Tribunali për Rusinë do të luajë një rol të rëndësishëm në vendosjen e së vërtetës historike

10 Korrik 2025, 14:44Blog Nga Andi Hoxhaj

Pavarësisht pengesave, shqyrtimi i Këshillit të Europës për ‘krimin e agresionit’ kundër Ukrainës do të ndihmojë në sfidimin e dezinformimit rus.

Presidenti ukrainas Volodymyr Zelensky dhe sekretari i përgjithshëm i Këshillit të Europës ranë dakord muajin e kaluar për krijimin e një tribunali të posaçëm për “krimin e agresionit” kundër Ukrainës.
Por kjo lëvizje e presidentit ukrainas dhe e Alain Berset ngre pikëpyetje: meqë Gjykata Ndërkombëtare Penale (ICC) tashmë ndjek penalisht krimet e luftës, krimet kundër njerëzimit dhe gjenocidin, a është i nevojshëm ky tribunal i ri, apo do të dobësohet përpjekja e tij?

Megjithatë, ICC nuk mund të shqyrtojë aktualisht pretendimin për “krimin e agresionit” për shkak të kufizimeve juridiksionale në Ukrainë — tribunali do të plotësojë këtë boshllëk. Kjo do të ishte përpjekja e tretë në histori për të ndjekur penalisht krimin e agresionit. Deri më sot, të vetmet dënime kanë ndodhur në Nuremberg, ku u gjykua udhëheqja gjermane, dhe në Tokio, ku u gjykuan udhëheqësit ushtarakë japonezë pas Luftës së Dytë Botërore.

Misioni i këtij tribunali është ndjekja penale e figurave kyçe politike dhe ushtarake ruse për rolin e tyre në pushtimin e Ukrainës, dhe ata mund të gjykohen edhe në mungesë. Sidoqoftë, është shumë e pamundur që tribunali të mund të arrestojë dhe të sjellë para drejtësisë presidentin rus. Sipas ligjeve ndërkombëtare dhe atyre vendore, krerët në detyrë të shtetit, të qeverisë dhe ministrat e jashtëm gëzojnë imunitet dhe nuk mund të arrestohen apo gjykohen me sukses.

Shumë vende, përfshirë edhe anëtarë të Këshillit të Europës, po shpërfillin gjithnjë e më tepër vendimet e gjykatave ndërkombëtare dhe po tregojnë armiqësi ndaj sundimit të ligjit. Urdhër-arrestet e lëshuara nga ICC ndaj presidentit Putin dhe kryeministrit izraelit Binyamin Netanyahu nuk u zbatuan kur ata ndodheshin në vendet anëtare të ICC-së.

Çdo marrëveshje paqeje e ardhshme mes Rusisë dhe Ukrainës me shumë gjasë do të përfshijë një klauzolë amnistie për shkeljen e ligjit ndërkombëtar. Kjo u sinjalizua që në mars nga tërheqja e administratës Trump nga Qendra Ndërkombëtare për Ndjekjen Penale të Krimit të Agresionit kundër Ukrainës, një hetim shumëpalësh për krimet që po shqyrtohen nga tribunali.

Megjithë këto pengesa ligjore dhe politike, krijimi i këtij tribunali ka vlerë. Ai ka potencialin të shkojë përtej hetimeve për krime lufte dhe të dokumentojë dëmet e shkaktuara nga forcat ruse dhe grupet e tyre proksi, me synim reparacione në të ardhmen.

Më e rëndësishmja, tribunali do të luajë një rol jetik në vendosjen e të vërtetës historike për përgjegjësit e krimeve të agresionit kundër Ukrainës, ashtu siç ndodhi me Gjermaninë naziste në Nuremberg në vitin 1945. Ai do të kundërshtojë dezinformimin dhe pretendimet revizioniste të Rusisë, të cilat përpiqen të justifikojnë veprime të paligjshme dhe të imponojnë një version të falsifikuar të historisë.

Në një kohë kur marrëveshjet ndërkombëtare, gjykatat dhe sundimi i ligjit po cënohen gjithnjë e më shumë, ata që e vlerësojnë një rend ndërkombëtar të bazuar në rregulla duhet t’i ruajnë këto institucione, nëse duam të shpresojmë për paqe në Europë dhe përtej saj./TIMES


Andi Hoxhaj është pedagog i së drejtës në King's College, Londër.

 

 

5 Komente

  1. I
    Ilirjan

    Meqe nuk mund te gjykohen me sukses e arrestohen kreret e shteteve terroriste, agresoret, ministra etj, le te barazpeshohet kjo pamundesi, prej tribunalit, me mundesine e dyfishimit apo trefishimit te detyrimeve te demshperblimeve te atij shteti bandit ndaj viktimave. E te shohim pastaj se ai shtet qe denohet, cfare do te zgjedhe te beje,te dorezoje nje qelbesire, apo ta paguaje mos dorezimin per 100 vite?!

    Përgjigjjuni
    1. I
      Imer Ago

      Po te shikosh fytyren e ketij Andi Hoxhaj ky duket qarte se eshte ylberist dhe si dylber nje merite kjo per ta bere profesor universiteti ne Londer, po duket qe nuk ka pike kulture juridike. Njexanalize shume e dobet qe nuk nderon Kings College api TIME qe e boton. Me sa duket perdor Google per te shitur punimet e tij akademike qe jane te denja per ciklin e shkolles fillore! Ik bej shurren o Andi se po te qelbet bytha nga kremerat qe perdor. Kush te ka qire i pari apo Alastair King ne Tirane?

      Përgjigjjuni
    2. z
      zzzzzzzzzz

      ke te drejte vlla ashtu eshte

      Përgjigjjuni
      1. m
        mlawj

        mendimi kritik mungon plotesisht............naivitet

        Përgjigjjuni
        1. k
          kirurg

          Përpjekja e tretë ishte për të dënuar udhëheqjen serbe për krimet në luftën në Bosnjë dhe Kosovë, o profesor! Të rroftë kolegji në Angli!

          Përgjigjjuni

          Lini një Përgjigje