Kriza energjitike: Ku është Shqipëria me çmimet dhe me pagat në krahasim me vendet e Ballkanit!

4 Tetor 2021, 17:31Politika TEMA

Nga Ylli Pata

Tashmë siç pritej, ka nisur një vlug “lëvizjesh” e nismash për protesta, pas shpalljes nga Edi Rama të afrimit të krizës energjetike.

Protestat e para do të nisin që të mërkurën, për “rritjen e çmimit” thonë, kur Rama realisht nuk është se përmendi ndonjë rritje.

Në lojë u fut edhe politika, çka është gjithashtu e pritshme që ta shfrytëzojë këtë situatë.

Një zhvillim brenda normalitetit, nëse presioni i publikut, shoqërisë, apo edhe i politikës, bie dhe ushtrohet në mënyrën sa më racionale të mundshme që Qeveria dhe Parlamenti të marrin vendimet e duhura për të mos i rënduar qytetarëve apo biznesit të vogël e të mesëm, peshën e një krize që nuk e mban dot.

Gjëja më normale është që e gjithë kjo peshë të bjerë mbi Qeverinë e mazhorancën, e cila do të duhet të mbajë veten larg ndaj çdo vendimi të njëanshëm e të pastudiuar.

Transparenca, debati e dialogu publik është rruga që çon tek një zgjidhje me kosto sa më të vogël.

Megjithatë zgjidhja më e mirë do të ishte që Qeveria, në horizontin e kësaj krize, të mendonte për një strategji, e cila do të aplikohej jo thjesht për të shpëtuar sa më shumë qytetarët nga presioni i një recensioni të frikshëm, por edhe të prodhojë një “New Deal”, siç kanë bërë në raste krizash qeveri të shumta në botë.

Që nga Ruzvelti në vitet ‘30 në SHBA, i cili e ktheu recesionin më të madh të shekullit, një mundësi për të prodhuar një mirëqenie më të madhe për qytetarët, por edhe rritje ekonomike galopante.

E njëjta gjë ka ndodhur edhe pas krizës energjitike të tmerrshme të viteve ‘70, ku shumë vende europiane apo edhe SHBA, përjetuan një bum ekonomik pas mbylljes së saj.

Mendimi i një plani strategjik pa u përballur me të keqen e krizës energjitike, ka një nevojë të ngutshme, pasi rreziku është i lartë.

Kjo ngaqë rritja e çmimeve të energjisë, jo vetëm asaj elektrike, por edhe të hidrokarbureve, pritet të sjellin një efekt domino edhe në çmimet e konsumit të gjerë.

Para pak ditësh Qeveria shqiptare shpalli me bujë shifrën e rritjes ekonomike prej 18%, që tashmë dihet se është pasojë kryesisht e rritjes së volumit të ndërtimeve në kantierin e madh që ka hapur Qeveria në ndërtimin e banesave, infrastrukturës ndihmëse, si dhe institucioneve publike në zonat e prekura nga tërmeti.

Industria e ndërtimit, është një sektor i varur mjaft nga energjia.

Në mediat rajonale, sot lajmi kryesor është rritja e çmimit të çimentos, si pasojë e ngritjes së çmimit të energjisë.

Në Serbi, përshembull çmimi i çimentos u rrit me 25%, çka do të rrisë shumë kostot ndërtuese.

Kjo sipas gjasave do të ndodhë edhe tek ne, ku ka fabrika çimentoje, që importojnë. E kjo bën që shifra e rritjes së ekonomisë të pësojë një ulje drastike.

Pasi tashmë dihet se kur inputet bazë bëhen më të shtrenjta, produkti përfundimtar dhe shërbimet gjithashtu do të bëhen më të shtrenjta.

Realisht kjo ka ndodhur në disa sektorë prej kohësh, si pasojë e rritjes së çmimeve të drithërave e transportit.

E këtë situatë sa e përballojnë qytetarët? Në kuadrin e çmimeve, Shqipëria, edhe pse ka çmime jo nga më të lartat të energjisë elektrike me pakicë në rajon, realisht nuk e ka më të ulëtin.

Kjo, pasi të gjithë vendet e Ballkanit pothuajse e subencionojnë këtë çmim.

Çmimet e energjisë elektrike për familjarët në Ballkan

Shqipëria                           6.62      euro-cent/KWh

Bosnjë&Hercegovina        6.39    euro-cent/KWh

Kosova                                 5.76    euro-cent/KWh

Kroacia                                9.18    euro-cent/KWh

Maqedonia e Veriut           5.37    euro-cent/KWh

Mali i Zi                                7.37    euro-cent/KWh

Sllovenia                              10.79  euro-cent/KWh

Serbia                                   5.23  euro-cent/KWh

Shikohet qartë që çmime më të larta kanë vendet më të zhvilluara që janë edhe anëtare të BE-së si Sllovenia e Kroacia.

Por nga ana tjetër, paga minimale në këto vende është mjaft e lartë.

Ndërkaq, vende të tjera ballkanike si Serbia që ka një pagë minimale mjaft më të lartë se vendi ynë, çmimin e energjisë për konsumatorët e ka më të ulët, që qartësisht e ka të subvencionuar.

Megjithatë duhet theksuar fakti që përveç Shqipërisë, të gjitha vendet e Ballkanit kanë pasur një situatë energjitike ku ka paguar çdo subjekt, e jo si ne, që përmbi 23 vjet kemi pasur një situatë absurd, ku një pjesë e madhe e qytetarëve apo edhe e subjekteve ekonomike nuk ka paguar, apo e ka paguar keq energjinë e përdoruar, pa përmendur shpërdorimin e vjedhjen.

E gjitha kjo situatë dihet dhe është diskutuar në vite. Por që prej 2013, është thënë që koorporatat publike të energjisë kanë aritur të keni një gjendje të ekuilibruar financiare, çka krijon edhe kushtet për zgjidhje sa më të ekuilibruara.

Për të dhënë një panoramë më të qartë, tek rreziku që kjo krizë dëmton qytetarët, mjaft të shikojmë pagat mesatare në rajonin e Ballkanit Perëndimor, për të krijuar idenë e një ndërhyrje përballë krizës.

Pagat mesatare në Ballkanin Perëndimor

Shqipëria                          378    euro

Bosnje&Hercegovina      440    euro

Kosova                               360    euro

Kroacia                                832    euro

Mali i Zi                              512    euro

Maqedonia e Veriut        376    euro

Sllovenia                            1077  euro

Serbia                                 422     euro

E duke parë këtë kompliksitet zhvillimesh e ndërvarësisë të gjendjes mes vendeve të rajonit, edhe Shqipëria nuk ka përse merr vendime të njëanshme, e as heroike, por duke pasur parasysh edhe një përvojë në Europë e rajon.

Protestat, debati, diskutimet në publik, Parlament e shoqëri për krizën, janë realisht rruga e shkuarjes drejt një variant të pranueshëm e më konsensual.

Debat ky, që lë në margjina, diskutimet që tashmë duken si jashtë realiteti, mbi fatin personal të politikanëve të epokës së shkuar.

Të cilët, pikërisht kjo krizë energjitike, i nxjerr më shumë në pah në vendimet e tmerrshme që kanë marrë këto 30 vjet në krijimin e kësaj gjendje të Shqipërisë, e cila të paktën në 1990 thuajse siguronte vetë pjesën më të madhe të energjisë…

19 komente në “Kriza energjitike: Ku është Shqipëria me çmimet dhe me pagat në krahasim me vendet e Ballkanit!”

  1. KESH says:

    Cmimet per kWh jane te gjitha ne cent.

    1. Dani says:

      Po ne jemi vendi i dyte ne Europe qe kemi.me shume buried ujore o njerze dhe kemi nafte dhe krome .. gje Serbija per shembulle nuk e ka … Po ne kemi pasure politikanet me te korruptume dhe anti komtare se qdo shtet tjeterr ne rajone prandaje jemi ketu Sali Berisha ilir Meta Fatose Nanone Dhe Edi Rama duhet të dalin para drejtsise.. per shktrrimin total te sheti dhe kombit Shqiptare.. Dhe Lulzim Basha per vjedhhen e 230 Milton evrove ne rrugen e kombit

      1. Vranakonti says:

        Edi Rama nuk ka pse te shkoi para drejtesise.Rritja e çmimit te energjise nuk eshte faji i tij,kjo krize eshte nderkombetare dhe jo vetem shqipetare.Nqs opozita e shkaterruar kerkon te gjej mahana per protesta le te beje por nuk eshte e drejte..Opozita dhe sidomos Pd-ke nga keto protesta te padrejta dhe te dhunsheme nuk u votua dhe nuk erdhi ne pushtet.Populli te peshon mire.

  2. E SIGURT QE EDI RAMA DO GJEJE ZGJIDHJE ME SHUME SE OPTIMALE
    DO TE BEJE NJE RIORGANIZIM TE TE GJITHE ELEMENTEVE SOCIAL EKONOMISE ME NDIHMEN E SPECIALISTEVE ME TE MIRE
    NJE DREJTIMI DO TE ISHTE RISTRUKTURIMI I TAKSAVE PAGAVE DHE CMIMEVEDUKE ULUR INFLACIONIN QE PER VETE HYRJET E TE ARDHURAVE NGA TERMETI E PANDEMIA KA SHKAKTUARA RRITJE GALOPANTE TE KERKESEN PER PRODUKTE E SHERBIME
    KJO PATJETER DUHET BERE TE MUNDUR RRITJE E PRODUKTEVE DHE SHERBIM EVE ME CILESORE POR EDHE ME ULJEN E INJEKTIMIT TE PARAVE DUKE ULUR RITMIN JO DUKE E HEQUR SEPSE DO TE ISHTE FATALE
    PSH. KE PER TJA DHENE NJERZIT PARATE KETE MUAJ SHTYJE PER MUAJ IN TJETER
    SHQIPERIA KA EKONOMISE SHUME TE MIRE
    TE KRIJOHET NJE KOMITET SI AI I PANDEMISE
    ME SPECIALISTEVE EKONOMISE POR JO ME MESUES ENGLISHTEJE SI ZV KRYEMINISTRI
    KESHILLI TE PERGATISE STRATEGJINE POR EDHE TE NDJEK E CDO HAP ZBATIMIN
    EDHE AKADEMIA E SHKENCAVE DUHET TE PERFSHIHET

  3. AI says:

    80 euro paguaj une gax e drita rroga 2200 euro…flm…ne Gjetmani

    1. Lef Nosi says:

      50 EUR paguaj une me rroge 2500 EUR ne Shqiperi

  4. gjergji says:

    Ku eshte Shqiperia ne krahasim me vendet e Bllkanit apo te Europes ne cmimet baze te zarzavadeve,frutave,djathrave,vezeve ,mishit e peshkut .E dini ju se 200gram spinaq kushton 5.3$ apo nje kg kumbulla 7.1$,1KG FIQ me teper se 10$.Shjegojani popullit realitetin e jo mashtrime.
    TREGOJANI POPULLIT SE RRITJA CMIMEVE ESHTE PROBLEM I THELLE I NJE KRIZE EKONOMOKE BOTERORE e jo shqiptare.E patjeter zgjidhja e kesaj krize e pamundur te zgjidhet neper mjet 7 pikave qe rekomandon partia primitive,injorante e mashtruese me emrin PD.mE ATO 7 masat qe mendon se zgjidhet kriza ekonomike ne vecanti Europiane PD,ajo e keqeson ne ekstrimitet gjendjen e con shqipertin ne nokdaun ekonomik te forte.

  5. ?????? says:

    shqiperia eshte qelbesire per cdo gje na hudheheqin njerzit e pa afte edhe e korruptuar

    1. tori says:

      Poshte e ne burg sale Berisha personifikimi i hajdutit.vrasesit e te super korruptuarit o karaduz e B.Currit

    2. Moisi Golemi says:

      Qelbësirë je vetë, buçe e ndyrë. Mos e fut gjithë popullin në thes prej disa politikanëve. Baxhellë!!!

  6. JOHN says:

    O trap artikullshkrues. Po çfarë lidhje ka çmimi i energise me pagat. Veçanërisht në Shqipëri kur tregu është akoma monopol dhe i pa liberalizuar. Çmimi i energjisë vendoset nga ERE dhe nuk i nënshtrohet mekanizmit kerkesë ofertë.
    Trap komplet je o artikullshkrues.

  7. Nje mergimtar says:

    Kriza nuk eshte prodhim Shqiptar,por Shqiperia do te perfshihet ne te pasi te tilla jane marredheniet ne bote.Detyre e qeverise dhe e politikes eshte te gjej rruge sa me efikasese per te lehtesuar pasojat ne popull.Cmimet e produkteve te ndryshme jane rritur kudo dhe askund nuk kujtohet njei per ti ulur kur gjendja normalizohet.Hapi pare eshte qe qeveria te shoh te ardhurat e punonjesve dhe pensionisteve,pasi me te ardhurat e tanishme qe jane per mbijetese jeta e tyre do te perkeqesohet.Nje detyre tjeter eshte qe te vendos kufizime per cmimet e mallrave te shportes. Eshte e domosdoshme qe karburantet per sektoret e sherbimit te kompesohen,sidomos per bujqesine,transportin urban gazi per perdorime familjare e te tjera.

  8. Franca nuk ndryshon asnji cmim !
    Pergjysmoj rrogat Deputeve dhe cdo diete dhe asnji lloj perfitimi tjeter .
    Ndrysho ligjin Kushtetuten ne lidhje me pagesat -vjecare qe i ebhet Deputeteve edhe mbasi
    nuk jane me aktive ne Parlament
    dhe keshtu nuk rrit asnji cmim .
    Boll e shtyt kte popull ne mjerim mdhe ca Shkerdhata PseudoPolitikene e Deputete
    qe vetem te Kqia i kan sjell ktij vendi e ktij populli ,
    tu shtyshe Miljona bythes .
    500 € per Deputet dhe asnji centezem me shume .Kush te doj te rri si Deputet apo Politikan
    e kush te doje te zhduket .

  9. Franca nuk ndryshon asnji cmim !
    Pergjysmoj rrogat Deputeve dhe cdo diete dhe asnji lloj perfitimi tjeter .
    Ndrysho ligjin Kushtetuten ne lidhje me pagesat 3-vjecare qe i behet Deputeteve edhe mbasi
    nuk jane me aktive ne Parlament
    dhe keshtu nuk rrit asnji cmim .
    Boll e shtyt kte popull ne mjerim mdhe ca Shkerdhata PseudoPolitikene e Deputete
    qe vetem te Kqia i kan sjell ktij vendi e ktij populli ,
    tu shtyshe Miljona bythes .
    500 € per Deputet dhe asnji centezem me shume .Kush te doj te rri si Deputet apo Politikan
    e kush te doje te zhduket .

  10. rexha 10 says:

    SHQIPERIA DO TE KISHTE NGORDHUR ME KOHE ,PO TE MOSE KISHIN SJELLE EMIGRANTET LEKE PER FAMILJET E TYRE .KEMI 30 VITE QE MBAJME ME PARATE TONA HAJDUTERIT E PARLAMENTIT ,QE VETEM TE POPULLIT NUKE JANE ,SEPSE I EMEROJNE PARTITE .KRYEMINISTRA ,MINISTRA PRESIDENTE ,PLUSE QE E ROPEN ATE VENDE ,PORE NA MOREN DJERSEN EDHE NEVE EMIGRANTEVE ,QE ASE ME VOTU NE ATE VENDE NUKE KEMI TE DREJTE. KURE DO TE VIJE AJO DITE QE TI KAPIN ME SHKELME HAJDUTERIT MINISTRA ,DEPUTETE ME DIPLLOMA .DIKURE QAHESHIM NGA HAJDUTERIT E QEVERISE SE VETEM VIDHNIN ,PORE NUKE I JEPEJ PENSIONI ,NDERSA TANI QE PO VJEDHIN ME SHUME DO TI PAGUAJME EDHE PENSIONET . A I KENI BERE LLOGARITE SE SA KUSHTONE NJE MINISTER NE ATE VENDE ,APO KRYEMINISTER ,DEPUTETE APO PRESIDENTE??????KJO NE KRAHASIM ME JETEN E NJE PUNTORI TE C’DO LLOI RANGU.SA ESHTE DIFERENCA E RROGES NDERMJET TYRE ?????? VETEM KETE DUHET TE MENDOJE POPULLI PERPARA SE TI VOTOJE KETA KERRMA ,QE NGADO QE SHKELIN NUKE MBINE ME BARI.

  11. Coli says:

    O Ylli,o tellall aga i qeverise.Megjithemend i ke ato brockulla qe ke shkruar?!E di ti dhe kryeministri jot qe ka familje qe jetojne vetem me pensione minimale qe nuk shkojme as 20000 leke ne muaj.nga keto 10000 leke ikin per korentin,ujin,taksat e bashkise.Llogarit barnat qe i duhen te moshuarve,llogarit ngrohjen me dru ne zona si Korca apo Kukesi e cila shkon minimamisht 5000 leke ne muaj atehere cfare mbetet per te ngrene???? Keshtu zoti tellall aga.

  12. Outspoken says:

    Ne Shqiperi Cmimet e ushqimeve kanceroze, dhe mishit pa standarte, jane me te shtrenjta se sa Ushqimet e kontrolluara dhe me standarte te larta ne Angli
    Dhe Rrogat ne Shqiperi jane 5 deri ne 10 here me te ulta !!!
    Pa llogaritur pastaj ilacet e skaduara apo ilacet fallco,
    Apo spitalet Shqiptare qe jane si shtepi vampirash,
    Me Doktore te pa Afte dhe injorant, mashtrues dhe hajduta
    Apo me gjykatesit me Maskarenj ne bote qe ujkun e kthejne ne dele,
    Me Fakte,
    Shqipfolesit ne Shqiperi Jane Populli me Legen ne Ballkan !
    E keni kthyer Shqiperine time ne nje Hale !!!

  13. Stape Pashi says:

    Në 1990 Shqipëria harxhonte energji vetëm për llampat qe ndizeshin në shtëpi. Sot energjia harxhohet edhe për tharjen e flokëve, edhe për ngrohjen e shalëve. Edhe për …. të gjitha gjërat e tjera. Energjia…

Lini një Përgjigje

Adresa juaj email nuk do të bëhet publike. Fushat e domosdoshme shënohen *

Lini një Përgjigje