Te fundit
Rasti i hegjemonis? greke n? Ballkan
22 Dhjetor 2010, 21:35Blog
TEMA
Nga Besnik Manushi
Greqia, e cila jo shum? vite larg ishte nj? vend i cili ruante si asetet e tij m? t? shtrenjta, turizmin, bujq?sin? dhe marin?n, gjat? zgjimit t? nj? m?ngjesi hapi dritaret e ballkonit dhe tha “Ballkani ?sht? i imi”. Kjo ishte diçka shum? pozitive, sepse nuk kemi arsye t? besojm? ndryshe pasi Greqia ishte nj? vend n? Bashkimin Europian dhe p?rafrimi i marrëdh?nieve me t? nga t? gjitha vendet e rajonit, mendohej si p?rafrim i marrëdh?nieve me Bashkimin Europian. Nisur nga kjo, Greqia konsideroi nj? pjes? t? madhe t? Ballkanit si zonat e saj t? influenc?s. Kjo ringritje e Greqis?, q? trembi jo pak shtete, u konsideruar si nj? rizgjim shpirt?ror i aspiratave dhe influenc?s q? grek?t kishin pasur n? t? kaluar?n. Italia ishte nj? nga shtetet q? e ndjeu si k?rc?nim k?t? ringritje t? grek?ve, gj? q? nuk u pa me sy t? mir? sidomos influenca e pandalshme e grek?ve n? Shqip?ri, t? cil?n ajo historikisht e konsideronte si nj? vend natyral n?n influenc?n e saj. N? at? koh? aq e fort? mbeti influenca e Greqis? n? Shqip?ri, sa nj? iniciativ? e zellshme e qeveris? italiane p?r t? kaluar ujin e lumit Bistrica si uj? t? pijsh?m p?r rajonin e Pulias, ku i gjith? bregdeti do t? p?rfitonte nj? infrastruktur? me shpenzime t? mbuluar t?r?sisht nga qeveria italiane, dështoi pas nd?rhyrjes së Greqis?. N? at? koh? u p?rfol p?r plane t? Greqis? p?r t’ia kaluar k?t? burim t? r?nd?sish?m Korfuzit, rubinetit t? turizmit grek.
Nj? fond ndihme u shpall nga qeveria greke n? at? koh? p?r t? gjith? Ballkanin, p?r k?do q? d?shironte t? investonte n? nj? fush? t? caktuar duke bashkëpunuar me firma greke. Nj? kredi shum? e but?, gati e papërfillshme, do vihej n? dispozicion t? industris? s? vendeve ballkanike, duke ndihmuar biznesmen?t e m?dhenj grek? t? gjenin tregje të reja sepse bashkëpunimi ishte kusht q? t? b?hej me biznesmen? grek?. Kjo, si dhe shum? iniciativa t? tjera, d?shtuan. Kompanit? m? t? m?dha t? naft?s n? Ballkan u b?n? ato greke, duke mbetur furnizuesit kryesor? t? hidrokarbureve thuajse n? t? gjith? Ballkanin dhe pse Greqia nuk ?sht? nj? prodhuese e naft?s, por vet?m nj? p?rpunuese e saj. N? Maqedoni rafineria shtet?rore e naft?s u privatizua nga kompania shtet?rore greke e naft?s, EKO-ELDA. Telefonit? e l?vizshme, celulare, gjigand?t e komunikimit, thuajse n? t? gjith? Ballkanin jugor u b?n? pron? e kompanive t? m?dha greke t? telefonis? celulare, aq sa Cosmote arriti t? ngrinte nj? rrjet t? shp?rndar? n? t? gjith? rajonin. Nd?rkoh? Vodafone hyri n? k?to vende jo drejtpërdrejt, por si nj? partner i Panafone grek, i cili ishte pjes? e grupit Vodafone, por me ortak? grek?. Bankat greke çel?n në të gjithë Ballkanin si k?rpudha mbas shiut, aq sa n? fillim t? viteve 2000 pjesa m? e madhe e transaksioneve bankare n? rajon kryhej n?p?rmjet bankave greke.
Investitor?t m? t? m?dhenj n? bot? gjithashtu silleshin t? investonin n? k?to vende nga bashkëpunëtor?t e tyre grek?, n? partneritet me ta, pas suksesit q? kishin pasur n? Greqi s? bashku. I till? ishte dhe rasti i universitetit t? New York-ut, i cili fillimisht hapi deg?t n? Prag?, Beograd, Tiran?, Shkup etj, dhe jo si deg? t? New York University n? New Paltz, por si deg? t? tij q? kishin dhe pron?si greke.
Influenca greke ishte e padiskutueshme, ata kishin akses mbi gjithçka. Milionat e emigrant?ve i jepnin asaj gjakun e forc?s punëtore t? lir? dhe t? re n? mosh?. Grek?t u b?n? shkaktar? t? d?shtimit t? Korridorit t? Tet?, duke nd?rtuar nj? korridor nga Igumenica p?r n? Selanik p?r t? shmangur çdo korridor q? do kalonte nga porti i Vlor?s, megjithëse nd?rtimi i asaj autostrade ishte nj? d?shtim ekonomik dhe rrëzoi parashikimet greke. Influenca ishte aq e madhe sa ata i b?n? bllokad? Maqedonisë për ndryshimin e emrit dhe vazhduan t? mbajn? ligjin e luft?s me Shqip?rin? edhe pas hyrjes s? saj n? NATO. N? t? nj?jt?n koh? Shqip?ria i p?rngjante nj? protektorati. Ballkani p?r nj? çast e mbajti frym?n n? Athin?. Dukej sikur Bizanti rr?zoi pluhurin e historis?.
Por gj?rat ishin pak ndryshe n? sht?pi. Shp?rndarja disproporcionale e t? ardhurave p?r investime ishte nj? m?nyr? p?r t? shpjeguar sa shkel e shko b?heshin pun?t n? Athin?. T? ardhurat nga turizmi kishin p?r q?llim nj? shp?rndarje demografike, duke shmangur at? gjeografike. Pjesa m? e madhe e popullsis? n? Greqi mbi 40 % ?sht? e vendosur n? nj? territor t? vog?l si Atika dhe Kornthi. Pik?risht k?tu p?rq?ndroheshin dhe investimet m? t? m?dha n? infrastruktur? nd?rkoh? vende si Kreta dhe Korfuzi mbanin pesh?n kryesore t? t? ardhurave n? buxhetin e Greqise. P?r ta ilustruar k?t? vlen t? p?rmendet q? vet?m Korfuzi jepte 20 % t? t? ardhurave t? buxhetit. N? t? nj?jt?n koh? qeveria greke alokonte shumë her? m? pak fonde p?r infrastruktur?n e k?tyre vendeve duke u b?r? nj? shqet?sim i vazhduesh?m si p?r turist?t, ashtu dhe p?r vendasit, t? cil?t jetonin prej turizmit. ?sht? gjat? k?saj periudhe q? u artikulua fort ideja e nj? autonomie t? k?tyre ishujve nga Greqia.
Por kjo ishte vet?m maja e ajsbergut, me t? cilin titaniku i ekonomis? athinase ishte p?rplasur. Greqia m? pas hyri n? Euro. Kund?rshtar?t m? t? m?dhenj t? k?saj ideje u censuruan n? Greqi. Hyrja n? zon?n Euro i b?ri mallrat dhe prodhimet greke m? pak t? konkurrueshme. Greqia nuk mund t? b?nte m? politika monetare si pasoj? ajo nuk mund ta vler?sonte apo ta zhvler?sonte monedh?n e saj t? re. N?se vendet fqinje mund ta zhvler?sojn? monedh?n dhe t’i b?jn? mallrat e tyre m? t? konkurrueshme Greqia s’mund ta b?j? m? k?t?. Gjithçka varej nga bankat e Frankfurtit dhe ato nuk kishin nd?rmend ta zhvler?sonin Euron, jo vet?m p?r Greqin?, por as p?r vende si Spanja dhe Italia. Tregjet greke n? Ballkan u tkurr?n duke prekur prej turizmit, zemr?s s? ekonomis? greke, e deri te fruta perimet q? eksportonte. Tashm? Greqia ?sht? e detyruar t? zhvler?soj? Euron nga brenda, duke shkurtuar vende pune dhe duke ulur pagat e kjo p?r Greqin? do t? thot? ulje e k?rkes?s dhe e mirëqenies, e cila shoq?rohet dhe nga fakti q? p?r shumic?n e l?nd?s s? par? Greqia varet nga jasht?. N?se do donin t? braktisnin euron at?her? do p?rballeshin me ikjen e investitorëve, t? cil?t do t?rhiqnin kursimet nga bankat greke, askush nuk do donte t? shihte paran? e tij t? zhvler?sohej q? Greqia t? dilte nga kriza. N? k?t? m?nyr? ashtu siç Paul Krugman e theksoi n? nj? artikull t? tij p?r Spanj?n, Greqia ?sht? nj? e burgosur e Euros, dhe shpresojm? q? r?nia e saj ekonomike t? mos influencoj? Ballkanin, i cili duket se ka filluar t? gjej? partner? t? rinj p?rtej Greqis? dhe Italis?. Athina vazhdon t? jet? si nj? fushëbetej? por kjo n? vazhdim nuk do e ndihmoj? at? aspak dhe me k?t? dhe hegjemonia greke n? Ballkan ka p?rfunduar.
3 komente në “Rasti i hegjemonis? greke n? Ballkan”
Comments are closed.
Lini një Përgjigje
Më të lexuarat
24 oret e fundit
Javen e fundit
Blog Tema
Duket qe autori manushi, ka harruar nje fjali te fundit si vazhdim llogjik i atij ferkimi duaresh dashalig, per renien ekonomike te Greqise, pamvaresisht se kjo renie ka veshtiresuar jeten e mijra familjeve shqiptare:
Greqia ra! Le te vazhdojme te perqafojme fort pushtuesin tone te lavdishem osman, Turqine aziatike.Nje justifikim mund ta kete manushi ose eshte me gen te keqdeformuar mercenari ose nje kolon arab apo osman.
Analize interesante, desha te shtoja se ketu Turqia nuk permendet dhe Z. Leka ska pse te bej pretendime dhe “akuaza” te tjera, ksenofobike dhe raciste, si aziatik etj. Se ka nga vendet aziatik qe jane edhe me lart se Greqia dhe Shqiperia nga aspekti ekonimik dhe politik. Pavarsisht se kriza ekonomike ne Greqi veshtireson gjendjen e shqiptareve atje, dhe shpresoj qe dicka te permisohet, por fakti qendron qe Greqia ka pas dhe vazhdon te kete politika hegjemone kudrejt rajonit ne pergjithesi dhe Shqiperise ne vecanti. Mardhenjet nderkombetare e kerkojne, ne nje vend si Shqiperia, qe ti shtrij kudo lidhjet perendim apo lindje, veri apo jug, per te balancuar dhe shtrish influencat. Nje gje te tille e bene dhe nje superfuqi si ShBA jo me vetem nje vend i vogel si Shqiperia qe i nevojitet me shume.
Autori ka bere nje analize ekonomike, politike dhe strategjike per fqinjin tone jugor. Eshte e vertete qe greket gjithemon jane ushqyer me endrra hegjemoniste per Ballkanin dhe sidomos vendin tone, Shqiperine. Historia ka plote raste per kete fakt, gje qe s’ja vlene ti permendesh pasi ato njihen boterisht, por rasti me i fundit eshte ai e shpernguljes se popullsise came nga trojet e tyre mijevjecare duke vrare dhe masakruar popullsine e pafajshme. Cudia me e madhe eshte mbajtja ne fuqi e ligjit te luftes me te vetmen logjik per tu mohuar atyre njerezve te drejten e kthimit dhe te drejtat pasuror. Lind pyetja a mund te kete marredhenie te mira midis dy vendeve nen ligjin e Luftes. Vetekuptohet autori bene analize te gjendjes atje, nuk shprehe ndonje ndjenje gezimi qe economia greke po bie duke u futur ne nje krize te thelle. Prania e shume emigranteve shqiptar atje, shteti grek e ka shfrytezuar per qellime ekonomike dhe presioni ndaj shtetit shqiptar, jane te frsketa fshesat greke, sherbimet e kufizuara ne dogana dhe se fundi kthimin e shume shqiptareve qe perfituan nga liberalizimi e vizave. Vetekuptohet qe zhvillimin dhe aderimin e Shqiperise ne instancat nderkombetare greket nuk e shohin me sy te mire, pasi vendi yne ka pozite gjeografike me te vaforshme dhe resurse ekonomike me shume se Greqi. Koridori 8 greket i terbon pasi lidhja perendim-lindje kalon te ne dhe vehtekuptohet Greqia ngelet si dytesore, por sa do qe Greqia te perpiqet te pengoj realizimin e ketij projekti nje dite kjo do te realizohet pasi eshte rruga ne e shkurter dhe gershetohen interesa te shume shteteve dhe fuqive me te zhvilluara se Greqia. Emigranteve shqiptare atje u uroj te kene progres dhe gradualisht ta lene ate vend te mallkuar per ne. Greket edhe pse te zhytur ne krize vazhdojne te punojne kunder nesh, kane mbjell kisha kudo ne juge dhe gjith Shqiperine, kane marr toka per te varrosur kockat e ushtareve te vdekur, ne krye te autoqefalise shqiptare ndodhet nje grek i quajtur Janatullatos qe ka filluar te flasi dhe pak shqip duke ju kujtuar shqiptareve se do vi dite qe dhe ju shqipen do ta flisni si dhe une. Te kritikosh Greqine s’do te thote se simpatizon Turqine apo vende te tjera arabike, Vendi i Shqiperise eshte Europa, me aleate te perhershem vendet perndimore dhe SHBA. Ta krahasosh genin e autorit me genin e nje mercenari do te thote qe je vete i tilla pasi Ai ka gen te paster shqiptari dhe rrjedh nga nje familje shume fisnike. Per fatekeqesine tone mercenar grek ka shume ne Shqiperi, ata paguhen nga Athina, kombi yne po bene progres dhe besoj se edhe ketyre mercenareve do tu tregoj vendin duke krijuar Shqiperine Natyrale ashtu sic e ka krijuar Zoti.