Intervista E PLOTE e Arvizu: Retorika kundër prokurorisë ka dërguar erëra të ftohta në Uashington

Më poshtë gjeni të transkriptuar intervistën e plotë të ambasadorit amerikan në Tiranë, Aleksandër Arvizu, dhënë për televizionin pro- qeveritar ABC News. Intervista u keqpërdor nga ky televizion dhe mediat të tjera pranë qeverisë duke shkëputur fragmente të ndryshme për t’i dhënë kuptime të tjera. Ambasadori ishte i qartë kur foli për një retorikë të mazhorancës, që ka shqetësuar vetë Uashingtonin. Ambasadori rezervoi edhe një mesazh për politikanët 60 vjeçarë: “Me gjithë respektin për politikanët e Shqipërisë që janë në të 50-at e tyre, apo edhe në të 60-at e tyre, është vërtet me rëndësi që të ketë gjak të ri”

ABC News: Me një statistikë të thjeshtë, është vizita e dytë në ABC News por dalja e parë publike në të. E ndiqni ABC News?

Ambasadori Arvizu: Absolutisht. Ka shumë konkurrencë, varet nga orari gjatë ditës, por është një buton që e shtyp shpesh në telekomandën time.

ABC News: Natyrisht që është televizion informative, janë sfida shumë të vështira për Shqipërinë. Jemi mësuar të shohim kanale tjera informative ndërkombëtare kështu që po përpiqemi dhe ne për të zënë vendin e duhur në treg dhe me një mentalitet të ri. Kështu që ju falenderoj dhe për faktin që na ndiqni.

Ambasadori Arvizu: Kënaqësia është e imja dhe, përpara se të harroj – me siguri do harroja – dua t’ju përcjell urimet më të mira juve për ardhjen në jetë të anëtares më të re të familjes. U përshëndeta me Z. Frangaj, e di që ai dhe Alba sapo mirëpritën edhe ata një anëtare të re të familjes. Pra, ka dashuri në ajër, urime të gjithëve.

ABC News: Periudhë fertile, shpresojmë të jenë të tilla dhe për shoqërinë shqiptare jo vetëm në këtë prizëm. Z. Ambasador, meqenëse po flasim për median, raporti i një ambasadori aq më tepër ai amerikan me median në Shqipëri, ka një tjetër valencë krahasuar me vendet e tjera të botës. E keni sot një shpjegim për këtë arsye për këtë raport kaq të fortë? Dhe në momentin që shfaqeni në ekran shndërroheni në një personazh publik. Sa e vështirë është të ndërtohet dhe të ruhet raporti diplomat – personazh publik?

Ambasadori Arvizu:  Sigurisht është dashur një përshtatje. Në fillim ishte disi e pazakontë, por unë e shoh vërtet si nder. Tregon konsideratën e lartë që ekziston për Shtetet e Bashkuara dhe, në fakt, një fakt i tillë më frymëzon në punën time. Përpiqem t’i përmbush pritshmëritë që kanë njerëzit. Disa njerëz thonë, “Duhet të flasësh më hapur, si ambasadori danez!” Por, përpiqem të bëj më të mirën e mundshme. Kam edhe shumë ndihmë për këtë.

ABC News:  Dhe ky interes i medias mund të interpretohet më shumë si një dëshirë e tyre për të patur ambasadorin amerikan dhe opinionin e tij? Apo keni zbuluar që edhe ju keni një afeksion të veçantë në lidhje me median?

Ambasadori Arvizu: Disa prej personazheve që kam studiuar në Departamentin e Shtetit, të cilët ishin në pozita më të larta se unë, e kam admiruar gjithmonë marrëdhënien që kishin ata me shtypin. Mendoj që marrëdhënia që një zyrtar publik ka me personalitetet kryesore televizive, me reporterët kryesorë, redaktorët – është shumë e rëndësishme, sidomos në këtë botë ku jetojmë dhe që ka një cikël 24-orësh lajmesh. Është vërtet e rëndësishme që të mundesh të përcjellësh mesazhin shpejt dhe saktë, ndaj mendoj që asgjë nuk e zëvendëson raportin që një zyrtar mund të ketë me njerëz si ju. 

ABC News: Z. Ambasador, ne e nisëm me median dhe natyrisht ishte dhe një formë e butë për t’i hyrë një bisede e cila do të këtë tema të rëndësishme për momentin. Por si diplomati më i lartë i Shteteve të Bashkuara të Amerikës në Shqipëri, si do t’i konsideroni sot nivelin e marrëdhënieve zyrtare midis Shqipërisë dhe Shteteve të Bashkuara? Është partneri ynë më i rëndësishëm strategjik, politik, dhe ushtarak. Por si na shohin ne Shtetet e Bashkuara të Amerikës në nivelin tone të demokracisë dhe a ka Shqipëria për Amerikën një demokraci funksionale?

Ambasadori Arvizu: Brenda kësaj pyetjeje kishte shumë elementë. Më lejoni të merrem me disa prej tyre dhe ndoshta për të tjerat më vonë. për sa i përket dimensionit strategjik të marrëdhënies, mendoj se është i shkëlqyer. Nga këndvështrimi i Uashingtonit, ne e shohim Shqipërinë si një partner të besueshëm, një aleat, një forcë për paqen, stabilitetin dhe sigurinë në rajon. Mendoj që kemi pikëpamje dhe perceptime shumë të ngjashme për pjesë të ndryshme të botës, qoftë kjo Kosova, apo Lindja e Mesme. Ndaj, në këtë kuptim, mendoj është shumë pozitive. Mendoj njerëzit më kanë dëgjuar të përgëzoj përparimin demokratik që Shqipëria ka bërë në njëzetë vitet e fundit. Iu qëndroj komenteve që kam bërë më parë – që asnjë vend nuk ka bërë më shumë përparim se sa Shqipëria – gjatë njëzetë vitet e fundit. Lidhur me pyetjen tuaj specifike “A është Shqipëria një shtet demokratik funksional sot?” Përgjigja ime është “Disa ditë, është.” Disa ditë janë më të mira se sa të tjerat. Mendoj që synimi duhet të jetë i tillë ku 365 ditë të vitit ka një demokraci funksionale, ku institucionet janë të forta, ku qytetarët shqiptarë besojnë në sistemin demokratik. Nuk mendoj se kjo është arritur ende, por përparimi është i dukshëm dhe kam besim që do të vazhdojë.  

ABC News: Do t’ju pyes edhe pak më vonë për demokracinë shqiptare, për institucionet e pavarura, raportet midis tyre, dhe raportin e politikës kryesisht me to. Por le të qëndrojmë dhe pak tek marrëdhëniet mes Shteteve të Bashkuara të Amerikës, qëndrimit zyrtar amerikan karshi zhvillimeve në Shqipëri, sa rëndësi merr Shqipëria në vizionin që ka Uashingtoni mbi zhvillimet në Ballkan, roli saj në stabilitetin e rajonit, një faktor i rëndësishëm për shkak të numrit të madh të Shqiptarëve në këtë rajon?

Ambasadori Arvizu: Mendoj se iu referova në pohimin e mëparshëm, ka shumë shenja të prekshme dhe pozitive përparimi. Kur shikon funksionimin e parlamentit, rolin e medias, OJQ-të, faktin që niveli i arsimit në këtë vend, ndërgjegjësimi politik i njerëzve është aq i lartë; niveli i ndërgjegjësimit politik më ka lënë mbresa kudo që shkoj. Fakti që njerëzit më njohin, më tregon diçka për nivelin e interesit për politikën. Kjo është diçka shumë, shumë e mirë. Thjesht mendoj që me forcimin e institucioneve, kapërcimin e mosbesimit që ekziston mes dy kampeve të mëdha politike, nëse me kohë mund të zhvillonin pak më shumë besim, do të ishte edhe më mirë. 

ABC News: Aktualisht Shtetet e Bashkuara të Amerikës po i viziton Kryebashkiaku i Tiranës, Z. Lulëzim Basha, për herë të parë që nga koha kur ka marrë mandatin. A keni dijeni për një qëndrim zyrtar që Shtetet e Bashkuara të Amerikës i kanë paraqitur Zotit Basha lidhur me raportet me Shqipërinë? Dhe keni ndjekur median që ka qenë e ndarë lidhur me axhendën e kësaj vizite? A ishte ajo zyrtare dhe a ishin parashikuar në të gjithë takimet që ka zhvilluar Kryebashkiaku Basha?

Ambasadori Arvizu:  Duket sikur ka qenë shumë i zënë. Përpara se të hyja në studio, e pamë – dukej si intervistë në VOA. U takova me të javën e kaluar, përpara se të largohej, dhe e di që e priste me kënaqësi vizitën. Ka qenë në Uashington për disa ditë. U takua me Ambasadorin Fil Riker, i cili është Zëvendës Ndihmës Sekretari përgjegjës për Ballkanin, përfshi Shqipërinë. Më duket është takuar me disa miq të vjetër nga koha kur ka qenë Ministër i Jashtëm, apo edhe kur punonte në Kosovë rreth vitit 1999. Mbajti një fjalim në Universitetin Xhon Hopkins, i cili ka një shkollë shumë të famshme për studimet mbi çështjet ndërkombëtare. U takua me kryebashkiakun e Uashington, DC dhe më pas më duket shkon në Nju Jork, në mos gaboj, nesër ose sonte. Duket sikur ka një axhendë mjaft të plotë. Ka shumë përvojë, edhe pse është relativisht i ri, si Ministër i Jashtëm. Mendoj që disa njerëz e shohin si yll në ngjitje në qiellin politik shqiptar. Më vjen mirë për të. Pres me kënaqësi të flas me të kur të kthehet e të dëgjoj direkt prej tij disa nga përshtypjet nga vizita në Shtetet e Bashkuara. 

ABC News: Për ju, Lulëzim Basha është një yll në ngjitje, në këtë politikë shqiptare, këtë politikë kaq të polarizuar?

Ambasadori Arvizu:  Patjetër. Mendoj është e drejtë të thuhet. Nuk e di sa vjeç është saktësisht, por më duket është në pjesën e dytë të tridhjetë-vjeçarit. Me gjithë respektin për politikanët e Shqipërisë që janë në të 50-at e tyre, apo edhe në të 60-at e tyre, është vërtet me rëndësi që të ketë gjak të ri. Duhet të ketë një lloj… freskie (fresh). Duhet të qesh kur përdor shprehjen ‘fresh’ sepse më shkon në mendje Partia Socialiste edhe kongresi i forumit rinor “Fresh.” Isha atje rreth dy javë më parë.

ABC News:  “Re-Fresh?”

Ambasadori Arvizu:  Pikërisht. Shtyp butonin “re-fresh.” Nuk e di kur bëhet kongresi i forumit rinor të Partisë Demokratike, por pres të shkoj me kënaqësi. Mendoj është diçka e mrekullueshme kur njerëzit përfshihen në politikë që në moshë të re. Duhet që të ketë ripërtëritje. Jam shumë i interesuar për të identifikuar yjet në ngjitje në këtë parti apo atë parti, në botën e medias, në botën e argëtimit. Është thjesht cikli i jetës. Është emocionuese. 

ABC News:  Vetëm një element të vogël se më bëri përshtypje fakti që përdorët një sens shumë pozitiv gjykimi për të rinjtë sidomos në politikën shqiptare. Ndërsa presim të rinjtë të provohen ka dhe të rinj të tjerë që janë provuar në këtë periudhë afatshkurtër e kanë bërë më të mirë politikën apo e kanë fryrë klimën e mosbesimit që aktualisht ekziston në politikën shqiptare?

Ambasadori Arvizu:  Pyetje e mirë.

ABC News:  Dhe pres një përgjigje të mirë!

Ambasadori Arvizu: Mendoj se në Shqipëri, në çfarëdo sektori të shoqërisë, por sidomos në politikë, ka një strukturë mjaft të fortë që funksionon nga lart poshtë. Mendoj është e drejtë të thuhet që në dy partitë e mëdha, ka udhëheqës mjaft të fortë dhe të fuqishëm. Mendoj që udhëheqësit blu mund të jenë pak më të fortë, pak më të fuqishëm se sa në krahun rozë, por kur flet me individët, në moshën 30 apo 40 vjeç, apo edhe 20 vjeç, mendoj që kanë këndvështrime shumë të gjera, dhe më duket që kur të vijë koha, ata do të jenë udhëheqës shumë të efektshëm, zëdhënës shumë të mirë për Shqipërinë jashtë vendit. Por, u duhet të funksionojnë me sistemin që ekziston në Shqipëri dhe, tani, siç e thashë, është një strukturë që funksionon nga lart poshtë. Mendoj që disiplina partiake mund të jetë paksa më e ngurtë se sa do më pëlqente mua, por unë jam amerikan. Unë vij nga një kulturë politike shumë e ndryshme. Kjo është kultura demokratike politike e Shqipërisë. Ka veçoritë e veta. Mendoj që do të ndryshojë me kalimin e kohës. Por mendoj që e ardhmja është e ndritur sepse ka njerëz vërtet shumë, shumë të aftë dhe, mund të shtoj, më shumë femra. Ka shumë më tepër femra të përfshira në politikë. 

ABC News:  Teksa po dëgjoja përgjigjen tuaj, z. Ambasador, pikturova me mendje një personazh i cili plotësonte disa nga kriteret për të cilat ju po flisnit. Në të tridhjetat diku afër të dyzetave, grua, e re, jo në politikë, por në një institucion të pavarur, siç është prokuroria. I referohem Znj. Ina Rama, dhe natyrisht të gjithë e kemi parë mbështetjen që ju i keni dhënë në shfaqet e saj publike, keni qenë në krah të saj. Po e bëj pyetjen në fillim personale mbi vetë Znj. Ina Rama. E ndoqët intervistën e Znj. Rama në emisionin Opinion të gazetarit Blendi Fevziu dhe zhurmën mediatike që ka shoqëruar shfaqen e saj në këtë emision?

Ambasadori Arvizu: E ndoqa me kureshtje dhe interes të madh paraqitjen e saj në programin e Blendi Fevziut. Në fakt, drekova me Blendin një ditë përpara intervistës dhe kishim folur pak për të. Mendoj se ishte diçka shumë e mirë që TV Klan i dha asaj mundësinë, dhe më vjen mirë që ajo e pranoi ftesën. Kam menduar që ishte shumë e rëndësishme për të që të kishte një forum në të cilin mund t’iu përgjigjej pyetjeve, të shpjegonte disa prej pozicioneve që ka marrë. Ka pasur më shumë – mendoj është e drejtë të thuhet – kritika nga PD se sa nga ana tjetër, ndaj mendoj që ka qenë një situatë ku secili doli i fituar. E pashë intervistën, dhe nuk kuptoj shqip, por stafi më dërgonte përditësime çdo dhjetë minuta. Sigurisht që duket se ajo doli shumë mirë, për sa i përket paraqitjes së argumenteve konsistente dhe logjike. Mendoj që Blendi bëri punë shumë të mirë me pyetjet. Sigurisht, çdo individ e vendos vetë nëse ishte e shkëlqyer, e tmerrshme, po thoshte të gjithë të vërtetën, nuk po thoshte të vërtetën – njerëzit e vendosin vetë këtë. Por, e rëndësishmja është që forumi u ofrua dhe mendoj që përfundimi ishte pozitiv për cilindo. 

ABC News: Ju e keni vënë re që opinionet kanë qenë të ndara, diametralisht të kundërta. Për një pjesë, Ina Rama spekuloi me ekspertizën që mbërriti nga Byroja Federale e Investigimit. Për pjesën tjetër, Ina Rama zbardhi të vërtetën. Kjo dalje publike e Znj. Rama, sa ndihmon mendoni ju me drejtimin që kanë marrë hetimet pas rolit aktiv të treguar nga Shtetet të Bashkuara të Amerikës me ekspertizën e mbërritur nga FBI?

Ambasadori Arvizu: Kemi qenë të qartë që nga dita e parë që pronësia e këtij hetimi i përket tërësisht Prokurorisë së Përgjithshme të Shqipërisë. Pak pas ngjarjeve tragjike të Janarit të shkuar, ne iu përgjigjëm një kërkese të drejtpërdrejtë, nga zyra e saj, për disa lloje specifike ekspertize teknike, analizash mjekoligjore, shumë gjëra si në serialin CSI, sepse menduam që ishte e rëndësishme, duke pasur parasysh traumën që përjetuan shqiptarët më 21 janar. Fakti që katër njerëz humbën jetën, ishte e rëndësishme t’i shërbehej drejtësisë. Dhe, e vetmja mënyrë që t’i shërbehet drejtësisë është që të përcaktohet e vërteta. Dhe, e vetmja mënyrë që të përcaktohet e vërteta është që të kishte një hetim. Një hetim që është i plotë, i gjithanshëm, i paanshëm – janë thënë edhe më parë këto fjalë.  Besonim që duke ofruar emrin e mirë të Shteteve të Bashkuara, dhe specifikisht FBI-së, që kjo mund të ndihmonte besueshmërinë, paanshmërinë e atij hetimi. Kështu, kur dola me të në konferencën e shtypit në janarin e kaluar, si edhe javën e kaluar, një arsye parësore ishte që doja të qëndroja në mbështetje të kredibilitetit të raporteve të FBI-së, duke qenë që është laboratori numër një i amerikanëve për krimet, në fakt, sipas mendimit tim të përulur, më i miri në botë – edhe si demonstrim i përkrahjes sonë për Prokurorinë e Përgjithshme. Mendoj që ajo zyrë është plotësisht e aftë të funksionojë më vete, por nëse mund të japim kontribut në mënyrë pozitive, atëherë jam tërësisht dakord ta bëjmë.

ABC News: Meqenëse përmendët që keni dalë në konferencat  për shtyp që  kryeprokurorja ka patur lidhur me ngjarjen të 21 Janarit, mendoni se e keni forcuar apo zbehur kredebilitetin karshi Prokurorisë së Përgjithshme, pavarësisht se ka qenë zgjedhja e saj për të qenë në krahun tuaj?

Ambasadori Arvizu:  Mendoj që njerëz të ndryshëm që i shohin ato pamje mund të kenë përshtypje të ndryshme. Përsëris, mendoj që zyra që ajo përfaqëson ka aftësitë për të punuar vetë. Por, për aq sa Shtetet e Bashkuara mund të shihen si një vëzhgues i paanshëm, një lehtësues i paanshëm, në kërkim të së vërtetës dhe drejtësisë, atëherë mendoj se është diçka e mirë. Mendoj që është një investim i mirë i kohës dhe energjive amerikane ta bësh këtë, sepse ky vend është i rëndësishëm.

ABC News: Më vjen mirë ta dëgjoj këtë pohim të fundit por  ka një lloj perceptimi që hetimi i 21 janarit po shndërrohet më shumë në një shoë mediatik. Madje shumë të dhëna hetimesh po bëhen publike. Madje ka dhe zëra që edhe vetë Prokurorja e Përgjithshme foli më shumë se ç’duhet në këtë intervistë. Ju e ndani këtë mendim, që ka disa elementë mediatikë që e shndërrojnë në një shoë ku është e vështirë të dallohet fakti nga spekulimi dhe më pas përdorimi i tyre?

Ambasadori Arvizu:  Mendoj që duke pasur parasysh mjedisin politik në Shqipëri, me stacione lajmesh 24-orëshe si ABC News, fakti që kushdo – ende nuk kam takuar ndonjë shqiptar që nuk ka një bindje të fortë politike për diçka. Ndaj mendoj se është e pashmangshme që diçka që është në mendjet e njerëzve, si ngjarjet e 21 janarit vitin e kaluar – njerëzit kanë opinionet e tyre. Dhe është e vështirë të ndash prerazi pjesën ligjore nga si të thuash pjesa politike. Dhe kjo është pjesë e funksionimit të një shoqërie demokratike. Për sa i përket, performancës së Prokurorisë së Përgjithshme, mendoj që ia kanë dalë shumë mirë në tërësi, duke pasur parasysh pengesat e shumta që iu është dashur të kapërcejnë. Çdo prokuror ka një punë vërtet vërtet të vështirë. Mendoj që në Shqipëri ka edhe faktorë të tjerë që e bëjnë edhe më të vështirë. Znj. Rama dhe unë kemi zhvilluar shumë biseda – orë të gjata – vitin e kaluar. Mendoj që shpesh biem në një mendje që ka pasur raste kur kemi pasur mendime paksa të ndryshme. Unë, për shembull, nuk jam ndjerë rehat me rrjedhjet që dilnin nga zyra. Rrjedhjet në vetvete të mërzisin disi. Por ai që është një problem edhe më i madh për mua është mundësia që rrjedhjet të kompromentojnë integritetin e hetimit. Këto shqetësime ia kam bërë të ditura. Më ka siguruar që edhe ajo i ka pasur këto shqetësime. Mendoj që në kohë të ndryshme ka ndërmarrë hapa për t’i trajtuar këto. Jam i sigurt që mund të flasim më tej për këtë. Një mendim që do doja ta lija me ju dhe shikuesit tuaj është që Prokurorja e Përgjithshme është zyrtare publike. Si zyrtare publike, mban përgjegjësi për performancën e saj, ashtu si çdo zyrtar tjetër publik në këtë vend. Prandaj, a është performanca e saj temë legjitime debati, diskutimi, kritikash? Edhe kritikash të forta? Përgjigja është – patjetër po. Performanca e zyrës së saj dhe asaj personalisht është një temë legjitime që diskutohet nga njerëzit. Por mendoj që ka një vijë. Dhe ajo vijë është e tillë që nëse kapërcehet, nëse kalohet në fushën e kërcënimeve të nënkuptuara, kanosjeve – qoftë nga një anë, qoftë nga tjetra – nuk ka rëndësi nga vjen. Por nëse kapërcehet ajo vijë, atëherë ky është një problem për sa i përket Shteteve të Bashkuara. Shtetet e Bashkuara besojnë vendosmërisht në të drejtën e lirisë së fjalës, llogaridhënien e zyrtarëve publikë. Por, kur kapërcehet vija dhe vijnë kërcënime të drejtpërdrejta apo të nënkuptuara, apo të tjera lloje edhe abuzimesh verbale, të cilat vënë në dyshim aftësinë e asaj zyre për të kryer hetimin, atëherë këtu kemi një problem. Dhe nëse nuk trajtohet, ka potencialin të shkaktojë disa vështirësi me Shtetet e Bashkuara. Më duhet të jem shumë i çiltër që në ditët e fundit, një pjesë e retorikës sinqerisht ka dërguar paksa erëra të ftohta në Ambasadën Amerikane në Tiranës. Mund të them edhe që kjo ka arritur deri në Uashington. E përsëris, për herë të tretë, dua të theksoj që performanca e zyrës, performanca e saj personalisht, është një temë legjitime për të cilën njerëzit mund të kenë kritika. Duhet të ketë llogari si për këdo tjetër. Por ekziston një vijë që vërtet nuk duhet kapërcyer. Përndryshe, mund të ketë pasoja.

ABC News: Kur thoni pasoja, gjithmonë në qëndrimin e Shteteve të Bashkuara të Amerikës për atë çka presin nga sjellja politike institucionale në Shqipëri?

Ambasadori Arvizu: Përsëris, kthehemi tek koncepti i së vërtetës dhe drejtësisë, dhe dhimbjes që kanë ndjerë shqiptarët, sidomos katër familjet. Njerëzit kanë shumë pyetje. I kthehem vazhdimisht asaj dite të tmerrshme dhe se pse duhet të ketë një hetim gjithëpërfshirës. Vdekjet nga armët e zjarrit ishin të tmerrshme. Duhet të jepet llogari për këtë pjesë. Dhe mendoj që ka disa të dhëna që mendoj do të paraqiten në gjykatë në kohën e duhur. Por, diçka me rëndësi, cilat ishin rrethanat që çuan në atë ngjarje? Pikëpamjet e mia njihen mjaft mirë – pra që ishte ndërtuar nga fillimi për të mos qenë një demonstratë e zakonshme – që ishte ndërtuar të ishte e dhunshme për të provokuar një përgjigje të ashpër. Ndaj ishte kënaqësi që pashë se Prokurorja e Përgjithshme mori vendimin të kërkonte heqjen e imunitetit për tre deputetë socialistë. Në mendjen time dhe, me sa kam kuptuar, kjo nuk nënkupton që janë fajtorë për ndonjë krim. Mund të çojë atje. Por kjo bëhet për të lehtësuar hetimin. Prandaj, hetimi nevojitet të ecë përpara në mënyrë teknike, në mënyrë shumë ligjore. Ka edhe një dimension njerëzor në të gjithë këtë. Nëse mund të jem shumë i sinqertë me Partinë Socialiste, një frustruese për mua është, do të dëshiroja – dhe nuk është kurrë vonë – por do dëshiroja të kishte më shumë një si lloj shprehje keqardhjeje nga ana e Partisë Socialiste për rolin e saj në kontributin për situatën që u zhvillua më 21 janar. E di që ka mendime të ndryshme lidhur me sa bashkëfajtorë ishin, pra nëse ishte e organizuar. Por është e qartë që kishte një rol. Dhe me sa di unë, gjëja më e afërt nga ndokush në Partinë Socialiste lidhur me pranimin e ndonjë gjëje, ishte kur Ben Blushi doli në një televizion rival – programin Top Story – dhe tha diçka të përafërt me nëse në krye do kishin qenë më shumë deputetë socialistë – si në shumicën e demonstratave – ndoshta këta katër njerëz nuk do të ishin vrarë, ndoshta këta të tjerët nuk do ishin qëlluar, ndoshta këta policë nuk do ishin gjakosur nga gurët dhe Molotovët e të tjera gjëra. E dini, ndoshta e gjithë kjo rrëmujë nuk do kishte ndodhur. Kjo është gjëja më e afërt nga ndokush prej Partisë Socialiste. Pra, do doja të shihja më shumë prej tyre. Por, e përsëris dhe nuk dua t’ju marr shumë kohë, por këtë kam parasysh kur flas për natyrën gjithëpërfshirëse. Sigurisht që ka një dimension politik dhe ky duhet trajtuar ndryshe. Por, për Shtetet e Bashkuara fokusi është ruajtja e integritetit të hetimit ligjor – përpjekja për të siguruar drejtësi duke zbuluar të vërtetën. Ky është synimi.

ABC News: Dhe për ta mbyllur argumentin e 21 janarit, marrja e politikës me hetimet, me drejtimin që ato kanë marrë, nevojën e vendosjes të një balance midis atyre që e organizuan dhe atyre që shkaktuan vrasjen e katër personave ka krijuar një moment që ngjan sikur po kërkohet të ndërtohet kapital politik mbi atë që është duke ndodhur. Nëse palët i kanë vënë emra të ndryshëm 21 janarit dhe prokuroria ende nuk ka përfunduar dhe drejtësia ende nuk e ka thënë fjalën e fundit, a kanë Shtetet e Bashkuara te Amerikës një emër për momentin për atë që ka ndodhur në 21 Janar?

Ambasadori Arvizu: Mund ta kuptoj se si për shumë shqiptarë, njerëzit kërkojnë një lloj drejtpeshimi. Madje kam dëgjuar edhe disa njerëz të thonë – interesant që Prokurorja e Përgjithshme ka kërkuar të hiqet imuniteti për tre deputetë të PS, dhe kjo është si tre urdhër-arrestet.

ABC News:  Një vit më vonë …

Ambasadori Arvizu:  Nuk mendoj…Mendoj se është gabim…E kuptoj pse njerëzit shohin drejtpeshimin, por duhet të ndiqen se ku shkojnë provat. Dhe në këtë rast, gjatë hetimit, duket se ka pasur pyetje lidhur me serverin, serverin e filmimeve video, në Kryeministri. Duket se ka pasur shenja që ndoshta një prej pistoletave – një prej armëve që i qe caktuar Gardës së Republikës – që mund të ishin ndërruar tytat. Pra, sigurisht, çfarë sugjeron kjo? Mundësinë e një fshehje. Nuk e dimë si fakt, por ka disa të dhëna paraprake që sugjerojnë një fshehje.  Ky është një element i ri i hetimit. Ky duhet hetuar. Sepse drejtësia duhet të përpiqet ta mbajë politikën sa më larg që të jetë e mundur. Do jem shumë i sinqertë, kam pasur shumë biseda me Kryeministrin për këtë. mendoj që Kryeministri është shumë i frustruar, madje i inatosur, me mënyrën se si janë shpalosur disa gjëra. Dhe, duke qenë shumë i sinqertë përsëri, i mbështes shumë prej ndjenjave të tij. Fakti që demonstrata ishte ndërtuar për të qenë e dhunshme, që ndërtesa e Kryeministrisë u qëllua nga turma. Nuk është kjo mënyra se si supozohet të funksionojë një demokraci. Pra, në një nivel, e kuptoj frustrimin, inatin. Si do ndiheshim nëse ishim zgjedhur demokratikisht, ishim zgjedhur për të qenë kreu i qeverisë dhe jashtë zhvillohet kjo skenë me turmën. Kush e di saktësisht se cili ishte qëllimi? Por, demokracia nuk funksionon kështu. Dhe, kur u pastrua gjithçka dhe kur shpaloset hetimi, ky duhet të ndjekë një rrugë gjyqësore. Mund të ketë një rrugë politike dhe e di që ka pasur diskutime për këtë komisionin hetimor parlamentar. Por, më duhet të jem i sinqertë me ju: për fat të keq – disave nuk do t’u pëlqejë kjo – hetimi parlamentar, për sa më përket mua, ka një pozitë zero. Nuk ka kurrfarë pozite. Shumë keq, po të ishte dypartiak, po të kishte deputetë të PS dhe DP, do kishte tjetër përmbajtje, por tani, nuk është kështu. Pra, është i pakuptimtë. Sinqerisht, më shumë kuptim do të kishte nëse PD do kryente hetimin e vet dhe do ta nxirrte me një fjongo blu dhe të thoshte – ja raporti me faktet tona. Besoj do ishte raport shumë partiak, por të paktën mund të kishte ca informacion që mund të ishte i dobishëm. Po kështu, nëse socialistët do bënin hetimin e tyre, prapë, do ishte shumë partiak, por mund të kishte ca informacoin. Mund ta pranonim për aq vlerë sa do kishte, por këtë komisionin hetimor parlamentar, nuk e shoh të shkojë gjëkundi. Mendoj që krijon shmangie; fokusi duhet të jetë tek Prokuroria e Përgjithshme. E di që ka kritika, por e dini çfarë, ajo është zyra që keni. Duhet të merrni atë që keni.

ABC News: Ju shqetësoheni për raportin që kanë politikanët, krerët, liderët, me institucionet e pavarura. Treguat shqetësimin tuaj për kritikat që adreson dhe akuzat në drejtime të Prokurores së Përgjithshme por në vëmendje lë të themi që po aq sa maxhoranca ka akuzuar prokuroren për hetim të njëanshëm, aq edhe partia socialiste opozita ka kritikuar gjykatën kur ka dhënë një vendim si ai i fundit për përgjimin Meta-Prifti. Klima politike që i vendos institucionet e pavarura në shënjestër është një problem i politikës, i mazhorancës, i opozitës, apo i kredibilitetit të vetë liderëve të këtyre institucioneve të pavarura?

Ambasadori Arvizu: Këto të ashtuquajturat videokaseta sekrete janë një temë shumë e vështirë dhe mund ta kuptoj pse njerëzit kanë interes; mund të kujtojmë se si kaseta Meta-Prifti ishte shkaku i afërt në kohë i demonstratës së 21 janarit vitin e kaluar. Por, për të qenë i sinqertë, ka pasur aq shumë spërdredhje dhe kthesa lidhur me këto kaseta; tani duket sikur ka shumë të tjera; besueshmëria e disa prej dëshmitarëve është në ajër. Është shumë e vështirë. Sigurisht që duhet të jetë pjesë e diskutimit. Nëse ka shenja per kryerjen e një krimi, atëherë, po, prokuroria ka detyrën të hetojë plotësisht. Por, jam paksa i shqetësuar sepse shoh aq shumë nuanca politike në këtë. Ju uroj fat në përpjekjen për të ndarë faktet nga sajesat! Kur vjen fjala te këto kaseta, sinqerisht, nuk e di më ç’të besoj.

ABC News: Po sikur të besojmë tek drejtësia?

Ambasadori Arvizu: Mendoj që njerëzit duhet të përpiqen. Edhe një herë, kthehemi tek pika që ngrita më lart mbi të vërtetën dhe drejtësinë. Njerëzit kanë nevojë për këtë. Por këto kaseta janë një problem. Janë problem për një anë dhe tjetrën, por problem për mua është në lidhje me përcaktimin e së vërtetës. Do të doja shumë që në njëfarë mënyre t’u largoheshim kasetave dhe të përqëndroheshim më shumë në çështjet që trajtojnë atë që është e rendësishme tek drejtësia. Me sektorin gjyqësor ka disa probleme këtu. Për shembull, imuniteti i gjyqtarëve, mendoj është një problem real. Kam qenë mbi një vit këtu dhe jam i bindur që është një sistem që do përmirësuar, do ndryshuar. Imuniteti i gjyqtarëve duhet hequr në raste të caktuara. Sepse edhe për gjyqtarët duhet të ketë llogaridhënie dhe tani, nuk mendoj që kjo ndodh. Nëse je gjykatës i keq, dhe mendoj ka gjyqtarë të këqinj, çfarë lloj sanksionesh, çfarë lloj metode ekziston për t’i larguar, për t’u vënë prangat nëse ka nevojë? Ky sistem ekziston në Shtetet e Bashkuara, ekziston në shumicën e demokracive europiane, ka nevojë të ndodhë edhe këtu, por me mënyrën si është shkruar ligji, kjo bëhet thuajse e pamundur. Ndaj, mendoj që kjo është shumë e rëndësishme. Në parlament ka 140 deputetë, apo jo? Dhe llogarita që nëse harxhoj x minuta çdo javë, mund të takohem me çdo deputet dhe të bëj një apel personal, qoftë nëse je nga PD ashtu dhe nga PS, për të menduar që të punojnë me ne, me bashkësinë ndërkombëtare, me ekspertët ligjorë në Shqipëri, për ta shqyrtuar këtë çështjen e imunitetit me bazë të gjerë. Mendoj që kjo vërtet duhet të ndryshojë.

ABC News: Dhe në këtë kontekst, meqenëse një nga elementet e lidhur fortësisht me rezultatin dhe produktin e sistemit të drejtësisë korrupsioni, lufta kundër korrupsionit është një beteje e humbur e politikës apo e drejtësise në Shqipëri?

Ambasadori Arvizu: Përmendët çështjen e korrupsionit, të cilin paraardhësi im Ambasadori Uidhers e shihte si problemin më serioz me të cilin përballej Shqipëria. Në thelb, jam në një mendje, por unë përdor termin pandëshkueshmëri, ku jo çdokush është i barabartë përpara ligjit. Ndaj, kur sheh dobësitë e sistemit gjyqësor, vërtet besoj që gjyqtarët janë sektori i dobët. Sepse, ta themi hapur, mund të kesh prokurorë që bëjnë disa gjëra të caktuara – dhe, prapë, bëjnë punë të mirë apo të keqe, është për gjykimin e njerëzve – avokatët, gjykatat e nivelit të ulët, por kur arrin në gjykatat e nivelit të lartë? Jashtë, ashtu edhe si në Shqipëri, ka një perceptim që ka gjyqtarë të korruptuar, që mund të blihen. Kështu që ngjan si falsitet – ti kalon të gjithë hapat por në fund, nëse dikush, një i paditur mund të gjejë një gjykatës të keq dhe ta paguajë, atëherë për çfarë flasim? Vërtet që nuk dua që njerëzit të mendojnë se po tregohem tepër kritik sepse zyrtarë të korruptuar ka edhe në Shtetet e Bashkuara dhe tjetërkund, por pika që po përpiqem të vë në dukje është që në një vend si Shtetet e Bashkuara, ka një mekanizëm për t’i bërë njerëzit të japin llogari dhe mendoj që gjërat pikërisht këtu përmblidhen. Nëse mund të lija një temë në mendjet tuaja, ajo është llogaridhënia dhe përgjegjësia. Shumë njerëz në Shqipëri, dhe këtu flas për udhëheqësit, zyrtarët publikë, duhet të pranojnë përgjegjësitë, duhet të japin llogari për veprimet e tyre. Dhe unë këtë thjesht nuk e shoh. Prandaj ndjej shumë frustrim nga ana e njerëzve sepse mendojnë: ky sistem nuk ka llogaridhënie. Mendoj që kjo është ajo që po përpiqemi të arrijmë.

ABC News: Dhe e ka prodhuar kjo lloj sjelljeje këtë lloj përformance që më paraqitet fakti që klima politike mbetet jashtëzakonisht e polarizuar dhe në kushtet e një krize kaq të fortë besimi midis paleve, ngjan një luks të pretendosh për një arbitër të fortë që vlen që flet mirë shqip, se në përgjithësi arbitrat në Shqipëri vetëm shqip nuk kanë folur.

Ambasadori Arvizu: Kjo ndarje politike, ky hendek besimi është shumë frustrues. Është vërtet kështu. Krahasuar me vendet ku kam shërbyer, vendet që kam vizituar, ku ndoshta ka dallime të forta rajonale në vend apo dallime etnike, dallime fetare, këtë nuk e shoh këtu. Ndaj e kam të vështirë të kuptoj shumë herë se pse është aq e vështirë që njerëzit të bien në një mendje, të vendosin të paktën një emërues të përbashkët. Jam ndjerë i inkurajuar nga nëntori, ka pasur pak shkrirje politike dhe, jam i sigurt që po të pyesnit Ambasadorin Sekui apo Ambasadorin Volfart, do të shpjegonin më qartë se sa unë atë që është arritur për nga legjislacioni, për nga përparimi që është bërë, kështuqë duhet të kemi shpresë. Duhet t’i nxisim.

ABC News: Z. Aleksandër Arvizu. Z. Arvizu, ende nuk i keni dhënë dot një shpjegim klimës së ashpër politike dhe këtij polarizimi kaq të fortë. Sigurisht që spektri politik shqiptar në këto 20 vite është karakterizuar nga luhatje të tilla të sjelljeve midis aktorëve politike. Por aktualisht në politikën shqiptare po shfaqen edhe forca të reja që po mëtojnë të shndërrohen nesër në forca parlamentare të cilat kanë shpeshherë edhe një sjellje të tipit nacionalist me një qasje të ndryshme nga ajo e partive elektorale. Mendoni se e ndihmojnë spektrin politik shqiptar qoftë me këtë zgjedhje të bërë apo mendoni që një fregmentarizim i mëtejshëm i politikës e bën edhe më të vështirë për të gjetur shpesh herë konsesusin e domosdoshëm?

Ambasadori Arvizu: Ky ka qenë një fenomen shumë interesant politik në muajt e fundit, teksa e sheh. Varet me kë flet dhe duket se ka mendime të ndryshme. Janë disa njerëz, mendoj që mund t’i quaj cinikë apo skeptikë, të cilët thonë – mos u kushtoni shumë vëmendje disave nga këta; thjesht po shohin drejt zgjedhjeve të 2013-ës; kanë parë se çfarë arriti të bënte Ilir Meta dhe LSI me vetëm katër vende, janë pjesë e koalicionit. Janë si lloj mbretbërësi. Këtë po përpiqen të bëjnë, të fitojnë disa vende. Nuk e di. Njerëzit që e kuptojnë politikën shumë më mirë se unë duhet ta bëjnë këtë vlerësim. Por, për nacionalizmin dhe lëvizjet do të thoja këtë. E para – patriotizmi është diçka shumë e mirë; është diçka shumë pozitive. E dyta – për aq kohë sa fokusi i kësaj retorike është mbi Kosovën, të drejtat e shqiptarëve sidomos në Maqedoni, por edhe tjetërkund, edhe kjo është diçka pozitive. Përsëris, nuk ka pasur mik më të madh për Kosovën se sa Shtetet e Bashkuara. Ndaj, ndihem shumë rehat me përpjekjen për të theksuar rëndësinë për më shumë njohje për Kosovën, për paprekshmërinë e territorit të Kosovës. Ajo fushë për të cilën mendoj është me rëndësi të flitet është arsyeja pse njerëzit në Amerikë kanë një përshtypje kaq pozitive për Shqipërinë, edhe pse politika nuk është gjithmonë e qetë, është që Shqipëria është forcë për stabilitet, është forcë konstruktive në këtë rajon. Jemi në vitin 2012. Nuk jemi në vitin 1999. Shqipëria ka një histori aq krenare, një traditë aq krenare, afërsi të jashtëzakonshme me Shtetet e Bashkuara. Ne jemi miq të Shqipërisë. Ndaj, edhe me një vend si Serbia, qeveria e Shqipërisë ka pasur një marrëdhënie shumë të fortë dhe konstruktive. Më bën përshtypje që si kur flet me Z. Berisha, si kur flet me Z. Rama, apo me mbështetësit e tyre, pikëpamja është unanime. Kjo është shumë e rëndësishme që Shqipëria të shihet si forcë për stabilitet në rajon. Prandaj, i vetmi koment imi për njerëzit që janë pjesë e lëvizjes apo po mendojnë të bashkohen me të është – përsëris, patriotizmi është gjë e mirë, interesimi për Kosovën dhe interesimi për shqiptarët është diçka e mirë, por nuk duhet t’ju shpëtojë nga syri fakti që, është një si besim i shenjtë, që Shqipëria është një forcë për stabilitet. Njerëzit i admirojnë kontributet pozitive që jep Shqipëria. Pra, mos e humbni nga sytë këtë fakt shumë shumë të rëndësishëm.

ABC News: Meqenëse po flisnim për pritshmëritë e vitit 2012 dhe ky pasurim i spektrit politik shqiptar ishte një aspekt, një element të cilin nuk mund ta anashkalojmë është edhe zgjedhja e presidentit të republikës. Trojka e famshme ndërkombëtare ka folur për president konsensual, çfarë nënkuptoni me konsensual kur në Shqipëri konsesuset po rezultojnë që më shumë kanë dhënë produkte joefektive se sa të vlefshme jo vetëm për çështjen e presidentit por edhe për ndryshimin e kushtetutës? Do vlente më shumë një konsensus midis aktorëve politikë që mund ta kënë të ardhmen e tyre më të shkurtër se sa ajo e kreut të ardhshëm të shtetit apo për një kushtetutë në respektim të plotë të saj gërmë për gërmë?

Ambasadori Arvizu: Përpiqem të mos komentoj shumë mbi termin ‘konsensus.’ E di që duket në modë. Problemi im me termin ‘konsensus’ është, bazuar mbi atë që di unë, që ka kuptim të ndryshëm për njerëz të ndryshëm, ndaj parapëlqej të përdor termin që mendoj se ka rëndësi të ketë konsultime aktive mes palëve, por duke përfshirë edhe të gjithë shoqërinë, lidhur me përzgjedhjen e presidentit të ardhshëm. Për këtë ka një procedurë kushtetuese. Sigurisht, rregullat duhen zbatuar. Duhet të jetë në përputhje me procesin kushtetues, por duke pasur parasysh rëndësinë e këtij posti, jo thjesht si simbol i unitetit të popullit shqiptar, por edhe rolin praktik në përzgjedhjen e gjykatësve dhe roli kyç kundrejt sistemit gjyqësor. Përzgjedhja e presidentit është shumë e rëndësishme ndaj do shpresoja, të paktën, që të ketë konsultime serioze dhe të sinqerta mes palëve, për të arritur, me shpresë, një zgjedhje konsensuale. Me sa duket e thashë edhe unë disi. Por, e rëndësishmja është që udhet të ketë konsultime dhe, nëse mundet, të bëhet në raundin e parë. E di që mund të shkohet në raundin e dytë, të tretë, të katërt, por do më pëlqente shumë të shihja një president të zgjedhur në raundin e parë.

ABC News: Përsëri me sinqeritetin karakteristik ambasadori amerikan në përgjigje, pavarësisht se jo pak probleme ju ka krijuar në një klimë mosbesimi midis palëve dhe çdo gjë që thoni do shkojë si bonus o për njërën ose për tjetrën dhe shpesh herë mund të jeni gjendur edhe ju subjekt i kritikave. A jeni në paqe tanimë me këtë këndëvështrim për mediat shqiptare?

Ambasadori Arvizu: Z. Ambasador, unë do të kisha dashur t’ju mbaja dhe më gjatë për të folur për Shqipërinë, për pasionin që keni për të dhe keni shprehur por edhe për një garë të rëndësishme elektorale që zhvillohet në Shtetet e Bashkuara te Amerikës, por meqenëse koha nuk më premton, i dëgjova me shumë vëmendje disa prej komenteve të tuaja që sot ishin goxha të forta dhe përfitoj nga rasti t’ju bëjë ftesë për një moment të dytë ku do doja të flisnim për vitin elektoral amerikan, jo vetëm për faktin që Amerika është ajo që është, shembulli i demokracisë në botë, jo vetëm sepse Presidenti Obama pret kandidatin që do ketë përballë në garën e ardhshme, por sepse po shoh që në këtë vit edhe në fjalimin e State of the Union po projektohet Amerika e dekadës së ardhshme. Prandaj po ju bëjë një ftesë publike për një tjetër interviste në lidhje me këtë temë.

Edi Rama në Austri, i ftuar nga ish-kancelari Franc Vranicki

21:04 Politika

Sa herë i bie morali, kryeministri thërret Komisionin e 100 Vjetorit!

20:57 Politika

Vritet një grua në Shkozë të Tiranës

20:39 Politika

Gjykata e prokuroria: Arrestimi i Ledio Ruçit, i paligjshëm. Balla: U rrëzua kurthi i Berishës

18:28 Politika

Haxhinasto: Diplomacia shqiptare arriti objektivat e saj!

16:01 Politika

“Vrasësi i pabesë Sali Berisha, do gjykohet një ditë!”

13:53 Politika

"Dorëzoj krenar imunitetin, Berisha do vijë me barela në gjykatë"

13:21 Politika

Kuvendi voton heqjen e imunitetit për tre deputetët socialistë

13:00 Politika

Berisha si Zogu (Llesh Topollaj dhe Ndre Prendi, besnikë dhe viktima)

12:56 Politika

Kandidati për president në Francë mbulohet me miell (FOTO)

12:48 Politika