Te fundit
FOTO/ Palestina: Luftëra, iluzione dhe mundësitë të humbura. Historia e gjatë e një shteti "fantazmë"
22 Gusht 2025, 14:26Bota
TEMA
Ne foto: Tratativat e para ndërmjet arabeve dhe izraelitëve me ndermjetesimin e OKB. 5 korrik 1948
Nga Andrea Nicastro, Corriere della Sera
Pas Luftës së Dytë Botërore, përpjekja e parë dështoi sepse palestinezët nuk ishin gati. E dyta dështoi në vitin 1993 së bashku me procesin e paqes.
Historia e palestinezëve është e mbushur me dhunë, keqkuptime dhe mundësi të humbura. Për më shumë se një shekull, projekti izraelit ka gërryer të drejtat e tyre; për të paktën 80 vjet, palestinezët nuk kanë qenë në gjendje të ndalojnë zgjerimin e shtetit hebre ose të bashkëjetojnë në paqe me të.
Dallimi midis projektit të një shteti hebre dhe një shteti palestinez është se i pari ka qenë gjithmonë i qartë. Madje ka edhe një emër për idenë: Sionizmi. Megjithatë, i dyti u zhvillua ngadalë, duke ndryshuar qëllimet dhe metodat e tij, duke i munguar vizioni dhe lidershipi. Palestinezët janë përpjekur të ndërtojnë shtetin e tyre përmes terrorizmit, por edhe përmes negociatave, duke u mbështetur në ish-Bashkimin Sovjetik dhe armikun amerikan, me gurët e Intifadës dhe ligjin ndërkombëtar, me deltaplanët vrasës të 7 tetorit dhe rezistencën paqësore të fermerëve të Bregut Perëndimor. Në çdo fazë, gjërat u përkeqësuan. Deri më sot. Përpjekja e Hamasit për të prishur një ekuilibër të padrejtë rrezikon të fshijë ëndrrën (dhe të drejtën) e palestinezëve për një atdhe.
Origjina
Në vitin 1917, kryeministri britanik Balfour i premtoi miliarderit sionist Lord Rothschild një "shtëpi kombëtare për popullin hebre" në Palestinë. Kur, në vitin 1947, OKB-ja vendosi ta ndante Palestinën në dy shtete, një hebre dhe një arab, palestinezët nuk ishin gati. Pas projektit sionist, emigrantët hebrenj kishin ndërtuar institucione funksionale, ndërsa banorët arabë të zonës jo. Palestinezët shpesh janë kritikuar për refuzimin e shtetit që u ofroi OKB-ja, por në atë kohë, nuk ekzistonte asgjë për t'i përfaqësuar ata. Jordania dhe Egjipti u përgjigjën duke zhvilluar luftë kundër Izraelit dhe duke pushtuar Bregun Perëndimor dhe Rripin e Gazës, përkatësisht.
Identiteti Kombëtar
Me nxitjen e Lidhjes Arabe, Organizata për Çlirimin e Palestinës (PLO) u themelua në vitin 1964. Statuti i saj përcakton çlirimin e Palestinës, mohimin e "shtetit sionist" dhe, si metodë, luftën e armatosur. Në vend të "arabëve palestinezë", tani përdorej termi "palestinezë". Në vitin 1967, Egjipti, Jordania dhe Siria u përballën me Izraelin për herë të fundit. Pas disfatës së tyre, vetëm PLO përfaqësonte interesat palestineze dhe merrte fonde nga e gjithë bota arabe. Ajo u bë "organizata terroriste më e pasur në botë", por në vitin 1988 ndryshoi qëndrimin e saj. Së pari, ajo miratoi Rezolutat e OKB-së mbi dy shtetet (Izraelin dhe Palestinën), pastaj në vitin 1993, ajo njohu zyrtarisht "të drejtën e Shtetit të Izraelit për ekzistencë paqësore dhe të sigurt". Megjithatë, statuti nuk u përditësua. Mundësi të Humbura
Marrëveshjet e Oslos të viteve 1993 dhe 1995 më në fund i dhanë jetë administratës civile palestineze në fazën embrionale, asaj që sionistët e kishin organizuar gjysmë shekulli më parë. Në vitin 2012, Palestina u njoh si një "shtet vëzhgues" në OKB. U miratuan rezoluta të shumta të Kombeve të Bashkuara që bënin thirrje për një zgjidhje "me dy shtete", por ato nuk u materializuan kurrë. Një shkollë mendimi akuzon Izraelin sionist të krahut të djathtë për bojkotimin e krijimit të Palestinës. Provë për këtë do të ishte vrasja e Kryeministrit Yitzhak Rabin, i cili kishte dashur paqe, dhe mbështetja e dhënë Hamasit kundër PLO-së. Një shkollë tjetër interpretimi akuzon PLO-në për shmangien e nënshkrimit përfundimtar nga shpresa e zhdukjes së Izraelit ose nga frika se kishte negociuar marrëveshje që ishin shumë të dëmshme.
Udhëheqje e Dyfishtë
Me Marrëveshjet e Oslos, palestinezët u njohën si persona që kishin kontrollin e Bregut Perëndimor dhe Rripit të Gazës, por Izraeli mbajti kontrollin ushtarak të 83% të Bregut Perëndimor, si dhe kontrollin e taksave, energjisë, ujit dhe lëvizjes së njerëzve dhe mallrave. Për më tepër, që nga viti 1967, Izraeli ka favorizuar vendbanimet hebraike në zonat palestineze (të ashtuquajturat "koloni"). E gjithë kjo çoi në shfaqjen e Hamasit, në kundërshtim me vijën tashmë paqësore të vendosur nga OÇP-ja. Lufta e armatosur u rikthye, duke kulmuar me sulmin e 7 tetorit. Edhe një herë, Izraeli, nën sulm, përfitoi. Pas shkatërrimit të Gazës, tani po përpiqet të ndajë Bregun Perëndimor me një koloni të re gjigante. Këto janë hallkat e fundit në një zinxhir.
5 Komente
Lini një Përgjigje
Më të lexuarat
24 oret e fundit
Javen e fundit
Blog Tema
Palestinezet jan arabe. Cduan arabet ne vendlindjen e Krishtit? Arabet Jan nga Arabia jo Israeli. Te mbushen mbrapa ne Arabi. Ecni.
???? ju good
Fjala "palestinez" eshte nje genjeshter e madhe, eshte nje mashtrim per dicka qe nuk ka ekzistuar kurre, eshte fillimi i gjithe se keqes qe ndodh ne Lindjen e Mesme!
Zgjidhja me dy shtete nuk ekziston me si opsion, ka marre fund! Arabet nuk kerkojne ”zgjidhje me dy shtete”, as "kufirin e 1948-s apo 1967-s"! Arabet kerkojne "qe nga lumi deri ne det, Plastelina te jete Arabi". Prandaj te gjithe duhet ti lene brockullat qesharake Macaroniste e Anthony Albanesiste, se “dy-shtetet” do ishin realizuar qe ne 1948 nese arabet do e pranonin. Gjithcka ndodh sepse arabet jane GJENOCIDALE dhe duan te zhdukin popullin hebre. Arabet nuk duan dy-shtete si zgjidhje, arabet duan vetem nje shtet arab, te quajtur Plasteline! Edhe kete shtetin e Plastelines e duan thjesht sa per sy e faqe, eshte nje arsye e shpikur enkas si peridhe tranzitore, pasi nuk ka ndonje vecanti "plastelineze" ne histori. Thjesht kerkojne qe te arabizohet-islamizohet edhe kjo zone dhe te bashkohet me zonat e tjera arabo-islamike dhe te krijohet Kalifati, nje shtet Mbare-Islamik. Ky eshte qellimi kryesor, qe eshte i shkruar saktesisht ne Statutin e Hamas-it dhe te Vellazerise Myslimane. Pra duan zhdukjen e shtetit te Izraelit dhe gjenocid ndaj popullit hebre. Kjo eshte e ditur, mos u lodhni kot. Por te jeni te sigurte, izraelitet dhe bota e qyteteruar nuk do bejne perseri te njejtin eksperiment dhe pastaj te presin ndonje perfundim i ndryshem nga ai i tanishmi. Prova e Gazes, ku ju dha mundesia nga 2005 deri ne 2023 qe arabet te krijonin nje shtet te vetin, DESHTOI! Arabet jo vetem nuk ndertuan shtet (i kishin te gjitha mundesite ta benin Gazen si Singapori), por e kthyen territorin e Gazes ne nje baze terroriste kunder Izraelit. Kaq!!! U vertetua!!! Arabeve nuk do t'u jepet asnje shanc tjeter per ndonje shtet-formim. Nuk do kete kurre ndonje shtet te Plastelines. E shumta mund te kete vetadministrim per Zonen A, 18% e territorit te Bregut Perendimor (Judea - Samaria), se Gaza do pastrohet nga magjypet, sic u pastrua Bregu i Lumit nga ciganet! Kerkesat e fundit para pak kohesh te "Liges arabe" jane si ajo shprehja : kur nuk ke pulen do hash sorren. Arabet kerkojne qe Hamas te c'armatoset, pushteti ne Gaza ti hiqet Hamas-it dhe ti jepet Fatah-ut (dmth "Autoritetit Palestinez" qe drejton ne Zonen A te Bregut Perendimor, tash e 16 vite pa bere zgjedhje demokratike). Si i thone popullorce : hiqja Lenes veja Prenes! Hamas e Fatah jane njesoj, organizata Terroriste arabe, qe kerkojne zhdukjen e Izraelit. Madje Fatah ne Bregun Perendimor nuk ka as mbeshtetje popullore (prandaj nuk ben zgjedhje). Sipas sondazheve te vetem para pak diteve, rreth 85% e arabeve ne Bregun Perendimor jane perkrahes te Hamas. Duhet te kuptoni, kemi te bejme me nje popullsi te semure menderisht. I eshte bere trushpelarje mbi bazen e rrefenjes se genjeshert te "Plastelines" dhe mbi bazen e fese se ndyre te Islamit. Keta njerez jane te semure mendore.
Te ashtuquajturit "palestineze" te sotem jane arabe jo filistine (philistene)!!! Keta te ashtuquajturit "palestineze" jane arabe si gjithe arabet e tjere dhe kete nuk e vene ne diskutim as ata vete. Megjithate arabet u perpoqen nje dite me diell, te nxjerrin ca teorira gazmore se keta na jane pasardhes te filistineve (philistine) te lashte! E meqe ata filistinet e lashte ishin nje grupacion populli i ndryshem nga hebrenjte aty rrotull, hajt se po themi se keta arabet "palestineze" na jane pasardhes te filistineve. Po pse flasin arabisht!? Eshte si puna e sllaveve te Maqedonise qe thone se jane "maqedonas te lashte", nderkohe qe maqedonasit e lashte ishin pellazge, ndersa keta qe pretendojne sot jane sllave e asgje tjeter (madje saktesisht jane bullgare). Pastaj per filistinet e lashte ka disa teori, mbeshtetur natyrisht ne te dhena historike dhe arkeologjike.. Teoria me e mbeshtetura nga historianet, eshte se jane "popuj te detit" te ardhur nga Mesdheu dhe te vendosur ne brigjet aty ku sot ndodhet Gaza. Ne fakt teoria me e mbeshtetur per variantin "popujt e detit", vertetuar se fundmi edhe nga analizat e ADN-se se varrezave te lashta, shpjegojne se "popujt e detit" ishin fise indoevropiane dhe jo fise semite, qe vinin nga Deti Mesdhe. Pra mundesia e vetme eshte qe Philistinet e lashte te ishin ose fise helene, ose fise illire ose fise latine. Ketu mbeshtetet edhe teoria "Palaeste" e propozuar nga Hermann Jacobsohn në 1914, qe thote se emri rrjedh nga lokaliteti i vërtetuar iliro-epirot Palaeste (Palesht), banorët e të cilit do të quheshin Palaestīnī sipas praktikës gramatikore normale ilire. Historia shkruan se Faraoni Ramesses III i Egjyptit i mundi Popujt e Detit (dmth popujt qe vinin nga deti dhe sulmonin Egjyptin), duke përfshirë Peleset, dhe i vendosi robërit e tyre në fortesat në jug të Kanaanit (Canaan - zona e lashte bregdetare Liban- Izrael). Studiuesit biblik kanë lidhur philistinët e lashte me mbishkrimet egjiptiane qe i quajne "Peleset" dhe që nga viti 1873, teoritë kanë qenë të lidhura me "Pellazgët" e Egjeut. Nderkohe ne gjuhen hebraike, fjala palaest do te thote ‘pushtues‘ !!! Sidoqofte Paleshtinet (Philistinet) u zhduken nga historia ne shek V-te para eres sone, kur trojet e tyre (perreth Gaza-s se sotme) u pushtuan nga babilonasit. Toka e Philistejve, e quajtur Philiste, ishte një bashkesi me pese qytete, që përbëhej nga pesë qytet-shtetet të Gaza, Ashkelon, Ashdod, Ekron dhe Gath , nga Wadi Gaza në jug deri në lumin Yarqon në veri. Qe nga shek V-te p.e.s nuk ka asnje informacion mbi ekzistencen e filistineve, pra ketu e 2.500 vjet. Ne cdo rast, e para filistinet jetonin vetem ne nje zone te kufizuar, ne Gaza dhe jo ne gjithe te ashtuquajturen "Palestinen" gjeografike te shek XX, as ne Bregun Perendimor (Judea dhe Samaria) apo ne Jeruzalem, e dyta ne mundesine me te madhe teorike ata ishin indoevropiane (pellazge) qe u shkrine me hebrenjte ose u zhduken, e treta nuk ka asnje informacion per ekzistence te tyre pas shek V para eres sone (para 2.500 vjetesh), qe do te thote se ata u zhduken nga historia. Pra ata qe sot pretendojne se jane "palestineze" jane thjesht ARABE si gjithe te tjeret, jo thjesht se flasin arabisht, por ne cdo pikepamje, qofte edhe gjenetike me analiza ADN-je dhe jane te ardhur aty ne kohera te mevonshme historike (saktesisht pas shek VII-te te eres sone). Emertimi Syria-Palestina u perdor per here te pare nga pushtuesit Romake, ne shek 2 te eres sone. Kjo ndodhi pas shtypjes se Kryengritjes se Madhe te hebrenjve ne vitin 136 te eres sone. Romaket per te denuar sa me shume hebrenjte e pabindur, deshen qe edhe emri Judea dhe Izrael te harrohet. Per kete arsye vendosen nje emertim gjeografik te latinizuar qe e kishin perdorur gjeografet e lashte helene, Philistia. Ky emertim i referohej ne shek V para eres sone (pra 700 vjet para se te vinin aty romaket) nje zone Bregdetare (afersisht sa Gaza e sotme), qe banohej nga armiqte e hebrenjve. Ky vend dhe ai popull (qe sipas te dhenave historike ishin popuj indoevropiane te quajtur "popuj te detit") kishin 700 vjet qe nuk ekzistonin me, ishin Babilonasit qe i pushtuan ne shek V para eres sone, te cilet i zhduken si popull. Por romaket per te persekutuar hebrenjte e pabindur, qe benin kryengritje kunder Romes, i ndryshuan edhe emertimin nga Provincum Judea ne Provincum Syria-Palestina, duke vene emrin e armiqve te tyre te dikurshem. Pra emertimi romak Palestina eshte nje emertim kolonialist. Kete emrtim nuk e perdoren asnjehere arabet qe nga fillimi i pushtimit dhe kolonizimit ne shek VII-te e deri ne vitin 1964. Gjate sundimit te arabeve zona u quajt Al Sham (Bilad Al Sham). Emertimi “Palestine” u perdor ne Evrope, si rrjedhoje e vazhdimesise se Perandorise Romake. Ne Evrope per shekuj me rradhe Palestina quhej vendi i Hebrenjve. Keshtu kur Britaniket e moren nen kontroll kete zone ne 1918, ata risollen emertimin kolonialist, si kolonialiste qe ishin dhe vete dhe e quajten "British Mandate of Palestine eretz Israel" - Mandati Britanik i Palestines, toka e Izraelit. Por si ka mundesi qe nje popull "autokton"sic thone keta arabet, te perdore si emertim per vete nje emertim kolonialist!? Kjo eshte qesharake po ta shohesh keshtu, por aspak e tille po te kuptosh se arabet jane KOLONIALISTE dhe jo autoktone!