Kështu po vdes Palestina

24 Dhjetor 2025, 12:29Bota TEMA
Kështu po vdes Palestina

Dy muaj më parë, në kodrën përballë vendbanimit izraelit Maale Adumim, në territoret palestineze të pushtuara, kishte një shtëpi. Tani janë tre. Një tjetër, po ashtu e re, ndodhet në kodrën përballë, pranë një flamuri izraelit. Pas kthesës, ku jetonte familja e Abu Omar, një beduin palestinez, mbeten rrënojat e shtëpive dhe kopshtet e bagëtive: Njerëzit janë larguar një muaj më parë drejt Jerikos, qytetit palestinez më të afërt, pas një sulmi të fundit natën nga kolonët që banojnë në kodër.

“Çdo ditë ndodh diçka. Hedhin gurë mbi ne, presin tubat e ujit, na bllokojnë kullotat. Nuk është e lehtë të qëndrosh këtu. “Por kjo është toka jonë. Nuk kemi një vend tjetër ku të shkojmë”, thotë Abu Jihad, 53 vjeç, kreu i familjes së fundit që ka mbetur në zonë.

Abu Jihad është kthyer në shtëpi vetëm pak ditë më parë. Natën e sulmit, ndërsa prisnin policinë, ai shkoi të ndihmojë fqinjët, por kur mbërritën agjentët, arrestuan atë, jo kolonët. Akuzohej se kishte hedhur gurë ndaj atyre që donin të djegin shtëpitë. Qëndroi 17 ditë në qeli, pastaj u kthye në Hathrura. Me ndihmën e disa vullnetarëve izraelitë, vendosi kamera rreth shtëpisë dhe kopshtit të bagëtive, duke shpresuar se kjo do ta ndihmonte të mbrojë pasurinë, fëmijët dhe nipërit. “Fëmijët janë shqetësimi im më i madh”, pranon ai.

Ai kërkon të mos fotografohet, për të mos tërhequr vëmendjen e kolonëve. Ndërsa fliste, pranë tij ishte e pamundur të mos vërehej një tabelë me logot e agjencive më të mëdha evropiane të bashkëpunimit, përfshirë atë italiane. Më parë e kanë mbështetur me struktura të paracaktuara dhe panele diellore, por sot nuk mund të bëjnë asgjë për ta mbrojtur nga dhuna që po i shkatërron jetën.

Ky vend është një nga pikat më të nxehta të Bregut Perëndimor. Disa metra larg kalon rruga 1, që lidh Jerusalemin me Detin e Vdekur. Këtu kalon projekti famëkeq “E1”, zinxhiri i vendbanimeve që ministri i ekstremit të djathtë Bezalel Smotrich ka njoftuar se do të përdorë për të rrethuar Jeruzalemin, duke ndërprerë kështu vazhdimësinë territoriale të asaj që, sipas marrëveshjeve ndërkombëtare, duhet të jetë Shteti i ardhshëm palestinez.

Por dhuna dhe grabitja e tokave nuk janë raste të veçanta. Sipas të dhënave të OKB-së, deri më tani në 2025, sulmet e kolonëve ndaj palestinezëve kanë qenë 1.680, mesatarisht pesë në ditë. 33 persona kanë vdekur që nga 7 tetori 2023, dhe vetëm në 2024 palestinezëve u janë marrë më shumë toka se sa në të gjithë periudhën pas Marrëveshjeve të Oslo-s. Nga viti 2022, kur qeveria aktuale e mbështetur nga ekstremi i djathtë erdhi në pushtet, numri i vendbanimeve dhe fermave izraelite në Bregun Perëndimor është rritur me 50%. Nga 141 në 2022 në 210 sot, përfshirë 19 të miratuara së fundmi. Sipas ligjit ndërkombëtar, të gjitha janë të paligjshme.

Ky trend shqetëson Evropën dhe SHBA-të. Protestat diplomatike janë shtuar, por në terren asgjë nuk ndryshon.

“Në javët e fundit, shpejtësia me të cilën kolonët marrin tokat palestineze është rritur. Ata e dinë që zgjedhjet po afrojnë dhe nëse rezultati do të ishte ndryshe, nuk do të kishin më mbështetjen e qeverisë. Duhet të nxitohen”, tha aktivisti izraelit Dror Etkes.

Procesi ndjek një model të njohur.

“Së pari një karvan me flamur. Pastaj kafshët dhe dikush që fle atje. Më pas bllokohen rrugët e kullotave dhe fillojnë sulmet. Beduinët nuk kanë me çfarë të ushqejnë bagëtitë; ekonomia e tyre shkatërrohet dhe jetojnë nën kërcënim. Natyrisht që nuk rezistojnë shumë”.

Kjo situatë prek bashkitë më të varfra dhe të pambrojtura, si fshatrat bujqësorë. Edhe ndriçimi dhe vëmendja ndërkombëtare nuk mjafton për t’i mbrojtur, siç tregoi rasti i Masafer Yatta, i bërë i famshëm nga dokumentari me çmim Oscar “No Other Land”, ku toka dhe shtëpitë u grabitën ditë pas dite.

Al-Khan Al Akhmar është Masafer Yatta e gjeneratës së marrëveshjeve të Oslo-s: Rasti simbolik. Për të mbrojtur komunitetin e këtij fshati që jeton pranë rrugës 1, 25 vjet më parë ndërhynë intelektualët më të shquar izraelitë, përfshirë Amos Oz, Abraham Yeshoshua dhe David Grossman, të ndjekur nga diplomacia evropiane. Të gjithë bashkë arritën që beduinët të mbeten. Sot, 32 familje janë sërish nën rrethim, me koloninë më të afërt, Kfar Adumim, vetëm 500 metra larg.

“Që nga ’67 ata përpiqen të na largojnë, pastaj edhe në vitet 2000. Tani në tokat tona jetojnë deputetë dhe zyrtarë qeveritarë që na kërcënojnë”, tha udhëheqësi i komunitetit, Eid Abu Khamis.

Dhuna e kolonëve që rrahin, djegin dhe vrasin është e vështirë të kuptohet jashtë Izraelit. Vetëm në 72 orët e fundit, gjashtë palestinezë u plagosën, tre prej tyre rëndë, në spital me plumba në trup. Po ashtu, policia dhe ushtria shpesh mbrojnë jo viktimat, por agresorët, si në rastin e Abu Jihad. Çdo mëngjes, në chat-et e gazetarëve dhe aktivistëve shfaqen fotografi të sulmeve, kryesisht nga adoleshentë, të cilët quhen “të rinjtë e kodrave”.

“Kur shoh këta të rinj ndjej një ndjenjë të fortë dështimi”, reflekton me shqetësim David Grossman.

“Flasin një gjuhë që nuk është e imja: E dhunës dhe egërsisë. Përfaqësojnë kaosin. Janë izraelitë, por duket sikur nuk ka asgjë të përbashkët mes tyre dhe nesh. Është sikur dikush më thotë: ‘Ju nuk i mbrojtët ata si ne. Shikoni ku kemi arritur’. Siguria dhe stabiliteti i të gjithëve shkatërrohen çdo ditë nën presionin e tyre”, tha ai.

Disa ditë më parë, një grup kolonësh festoi 50-vjetorin e vendosjes së tyre në atë që ata e quajnë Samaria biblike, duke kujtuar se ndërkohë qeveria dikur i kundërshtonte, ndërsa sot i mbështet. Për Grossman dhe pjesë të shoqërisë izraelite, ajo që ndodh në Bregun Perëndimor është pasqyrë e një krize identiteti, me një qeveri ekstremiste që minon çdo mundësi paqeje dhe, me masa pas masash, dobëson sundimin e ligjit.

Mijëra të rinj izraelitë po përpiqen të reagojnë: në gjithë Bregun Perëndimor, grupet mbrojtëse të organizuara nga grupet “Standing Together” dhe “Rabbi for Human Rights” janë shtuar, duke tentuar të ndalojnë atë që B’Tselem e quan “pastrim etnik”. Por nuk mjafton.

“Bëjmë ç’mundemi, por nuk mund të jemi këtu 24 orë në ditë. Dhe në javët e fundit, rritja e dhunës është shumë e dukshme,” thotë Dotan Vaisman, pjesëtar i grupit të pranisë mbrojtëse. Ai na shoqëroi te Abu Jihad, dhe së bashku lind një pyetje që mbetet pa përgjigje: A do të jetë kjo familje këtu kur të kthehemi herën tjetër?

La Repubblica

13 Komente

  1. a
    astrit

    Dhe izraeli e perdorka "Toke e nxanun"

    Përgjigjjuni
    1. A
      Artan

      Arabet jane nga Arabia. Cpune kan ne Jerusalem, dhe vendlindjen e krishtit? Shef ti te Krishteret te pretendojne qe Meka eshte toka e tyre?

      Përgjigjjuni
      1. i
        i cudituri

        Plastelina nuk ka lindur ndonjehere, si mund "te vdese" dicka qe s'ka lindur kurre!?

        Përgjigjjuni
        1. A
          Albania-Israel brotherhood

          I ashtuquajturi Bregu Perendimor, qe ketu e mijra vjet me rradhe historikisht dhe gjeografikisht quhet JUDEA (vendi i judenjve) prej nga kane marre emrin vete populli i lashte dhe autokton hebre (judenjte), eshte CLIRUAR ne vitin 1967, sepse ishte i pushtuar nga Jordania ne vitet 1948-1967. Ne 1948-n, pas luftes per pavaresi kunder britanikeve dhe bashkepunetoreve te tyre arabe, Izraeli shpalli pavaresine ne gjithe pjesen e mbetur (perendimore) te Mandatit Britanik, ku natyrisht perfshihej edhe Judea edhe Gaza, kjo mbi bazen e Parimit te së Drejtës Ndërkombëtare "Uti possidetis juris" që përcakton se : kufijtë e brendshëm të një shteti sovran të sapoformuar, janë ato të territorit të tij të mëparshëm prej nga ai varej, në kohën kur u pavarësua! E kuptuat? Por sapo u shpall pavaresia e Izraelit, shtete arabe perreth e sulmuan shtetin e sapoformuar dhe Jordania PUSHTOI Judean (Bregun Perendimor) dhe Jeruzalemin, ndersa Egjypti PUSHTOI Azzan (Gazen). Perpara 1948-s, Judea ishte pjese e kolonise Britanike te quajtur zyrtarisht "Mandati Britanik per Palestinen toka e Izraelit" (British Mandate for Palestine eretz Israel). Perpara Kolonise Britanike ishte pjese e Perandorise Osmane, me perpara e pjese e Kalifatit Islamik, me perpara e Perandorise Romane te Lindjes, me perpara e Perandorise Romake, me perpara Mbreteria e Judeas dhe Izraelit, me perpara e Perandorise Babilonase, me perpara e Mbreterise se Izraelit te mbretit David... KURRE ne histori nuk ka patur ndonje forme shteterore sovrane te quajtur Palestine, kurre nuk ka patur ndonje popull te quajtur palestinez, kurre nuk ka patur ndonje mbret, princ apo president "palestinez", kurre nuk ka patur ndonje gjuhe palestineze, kurre nuk ka patur ndonje fe palestineze, kurre nuk ka patur ndonje kulture palestineze, kurre nuk ka patur ndonje veshje, vallezim apo gatim palestinez. Krijimi i identitetit te rreme "palestinez", ka ndodhur pas vitit 1964 nga vendet armike arabe perreth, si kunderpeshe me synimin e percaktuar per te zhdukur shtetin e Izraelit. Kush nuk e di kete te vertete, tashme e mesoi. Kush e di por nuk e pelqen te verteten, te pij uthull. Kush guxon dhe "akuzon" Izraelin, se pse nderton ne territorin e vet ligjor, ose eshte BUDALLA ose eshte MASKARA, e dini tashme! Lere pastaj qe JUDEA (qe cuditerisht disa e quajne "Bregu Perendimor") eshte vendi etnik prej nga kane marre emrin populli judej (hebrej- jews-yahudi), se aty cuditet fare njeriu. Dmth ca persona per arsyet qe ata i dine dhe nuk i thone haptas, ju thone judejve qe "ju nuk duhet te ndertoni shtepi dhe rruge ne Judea"!!! Judenjte nuk na paskan te drejte te jetojne ne Judea, por arabet na paskan te drejte te jetojne ne Judea!?A jeni budallenj, a ju vret corapi - thone shkodranet! Dhe ju mendoni se judejve do ju plase prapanica se cfare thote ky apo ai? Nese dikush mbron idene se Gaza dhe Judea na qenkerkan territore "te pushtuara" nga Izraeli, kjo do te thote se Donjecku dhe Donbasi jane territore "te pushtuara" nga Ukrahina dhe Rusia na paska te drejte! Pro-putinistet dhe pro-hamasistet jane e njejta gje. Neser po keta tipa do dalin dhe do thone se Mitrovica e Veriut eshte "e pushtuar" nga Kosova dhe nese vijne 50 mije arbereshe dhe vendosen ne Mitrovice, ata na u quajtkerkan "kolone"!!! Jo per gje, po serbet kete thone. Edhe arabet "plastelineze" po te njejten gje thone! Behuni te vemendshem, mos e hani sapunin per djathe ...

          Përgjigjjuni
        2. D
          Detari

          Si tja bejme, shkoni nga keni ardhur jeni arabe?

          Përgjigjjuni
          1. a
            armand

            Falenderoni Hamasin dhe votojeni me shumice si heren e fundit se dite me te mira do te shihni .

            Përgjigjjuni
            1. V
              Vdekje Hamasit

              NJOFTIM I RENDESISHEM : vetem para pak kohesh, ne Kuvendin e Izraelit (Knesset) u miratua ligji qe lejon DENIMIN ME VDEKJE per terroristet, vrasesit dhe rrembyesit. Deri mes sot, Ligji Penal ne Izrael nuk e njihte denimin me vdekje! Prandaj te gjithe vrasesit dhe kriminelet nazi-islamiste te cilet ishin kapur gjate veprimeve te tyre terroriste gjate viteve, ishin dhe jane neper burgje, por asnjeri i denuar me vdekje (si rasti i funderrines se Hamasit, atij Sinuar-it). Prandaj terroristet merrnin pengje izraelite, gra e femije dhe pastaj kerkonin shkembim te tyre me te burgosur te denuar per krime! Shume nga terroristet e denuar me burg te perjetshem, jane liruar si shkembim per lirimin e grave dhe femijeve te marre peng nga Hamasi. Qe sot hyn ne fuqi denimi me vdekje dhe te gjithe terroristet qe i kane lare duar me gjak te pafajshem do denohen me vdekje! Kjo eshte nje fitore dhe nje shprese e madhe per paqen dhe lirine, jo vetem ne Izrael dhe ne Lindjen e Mesme, por ne gjithe boten, ku terrorizmi nazi-islamist eshte bere nje rrezik i dukshem!

              Përgjigjjuni
            2. .
              .

              Na plasi kari per palestinen, po vdesim ne dita dites. Shqiperia u shpopullua keto robqirat flasin per ca arab.

              Përgjigjjuni
              1. L
                Lini nje Pergjigje

                Miremengjes kurvat e cifuteve. Gezuar krisht Lindjen dhe ju qifsha motrat. Ju qifsha Trumpin dhe Konservatorizmin tuaj katunar . Jezu Krishti kishte shume te drejte kur ju tha cifuteve , " ju jeni bijte dhe nje tufe gjarperinjsh te sinagoges se djallit" .

                Përgjigjjuni
                1. u
                  u dhime duke qesh

                  A e mure vesh katnaro, rabbi Yoshua Mesia - Jesus Kristi, ishte plastelinez, nji kshtu ka thon Hamasja qi ke n'shpi! Madje madje ai ka qen musulman uahahahahaaaaaaaaaaaa

                  Përgjigjjuni
                  1. y
                    yp xhixhi

                    Dhurate per Krishtlindje per Hamasistin e vetem qe rrotullohet kesaj ane : nje ferexhe mendafshi me dy brima nga pas per mushken qe i ka bere koken dhe nje pale benevreke trecerekshe deri poshte gjurit, me nje brime per ajrosje nga pas, per ate vete! Gezuar...

                    Përgjigjjuni
                    1. R
                      Reply to yp xhixhi

                      Kur thua , kesaj ane, e ke fjalen per Tel Avivin ?

                      Përgjigjjuni
                      1. y
                        yp xhixhi

                        Ti nuk kupton as shqip, o arabistanist i dhjere!? Kesaj ane, i thone rockes arabe te sat'eme!

                        Përgjigjjuni

                  Lini një Përgjigje