Alarmi i “Europa Nostra”: Amfiteatri i Durrësit, një nga shtatë pasuritë evropiane në rrezik

12 Qershor 2013, 18:34Kulturë TEMA

Organizata e njohur në fushën e mbrojtjes së trashëgimisë historike dhe kulturore, “Europa Nostra” ka publikuar listën e shtatë monumenteve historike më të rrezikuara në Europë. Mes tyre është edhe Amfiteatri i Durrësit.

“Ky amfiteatër romak i shekullit të II-të, mbeti i panjohur për botën deri në vitin 1960. I vendosur në qendër të qytetit, që njihej me lashtësi me emrin Dyrrah, dhe me një kapacitet prej 15.000 deri në 20.000 spektatorë, ky amfiteatëtr është një prej trashëgimive më të shquara kulturore jo vetëm në Shqipëri, por në gjithë rajonin e Ballkanit.

Për shkak të zbulimit të vonuar të tij, monumenti ka vuajtur për shkak të planifikimit kaotik urban, që ka ndikuar në strukturën e tij, e cila ka vuajtur përkeqësimin e vazhdueshëm. Sfida më e madhe është që të sigurohet integrimi i suksesshëm i amfiteatrit në strukturën urbane të Durrësit. Kjo perlë e trashëgimisë është e kërcënuar edhe nga mungesa e burimeve financiare, shkaqet natyrore dhe neglizhenca. Inkurajimi i projekteve kërkimore dhe ndërgjegjësimi i opinionit publik për vlerat e jashtëzakonshme të këtij amfiteatri janë ndër hapat që duhen ndërmarrë urgjentisht.

Restaurimi i plotë i tij do e vendoste qytetin e lashtë të Durrësit sërish në hartën e vendeve historike në Europë dhe do të ringjallte ekonominë dhe jetën sociale të qytetit të dytë më të madh në Europë,” thuhet në deklaratën e “Europa Nostra”.

Në lidhje me këtë lajm ka reaguar edhe Auron Tare. Ai thotë se vendimi nuk ka pse të surprizojë askënd pasi qendrat arkeologjike janë lënë në mëshirë të fatit.

“Vendimi i “Europa Nostra” për të shpallur Amfiteatrin e Durrësit si pasuri europiane në rrezik, nuk ka përse të surprizoje askënd. Sot në Athinë komiteti i kësaj organizate, i drejtuar nga tenori i famshëm, Placido Domingo, ritheksoi tashmë edhe në nivelet e larta europiane se autoritetet shqiptare janë të paafta për të ruajtur trashëgiminë kulturore kombëtare. “Europa Nostra” publikoi 7 qendrat e trashëgimisë europiane më të rrezikuara, duke vendosur Amfiteatrin e Durrësit në krye të listës.

Ky vendim pason denoncimet e shumta të ekspertëve të trashëgimisë për dëmtime të siteve arkeologjike dhe monumentale në Shqipëri. Për ditë me radhë media shqiptare raporton për masakrën e madhe që po i ndodh kësaj trashëgimie. Rastet e vjedhjes dhe të shkatërrimit të pakthyeshëm të pasurive tona janë përditë në lajme. Institucione ndërkombëtare si UNESCO dhe ICOMOS kanë dhënë alarmin për dëmtime masive në Gjirokastër dhe Berat. Qendrat arkeologjike janë në mëshirën e fatit dhe dëmtimet e kishave vazhdojnë me ritme të larta.

Por ajo që është më e dhimbshme në gjithë këtë situatë është  korrupsioni dhe heshtja e Ministrisë së Kulturës ndaj kësaj situate. Edhe pse drejtues të lartë të Kulturës gjithmonë i kanë faturuar denoncimet publike si luftë politike, në fakt publiku shqiptar e ka të qartë se çfarë po ndodh në realitet. Mjafton të shikosh sot situatën në qytetin e Krujës ku ndërtimet po zhdukin tashmë simbolin europian të shqiptarëve me lejen e Ministrisë së Kulturës. Mjafton të vizitosh Albanopolin antik, vendin që i dha emrin Shqipërisë, sot i rrethuar nga fabrikat e çimentove.

Prandaj vendimi i “Europa Nostra” në vendosjen në krye të listës së Amfiteatrit të Durrësit si pasuri europiane në rrezik, tregon me gisht autoritetet shqiptare si totalisht të paafta,” tha Tare./ep

29 komente në “Alarmi i “Europa Nostra”: Amfiteatri i Durrësit, një nga shtatë pasuritë evropiane në rrezik”

  1. adriatik says:

    Kush e ndertoi Dyrahun…islamiket e anadollit apo kolonet helene?

    Po islamiket e anadollit cfare ndertuan ne kete vend?

    1. enida says:

      Turp per kete njeri qe na ka qeverisur qe mire qe nuk beri asgje te mire per shqipetaret por te pakten ajo qe konsiderohet pasuri kombetare te mbrohet .Ti themi njezeri largohu nga qeveria komunist dhe pjelle regjimit qe per 40vjet na la ne driten e kandili

      1. besnik says:

        Eshte nje turp i vertet per ne qe kemi kaq shume pasuri kulturore dhe nuk po i shfrytezon per te nxjerre perfitime. Berisha vetem po i shkaterron te gjitha pasurite tona kulturore. Per te mbrojtur pasurite tona duhet te votojme kunder ketij njeriu qe vetem shkaterron.

        1. Nardi says:

          Shikoni kete qeveri qe nuk ben asnje gje per te mbrojtur kulturen tone dhe historine tone. Qeveria ka mendjen qe keto monumente te jepen me qera, ky eshte nje turp shume i madh. Ne jemi i vetmi vend ne bote qe pasurite tona monumentale te shperdorohen ne menyre te tille kaq te turpshme.

        2. ar says:

          Amfitheatri i Durresit renditet i 4-ti me i madhi ne boten antike! I KATERTIIIIIIIII!!! Dmth qyteti yne i Durresit dikur renditej qyteti i katert me i rendesishem ne bote,ne rradhen qe mund te kene sot qytetet e New York-ut,Londres,Parisit,Romes,Berlinit…
          Si vleresim per kete lavdi te dikurshmeme,ne 1996-en,siper shkallareve te amfiteatrit,perballe skenes ku jane luajtur tragjedite dhe komedite antike,u ndertua nje xhami mireberese,nga minarja e gelqeruar e se ciles hoxha u shpjegon besimtareve se pse eshte e ndaluar fotografia,teatri dhe filmi!!!
          E Salia knaqet t’uj u qesh…

      2. Alban says:

        Prandaj ne kemi probleme me ekonomine sepse kemi kaq shume potenciale per tu zhviluar dhe nuk po e shfrytezojme nje gje te tille. Po te shkojme jashte ne nje shtet tjeter te gjitha keto pasuri qe kemi ne do te ishin kthyer ne mireqenie per te gjithe njerezit e atij qyteti. Ne kemi mundesine per bere dicka per kete monumente qe ti kthejme ne sherbimin tone, te gjithe te votojme pro PS dhe programit te saj.

      3. ay qy says:

        Eneida,duhet te jesh shume e paditur qe te derdellitesh gomarsira sipas te ciles qeverite komuniste e lane Shqiperine nen driten e kandilit! Shqiperia u ndricua(elektrikisht) nga qeverite komuniste ne 1970,po ashtu u ndricua(arsimtarisht) nga qeverite komuniste ne 1957(universiteti)!Ndersa vet amfiteatri i Durresit u ri-ndricua nga qeverite komuniste ne 1960!Kur te flasesh,mendo se gojen e ke siper jo poshte!!!

        1. Tafuti says:

          E KA KANTANDISUR VANGJUSHI NE KETE DITE O BASTARDE TE KUQ QE NUK DINI CAR FLISNI RACE E POSHTER E KUQE

          1. ay qy says:

            DHE TE ZINJTE PELLASIN SI GOMERE! HISTORIA KA NDODHUR,NUK C’BEHET! NDERSA JU MBETET NE WC TE HISTORISE,ASHTU TE ZINJ SIC JENI…

    2. ERA says:

      nderkohe qe e gjithe bota dhe ballkani e kane adhuruar dhe vleresuar qeveria berisha e ke lane ate menjane dhe po e rrenon cdo dite e me shume, sali pse nuk investon ketu po i fut leket ne xhep 8 vite jane shume

    3. anastasia says:

      Pasurit e vendit tone jane te shumta ne numer , ato mbeten te pa zbuluar sepse ne kemi 8vjet qe jemi nen pushtimin e diktatorit berisha . Individ qe nuk di te vleresoji pasurit e pa cmueshme te vendit tone . Ne do ti japim goditjn perfundimtare gjyshit sepse ne e lam per 8vjet dhe ai sberi gje tjeter pervecse mashtroji vodhi u pasurua per vete dhe populli ne meshire te fatit. I urojme nje fitore te madhe historike z.Rama dhe skuadrs se vet.

    4. bora says:

      Programi I rilindjes eshte program me I arrire deri me tani . Programi me I detajuar dhe program qe permbush te gjitha dimensioned e jetes programi I cili do te plotresoji gjithe vakumin e qeverise ne ikje qendrat arkeologjike janë lënë në mëshirë të fatit dhe si kjo eshte dhe gjirokastra e berati, ata nuk dine histori, ata dine mashtrime intriga vjedhje etje. keshtu ne te gjithe pro te majtes pro nr 29 ne kutine e votimeve

    5. bashkimi says:

      Por ajo që është më e dhimbshme në gjithë këtë situatë është korrupsioni dhe heshtja e Ministrisë së Kulturës ndaj kësaj situate. Edhe pse drejtues të lartë të Kulturës gjithmonë i kanë faturuar denoncimet publike si luftë politike, në fakt publiku shqiptar e ka të qartë se çfarë po ndodh në realitet dhe te gjithe bashke duhet te mendojme mire per voten qe do te hedhim, ku jane investimet?

    6. Beti says:

      pse nuk del ai aldo bumci per keto gjera e te jap deklarat , gjithmon i eshte cuar lajmerimi qe ky amfiteater po rrenohet dhe po humb vlerat e veta, kjo eshte e turpshme dhe skandaloze

    7. Aleksander says:

      Mire e the “kolone” ,sepse erdhen ne nje vend TE BANUAR PREJ TE TJEREVE per ta kolonizuar.DMTH e gjeten te ndertuar,ashtu siç gjeten te ndertuar edhe MURET E THEMELEVE TE AKROPOLIT ne Athine,astu siç gjeten edhe gjiiithe ate trashegimi mbi bazen e se ciles ndertuan me pas qyteterimin e tyre te nderuar gjithsesi por edhe MOSMIRENJOHES njekohesisht,siç dijne te jene vetem ata.

  2. Azemi says:

    SALI SERBI ESHT SHKATRRIMTAR I SHQIPNIS. KY ESHT NJE QELBESIRE, DHE VETEM DO TI NDAJE TE TAN SHQIPTARET.

  3. turi says:

    O ALDO BUMCI MOS BEFSH HAJER KURRE O LEGEN QE E KE SHKATERRUAR KULTUREN SHQIPTARE! NJERIU ME PALACO QE KA PASUR KY VEND JE, TURP TE TE VI!

  4. ARBAN HASA says:

    KU DI DHIA
    Ç’ËSHTË TAGJIA?!!
    SHPELLARI, SHPELLAT QUAN SHTËPI!
    http://imazheshqip.blogspot.com/2013/04/salistan-98.html

  5. veri says:

    Ky amfiteatër romak i shekullit të II-të, mbeti i panjohur për botën deri në vitin 1960. I vendosur në qendër të qytetit, që njihej me lashtësi me emrin Dyrrah, dhe me një kapacitet prej 15.000 deri në 20.000 spektatorë, ky amfiteatëtr është një prej trashëgimive më të shquara kulturore jo vetëm në Shqipëri, por në gjithë rajonin e Ballkanit, lene ne meshire te fatit nga saliu dhe qeveria turp ndeshko shko te votosh dhe ti

  6. sulejmani i madherishem says:

    ne shqiperi ka shume site me vlera kulturore nderkombetare

    te cilat jane ne gjendje te mjere

    sepse kjo qeveri nuk i zbaton ligjet per mbrojtjen e pasurive kulturore

    1. ay qy says:

      Po ka edhe shume te tjera qe i vodhi dhe shkaterroi ayyy Sulejmani yt i vogelishem…

  7. vespa says:

    nuk ka pse të surprizojë askënd pasi qendrat arkeologjike janë lënë në mëshirë të fatit dhe si kjo eshte dhe gjirokastra e berati, ata nuk dine histori, kane bere historine e korrupsionit dhe po i shijon

  8. moslemi says:

    Norma ,kur liderit vahabiste mendojne per grand xhamine ,ne vend qe te japin nje rifreskim amfiteatrit qe vlen sa per 1000 xhamia osmanesh

  9. arbenita says:

    Duhen ruajtur keto vlera historike dhe monumente madheshtore qe keta te babezitur jane ata qe po e shkaterrojne kete vend e nuk po lene momument kultuire pa cenuar…

  10. dea says:

    Skuadra e Rilindjes ka nje program dinjitoz dhe mjaft te detajuar, ku perfshihet edhe ruajtja e vlerave te trashgimnise kulturore qe keta sharlatanet e pushtetit ne ikje i kane perdhosur…Rilindje per ti kthyer flerat qe i takojne ketyre bukurive te papershkrueshme te vendit tone…

  11. alban4eva says:

    ky eshte Albanistani i S-halè shpelles o njerez. ka ndermend te ndertoje nje xhami islamike ne qender te Tiranes, por nga ana tjeter le te shkaterrohet nje hapesire (sit) arkeologjike me vlere te rralle.

    kjo veper arkeologjike eshte vlere kulturore dhe shpirterore e shqiptareve te lashte, kurse S-halè islamiku e ka lene ne meshire te fatit dhe kerkon te ndertoje xhamira te qelbura qe nje dite do kthehen ne strofulla terroristesh me mjekrra morra dhe carcafe..!!

  12. Wendy says:

    @ alban4eva
    Harrove te shtosh dhe maskat dhe shamiat…
    Sa turp neper rruget e Tiranes ( dhe Shqiperise) te dalin femrat me shamia e carcafe
    Ne ketej nga anet tona kemi nje “thenie” : i rrofte qe mbajne shamia e carcafe,se poshte tyre s’kane asgje.

  13. alban4eva says:

    po Wendi, ke te drejte, harrova carcafet, callmat, mjekrrat, morrat dhe ulerimat per allah..!!

  14. fiku says:

    Nuk eshte pjese e kultures shqiptare. Nuk ka problem. Le ta shkaterrojne. Hordhite Haxhi Qamiliste nuk kane kulrure.

Lini një Përgjigje

Adresa juaj email nuk do të bëhet publike. Fushat e domosdoshme shënohen *

Lini një Përgjigje