“Ligji i luftës” dhe bebet shqiptare në kufirin grek

Nga Hamdi Jupe

Qeveria shqiptare vendosi t’i kerkoje zyrtarisht Greqise shfuqizimin e “Ligjit te Luftes” me Shqiperine. Kerkesa u be nga ministriipuneve te jashtme, ne takimin e zhvilluar diten e enjte me ambasadorin eri te Greqise ne Tirane, zotin Rikanas. Ishte po ajo dite, kur policia greke ktheu mbrapsh ne kufi 35 bebe shqiptare te lindura ne Greqi, por qe ne pasaportat e tyre shqiptare e kishin te shkruar vendilindjen ne gjuhen shqipe. Ne paragrafin e parafundit te komunikates per shtyp te Ministrise theksohet shprehimisht se “Z. Panariti përsëriti kërkesën për shfuqizimin e “Ligjit të Luftës”, një ligj absurd i vjetër i Greqisë, veprim i cili do t`i çonte në një stad të ri marrëdhëniet e dy vendeve”.

Me ne fund, diplomacia shqiptare u be trime. Per shume vite, eshte vene re një kurbë zbritëse në ligjërimin politik formal, por edhe në praktikën politike të politikanëve e të institucioneve të shtetit shqiptar kundrejt problemeve te mprehta te vendit tone me Greqine.  Per keto probleme kane folur kryesisht intelektualet shqiptare, por jo edhe aq politika dhe diplomacia zyrtare shqiptare.

Ne njoftimin e Ministrise perdoret shprehja “perseriti kerkesen”, duke lene te kuptohet se kjo kerkese eshte bere edhe me pare nga ana e diplomacise shqiptare. Mundet te jete edhe keshtu, por publikisht eshte e para here qe behet e ditur nje kerkese e tille. Mundet qe ajo te jete shtruar me pare (natyrisht, me gjysme zeri) ne bisedimet matane dyerve te mbylluara te diplomacive te te dy vendeve, ndersa publiku tani e meson nje gje te tille.

Kerkesa e zotit Panariti vjen ne nje kohe te trazuar te marredhenieve midis dy vendeve fqinje. Problemet e vjetra jane ngaterruar me ato te reja, te  acaruara vecanerisht vitet e fundit. Nje marreveshje e ujerave detare, e hedhur poshte nga Gjykata Kushtetuese e vendit tone, vazhdon te tundet ne ere si trofe nga pala greke. Emocionet nacionaliste jane ngritur ne te dy anet e kufirit dhe pasojat e ketyre emocioneve i vuajne pastaj deri edhe bebet e vogla qe kthehen mbrapsht ne kufi. Ne keto emocione perfshihet shpesh here dhe vete kryeministri Berisha, me deklaratat e tij patetike per Prevezen etj. Natyrisht, Berisha nuk ka ndonje nip apo mbese qe ta  gdhije naten e janarit te porta e kufirit grek.

Nga ana tjeter, Parlamenti shqiptar qe pritet te mblidhet keto dite ne sesionin e ri, ka ne tryezat e deputeteve nje Projekt – rezolute te dorezuar nga dy deputetet e partise qe perfaqeson komunitetin cam ne vendin tone. Situata e marredhenieve midis dy vendeve pra, eshte potencialisht acaruese. Ne kete kuader vjen edhe kerkesa e ministrit te jashtem shqiptar.

Eshte e qarte se kjo ceshtje, pra heqja e “ligjit te luftes”, ze vend te pare ne morine e problemeve te marredhenievemidis dy vendeve fqinje. Ajo ul ose ngre tonet e retorikes nacionaliste ne te dyja anet e kufirit. “Ligji i luftes”(nr. 2636/1940 )vazhdon te mbahet ne fuqi ne Greqi jo thjesht si relike muzeale e se kaluares. Ai perdoret prej saj ende ne ditet tona, pas 73 vjetesh, si mjet per qellime aspak miqesore ndaj vendit tone, sa here qe ajo e gjykon te nevojshme nje gje te tille.

Vendet tona kane njohur zhvillime pozitive ne marredheniet midis tyre, qe nuk mund te perfytyroheshin para 20 vitesh. Ne Greqi jetojne me e pa dokumente, rreth 800 mije shqiptare. Marredheniet ekonomike kane tregues te qendrueshem. Bisneset greke kane hyre ne menyre te kenaqshme ne vendin tone. “PO” – ja qe dha Greqija per hyrjen e Shqiperise ne NATO ishte vendimtare. Sidoqofte, ka ende shume hije dyshimi ne marredheniet midis tyre.

Traktati i Miqësisë, Bashkëpunimit dhe Sigurisë ndërmjet Shqipërisë dhe Greqisë, i firmosur nga ish – presidenti Berisha me 21.03. 1996, flet per te drejten e qytetareve shqiptare per te kerkuar pronat e tyre te pretenduara ne Greqi “me rruge gjyqesore”. Por popullsia came nuk mund ta kerkoje nje gje te tille, sepse ajo eshte e denuar te vuaje pasojat e “Ligjit te luftes”, qe nuk ka ndryshuar me kete Traktat dhe qe nuk lejon kerkimin e ketyre pronave. Ne keto rrethana, ky Traktat miqesie nuk ka vlere, te pakten persa i perket ceshtjes se pronave te cameve ne Greqi.

Per fat te keq, ky Traktat sherbeu per shume vite per te vene ne gjume shume njerez, posacerisht komunitetin cam ne Shqiperi, duke ushqyer me kot iluzionet per nje rikthim te tyre ne trojet e veta. Diplomatet shqiptare qe u moren me tekstin e Traktatit, jo pa arsye “harruan” te kerkojne qe, ne fund te tij te shkruhej se,me kete traktat abrogohet  “Ligji i Luftes”. Traktati u nenshkrua vetem 65 dite para zgjedhjeve parlamentare te 26 majit te atij viti ne vendin tone.

U desh te vinte viti 1999, kur qeveria shqiptare, e drejtuar nga socialistet, te kerkonte zyrtarisht pergjigje nga pala greke per ate, ne se ishte abroguar “Ligji i Luftes”, me nenshkrimin e Traktatit te Miqesise, apo jo. Dhe pergjigja, perkunder titullit te Traktatit ,  ishte aspak miqesore. Me notën F.237/269, datë 28 qershor 1999, në përgjigje të interesimit të ambasadës shqiptare në Athinë, Ministria e Punëve të jashtme greke njoftonte zyrtarisht se “Ligjet greke Nr.263/1940 dhe 4506/1966 janë ende në fuqi.” Pra miqesi, bashkepunim dhe siguri nen hijen e ligjit te luftes mbi koke!

Keto ligje nuk u abroguan nga autoritetet greke as me anetaresimin e Shqiperise ne NATO. Sipas nenit 1 të Traktatit te NATO-s,  “Anëtarët angazhohen… që në marrëdhëniet e tyre ndërkombëtare, t’i shmangen kërcënimit ose përdorimit të forcës”. Por kjo nuk kishte vlere per rastin tone.

Më 27.04.2009, vetem 61 dite para dites se zgjedhjeve parlamentare te 28 qershorit te atij viti,  qeveria shqiptare, e drejtuar nga zoti Berisha dhe qeveria greke e drejtuar nga zoti Karamanlis, nënshkruan ne Tirane Marrëveshjen “Për delimitimin e zonave të tyre përkatëse, të shelfit kontinental dhe zonave të tjera detare që u përkasin në bazë të së drejtës ndërkombëtare”. Historia e kesaj mareveshjeje tashme dihet.

Nderkohe, gjate tete viteve te qeverise se Berishes, nuk eshte kerkuar asnjehere me pare abrogimi i “Ligjit te Luftes”. Perkunder kesaj kerkese minimale te pales shqiptare, kane vazhduar leshimet ndaj kerkesave dhe petendimeve greke, ku bejne pjese edhe ndertimi i varrezave te ushtareve greke ne Gjirokaster e Permet etj, me “bekimin” e heshtur te qeverise se Berishes.

Te dy marreveshjet e deritanishme te zotit Berisha me Greqine, jane nenshkruar per t’u perdorur si trakte elektorale te tij, si kapital per zgjedhjet, nderkohe qe ne Greqi vazhdojne  te mbeten disa qindra mijera shqiptare. Kuptohet qe ne te dyja rastet, si ne vitin 1996, ashtu edhe ne vitin 2009, qeveria greke nuk ka munguar te kerkoje pjesen e saj te shperblimit per kete “nder” te bere ndaj Berishes dhe partise se tij ne prag te zgjedhjeve.

Ne komunikaten e fundit te Ministrise se Puneve te Jashtmeflitet, nder te tjera, per nje takim tjeter te nivelit te larte midis dy vendeve, kuptohet, edhe ky, ne prag te zgjedhjeve parlamentare qe po vjne, ndoshta dyzete dite para zgjedhjeve.  “Gjatë takimit, u diskutua mbi hapat që të dy palët do të ndërmarrin për dinamizimin e marrëdhënieve dypalëshe. Në këtë kuadër, të dy qeveritë po punojnë për të zhvilluar së shpejti një takim në formatin ndërqeveritar G-G”, – thuhet ne njoftim. Nuk dihet se cfare eshte “formati nderqeveritar G-G”. Me sa duket, ne prag te zgjedhjeve te reja, do te zhvillohet ndonje takim tjeter show midis dy kryeministrave, natyrisht, jo pa kosto per vendin tone. Ceshtja eshte se atmosferen  e takimit po e prishin ato te qara bebesh shqiptare te emigranteve qe po kthehen ne kufi keto dite janari nga policia greke.

Ne Parlamentin shqiptar gjendet prej tre javesh e depozituar nje Projekt  – rezolute e dy deputeve came me 13 pika. Ne te vertete, nuk ka nevoje per kaq shume kerkesa ndaj Greqise. Mjafton te mbetet per miratim, vetem nje pike e Projekt – rezolutes, ajo e heqjes se “Ligjit te Luftes” dhe kjo do te ishte e mjaftueshme per momentin.  (Pika 3 e projekt – rezolutes:  Kërkon shfuqizimin shprehimisht të Ligjit grek të Luftës nr. 2636 dhe 2637/1940, i shpallur me dekret mbretëror në vitin 1940 akoma në fuqi, në veçanti pjesën e ligjit që mban sekuestron konservative të pasurive shqiptare) Ligjet greke të luftës kishin dhe kane si pasojë kryesore, vënien në sekuestro konservative të pronave të shtetasve shqiptarë në Greqi, kupto, te popullsise came. Heqja e “ligjit te luftes” eshte kerkuar tashme edhe nga ministri i jashtem shqiptar, prandaj ajo nuk eshte me nje tabu.

Ajo, pra heqja e “Ligjit te luftes”, do t’i hapte rruge nje procesi te vertete te marredhenieve miqesore midis dy vendeve. Ajo do t’i jepte kurajo diplomacise shqiptare qe ta artikulonte me ze te larte kete kerkese ne te gjitha kontaktet me autoritetet greke; do te hiqte hijet e dyshimit ne marredheniet midis dy vendeve. Kjo do t’i clironte edhe deputetet tane  nga sikleti i madh, nese duhet apo nuk duhet ta miratojne Projekt – rezoluten came ne Parlament, pa patur frike se po i prishin marredheniet me Greqine.

“Ligji i Luftes” qe mbahet ne fuqi ne Greqi, sherben si nje pretekst ligjor per te mos e lejuar popullsine came te kerkoje, qofte edhe ne menyre individuale, pronat e te pareve te vet, ashtu sic ndodh me te gjithe qytetaret e tjere ne te gjithe boten. Nga ana tjeter, mbajtja ne fuqi e ketij ligji, e ngarkon atmosfesen e marredhenieve midis dy vendeve me hije te medha dyshimi per qellime hipotetike  aspak miqesore te vendit fqinj qe e mban ne fuqi kete ligj ndaj vendi tone.

Bashkimi i ‘shkruar’ opozitar

20:55 Blog

Një Shtet i Kapur (për zhelesh)

20:49 Blog

AKSH - ushtri private ose ilegalja e re maoiste-virtuale

13:22 Blog

Kur të hapen arkivat e Beogradit e të Tiranës!

13:16 Blog

A e përmban Rilindja LSI-në?

19:18 Blog

Toka e Argitës, intelektualët e PD-së dhe një seminar për lirinë e medias

12:14 Blog

Antikomunizmi nuk mjafton për të qenë demokrat

23:22 Blog

Drejt Europës – në korsinë e emergjencës!

22:44 Blog

Lëreni Kosovën të qetë, tiranë të Tiranës!

21:45 Blog

Gjermania, "gjiganti i padukshëm" i shtrirë në ekonominë shqiptare

17:29 Blog