Propozimi i papritur: SHBA-të duan të ‘zbusin’ rezolutën e OKB-së mbi pushtimin rus të Ukrainës

11 Nëntor 2025, 20:11Bota TEMA
Propozimi i papritur: SHBA-të duan të ‘zbusin’

Administrata Trump ka mbështetur në mënyrë të papritur heqjen nga një rezolutë e OKB-së të gjuhës që pohon integritetin territorial të Ukrainës dhe dënon pushtimin e Krimesë dhe rajoneve të tjera nga Rusia.

Kështu kanë thënë për Kyiv Post dy burime të njohura me diskutimet e brendshme në OKB.

Rezoluta vjetore që Ukraina i paraqet Komitetit të Tretë të Asamblesë së Përgjithshme të OKB-së, zyrtarisht e titulluar “Situata e të drejtave të njeriut në territoret e pushtuara përkohësisht të Ukrainës, duke përfshirë Republikën Autonome të Krimesë dhe qytetin e Sevastopolit”, ka mbetur një mjet i rëndësishëm diplomatik për shumë vite.

Ajo riafirmon mbështetjen ndërkombëtare për sovranitetin e Ukrainës dhe dokumenton shkeljet e të drejtave të njeriut në territoret e pushtuara nga Rusia.

Dhjetorin e kaluar, SHBA-të, së bashku me 77 vende të tjera, votuan për këtë rezolutë, e cila u miratua me 78 vota pro.

Marrëveshja, të cilën Presidenti Trump e quajti “shumë të mirë”, do të jetë e vlefshme deri më 30 janar 2026.

Dokumenti konfirmoi drejtpërdrejt integritetin territorial dhe sovranitetin e Ukrainës, dënoi aneksimin e Krimesë nga Rusia dhe përshkroi përkeqësimin e situatës së të drejtave të njeriut në territoret e pushtuara.

Tani Washingtoni po kërkon ta heqë atë.

Dy burime diplomatike i thanë gazetës Kyiv Post se SHBA-të po shtyjnë që rezoluta të paraqitet në një format më të gjerë – nën titullin “lufta në Ukrainë” – pa përmendur “integritetin territorial” ose “agresionin”.

Partnerët perëndimorë, në biseda jozyrtare, po shprehin shqetësimin se ky veprim do ta dobësonte në mënyrë efektive dokumentin kryesor vjetor të OKB-së, i cili vazhdimisht e ka dënuar pushtimin rus – dhe do të ishte një largim i mprehtë nga konsensusi dypartiak që ka ekzistuar që nga viti 2014.

“Ky është një tjetër shembull i distancimit të Washingtonit nga interesat kryesore të Ukrainës në një moment vendimtar në diplomaci”, tha një diplomat evropian për Kyiv Post të dielën.

“Nëse këto fjalë hiqen, sinjali për Moskën do të jetë i qartë: Shtetet e Bashkuara nuk po udhëheqin më mbrojtjen e rendit ndërkombëtar.”

Komiteti i Tretë i Asamblesë së Përgjithshme të OKB-së, i cili merret me të drejtat e njeriut dhe çështjet humanitare, pritet ta shqyrtojë rezolutën në javët e ardhshme.

Diplomatë nga disa vende evropiane thuhet se po përpiqen të bindin SHBA-në të ndryshojë qëndrimin e saj para votimit.

Rreziqet janë të larta për Kievin: kjo rezolutë jo vetëm që dënon pushtimin rus, por krijon edhe bazën për mekanizmat e ardhshëm për ta mbajtur Rusinë përgjegjëse – në Gjykatën Ndërkombëtare Penale dhe në forume të tjera ndërkombëtare.

Konflikti diplomatik rreth rezolutës shpërtheu pikërisht kur Komisioni i Pavarur Ndërkombëtar i Hetimit për Ngjarjet në Ukrainë i paraqiti raportin e tij të ri të njëjtit komitet të OKB-së.

Në një raport të datës 27 tetor, Komisioni arriti në përfundimin se forcat ruse po kryejnë krime kundër njerëzimit — duke përfshirë vrasje dhe zhvendosje me forcë — përmes sulmeve sistematike me dronë dhe deportimeve në territoret e pushtuara.

Gjetjet bazohen në qindra video të verifikuara dhe më shumë se 200 rrëfime të dëshmitarëve okularë të mbledhura gjatë 26 misioneve në terren të Komisionit në Ukrainë dhe vendet fqinje.

Gjatë një vizite në Kiev në fillim të këtij muaji, Kryetari i Komisionit Eric Mössé dhe anëtarët e tij Pablo de Greiff dhe Vrinda Grover u takuan me përfaqësues të qeverisë dhe viktima, duke theksuar se kishte “baza të arsyeshme për të besuar” se fushata e shkatërrimit, dhunës dhe zhvendosjes së detyruar e Rusisë ishte e qëllimshme dhe e koordinuar.

“Këto nuk janë raste të izoluara”, tha Möse, duke prezantuar raportin.

“Ato janë pjesë e një politike shtetërore që synon fshirjen e identitetit dhe pranisë ukrainase në territoret e pushtuara”.

Për shumë njerëz në komunitetin diplomatik të OKB-së, qëndrimi aktual i administratës Trump kujton rastet e mëparshme kur Washingtoni veproi në kundërshtim me qëndrimet e aleatëve – nga pezullimi i shkurtër i ndihmës për Ukrainën në vitin 2019 deri te përpjekjet për të zbutur gjuhën në lidhje me përgjegjësinë e Rusisë në forumet ndërkombëtare.

Pavarësisht sigurimeve nga zyrtarët amerikanë se ndryshimet kanë për qëllim ta bëjnë rezolutën “më gjithëpërfshirëse” dhe “të orientuar drejt së ardhmes”, diplomatët perëndimorë jozyrtarisht e shohin këtë si pjesë të një trendi më të gjerë – një dëshirë për të zvogëluar përmendjet e agresionit rus në formate shumëpalëshe.

“Pyetja nuk ka të bëjë me kohën”, tha një diplomat i lartë evropian i përfshirë në bisedime.

“Bëhet fjalë nëse bota do të vazhdojë ta njohë pushtimin rus si të paligjshëm, apo nëse do të fillojë ta pranojë atë si të mirëqenë”, theksoi ai.

Ndërsa votimi afrohet, aleatët shpresojnë që Shtëpia e Bardhë do ta rishqyrtojë qëndrimin e saj.

Por për momentin, mesazhi i administratës duket i qartë: Angazhimi i Amerikës për të mbrojtur kufijtë e Ukrainës – dikur një gur themeli i unitetit transatlantik – është përsëri në lojë.

Lini një Përgjigje