Historia e Maks Velos me "agjenten" franceze, si e ndaloi Sigurimi i Shtetit martesën e tyre

Nga Afrim Imaj

Dashuria e ndaluar me bukuroshen nga Parisi ka qenë një kapitull më vete në procesin e dënimit për agjitacion e propagandë të Maks Velos në vitin e largët 1978. Sigurimi i Shtetit që e kishte vëzhguar nga fillimi në fund lidhjen e tij me Odiel Daniel, nuk ishte mjaftuar me vendimin për të refuzuar martesën ndërmjet tyre, por kishte shkuar shumë më tej, për të gjetur gjurmët e veprimtarisë së spiunazhit francez, që fshihej pas kësaj “dashuriçke”.

Në dosjen e Sigurimit që Maks Velo ka botuar, janë publikuar me dhjetëra dokumente të Sigurimit që e penalizonin atë gjatë procesit për lidhjen me një agjente franceze.

Gazeta publikon sot dy dokumente që konfirmojnë përgjimin e pandërprerë që u janë bërë kontakteve të Maks Velos me Odiel dhe një proces verbal të Hetuesisë, ku merret në pyetje Velo për raportet me francezen problematike..

Dokumenti

Procesverbal mbi pyetjen e Maks Velos më 14. 11. 1978

Dialogu i hetuesit Dhimitër Shkodrani me të arrestuarin Maks Velo

-Na tregoni i pandehur nëse jeni njohur me ndonjë grua franceze?

-Unë me albanologen Odiel Daniel jam njohur në vjeshtën e vitit 1964. Në atë kohë shkoja dhe studioja në Bibliotekën Kombëtare te godina e vjetër te Rruga e Elbasanit. Aty në sallën shkencore vinte dhe ajo.

Një pasdite e kam ndihmuar te sporteli i librave duke i përkthyer bibliotekares se çfarë kërkonte ajo. Më vonë kemi biseduar gjatë pushimit të leximit. Ajo më tha se kishte studiuar në shkollën e gjuhëve orientale për shqip. Në atë kohë kishte ardhur për t’u specializuar për gjuhën shqipe. E kam shoqëruar disa herë kur shkonte në hotel “Dajti” ku banonte. Kur dilnim nga biblioteka, shkonim në ndonjë pastiçeri.

Ajo ishte një vajzë studioze, shumë e urtë dhe e thjeshtë. Mua më la një përshtypje shumë të mirë dhe për këtë e çova një ditë për vizitë në shtëpi. Odiel më ka treguar për familjen e saj. I ati i kishte vdekur menjëherë pas Luftës së Dytë Botërore mbasi kishte vuajtur në kampet naziste.

Kishte nënën, gjyshen dhe dy motra të tjera, të cilat i kishte të martuara. Këtu ka ndenjur katër-pesë muaj dhe pas specializimit, në fund të vitit 1965, ajo ka shkuar në Francë. Unë asaj i kam dërguar libra dhe revista shkencore si: studime historike, studime gjuhësore, revistën “Shqiptarja e re”, albumin “Shqipëria marshon” etj.

Në verën e vitit 1969 ose 1970, Odila ka ardhur përsëri dhe përsëri ka ardhur për vizitë në shtëpinë tonë. Në hotel “Dajti” ndenji rreth dy muaj, e ftuar nga Instituti i Gjuhësisë. Ajo më ka thënë se kishte ardhur për të grumbulluar material në bibliotekë për disertacionin shkencor, që ishte duke punuar për të marrë gradë shkencore.

Më ka thënë se ishte shumë e kënaqur që vinte në Shqipëri dhe i kishin bërë përshtypje ndryshimet në Tiranë si Biblioteka e re te Pallati i Kulturës etj. Mbasi mbaroi periudhën e caktuar, u largua. Kur ka ikur për herë të dytë, jam thirrur nga organet kompetente dhe më kanë thënë që të mos shoqërohesha me të. Prandaj e kam rralluar korrespodencën.

Në dhjetor të vitit 1977, ajo ka ardhur përsëri në Shqipëri e ftuar nga Instituti i Historisë. Ajo ka ardhur për vizitë në shtëpinë tonë. E kam pritur dhe e kam qerasur. Dua të shtoj se Odiel më ka dërguar me postë “Pikason”, “Martin Ferier” e disa libra të tjerë.. Ndërkohë unë asaj i kam dërguar tre-katër piktura, vizatime.

Gjatë kohës që ajo ka qenë në Shqipëri, më ka propozuar për t’u martuar me mua, duke më thënë se do rrinte këtu dhe do punonte në Institutin e Studimeve Gjuhësore. I thashë se në rast se të lejojnë unë jam dakord që të martohemi.

Ajo ishte interesuar në organet kompetente për këtë, por unë jam thirrur dhe më kanë thënë që të heqësh dorë fare.(Panorama)

DOSSIER/ Demonstratat në Prishtinë, regjimi i Enverit rriti numrin e agjentëve në Europë për të kontrolluar shqiptarët e Kosovës

13:00 Dossier

Isuf Kalo rrëfen reagimin e Enver Hoxhës kur mësoi vdekjen e Mehmetit: Pse nuk pranoi në makinën e tij Kadri Hazbiun që ishte i armatosur

11:51 Dossier

“S’mund të krahasohen Enveri e Mehmeti me Stalinin, ata janë kasapë", biseda e panjohur e Hurshovit gjatë një darke në Bullgari

10:10 Dossier 2 komente

Një jetë plot peripecira, pasi Enveri na pushkatoi babanë

10:12 Dossier

Akuzat ndaj artistëve, relacioni për Ramiz Alinë: Ali Oseku është i vetmi burrë që del nëpër Tiranë si Napolon Bonaparti...

21:00 Dossier

Prapaskenat e jetës në Bllok, rrëfimi i mjekut të Enver Hoxhës: A ishte lidhja e Ilirit me Teutën aleancë mes Nexhmijes dhe Ramiz Alisë?

12:12 Dossier

Raportet sekrete pas prishjes me Pekinin: Kur u larguan nga Pashalimani, kinezët na kërkuan falje

09:34 Dossier

Ditari i panjohur i Enverit: Kur shikoj nëpër kronika televizive gueriljet afgane që luftojnë me guxim kundër sovjetikëve në borë e akull, më kujtohet…

09:47 Dossier

Rrëfimi i Vedat Kokonës: 10 javët në një dhomë me Enver Hoxhën

15:28 Dossier 2 komente

Ditari i panjohur i Enverit: Në artikullin për Afganistanin, të flasim pozitivisht për rezistencën e tyre ndaj sovjetikëve….

10:05 Dossier