BE-ja mund t’u mohojë shteteve të reja anëtare të drejtën e vetos, ndërsa përshpejton zgjerimin

27 Maj 2026, 09:30Bota TEMA
BE-ja mund t’u mohojë shteteve të reja anëtare të

BE-ja mund t’u mohojë shteteve të ardhshme anëtare të drejtën e vetos për disa vite, në përpjekje për ta bërë zgjerimin më të pranueshëm politikisht, ndërsa blloku po shtyn përpara procesin për pranimin e vendeve të reja përpara fundit të dekadës.

Sipas planeve që po shqyrtohen nga Komisioni Europian, shtetet e ardhshme anëtare - si Moldavia dhe vendet e Ballkanit Perëndimor - nuk do ta kishin automatikisht, pas anëtarësimit në BE, të drejtën për të vendosur veto ndaj vendimeve të politikës së jashtme apo çështjeve të tjera që kërkojnë unanimitet, si taksimi.

Ideja është veçanërisht e rëndësishme për Malin e Zi, kryesuesin mes nëntë vendeve zyrtare kandidate për në BE. Republika ish-jugosllave me 624 mijë banorë synon të bëhet shteti i 28-të anëtar i BE-së deri në vitin 2028. Këtë muaj, një grup teknik i ngarkuar me hartimin e traktatit të anëtarësimit të Malit të Zi u mblodh për herë të parë, një shenjë se negociatat 14-vjeçare po hyjnë në fazën përfundimtare.

Përballë këtij sfondi, zyrtarët e BE-së po shqyrtojnë masa mbrojtëse ndaj anëtarëve të rinj, për të parandaluar bllokimin e vendimeve nga një shtet i vetëm anëtar, sipas katër burimeve të BE-së. Ideja lindi pas një përvoje të vështirë me Hungarinë, qeveria e mëparshme pro-ruse e së cilës, e drejtuar nga Viktor Orbán, vendosi veto ndaj disa vendimeve të mëdha të BE-së, veçanërisht ndaj një kredie prej 90 miliardë eurosh për Ukrainën.

Një ndalim i përkohshëm i së drejtës së vetos mund të përfshihet në traktatin e anëtarësimit të Malit të Zi, i cili do të shërbente më pas si model për vendet e tjera që presin të integrohen.

Një masë e tillë mbrojtëse konsiderohet në skajet e ligjshmërisë dhe mund të vendoset vetëm për një periudhë të përkohshme, për të shmangur krijimin e një klase vende anëtaresh të dorës së dytë brenda BE.

Në një zhvillim të tjetër, kancelari gjerman Friedrich Merz u shkroi javën e kaluar udhëheqësve të BE-së, duke bërë thirrje për “zgjidhje novatore” për të përshpejtuar anëtarësimin në BE të vendeve të Ballkanit Perëndimor. Në letrën ku e përshkruante zgjerimin e BE-së si një “domosdoshmëri gjeopolitike”, Merz bëri gjithashtu thirrje për “anëtarësim të asociuar për Ukrainën”, si një “hap vendimtar në rrugën e Ukrainës drejt anëtarësimit të plotë”.

Anëtarësimi i asociuar për Ukrainën do të nënkuptonte pjesëmarrje në mbledhjet e BE-së dhe përfaqësim në institucionet e bllokut, por pa të drejtë vote. Propozimi i Gjermanisë, shkroi Merz, “pasqyron situatën e veçantë të Ukrainës, një vend në luftë” dhe do të “lehtësonte bisedimet e vazhdueshme të paqes”.

Presidenti ukrainas Volodymyr Zelenskyy e refuzoi këtë ide: “Vendi i Ukrainës në Bashkimin Europian duhet gjithashtu të jetë i plotë — i plotë dhe i barabartë”, shkroi ai në rrjetet sociale pasi letra e Merz u bë publike.

Zgjerimi i BE-së pothuajse ishte ndalur, derisa pushtimi i plotë rus i Ukrainës në vitin 2022 i dha një urgjencë të re bisedimeve të anëtarësimit me fqinjët lindorë. Komisioni deklaroi vitin e kaluar se mund të pranonte anëtarë të rinj deri në vitin 2030, duke identifikuar Malin e Zi dhe Shqipërinë si kryesuesit, ndërsa vlerësoi përparimin e shpejtë të Moldavisë dhe sugjeroi se anëtarësimi në BE mund të shërbente si garanci sigurie për Ukrainën.

Shtyrja e së drejtës së vetos është një nga disa masa mbrojtëse që po diskutohen për ta bërë zgjerimin e BE-së më të lehtë për t’u pranuar.

Shtetet ekzistuese anëtare të BE-së duhet të bien dakord në mënyrë unanime për pranimin e vendeve të reja. Zyrtarët janë veçanërisht të shqetësuar për ratifikimin në Francë, ku zgjedhjet presidenciale do të mbahen në vitin 2027 dhe ku skepticizmi ndaj zgjerimit të BE-së po rritet. Një sondazh i fundit i Eurobarometrit zbuloi se vetëm 43% e të anketuarve francezë ishin pro zgjerimit të BE-së, ndërsa 48% ishin kundër.

Burime të BE-së argumentojnë se ka nevojë për mendim krijues për ta bërë zgjerimin realitet, veçanërisht në Ballkanin Perëndimor, një rajon me 17.4 milionë banorë, ku Rusia dhe Kina po përpiqen të rrisin ndikimin e tyre.

Një diplomat i BE-së tha se shtyrja e të drejtave të vetos ishte një nga “zgjidhjet konstruktive” që po shqyrtohen si pjesë e një procesi “të të menduarit në mënyrë krijuese” për zgjerimin e BE-së. Një diplomat i dytë tha: “Ka një debat se si të sigurohet që një zgjerim më i madh të jetë i dobishëm si për vendet kandidate, ashtu edhe për vetë BE-në. Idetë që lidhen me reformat e brendshme dhe tipare të ndryshme të traktateve të anëtarësimit janë të gjitha pjesë e kësaj.”

Gjermania ka udhëhequr përpjekjet për reformimin e brendshëm të BE-së, si heqja e vetove në politikën e jashtme, nga frika se një union i pareformuar me më shumë se 35 vende do të ishte recetë për ngërçe në të ardhmen. Ministri i Jashtëm gjerman, Johann Ëadephul, tha më herët këtë muaj se “një union me 33, 34 apo 35 shtete anëtare nuk mund të vazhdojë thjesht të funksionojë sipas të njëjtës qasje që ishte menduar për një grup shumë më të vogël”.

Por ekzekutivi i BE-së druhet se pritja për konsensus mbi reformat e BE-së, të cilat mund të kërkojnë ndryshime të traktateve, mund ta shtyjë zgjerimin në plan të dytë.

Mes vendeve kandidate, Ukraina konsiderohet rast më vete për shkak të madhësisë së saj, luftës me Rusinë dhe kostove të mëdha të rindërtimit. Kostoja totale e rindërtimit të Ukrainës vlerësohej në 588 miliardë dollarë më 21 dhjetor 2025, trefishi i madhësisë së ekonomisë së saj.

Zyrtarët e BE-së mendojnë se Ukraina është në rrugën e duhur për ta përfunduar teknikisht procesin e anëtarësimit brenda katër viteve, por e shohin datën e hyrjes si një çështje politike të lidhur me një marrëveshje paqeje.

Engjellushe Morina, studiuese e lartë në Këshillin Europian për Marrëdhëniet me Jashtë, një institut kërkimor, tha se një bllokim i përkohshëm i së drejtës së vetos “nuk është aq drastik” dhe do të përdorej nga politikanët për t’ia shitur zgjerimin publikut.

“Nuk do të habitesha nëse do të shihnim diçka të tillë në traktatin e Malit të Zi. Dhe kjo do të ishte një model për shtetet e tjera anëtare, për anëtarët e rinj. Kjo do të jetë një nga gjërat që politikanët dhe politikëbërësit do të dalin e do të thonë: ‘shikoni, po bëjmë këtë dhe atë si masa mbrojtëse dhe po marrim këto masa paraprake’. Kjo është logjika.”

Ideja ishte gjithashtu një mënyrë për ta mbrojtur unionin nga një shtet i ri anëtar që mund të marrë një drejtim krejtësisht të ndryshëm pas anëtarësimit, për shembull zgjedhja e një qeverie pro-ruse në Mal të Zi. Komisioni dhe shtetet anëtare të BE-së duan “ta bëjnë unionin të papërshkueshëm nga këto situata hipotetike”, tha ajo.

Një burim nga qeveria malazeze tha se qëllimi i vendit mbetet anëtarësimi i plotë në BE, “me të gjitha të drejtat dhe përgjegjësitë që vijnë nga të qenit një shtet anëtar i barabartë”, ndërsa shtoi se Mali i Zi “nuk i kundërshton mekanizmat mbrojtës dhe beson se ata mund të luajnë një rol konstruktiv në sigurimin e qëndrueshmërisë së reformave edhe pas anëtarësimit”. /The Guardian

17 Komente

  1. ¿

    BE-sē i njoh dhēmb e dhēmball, pasi prej viteve 90 kam qēnē pjes e saja, si funksionon nē ekonomi, mbrojtje, gjeopolitik, niveli jetesës, bashkpunimi, technologjia, pikat e saja tē forta dhe dobēsit, ç'far e bēn tē fortē dhe ku dobēsohet, si hakmerret dhe si mbulon dirēn pasi hedh gurin.Sot 90% tē buxhetit tē saj vjetor ja kushton mbrojtjes ( si dikur Enver Hoxha).Sot bên kujdes nē shpenzime te kontinenti afrikan, ka spostuar shum kontrata bashkpunimi nē fusha tē ndryshme me Indin dhe ka menjanuar BRICS.Sot i pērkushtohet energjis duke shkēmbyer me hydrocarburet apo technologji spatial.

    Përgjigjjuni
    1. D
      Dire*_Straits

      ahaaa , nuk do kemi te drejte veto.........si tha nenprefekti :"..o Shazo po cfare kompetence u kane ngelur bashkive ?.....po ja te presin dhe percjellin artistet , te helmatisin qente e sallahanes kur terbohen , te urdherojne tellalin te lajmeroje miletin....".........BE e mirepret Shqiperine te hyje nga "porta e mbrapme" , dhe do rrije aty tek zorra e trashe e BE dhe do merret vetem me jashteqitjet !!!!!

      Përgjigjjuni
      1. M
        Megadeath

        Jo po do i marrin leje belind evgjitit per te drejtat europiane te komunitetit rrom

        Përgjigjjuni
      2. D
        Dashi

        Po si the o pikëpyetje e përmbysur, 90% e buxhetit vjetor të BE-së , shkon për mbrojtjen ? Ha ha ha ha , sa kam qeshur . Edhe pastaj, Evropa do të mbahet me ato 10% që mbeten ? Ti qenke rrotë cari i tëri . Vendi evropian që shtoi më tepër se të tjerët shpenzimet për mbrojtjenkëtë vit, është Gjermania, nga 2.5% deri më sot, në 5% të buxhetit të shtetit . Trump i kërkon me insistim vendeve të NATO-s, që të parashikojnë nga buxhetet vjetore 3% të buxheteve të shtetit , sepse deri më sot shumica e vendeve harxhonte për mbrojtjen nën 3% . Disa vende filluan të shtojnë buxhetin deri në 3% , ndërsa Gjermania 5% . Kjo është e vërteta o rrotë mulliri .

        Përgjigjjuni
      3. H
        Holy justice

        Evropa e korruptuar merr miliarda nga Rama per ti shpetuar lekuren Rames ketu ne Shqiperi dhe i ofron Shqiperise nje vend ne hale brenda BE, biles dhe aty, te mos beje zhurme! Ky eshte vllehu analfabet drogaxhi I semure psiqik Edvini!

        Përgjigjjuni
        1. w
          ww

          O Hale justice, ne radhe te pare meso rregullat, se edhe ne BE nuk te fyt njeri me emra personale, por ne EU FUTESH SI KOMB.

          Përgjigjjuni
        2. P
          Plumbin bythqirësve bashkimeuropjans!

          Të.keqen e Federatës Ruse! Mendo t'i heqë Putin të drejtën federatave të përfaqësohen në Dumë?! Kurse bashkimeuropjansit më pederastët dhe sharlatanët e planetit që predikojnë të drejta bythqirësh, ja heqin si pa të keq të drejtën e votës edhe vendeve anëtare. Kjo është këmbanë alarmi që BE është një mostër fashiste, ksenofobe, leopoldiane, hitleriane, oligarke, plutokrate dhe predikatore

          Përgjigjjuni
          1. V
            V.L

            Qi robt sa gjatë i ka rënë . Hera e dytë që një artikull në gazeta shumë prestigjoze e me akses në majat më të larta të vendimarrjes europiane, as e zë në gojë shqiperinë e jo më të thonë që është në " konkurencë" me malin e zi. Vetëm malin e zi thonë që është shumë afër. Edvini,drita e kombit dhe shpëtimtar i mjerimit,i lexon këto?!

            Përgjigjjuni
            1. t
              trimi

              Aq e kane pershpejtuar sa ja kan qire nene kti vendi.

              Përgjigjjuni
              1. O
                Ozzy Osborne

                Ne duhet të kishim hyrë në BE me kohë por saliu ka në dorë shumë gjëra ai komandon cdu dhe disa zyrtare në BE me tha dje një patronazhist

                Përgjigjjuni
                1. D
                  Detari

                  Na plasi k per evropen ne jemi talebane, gezuar bayrom

                  Përgjigjjuni
                  1. 1
                    1912

                    Lajm i vjetër ky, ka disa muaj që dihet. Pse nuk është postuar më përpara? Këtu bëhet fjalë për humbjen totale të sovranitetit në Shqipëri.

                    Përgjigjjuni
                    1. A
                      Ariu

                      BE ashte e njejta bande si ketu kurrupsjone rroga te larta, kane nje karton e hajne e blejne veshje luksi me nje cmim qesharak, blejne makina e nuk paguajne TVSH, per ta synimi ashte me u pasuru shpejte, me pak fjale diktature modere , e populli ashte i varfer cohen protesta e i mbysin , xhaketat e verdha ne FRANCE m e kudo.

                      Përgjigjjuni
                      1. N
                        Neutrali

                        Në të vërtetë, BE-ja duhet të jetë me kate. Në katin e sipërm duhet të jenë vendet e mëdha të Europës: Gjermania, Franca, Italia, Spanja dhe Polonia, ndoshta edhe Suedia si përfaqësuese e vendeve skandinave dhe Rumania për Ballkanin. Këta duhet të kenë të drejtën e vetos. Shtetet e tjera, në katin e parë, pa të drejtë vetoje

                        Përgjigjjuni
                        1. T
                          Treni

                          Me duket ndonjehere, dhe mund ta kem gabim, se shumica e shqiptareve nuk e dine se cfare i pret me integrimin. Besoj, shpresoj qe jo, qe shume persona do zhgenjehen mbasi te shikojne politikat e Brukselit, por e drejta e shumices dhe une vete nuk kam zgjedhje, do e respektoj.

                          Përgjigjjuni
                          1. g
                            goshi

                            Shqipëria po të mos ishte prishur me Kinën sot do të ishte si Shangai... Evropa është një kurvë e madhe... Shajnë Kinën dhe thonë mos u lidhni me të që ndërkohë Amerika tregtinë më të madhe e kanë me Kinën.... Bëni si them unë mos bëni si bëj unë.... Nuk them që të ndjekim politikën Kineze por ekonominë e saj...

                            Përgjigjjuni
                            1. .
                              ................|.................

                              Kjo është BE-ja e Macronit me shokë. Shtet federal. Kjo mund të jetë me leverdi për shtetet e mëdha. Po Albanistani i vogël me 1 milionë ku do katandisej si anëtar? Pa asnjë zë apo peshë në Europën federaliste.

                              Përgjigjjuni

                              Lini një Përgjigje