Plasari: Të gjithë “zbulojnë” të panjohurat për Skënderbeun, pa asnjë dokument

Nga: Aurel Plasari

Mund të ketë mbetur nga tradita e mbledhjeve të lagjes të kohës së socializmit real, gjatë të cilave duhej të shpreheshin të gjithë dhe tanimë, a thua se ajo traditë është trashëguar si lija, të gjithë japin mendime për historinë e Gjergj Kastriotit, Skënderbeut.

Makar të ishin mendime! Shprehen si teza, me siguri të plotë, madje edhe me njëfarë pezmatimi ndaj atyre që shkruajnë për historinë në fjalë pa i ditur tezat e tyre.

Kur pastroj kompjuterin, gjej edhe unë do të atilla në koshin e mbeturinave dhe doemos e kuptoj që, edhe pse më drejtohen mua, mua as më kanë lexuar, as më kanë dëgjuar.

Të më kishin lexuar ose dëgjuar do të kishin nxënë përmendsh parimin e që e kam përsëritur në mënyrë figurative për ta kuptuar edhe shoferët e nderuar të taksive:

“Historia punon me dokumente si motori i makinës me karburant”.

Ndoshta kam harruar të shtoj që me ujë ky i fundit nuk punon.

Njëri: “Skënderbeu nuk ka luftuar për Arbërinë, por për Bizantin, ai donte të bëhej perandor i Bizantit”.
Po dokumenti? Ku është? Se në ç’kafene e ka dëgjuar, kjo nuk paraqet ndonjë interes.

Por, nuk më ka lexuar as mua dhe as z. Voltaire që tha: “Të kishin qenë Skënderbej perandorët grekë [bizantinë], Perandoria e Lindjes do të kishte shpëtuar”.

Vlerësimi i z. Voltaire, për shembull, është i dokumentuar, fantazitë perandorake ende jo, le të presim.

Një i dytë: “Gjergji është me origjinë hebreje nga Kastriotët e Toledos dhe që janë hebrenj, gjak mbretëror i Davidit”.

Dokumenti? As ia ka idenë se ç’do të thotë ta dokumentosh një pretendim të tillë.

Një i tretë: “Skënderbeu është sllav, nip i Branillo Kastriotit dhe kjo lexohet qartë në një dokument të vitit … (vitin nuk e di)”.

Më në fund ky paska dokument, madje e paska lexuar, edhe pse nuk di të lexojë.

Po të dinte, do ta lexonte dokumentin që përshkruan betimin e një dinasti (sllav) pushtues të Vlorës dhe të Kaninës, të viteve ’60 të shek. XIV, me rastin e bërjes së tij qytetar nderi i Raguzës në Raguzë në prani të dëshmitarëve që numërohen si vijon:

“Prodan Vojvoda dhe Mikleushi, qefalija i Vlorës Branilo dhe qefalija i Kaninës Kastriot…”.

Lexohet pra më se qartë që Kastrioti i këtij dokumenti është qefali i Kaninës, kurse Branilo qefali i Vlorës, dy funksionarë të ndryshëm.
Leximin e gabuar, pa lidhësen “dhe” mes dy personave, e ka shkaktuar një historian i hershëm gjerman (Carl Hopf) dhe është qortuar qysh një shekull e ca më parë (1899). Përndryshe, për ta bërë njësh Branilon me Kastriotin, ku do ta fusim lidhësen “dhe”?

Ky ishte “lexuesi” .

Një i katërt: “Nuk quhet Skënderbe, por Skanderbeg sepse….(vijon një tjerrje e gjatë)”.

Halli që nuk përgjigjem.

Pasi, po të përgjigjesha, do t’i rekomandoja t’u shkruajë një herë në inbox Naim Frashërit për Historinë e tij të Skënderbeut, Konicës, Nolit e me radhë dhe të më lërë, për në fund fare, mua.

Një i katërt: “Emri Vojsava është emri i së bijës së Gjergj Kastriotit dhe jo i gruas së tij, por të gjithë historianët këtë e falsifikojnë për t’ia fshehur të bijën”.

Nuk po e komentoj. Është natë dhe e di që do të më rekomandonit të mos rrëmoj ndër mbeturinat e koshit përkatës.

I citova pothuaj tekstualisht dhe them “pothuaj” sepse të gjithë këta diturakë, të gjithë! – e shkruajnë shqipen jo me 36 shkronja, sa ka alfabeti i gjuhës shqipe, por me 34. Ah, se desh harrova.

Njëri syresh na mëson edhe diçka që nuk e paskëshim ditur: që në kohën e Skënderbeut shqipja ishte gjuhë që e fliste e gjithë Europa dhe Barleti ka gabuar që Historinë e tij e ka shkruar … latinisht.

ObserverKult

Në Qendrën Kombëtare të Kinematografisë, u shpallën 3 fituesit e radhës

15:33 Kulturë

Je i ri dhe dëshironi të shkruani... ja këshilla e Borgesit për ju

15:03 Kulturë

"Ku vemi shpesh", poezi nga Lasgush Poradeci

14:02 Kulturë

“Pranvera po afron” me poezi, Shoqata e Shkrimtarëve të Shkodrës promovon autorin e ri, Mikel Podja

13:00 Kulturë

Shkodër - Periodikët dhe publicistika, thesare për bibliotekat publike e private

12:59 Kulturë

Festivali Ndërkombëtar i Arteve në Durrës mbledh valltarë nga vende europiane

11:55 Kulturë

Kujtesa që shëron: Fjala e psikologut Neli Demi, në aktivitetin përkujtimor “Valiasi – nga kamp në përkujtim” (VIDEO)

11:48 Kulturë

Presioni për të pasur sukses në karrierë shpesh bëhet fatal për marrëdhëniet, Cumberbatch dhe Colman tregojnë si t’i mbijetosh një martese

10:58 Kulturë

Drama që la gjurmë në Shkodër, “Gjaku i Arbrit” dhe roli i paharruar i aktorit Agron Dizdari

09:57 Kulturë

Në betejë me sëmundjen e rëndë, aktori Naun Shundi do të kurohet në QSUT

08:54 Kulturë