Më 4 shkurt të vitit 1902, Ismail Qemali mori pjesë në Kongresin e Parë Xhonturk, në Paris, me devizën: “As me turqit e vjetër dhe as me turqit e ri, por të punojmë për vatanin”.
Në këtë kongres të organizuar prej princit Sabahedin dhe princit Lutfullah, krahas Ismail Qemalit, si përfaqësues të palës shqiptare ishin: Dervish Hima, Ibrahim Temo dhe Jashar Erebara.
Përfshirja e eksponentëve të Lëvizjes Kombëtare Shqiptare në Lëvizjen e Xhonturqve, që synonte rivendosjen e kushtetutës së vitit 1876, motivohej nga synimi i njohjes së kombësive joturke, të të drejtave të tyre politike si dhe të përhapjes së gjuhës dhe të shkollave amtare.
Mes polemikash të mprehta, në radhët e turqve të rinj, morën formë dy rryma mendimi: njëra që favorizonte nacionalizmin turk dhe tjetra, otomanizmin liberal.
Duke iu qendruar besnik bindjeve të tij, Ismail Qemali nuk u pajtua me politikën nacionaliste të xhonturqve që kanoste jo vetëm ekzistencën e popullit shqiptar, por edhe të vetë kombit turk, të rimëkëmbur falë revolucionit të udhëhequr nga Mustafa Qemal Ataturku.
Plrehre turke...
Te marresh pjese ne nje kongress turk dhe te thuash qe nuk je dacord me vendimet e tyre eshte fallsifikim i historise. Po te ishin keta per nje "Shqiperi" perse nuk luftuan ne krahe te popullit Greke me ne krye Arvanitasit per tu cliruar? Keta ishin me turq se turqit. Keta ndryshuan Topo-Onomat (Toponim "shqip") e Vorio Epirit te Pirros dhe Jeorgios Kastriotis. Armiqte e Pirros Austro Italianet vendosen te krijojne nje Pashallek turk te quajture Albania ne dem te Historise dhe Identitetit Epirote duke mbajture prezente Turqine e kriminelit cfaroses Qemal Ataturkut. Keto qellime barbare duken edhe sot me ndarjen e Epirit ne te Veriut Osmane dhe te Jugut Greke.