Te fundit
Shtëpia e Letrave e Mogherini-t dhe Kallas-it
5 Dhjetor 2025, 21:50Blog
TEMA
Nga Marco Bresolin, La Stampa
“Ju siguroj se integriteti dhe llogaridhënia mund të përmirësohen vetëm nën mbikëqyrjen time”.
Në mesazhin e saj drejtuar zyrtarëve në Shërbimin e Veprimit të Jashtëm të BE-së (EEAS), Kaja Kallas pothuajse dukej se kishte nxjerrë tashmë përfundimet e saj në lidhje me hetimin në vazhdim për mashtrimin e dyshuar që përfshin Kolegjin e Evropës në Bruges.
Dhe dje, grupi liberal Renew në Parlamentin Evropian, familja e saj politike, shtoi akoma më shumë peshë, “Transparenca dhe llogaridhënia e plotë për veprimet e ndërmarra gjatë mandateve të mëparshme janë thelbësore”, shkruan ata në një deklaratë, “duke shprehur shqetësime në lidhje me akuzat kundër Mogherinit”.
Ardhja e Kallas
Që nga marrja e detyrës saktësisht një vit më parë, ish-kryeministrja estoneze ka filluar një lloj spastrimi brenda Shërbimit të Veprimit të Jashtëm të BE-së, duke synuar ndërprerjen plotësisht të lidhjeve me administratën mesdhetare dhe të udhëhequr nga socialistët e 10 viteve të fundit.
Federica Mogherini shërbeu si Përfaqësuese e Lartë nga viti 2014 deri në vitin 2019, më pas u zëvendësua në pesë vitet në vijim nga Josep Borrell i Spanjës. Fija udhëheqëse ishte italiani Stefano Sannino, një diplomat veteran që kishte shërbyer si Sekretar i Përgjithshëm për pesë vitet e fundit.
Megjithatë, me Komisionin e ri dhe ardhjen e ish-Kryeministres estoneze, Ministria e Jashtme e BE-së menjëherë pa një zhvendosje të qartë djathtas, dhe veçanërisht drejt Verilindjes. Kjo zhvendosje reflektohet edhe në qëndrimin gjeopolitik të EEAS-së, një organ diplomatik që punëson mbi 6 mijë zyrtarë dhe mbikëqyr më shumë se 140 ambasada në të gjithë botën.
Sot, ajo është sigurisht më e vëmendshme ndaj asaj që po ndodh përgjatë kufirit verilindor të Evropës dhe më pak e fokusuar në Mesdhe dhe Lindjen e Mesme.
Atmosfera në selinë në numrin 9A në rrethrrotullimin Schuman në Bruksel përshkruhet si “e tensionuar” dhe “e rëndë”.
Ishte tashmë e tensionuar para kontrolleve dhe arrestimeve. Dhe është edhe më shumë tani, pasi u zbulua se hetimi kundër Mogherinit dhe Sannino-s u shkaktua nga një ankesë e paraqitur nga një zyrtar i EEAS-it, më shumë se tre vjet pas ngjarjeve të dyshuara. “Kush donte ta ndizte fitilin tani?”.
Pyetja qarkullon dhe një përgjigje është e vështirë të gjendet. “Një gjë është e sigurt”, siguron një zyrtar skeptik ndaj menaxhimit të ri, duke folur në kushte anonimiteti”, me këto mesazhe, Kallas po e bën të qartë se dëshiron të shfrytëzojë mundësinë e paraqitur nga hetimi, duke nisur një përballje përfundimtare për të prerë të gjitha lidhjet me të kaluarën”.
Një burim tjetër, më afër pozicionit të Përfaqësueses së Lartë aktuale, ofron një pikëpamje të ndryshme “Kjo çështje e shëmtuar, nëse konfirmohet, tregon se disa nga zgjedhjet e saj ishin largpamëse…”.
Shkarkimi i Sannino-s
Vendimi për të larguar Sannino-n nga roli i tij si Sekretar i Përgjithshëm, u morr para se të merrte zyrtarisht detyrën në atë pozicion.
Italiani u transferua në një Drejtori të Përgjithshme që më parë nuk ekzistonte – DG MENA, e cila merret me Lindjen e Mesme, Afrikën e Veriut dhe Gjirin – e cila ishte ende në ndërtim e sipër dhe kishte vetëm një të dhjetën e stafit të EEAS-it.
Ky veprim kishte shkaktuar pakënaqësi të konsiderueshme midis Shteteve Anëtare – megjithëse, me sa duket, qeveria italiane nuk ishte e mërzitur shumë për këtë.
Por Kallas vazhdoi rrugën e saj, duke bërë emërime të tjera kontroverse. Sannino u zëvendësua nga Belén Martinez-Carbonell, gjithashtu spanjolle, por shumë larg botës së Borrell dhe jo e sponsorizuar nga qeveria socialiste në Madrid. Megjithatë, shpejt, udhëheqësja spanjolle u shkarkua gjithashtu.
Tetorin e kaluar, Kallas krijoi një pozicion të ri – “Zëvendës Sekretare e Përgjithshme për Çështjet Gjeoekonomike dhe Institucionale” – duke i dhënë asaj kompetenca të rëndësishme, duke përfshirë pjesëmarrjen në Coreper, organi që përbëhet nga 27 përfaqësuesit e shteteve anëtare, i cili është bërë motori i vërtetë i vendimmarrjes së BE-së.
Ky emërim u përshtat për kthimin në Bruksel të Martin Selmayr, aktualisht ambasadori i BE-së në Vatikan.
Roli i Selmayr
Ai është një figurë shumë me ndikim brenda institucioneve të BE-së: i njohur me nofkën “BerlayMonster” (Përbindëshi i Berlaymont), afër CDU-së gjermane, ai e udhëhoqi me forcë Komisionin gjatë presidencës së Juncker, së pari si shef i stafit të tij dhe më pas duke e emëruar veten de facto sekretar i Përgjithshëm në një procedurë kontroverse.
Ai do ta kishte ndihmuar EEAS-in e Kallasit të fitonte ndikim më të madh, por Ursula von der Leyen ndërhyri dhe prishi marrëveshjen.
Kështu, Kallas vendosi t’ia besonte këtë rol bashkëkombësit të tij Matti Maasikas: një diplomat estonez, ambasador i BE-së në Kiev gjatë pushtimit rus dhe ish-zëvendësministër i Jashtëm. Ky është një emërim i përkohshëm dhe thashethemet sugjerojnë se Maasikas së shpejti mund të drejtojë Drejtorinë e Përgjithshme për Çështjet Ekonomike dhe Financiare (MENA), duke mbushur postin e lënë bosh nga dorëheqja e Sannino-s.
Viti i parë i Kaja Kallas si Përfaqësuese e Lartë nuk ka qenë i lehtë. Ministria e Jashtme e BE-së është unike sepse drejtohet nga një figurë që është njëkohësisht Zëvendëspresidente e Komisionit dhe përfaqësuese e shteteve anëtare si Presidente e Këshillit të Punëve të Jashtme.
Ky rol i dyfishtë, i cili në teori duhet të garantojë autonomi, në realitet është bërë një gur në këmbë për Kallas. “Von der Leyen nuk do ta lejojë atë ta prekë topin”, thotë një burim diplomatik, “dhe shtetet anëtare, pas një sërë hapash të gabuar, nuk i besojnë më asaj”.
Ndër hapat e gabuar, shembulli më i dukshëm është plani i Kallas në fillim të vitit, në të cilin ajo u kishte thënë shteteve anëtare të ndanin midis 20 dhe 40 miliardë euro për mbështetje ushtarake për Kievin.
Ky propozim u refuzua, duke rezultuar në humbje. Von der Leyen e lejoi ta bënte këtë, pastaj u kënaq me dështimin. Dhe edhe tani që presidentja e Komisionit ka vendosur të këmbëngulë në përdorimin e aseteve ruse, një nga shtyllat kryesore të Kallas që kur ishte kryeministre, estonezja është lënë mënjanë, duke u marrë me një ‘spoils system’ të vetin.
Më të lexuarat
24 oret e fundit
Javen e fundit
Blog Tema
Lini një Përgjigje