Te fundit
Alibeaj: Ja 8 arsyet pse Marrëveshja e Portit të Durrësit shkel Kushtetutën dhe MSA me BE
14 Nëntor 2022, 14:52Politika
TEMA
Kreu i grupit parlamentar të PD-së, Enkelejd Alibeaj, ka mbajtur një konferencë të posaccme për shtyp për të kundërshtuar marrëvshjen e qeverisë shqiptare me një kompani të njohur nga Emiratete Bashkuara Arabe për të ndërtuar një port turistik në Durrës.
Deklarata e Alibeajt
Në seancën plenare të ditës së enjte, ne kërkuam me forcë transparencë të plotë për marrëveshjen e Portit të Durrësit. Në përgjigje të kësaj kërkese, një ditë më pas, Kuvendi na vuri në dispozicion dokumentacionin e kësaj marrëveshje. Nga studimi që deputetët e Grupit Parlamentar, së bashku me ekspertët tanë, i kanë bërë materialeve të vëna në dispozicion, kanë rezultuar shkeljet kushtetuese dhe ligjore, si vijon:
1. Shkelja e neneve 71 dhe 74 të Marrëveshjes së Stabilizim-Asociimit: MSA-ja, e firmosur në vitin 2006 dhe hyrë në fuqi në vitin 2009, sanksionon se cdo ndihmë shtetërore që shteti shqiptar i ofron sipërmarrjeve të caktuara, e cila shtrembëron apo dëmton konkurrencën është në kundërshtim me këtë Marrëveshje. Përcaktimi me ligj të posacëm i të drejtave dhe privilegjeve që një sipërmarrje private përfiton për realizimin e një projekti publik, përbën një shkelje flagrante të MSA-së. Lidhur me praktikën e ligjeve speciale, Komisioni Evropian është shprehur në dy raste, ligji për Teatrin Kombëtar dhe Aeroportin Ndërkombëtar të Vlorës, duke konstatuar se përcaktimi me ligj i operatorëve që përfitojnë kontrata publike është në shkelje të detyrimeve që Shqipëria ka në kuadër të MSA-së. Në rastin konkret, pa asnjë lloj gare, konkurrence apo transparence, qeveria shqiptare ka përcaktuar sipërmarrjen private që gëzon të drejtën për të zhvilluar projektin e portit të Durrësit.
2. Shkelja e nenit 11 dhe 18 të Kushtetutës: Kushtetuta garanton lirinë e veprimtarisë ekonomike, ku përfshihet edhe konkurrenca, dhe mbrojtjen në mënyrë të barabartë të pronës publike dhe private me ligj. Në rastin konkret, rezulton se jo vetëm është cënuar liria e veprimtarisë ekonomike dhe konkurrenca, por edhe mbrojtja që duhet të gëzojë prona publike. Kushtetuta përcakton se kufizimi i kësaj lirie mund të bëhet vetëm me ligj dhe për interesa publikë. Pra, kufizimi i kësaj mbrojtje që ofron Kushtetuta mund të ishte e lejueshme vetëm për sa kohë është përcaktuar me ligj dhe bëhet për interes publik. Sic do të shohim në vijim, është e qartë se në rastin konkret nuk mbrohet interesi publik, përkundrazi cënohet rëndë. Ndërkohë, përjashtimi nga taksa e ndikimit në infrastrukturë dhe kontributi në strehimin social, është një trajtim i diferencuar që diskriminon padrejtësisht të gjithë ndërtuesit e qytetit të Durrësit, të cilët për zhvillimin e një projekti ndërtimi janë të detyruar t’i paguajnë këto detyrime.
3. Leverdia ekonomike: Pyetje që me të drejtë mund të ngrejë cdo qytetar, është cila është leverdia ekonomike që ka shteti shqiptar për realizimin e këtij projekti. Për të kuptuar leverdinë, do të na duhet të kuptojmë se cfarë ofron shteti shqiptar dhe cfarë merr në këmbim. Nga përllogaritjet e bëra mbi dokumentacionin zyrtar rezulton se shteti shqiptar nëpërmjet dhënies së truallit, ndërtesave, përjashtimit nga taksat e ndikimit në infrastrukturë dhe strehimit social, si dhe heqja dorë nga fitimet vjetore të Portit Durrës, heq dorë nga 630 (628.45) milionë Euro. Ndërkohë, sipas biznes planit, në kushte ideale në përfundim të projektit, shteti shqiptar përfiton 280 milionë euro. Pra, diferenca ndërmjet asaj që shteti ofron me atë që merr në këmbim është 350 (348.45) milionë euro humbje.
Një mënyrë tjetër për të vlerësuar leverdinë ekonomike, mund të ishte duke parë praktikat që ndjek cdo pronar toke që ofron për zhvillimin pronën e tij. Në kontrata private, pronari i tokës merr të paktën 30% të sipërfaqes ndërtimore, cka në rastin konkret do të nënkuptonte që shteti do të përfitonte 612 milionë euro vlerë ndërtimi. Edhe në këtë rast rezulton se diferenca është 332 milionë euro më pak. Qartazi pra, shteti shqiptar nuk ka asnjë leverdi ekonomike nga kjo marrëdhënie kontraktuale.
4. Kompani e regjistruar në off-shore dhe pastrimi i parave: E keni dëgjuar kryeministrin dhe ministrat të mburren shpesh se po sjellin në Shqipëri një nga investitorët më të mëdhenj të Emirateve të Bashkuara, por pyetja që mund të ngrihet me të drejtë është: cila është arsyeja që një projekt i tillë i jepet një kompanie të regjistruar në off-shore? Pse kompania ndërkombëtare Emmar nuk ka ardhur vetë në mënyrë të drejtpërdrejtë në Shqipëri, por nëpërmjet një kompanie të regjistruar në Ishujt Kajman? Edhe këto janë pyetje që mbeten pa përgjigje. Emri i kësaj kompanie me reputacion ndërkombëtar, jo vetëm do t’i jepte siguri realizimit të këtij projekti, por do të ishte një marke e mirë për të garantuar suksesin e projektit në praktikë. Ndërkohë, nuk mund të mohohet rreziku që ekziston për pastrimin e parave nëpërmjet kompanive të regjistruara në parajsa fiskale, aksionarët e të cilës mbeten enigmatikë. Pra, shteti shqiptar nuk do të ketë asnjë informacion se si do të ndryshojnë aksionarët e kompanisë mëmë. Është fakt se sipërmarrësi privat ka ofruar vetëm 80 mln euro nga kapitalet e tij dhe 80 mln euro nga kreditë bankare, pra në total 160 mln euro, ndërkohë që paratë e tjera thuhet se do sigurohen nga borxhe, kredi apo investime nga të tretë dhe shitjet në fazë projektimi.
Se kush janë këta të tretë mbetet e paqartë, por nuk është i largët skenari që pastrimi i parave që po bëhet sot në kullat e Tiranës, të përsëritet në rastin e portit të Durrësit.
5. Ndarja e aksioneve dhe shpërndarja e dividentit: Marrëveshja përcakton se shteti shqiptar do të ketë 33% të kompanisë së re që do të krijohet, ndërsa sipërmarrësi privat 67%. Ajo që mbetet e pasqaruar është se si është bërë kjo ndarje aksionesh, në një kohë që sic kemi shpjeguar më parë shteti shqiptar ka ofruar 630 milionë euro, ndërsa sipërmarrësi privat do të ofrojë vetëm 160 milionë euro. Nga ana tjetër, thuhet se fitimi i shtetit shqiptar do të vijë nëpërmjet dividentit, pra ndarjes së fitimeve, por duke qenë se jetojmë në Shqipëri dhe skemat me kompani publiko-private që dalin vazhdimisht me humbje nuk janë të panjohura, si do të garantojë shteti që kompania nuk del cdo vit me humbje dhe shteti nuk fiton asgjë. Skemat janë të njohura: marrja e kredive dhe borxheve në shuma të larta, nënkontraktimet me fatura të fryra tej logjikës ekonomike dhe shpërndarja e fitimit nëpërmjet pagave marramendëse të stafit. Megjithëse pra, se në teori thuhet se shteti mund të fitojë 280 mln euro nga ndarja e fitimeve, mundësitë janë të mëdha që shteti të mos fitojë asgjë, pasi kompania do të dalë cdo vit me bilanc negativ.
6. Mungesa e plotë e transparencës dhe impakti social: i gjithë ky projekt, i cili do të ketë një impakt të madh ka kaluar në mungesë totale të transparencës me qytetarët dhe publikun. Deputetët e Grupit Parlamentar të PD-së kanë kërkuar në mënyrë të përsëritur informacion lidhur me zhvillimin e këtij projekti dhe Agjencia Shqiptare e Zhvillimit të Investimeve (AIDA), e ka refuzuar dhënien e informacion me pretendimin absurd të ruajtjes së konfidencialitetit. Ndërkohë, që edhe me qytetarët, shoqërinë civile, komunitetin e qytetit të Durrësit nuk rezulton të ketë pasur asnjë lloj konsultimi apo marrje mendimi. Pra, një projekt, i cili do të ketë impakt mbi gjithë jetën e qytetit dhe qytetarëve, pasi do të sjellë mbylljen e bizneseve të zonës, dëmtimin e bizneseve të ndershme që veprojnë në sektorin e ndërtimit, luhatjet e mëdha në cmimin e pronave të qytetarëve, nuk i nënshtrohet një konsultimi publik, pra për të kuptuar se cfarë realisht duan qytetarët e Durrësit dhe sa dakord janë ata me këtë projekt.
7. Cfarë ndodh me portin aktual: Ajo që mungon në dokumentacion e sjellë dhe nuk thuhet asgjëkundi është se si do të realizohet transferimi i portit të Durrësit në Porto Romano? Cfarë kosto ka ky transferim? Kush i përballon këto kosto? A do të sjellë kjo kosto të rritura për qytetarët dhe bizneset? Qeveria nuk ka dhënë asnjë përgjigje për këto pyetje, por ajo që dihet është se vetëm projekti ka kushtuar 10 mln Euro, ndërkohë që zëra të pavarur ekspertësh thonë se transferimi i portit në Porto Romano mund të kushtojë deri në 1 miliard Euro. Pra, kush i merr përsipër këto kosto dhe a i ka kalkuluar qeveria shqiptare këto kosto shtesë për realizimin e projektit të Portit të Durrësit? Krahas asaj që e përmendëm më lart, pra shteti ofron 630 milionë euro pasuri dhe të drejta, shteti do të përballojë kosto e transferimit, kostot e shpronësimeve, kosto e shërbimeve ligjore dhe kosto e depozitimit të mbetjeve. A ka një përllogaritje të të gjitha këtyre kostove dhe nëse po, cila është leverdia ekonomike nga realizimi i këtij projekti? Asnjë pronar privat toke nuk do të pranonte të hiqte dora nga prona e tij në mënyrë që të dilte me humbje. Si është e mundur atëherë që këtë e bën pronari shtet?
8. Procedura e përshpejtuar parlamentare: Pyetjet dhe paqartësitë e mësipërme meritojnë një debat të gjërë publik dhe parlamentar, në mënyrë që të merrnin përgjigje shteruese. E megjithëse ka kaq shumë pyetje dhe kundërshti, qeveria ka zgjedhur ta kalojë këtë projektligj me një diskutim minimal 2-ditor. Është e qartë se kjo përpjekje e qeverisë ka për qëllim që të kalojë pa debat, pa transparencë, pa llogaridhënie një projekt në kundërshtim me Kushtetutën, MSA-në, ligjet shqiptare dhe interesin publik.
13 Komente
Lini një Përgjigje
Më të lexuarat
24 oret e fundit
Javen e fundit
Blog Tema
Or klyshi i Non Grates , ke thene qe nuk bashkpunojme me ate qe Amerika e ka shoallur Non Grata ,or klysh po bashkpunimi ne Elbasan per ate pedagogun e Non Grates cfare eshte ? a edhte lepirje e beshtymes tate ,u duke ne fillim si i ndare nga krimineli Non Grata ,por eshte tamam qe je zagari i Berishes
Qe ky është kelyshi i Non-gratës se Viçidolit, kjo është e vërtetë. Ne ndarjen e PD-se, ky ka pare mundesine e berjes kryeminister, dhe thotë se "pse të mos i shkoj deri ne fund". Deri ketu s'ka problem,sepse është e drejta e tij. Por,kur vjen puna per të zgjedhur, ka edhe populli të drejtën e vet. Sikur ato shifra të jene të verteta, hedhin dyshim mbi gjithë projektin, dhe ngrene pyetje per qellimin e vërtetë të Qeverisë Rama per marreveshjen e portit të Durresit. Por ne nuk e dime. Kemi degjuar vetem nje pale. Alibeaj nxori shifren €630 miljone qe fitoka shteti tani. Si doli kjo shifer? A është reale kjo shifer qe shteti fiton tani 630 miljone euro nga zona e portit? Ne qofte se është reale, Alibeaj Ben nje pyetje rreth portit të ri. Kush do ta financoje dhe si? Alibeaj është kush është por keto pyetje qendrojne. Keto pyetje nuk i ka shtruar Saliu asnjehere. Saliu hedh vetem bomba tymi, dhe i ikën debatit me emra. Tani, komentet jane kot. Pa folur perfaqesuesi i qeverisë dhe të shpjegoje sa me lart, ne flasim kot. Si ata ne kafene apo foltore we me dy klasë shkolle behen ekonomiste me license. Qeveria Rama duhet të shpjegoje ne detaj investing ne Portin e Durresit dhe jo të beje si Saliu të hedhe nje bombe tymi "dy miljardeshe" dhe pastaj të thone se "e dime ne se si është puna." Se shkon puna si me armet kimike të Sirise. Edi Rama harroj popullin si force, dhe u detyrua të terhiqet. Tenderin e armeve e mori Italia sepse Rama nuk diti të informonte popullin ne kohën e duhur. E dime qe Saliut nuk ju hap barku per durrsakët, por u hapet barku durrsakeve per Durresin. Populli do respekt, se nuk jemi të gjithë fanatikë dhe to themi Rames "rrofsh o Skenderbe". Nuk jemi të gjithë nga Tepelena. ???????????? Bej shaka. Por Rama të tregoje respekt per ate popull qe i jep votat se per ndryshe ne votime populli të dhjet gërmat themi ne. Nuk është populli dele siç thone disa gomerë neper komente, apo si Flutura Hallaçka. Merre me mend - gomerët i thone popullit "je dele". Ha ha ha ha Populli është popull dhe të ben gjëmën. E ka provuar Saliu shumë here. Edhe Edi Rama.
Shko mer plehre,,,hallin e keni se nuk ju kan dhene qesen,,,dhe beni si gjithmone si JENA,,,BUSHTRA
Ti dhe shume te tjete si ti ne te dyja PeDe-t jeni dhe do mbeteni zagare te Sali - vampirit. Ju ka helmuar trurin dhe shpirtin. Kurre nuk e keni dashur vendin dhe pupullin tuaj. Tani mbase sipad Ali Asllanit te poezia MASKARENJTE po ju vjen fundi.
Kta jane thjeshte llapaqen rrugesh dhe te paafte per te qen Politikan ! Te gjitha , akuzat e ktyre fillojne me Shpifjet e saleh hamutit etj , Shpifje , qe Fabrikohen ne Vilat e Lalzit . Edhe ne Parlament bejne te njejten gje , bejn zhurme si halbake ,nuk dijne re sillen e diskutojne dicka qe ka nji kuptim jashte cdo llogjike njerezore vetem bla bla bla - me mbush minutazhin e me fjal boshe te leshurara kuturu e qe s'perbejne asnji lloj Kuptimi ! Te ndodhur perara shpifjeve dhe genjeshtrave te pashprese , fillojn e " Kercenojne me Protesta " edhe pse thell brenda tyre ,kuptojne se jane Te Deshtuar .jane te humbur ,prandaj fillojn e lehin perseri medieve ,me i dhen pershtypjen Opinionit se nuk kane marre Fund si Opozite dhe Parti . Kane marre fund .Kta s'jane Politikane por halabake fshatare maloke katunare , cmirezinj ,qe mendojne se me intriga do vinin perseri ne Pushtet por kjo gje ..s'ka per te ndodhur me te pakten ne kto 100 -vjetet e fundit ne Shqiperi . Nji keshille miqesore per gjithe Kllounerine Opozite : Largohuni pahumbur kohe nga Politika dhe ja lini vendin te rinjve shqiptare , qe jane te painfektuar nga Shpifesia e Politikes Ndyresira Kombetare saleh berisha
Ik mor shkerdhate!
Eshte Investim perrallor,mor Legen mashkull.Vendet e tjera bejne te 99 vetem te marrin nje investim te tille,ju nga qe nuk jeni ne Pushtet,thoni eshte Korrupsion.Lereni te filloje njehere mor Legena,eshte nje Investim qe e fut Shqiperine ne Harteb Europiane te Turizmit.Maskarenj politikane,keni 30 vjet qe luftoni njeri tjetrin ne kurriz te ketij populli.Cfare ti besh ketij populli,qe ne votime tju jape 0 vota per ju Kerrma,dhe te vleresohet vetem Puntori.
Ja kjo Rrace Muti e ka penguar Zhvillimin e Shqiperise ne shekuj ,duke e len te fundit ne rajon ,sepse jane te asaj Shprehje :as te qi ,as te leshon ! -Pra dijne vetem te vijne verdalle me fjale e shpifje ,kjo eshte Politika e ktyre Majmuneve me atlete
Ky ALIBABA eshte shum i zoti...
NE ZGJEDHJET VENDORE VITIN TJETER POPULLI I DURRESIT DO SHPREHET ME VOTE EDHE PER KETE PROJEKT O NIPI I ISA TOSKES DHE I BIRI I SALEH NEVOJTORES E VELLAI I LULBASHOVICIT. PER KUSHTETUTEN KA GJYKATE KUSHTETUESE KU MUND TE KERKOSH NJE VENDIM.
Uroj te shkoje mire cdo gje e Rama te jete te drejte...por ka shume pikepyetje...fakti qe Arabi jep vetem 76 milion vjen ere....nderkohe per ti shtur nese ofrohet pasaporte atehere Shqiperia rrezikon shume mbi te gjitha integrimin e vizat..kemi femijet jashte e do ishte tmerr per ne...nese do ndodhte se di cdo benim.
Ku do I gjej 1 miliarde per Portin e ri? Do I heqi nga shendetesia ,arsimi,sporti? Ku? Apo do ja fali ndonje privati me koncension?
Projekti eshte si "uje ne shkretetire" per shqiptaret. Alibeaj e gjykon thjesht se cfare perfiton ai personalisht.