjendje e prodhuar nga të gjitha qeverisjet , dhe a ka një mendim se çfarë e si mund të riparohet ?

Cili është qëndrimi i pd-së ndaj disa zgjidhjeve që kërkojnë edhe angazhimin e partive tjera parlamentare ?

Si do të forcohet roli kontrollues i kuvendit mbi qeverinë , për t’i dhënë fund njësimit të këtyre dy pushteteve ? ( Psh : Të bëhet zgjedhja e kryetarit të kuvendit direkt nga populli , me kandidatura të pavarura ) Cilat janë rrugët për të përmirësuar efektivitetin e kuvendit ; si të arrihet që diskutimet të jenë sipas tematikës e jo sipas  orekseve ; si duhet forcuar roli i komisioneve parlamentare ? Cilat janë ligjet jo të mira apo që janë deformuar rëndë nga ekzekutivi , etj ?

A janë normale marrëveshjet e mëdha midis drejtuesve të partive krysore (Si ato Berisha – Rama , Rama-Basha) ? Po bojkotet e tejzgjatura të kuvendit , apo  mungesat e shumëta të deputetve në kuvend ? A mund të krijohet një institucion që jep të dhëna të besueshme për zhvillimet në vend , duke i dhënë fund spekullimeve të partive në këtë drejtim ? A mund të ngrihet një institucion studimor dhe kontrollues , që bën të mundur trajtimin real të problemeve qeverisëse por edhe të organizmave tjera , duke penguar lindjen dhe thellimin e të këqiave që shfaqen dhe rriten nën hundën dhe me lejen e ministrit apo drejtorit , etj ?

A do të ishte e rrugës që të ngrihet një grup konstitucionalistësh e të bënte studimin serioz të kushtetutës , ku i ka gjërat keq ajo , dhe ku vlerat e saj u deformuan nga politika , dhe cilat janë ndryshimet që duhen bërë ? A mund t’i shtohen kompetencat gjykatës kushtetuese , duke aprovuar ajo ligjet , atë që sot e bën presidenti , duke vëzhguar kështu kushtetutshmërinë e zgjidhjeve ,  jo vetëm në bazë të kërkesave , por rregullisht për të gjitha produktet kryesore të qeverisë dhe kuvendit ? A mund të jetë gjykata kushtetuese një mekanizëm vendimarrës për zgjidhjen e ngërçeve politike  ? A mund të kufizohet e drejta për bojkote të zgjatura , për mosfutje në zgjedhje , për mosfrekuentimin e deputetve për një kohë të gjatë , etj ? Në këto kushte , a do të  ishte më mirë që Kryetari i  gjykatës kushtetuese të zgjidhet me një bazë shumë të zgjëruar votimi , dhe me kandidatë të pavarur ? Kush duhet ta formulojë politiken e jashtme që ajo të jetë kombëtare dhe jo partiake ? (Ndoshta presidenti ? )

Si mund të realizohet që KQZ-ja , me shpenëzime të shtetit , të bëhet organizatorja e fushatave dhe të gjitha rregullave të procesit zgjedhor  . Partitë nuk kanë nevojë të shpenëzojnë asnjë para . KQZ bën thirrje për sponzorizime . Thërret për ndihmë policinë , bashkitë , postet televizive në të gjitha bashkitë . Organizon takimet e kandidatve me dëgjues të lirë e jo vetëm militantë sipas partive  .  Pa flamurë , pa brohoritje , vetëm duke dëgjuar . Kështu vlerësohet përmbajtja e zgjedhjeve ,  mënjanohen në maksimum deformimet e votave , evitohen harxhimet , nuk ka nevojë partia t’i nënshtrohet këtij apo atij individi të fortë , evitohen rritja e nivelit përçarës të zgjedhjeve , etj . Kështu partitë nuk do të kenë nevojë për të patur militantë të flakët , pasi do të konkurojnë përmes demonstrimit të vlerave përmbajtësore të zgjedhjeve , programeve dhe kandidaturave , dhe duke iu drejtuar një votuesi më cilësor dhe të lirë  . Që të evitohet një fragmentarizim i hatashëm i votuesve dhe të mos shkojnë dëm shumë vota , duhet patjetër të gjendet një zgjidhje që të konkurojnë parti që plotësojnë kushte shumë rigoroze , që të kenë një prag të lartë  votuesish . Kush mund ta pengojë politiken e cila frenon pavarësinë e shtypit , militantizon votuesin , deformon kontrollbalancën e pushteteve , etj ?

Shënim : Kështu si më sipër unë paraqita vetëm disa elemente që do të duhej të bëheshin përcaktues në proceduren e rithemelimit të pd-së . Sigurisht po të isha kandidat për kryetar pd-je , do t’u jepja një përgjigje të gjitha pyetjeve që shtrova më sipër , por po nguroj nga që nuk e kam këtë pozicion , duke shmangur edhe ndikimin e mundshëm tek ndonjëri ,  që e ka sot ose mund ta kenë nesër këtë pozicion .

Përgjigjet që do të jepnin kandidaturat për kryetar , përbëjnë platformat e tyre të cilat do të shpaloseshin në fushatë dhe do të votoheshin nga antarësia . Nuk po bëj asnjë përpjekje për ta analizuar fushaten që po zhvillohet sot për kryetar pd-je , sepse ajo nuk synon as ringritjen , jo më rithemelimin.

ANALIZA: PD më mirë në Fier, PS në Kukës e Durrës; Elbasani “gropë” për të dyja…

10:54 Blog

Z. Basha, “lidheni” Murrizin tuaj se po na kafshon!

10:55 Blog

Basha, një makinë e Xhejms Watit

20:44 Blog

Pas Triestes ose ata që i pengojnë ekonomitë ballkanike?

20:32 Blog

Enkel Demi: Greqia dha urdhër që Shpëtim Idrizi të mbetej jashtë Kuvendit, edhe njëherë e ulëm kokën para grekëve

11:30 Blog

Samiti i Triestes jep pak shpresa për integrim të shpejtë të Ballkanit në Bashkimin Europian

21:02 Blog

Reforma në administratë një orë e më parë!

20:34 Blog

Media rrëfen median

19:40 Blog

Murgjit dhe murgeshat e “Manastiri të Prostitutave” na kërkojnë të heshtim!

18:58 Blog

Trajektorja e pabesueshme e Ramës: Nga artist, në populist

18:35 Blog