Te fundit
Forca iraniane e ndërtuar për të mbrojtur regjimin tani përballet me provën përfundimtare
1 Mars 2026, 16:00Bota
TEMA
Korpusi i Gardës Revolucionare Islamike është projektuar për të penguar përpjekjet për rrëzimin e qeverisë dhe për t’u mbijetuar armiqve më të fuqishëm
Sulmet ajrore amerikane dhe izraelite vranë shumë nga udhëheqësit më të lartë të Iranit brenda pak orësh, përfshirë Udhëheqësin Suprem Ajatollah Ali Khamenei. Por aparati i madh i sigurisë që ata mbikëqyrnin për të garantuar mbijetesën e regjimit mbetet ende i paprekur.
Korpusi i Gardës Revolucionare Islamike (IRGC) njihet më së shumti si një forcë e armatosur me afro 200,000 anëtarë paraushtarakë. Ai funksionon gjithashtu si një qeveri paralele dhe si forcë ekonomike, misioni kryesor i së cilës është mbrojtja e regjimit islamik të formuar pas Revolucionit të vitit 1979 dhe përhapja e ndikimit të tij në të gjithë Lindjen e Mesme.
Nëse IRGC nuk mposhtet ose në njëfarë mënyre nuk kthehet kundër regjimit, ai do të ruajë aftësinë për të gjeneruar të ardhura përmes aktiviteteve të paligjshme dhe për të ndihmuar aleatë si militantët Houthi në Jemen për të ngacmuar SHBA-në dhe aleatët e saj. IRGC ka divizione të veta ushtarake dhe të inteligjencës, të ndara nga forcat e armatosura konvencionale, dhe është thellësisht i rrënjosur në bizneset e vendit.
Forca e tij sekrete Quds merret me marrëdhëniet e Iranit me grupet militante në rajon, ndërsa komponentë të tjerë të IRGC janë përgjegjës për programin raketor dhe për sigurinë e brendshme.
Izraeli i dha goditje të rënda IRGC-së të shtunën, duke vrarë komandantin e tij të lartë Mohammad Pakpour dhe Ali Shamkhani, i cili drejtonte komitetin e luftës të vendit, si dhe zyrtarë të tjerë të lartë — një shenjë se SHBA po kërkon të dobësojë fuqinë e IRGC-së. Sulmet ndaj objekteve të IRGC-së mund të çajnë kontrollin e tij mbi operativët e niveleve më të ulëta dhe të zvogëlojnë kapacitetin për të shtypur opozitën e brendshme, thanë analistët.
“Nëse i pret kokën IRGC-së, trupi do të fillojë të dridhet,” tha Saeid Golkar, profesor i asociuar në Universitetin e Tenesit në Chattanooga.
Ndër objektivat e goditura nga Izraeli ishte edhe Shtabi Tharallah i IRGC-së. Gjatë periudhave trazirash, Tharallah koordinon inteligjencën, policinë dhe forcat në terren të milicisë Basij, si dhe operacionet psikologjike.
IRGC është një forcë dominuese brenda Iranit, por në përballje me SHBA-në dhe Izraelin është dukshëm i tejkaluar në armatim. Megjithatë, paralizimi i organizatës mund të kërkojë javë apo edhe muaj sulmesh ajrore shtesë dhe masa të tjera ushtarake, thanë analistët dhe udhëheqës të opozitës iraniane. Pa këtë, regjimi iranian ka gjasa të mbetet në vend dhe të bëhet edhe më represiv, pasi elementët më të ashpër që i mbijetuan sulmeve fillestare të SHBA-së dhe Izraelit mund të mobilizojnë edhe më tej besnikët e armatosur të IRGC-së për të mbajtur pushtetin.
Khamenei “forcon elementët më të ashpër dhe më të militarizuar brenda regjimit,” tha Mohammed Albasha, themelues i Basha Report, një firmë këshillimi për rrezikun me seli në Uashington. “Nuk ka një opozitë të organizuar gati për ta shfrytëzuar këtë moment. Rezultati më i mundshëm nuk është reforma, por konsolidimi, më pranë një shteti ushtarak të mbyllur.”
Presidenti Trump u bëri thirrje të shtunën IRGC-së dhe policisë që të “bashkohen në mënyrë paqësore” dhe “të punojnë së bashku” me iranianët e zakonshëm që kundërshtojnë qeverinë. “Po dëgjojmë se shumë nga IRGC-ja e tyre, ushtria dhe forcat e tjera të sigurisë e policisë nuk duan më të luftojnë dhe po kërkojnë imunitet,” shkroi ai në rrjetet sociale.
Por një tranzicion larg 47 viteve sundim të ashpër islamik dhe armiqësie ndaj SHBA-së është skenari më pak i mundshëm në afat të shkurtër, thanë analistët.
Ka pragmatistë brenda IRGC-së, por ata nuk janë më pak të përkushtuar ndaj fundamentalizmit fetar sesa Khamenei dhe klerikët që sunduan përkrah tij. Shumë nga drejtuesit e grupit u formuan si ushtarë gjatë luftës brutale kundër Irakut në vitet 1980, një epokë që forcoi rolin qendror të IRGC-së në mbështetje të regjimit. Nën Khamenein, indoktrinimi ideologjik u bë edhe më i përhapur, thonë analistët.
Qeveria e Iranit mund të evoluojë në një formë diktature ushtarake nën kontrollin e IRGC-së. Është e vështirë të imagjinohet shfaqja e një figure si Delcy Rodríguez, zëvendëspresidentja e Venezuelës që u rreshtua me Uashingtonin pas kapjes së Nicolás Maduro në një operacion amerikan në fillim të janarit, thanë analistët.
“IRGC është një forcë shumë e radikalizuar dhe e indoktrinuar,” tha Kasra Aarabi, drejtor i kërkimit mbi IRGC-në në organizatën United Against Nuclear Iran. “Ideja që ata të ndryshojnë anë, mendoj se është e pamundur.”
Në Teheran, IRGC mbikëqyr baza në secilin nga 22 distriktet komunale të qytetit, të drejtuara nga Basij, grupi paraushtarak vullnetar që udhëhoqi shtypjen e protestave në janar, sipas një raporti të Aarabi dhe Golkar. Rreth 3,000 objekte më të vogla të Basij ndodhen në shumicën e lagjeve të Teheranit.
Një infrastrukturë e ngjashme ekziston në të gjithë vendin, thuhet në raport.
Pa pushtuar vendin dhe pa vendosur trupa në terren, rrëzimi i regjimit do të jetë “jashtëzakonisht i vështirë,” tha Richard Fontaine, drejtor ekzekutiv i Qendrës për një Siguri të Re Amerikane, në një postim në rrjetet sociale. “IRGC dhe Basij do të kenë ende armët, ndërsa populli jo.”
Ndërsa SHBA dhe Izraeli goditën Iranin herët të shtunën, forcat e sigurisë ndërmorën hapa për të parandaluar protestuesit kundër regjimit që të dilnin në rrugë, siç bënë në numër të madh në dhjetor dhe janar përpara një shtypjeje të përgjakshme. Policia ngriti pika kontrolli në të gjithë Teheranin, ndërsa Basij organizoi demonstrata kundër SHBA-së në universitete, shpesh vatra të ndjenjave kundër regjimit.
Udhëheqësit e Iranit kanë qenë duke u përgatitur për një sulm ndaj regjimit që mund të çonte në prishjen e zinxhirit të komandës. IRGC njoftoi në shkurt plane për të ringjallur strategjinë e ashtuquajtur të mbrojtjes “mozaik”, që lejon komandantët të lëshojnë urdhra në mënyrë të pavarur për njësitë e tyre. Ajo është projektuar posaçërisht për ta bërë vendin më rezistent ndaj sulmeve të huaja.
Republika Islamike ka ngritur katër nivele zëvendësuesish për të gjithë udhëheqjen e saj, përfshirë komandantët e ushtrisë, në rast të një fushate të zgjatur ushtarake, thanë zyrtarë iranianë.
IRGC u zotua në një deklaratë pas shpalljes së vdekjes së Khameneit “të qëndrojë i palëkundur kundër komploteve të brendshme dhe të jashtme dhe në ndëshkimin e agresorëve kundër atdheut islamik.”
Regjimi kishte bërë plane emergjente në rast të vdekjes së Khameneit, thanë zyrtarë iranianë. Zëvendësues të mundshëm, përfshirë Hassan Khomeini, nipin e themeluesit të regjimit Ajatollah Ruhollah Khomeini, nuk e kanë autoritetin dhe lidhjet e tij të nivelit të lartë, thanë këta zyrtarë. Një mundësi është që dy klerikë të lartë ta drejtojnë vendin së bashku me kreun e gjyqësorit, Gholam-Hossein Mohseni-Eje’i.
Inteligjenca iraniane ka hartuar plane që një komandant ushtarak të marrë pushtetin, thanë zyrtarë iranianë dhe besnikë të tjerë të regjimit. Një zhvendosje nga sundimi klerikal ka qenë në zhvillim prej vitesh, ndërsa IRGC ka marrë një pjesë të madhe të ekonomisë, ka ngritur grupe besnike në universitete dhe zyra dhe ka depërtuar në ushtrinë konvencionale dhe në qeveri.
Dy ish-komandantë të lartë të IRGC-së — Ali Larijani, sekretar i Këshillit Suprem të Sigurisë Kombëtare të Iranit, dhe Mohammad Bagher Ghalibaf, kryetar aktual i Parlamentit — janë ndër pretendentët kryesorë për të marrë pushtetin./The Wall Street Journal
1 Komente
Lini një Përgjigje
Më të lexuarat
24 oret e fundit
Javen e fundit
Blog Tema
Irani ka vrar tre ushtar amerikan ( deri mē tani).Situata ēshtē e komplikuar pasi zgjidhje diplomatike nuk ka pēr vite me rradhē, dhe njē Iran me 80 milion banor , ku shtet mysliman radikal, do e bēj dhe mē tē vēshtir objektivin e Pentagonit.