Vendet arabe propozuan të martën një alternativë ndaj planit të Donald Trump për të zhvendosur banorët e Gazës nga enklava dhe për ta vendosur territorin nën kontrollin e SHBA-ve.

Duke u takuar në Kajro për një samit urgjent, 22 shtetet anëtare të Ligës Arabe miratuan një plan egjiptian larg një “riviere të Lindjes së Mesme”, i cili përfshin rindërtimin e Rripit të Gazës – pa zhvendosjen e banorëve të tij – dhe kthimin e Autoritetit Palestinez (PA) në pushtet.

Por vetëm disa orë pas zbulimit të tij, administrata Trump e kishte refuzuar tashmë propozimin arab, duke thënë se ai “nuk merr parasysh faktin se Gaza aktualisht është e pabanueshme”, sipas zëdhënësit të Këshillit të Sigurisë Kombëtare, Brian Hughes.

Një pengesë e pritshme? Sepse liderët e Arabisë Saudite dhe Emirateve të Bashkuara Arabe shënuan mungesën e tyre në samitin urgjent në Kajro.

Dhe ndërsa Riadi e kishte kundërshtuar me vendosmëri planin e Donald Trump, mungesa e theksuar e Princit të Kurorës saudite, Mohammad bin Salman (MBS) ngre pyetje në lidhje me mbështetjen e peshave të rënda të rajonit për këtë plan.

Pika të tjera përfundimi po grumbullohen dhe kërcënojnë realizimin e planit arab. L’Orient-Le Jour bën bilancin.

Një projekt qeverisës ende i paqartë

Plani kërkon që Rripi i Gazës të administrohet për një periudhë tranzitore nga një komitet teknokratësh palestinezë pa asnjë lidhje me asnjë fraksion palestinez përpara se të lejojë Autoritetin Palestinez të rimarrë kontrollin e enklavës.

“Ne kemi emrat e 20 anëtarëve dhe presim dritën jeshile nga presidenti (palestinez) Mahmoud Abbas”, citohet të ketë thënë një burim nga The National.

Por për Oren Marmorstein, zëdhënës i Ministrisë së Jashtme izraelite, plani arab “nuk merr parasysh realitetin e situatës” në Gaza, deklaroi ai në llogarinë e tij X, ndërsa një kthim i AP në krye të enklavës përfaqëson një vijë të kuqe për Tel Aviv.

Ndërsa plani prej 100 faqesh nuk përmend mbajtjen e zgjedhjeve në Gaza, presidenti i AP Mahmoud Abbas tha në samitin të martën se zgjedhjet presidenciale mund të mbahen vitin e ardhshëm “me kusht që të jenë kushtet e duhura”, edhe pse zgjedhjet e fundit në Gaza u mbajtën 20 vjet më parë.

“Shteti i Palestinës do të marrë përgjegjësitë e tij në Rripin e Gazës përmes institucioneve të tij qeveritare”, tha presidenti 89-vjeçar, i cili gjithashtu propozoi krijimin e një posti zëvendëspresident, pa dhënë detaje të mëtejshme.

Megjithatë, ai ka lënë të kuptohet se ai mund të japë amnisti për një numër prej rivalëve të tij politikë që janë përjashtuar nga partia që ai drejton, Fateh.

Një plan sigurie pa Hamasin?

Për të ruajtur sigurinë në enklavën palestineze, plani arab parashikon trajnime për oficerët e policisë palestineze të ofruara nga Egjipti dhe Jordania, si dhe dislokimin e trupave në Gaza.

Të martën, vendet arabe i bënë thirrje gjithashtu Këshillit të Sigurimit të OKB-së që të lejojë krijimin e një misioni paqeruajtës për të mbikëqyrur qeverisjen në enklavë derisa të përfundojë rindërtimi.

“Kombet e Bashkuara janë të gatshme të bashkëpunojnë plotësisht në këtë përpjekje”, tha Sekretari i Përgjithshëm i OKB-së Antonio Guterres pas samitit.

Por Liga Arabe mbetet e paqartë për perspektivat e çarmatosjes së Hamasit, një kusht sine qua non për Washingtonin dhe Tel Avivin.

“Ky është një problem që mund të trajtohet, madje mund të përfundojë përgjithmonë, vetëm nëse shkaqet e tij eliminohen përmes një horizonti të qartë dhe një procesi politik të besueshëm”, thuhet në raport.

Nga ana e tij, Hamasi “përshëndeti” nismën e Ligës Arabe dhe krijimin e një komiteti përgjegjës për menaxhimin e territorit pas luftës, Sami Abu Zuhri, një zyrtar i lartë në lëvizjen islamike, i tha Reuters të martën se vendosja e armëve nga grupi nuk ishte e negociueshme.

“Ne nuk pranojmë asnjë marrëveshje për të ndarë (armët tona) në këmbim të rindërtimit ose hyrjes së ndihmës humanitare”, tha ai.

Sipas burimeve të cituara nga Bloomberg, megjithatë, brenda Ligës Arabe ka mosmarrëveshje për vendin që do të zërë Hamasi në qeverisjen e ardhshme të Gazës.

Media amerikane saktëson se nëse Arabia Saudite është në favor të tërheqjes së plotë të saj nga udhëheqja e enklavës – siç janë Emiratet e Bashkuara Arabe – Riadi beson se grupi duhet të merret parasysh në diskutime për të shmangur radikalizimin e ardhshëm të elementëve më të moderuar.

Financim i vështirë për t’u gjetur

Plani i rindërtimit të Gazës i Ligës Arabe kërkon 53 miliardë dollarë për pesë vjet, në përputhje me vlerësimet e mëparshme të OKB-së. Por mbetet për t’u parë nëse do të ketë mjaft donatorë për të mbështetur koston e planit, veçanërisht nëse prania e Hamasit në Gaza nuk zgjidhet plotësisht.

Shefja e diplomacisë evropiane, Kaja Kallas, kujtoi gjithashtu më 24 shkurt qëndrimin e vendeve evropiane: “Gaza nuk duhet të jetë më kurrë strehë për terrorizmin”.

Një fazë e parë, me vlerë tre miliardë dollarë dhe që zgjat gjashtë muaj, do të lejojë ndërtimin e banesave të përkohshme dhe heqjen e rrënojave nga rruga Salah al-Din, autostrada kryesore veri-jug në Rripin e Gazës.

Faza e dytë, që zgjat dy vjet dhe kushton 20 miliardë dollarë, do të përfshijë vazhdimin e gërmimeve, instalimin e rrjeteve të shpërndarjes dhe ndërtimin e banesave të reja.

Dhe së fundi, faza e tretë e planit, e cila do të kushtonte 30 miliardë dollarë, parashikon ndërtimin e shërbimeve: një zonë industriale, porte peshkimi dhe tregtare, një aeroport.

Për të kryer fazat e ndryshme të rindërtimit, Liga Arabe ka rënë dakord të krijojë një fond, të hapur për kontribute ndërkombëtare, të destinuara për financuesit.

Për të stimuluar investimet, raporti thotë se do të mbahen konferenca për OKB-në dhe organizatat financiare ndërkombëtare, si dhe investitorët e huaj dhe sektorin privat. Plani parashikon gjithashtu krijimin e një këshilli drejtues dhe menaxhues për të mbështetur komitetin teknokrat përgjegjës për menaxhimin e Gazës.

Teksa qëndrimi i ashpër i Washingtonit duket se lë pak shanse që plani të realizohet, zyrtarët jordanezë i thanë CNN se plani do t’i paraqitet presidentit amerikan në javët e ardhshme.

“Ndërsa presidenti mbetet i përkushtuar ndaj vizionit të tij të guximshëm për epokën e Gazës së pasluftës, ai mirëpret kontributet nga partnerët tanë arabë në rajon”, vazhdoi Hughes.

Liderët e Arabisë Saudite dhe Emirateve të Bashkuara Arabe kanë munguar në samitin urgjent në Kajro.

Ndërsa Riadi e kishte kundërshtuar me vendosmëri planin e Trump, largimi i tij ngre pyetje në lidhje me mbështetjen e peshave të rënda të rajonit për këtë plan.

Delegacioni egjiptian që do të udhëtojë në Jeddah të premten për samitin urgjent të Organizatës së Bashkëpunimit Islamik (OIC) do të jetë ende në gjendje të përpiqet të bindë homologët e tij që të bëjnë presion mbi këtë plan.

“L’Orient Le Jour”