E djathta, ende në skaletën e R. Alisë

Nga Ilir Vata

Në vëzhgimin e shpejtë të fillesës së pruralizmit të hershëm politikë e djathta në Shqipëri hedhë rrënjë në vjeshtën e vitit 1920, fill pas tentativës zyrtare të shtetit në Kongresit të Lushnjes, madje në shtyllën e Shtetit, zu vend Parlamenti me dy dhoma, që eshte modeli që ka gjetur mbështetje në shumë vende perendimore.
Pra kemi një garë elektorale më 1923, pavarësisht grushtit të shtetit dhe përpjekjeve për ta rrëzuar lëvizjen politike të djathtë, historia flet për një politikë të djathtë që vjenë duke u konsoliduar, pavarësisht devijimit politik të demokracisë, sepse vendi ju nënshtrua një uni të ri Mbretërore.
Në këtë aspekt kemi pak element demokratik, pasi kopetencat e Mbretit Zog kalonin mbi cdo kontur demokratik, por kemi një parlament dy dhoma dhe një opozitë të fortë, që të gjithë tashme kujtojn nga historia daljet brilante të Nolit që sinifikonte të majtët.
Me gjithë peripecitë, Shteti në mënyrë institucionale, vizatojë dejet e Shtetit Shqiptarë me orjentim perendimor, me elementet plotës, parlamenti, shteti i së drejtës, institucionin e taksave, Kushtetutën e vendit.
Pra lindën elementët e parë të një koncepti të politikës modern, duke respektuar mendimin ndryshe dhe alternativa të mjaftueshme për të berë politike oponentë dhe funksionoj, derisa ridel në boshtin e shtetit senci unitarë, karakteristikë për mbretëritë në tërsi.
Ky modul shteti që zu fill, pas luftës së dytë u përmbys dhe vetëm në vitin 1945, përsa i përket zgjedhjeve kemi një senc demokratik dhe shumë shpejt do të fshihet për të rivendosur një pushtet tjetër apsolutë të skajtë ekstrem, diktaturën komuniste.
Pas një agonie të gjatë politike, gati gjysëm shekulli, rënjes në errësirë politike, terrin e mendimit ndryshe, ndrydhjen e cdo fjale apo lirie, vjen dhe momenti historik i pruralizmit zyrtar 1991, dhe rifillon një kapitull i ri politik.
Cfarë peshe zuri e djathta në postdiktaturë
Realisht në lëvizjen për rrëzimin e diktaturës nuk ishin vetëm kulakët, të përsekutuarit, familjet balliste, legalistët apo të burgosurit politikë, por urrjetja popullore kundër atij regjimi mizorë përfshiu të gjithë shqiptarët dhe është konsideruar si lëvizja më e madhe shqiptare.
E djathta e dha kontributin bashkë më shqiptarët sepse i bashkonte qëllimi, por shumë shpejt peshën zyrëtare e morën partitë politike që shumë shpejtë zunë pozicionimet e kaheve politike të paktën në parim, ku demokratët dhe republikanët i përkisnin të djathtës dhe të majta përfaqësohej nga socialistët që mbanin dhe peshen e të vetmes parti në diktaturë.
Në këtë koncep shtohet dhe një alternativë ndihmse me social demokratët e pak më vonë parti të tjera me ballistët legalistët e deri më sot ky numër është ritur me emra e alternativa të larmishme të partive politike.
Cmenduria ende vazhdonë në këtë aspek, parti të reja dalin rishtas ose bëjnë diversitet, nga ato parti që janë themeluar, si në spektrin e majtë ashtu dhe të djathtë.
Ky fenomen i shtimit të numërit të partivë vërtetonë faktin së shtresat e interesuara të djathta nuk e gjejnë vetën të partitë që deglarohen të tilla, pasi këto 22 vite të neodiktaturës, problematikat si prona, të përndjekurit, liritë e tjera plotse janë të neveritura, përcmuara dhe të përdhosura me qëllim të caktuar politik.
Si PD, ashtu dhe subjekte të tjera të djathta, për kundër programit të tyre dhe në kundërshtim dhe me aktin themeltarë të shtetit, dalin jashtë interesave të shtresave të interesuara që kanë qenë deri më sot mbështetësit e tyre.
Për post kësaj situate politike ka agravuar në t’sajnë, por dhe elektorati tashmë është ndërgjegjësuar, kulturuar dhe gradualisht po ju heq mbështetjen partive që deri më sot janë hequr si të djathta, madje kanë kuptuar qëllimin e tyre për ta minimizuar të djathtën në Shqipëri.
Ndarjet e së djathtës, në dy apo tre subjekte, si ballistët legalistë, apo parti të tjera të djathta, konservatorët, partinë me bazë të përndjekurtit PDM, janë një skenar që tashmë po e sos misionin e saj dhe krijimin e kushteve për një opsion të ri politik të së djathtës reale.
Ky fillë i ri politikë ka nisë të marrë jetë jo vetëm në ide në bashkimin e të djathtës por me akses të vërtetë politike dhe para zgjedhjeve elektorale të qershorit startoj me “Ligën e Djathtë” por për arsye të kodit elektoral dhe pozicionimit të në kahet e mëdhenjë të politikës, ky formacion ra në gabimin e viteve më parë.
Pra patëm një lëvizje të kushtëzuar politike për t’u radhitur në atë kah politikë që deri më sot ka përcudnuar vlerat e së djathtës, madje krerë të partive të mëdha politike kanë sabotuar me nihilizëm ceshtjen e pronave dhe të të përndjekurve.
Janë shumë arsye që e minimizojnë lindjen e të djathtës reale, ndonse kushtet janë të favorshme.
Jo vetëm kodi zgjedhorë që është antikushtetus për një demokraci të përfaqësuar, por dhe kapja e mediave dhe institucioneve të tjera të politizuara e bëjnë të djathtën një opsion në tëntativë formatimi, pasi ata që deri më sot e kanë vjelur kërkojnë ta bëjnë sërisht.
Thelbi kulmonë më aktin më të papreceden në vendet ish-komuniste ku ende nuk ka një vullnet të mirëfilltë politike për të dëlirur mëkatarët nga jeta politike, prandaj kemi një heshtje institucional e politike.
E në këtë mënyrë politika ka hyrë në vorbullin e riciklimit, ca në të shkuarën dhe ca në formën pa krye të të një modeli të ri shteti të pa hasur më parë.
Zgjedhjet e qershorit nxorrën në pah, pikërisht të palarat e politikës nihiliste që është luajtur në kurrizin e së djathtës dhe bëri që ky bllok të bjerë në opozitë, shtuar dhe arsyete tjera që kanë vetë ato parti politike.
Mënyra e qeverisjes me pak njerëz, krijimi i hendekut mes vlerave të së djathtës dhe diversitetit të madh mes tyre, minimi i ceshtjes së pronave, bënë që e djathta të jëtë nën pëshën e egzistencës së saj.
Pas zgjedhjevë me zgjedhjen e liderit të ri në PD nuk ka patur më një vullnet për ta parë më të djathtën e bashkuar si në zgjedhje, por vetëm partitë parlamentare kanë mbajtur këtë peshë, ku në fakt e djathta reale nuk është në parlament dhe kësisoj po përpiqet të lind me një realitet të ri politik.
Politika shqiptare nuk ka një kurs të qartë politike, gallavitja e saj në vorbullin gri është një cikël pa shpresë, pasi vendit i mungon mendimi ndryshe, i mungon e djathta reale me një filozovi të qartë alternative ashtu sic edhe në vende të tjera me demokraci të konsoliduar.
E djathta u tradhëtua nga njerëzit që futi Ramiz Alia në lojë dhe për gjatë gjithë këtyre viteve e djathta është vertitur në kunturet e skaletës së Ramizit, duke përcarë përdhosur cdo inisjativë politike të së djathtës reale.
Kjo bëri që demokracisë shqiptare ti mungojë krahu kryesor e djathta politike, duke e lënë balancën politike të peshojë majtas dhe të prishën ekuilibrin politik.
Ende vazhdojm të jemi në të njëjtat vlera në sencin negativ përsa i përket demokratizimit politik të së djathtë, vec se cdo ditë shohim shenja unitare, kontrolluese, ndonse formalisht është ndërruar lideri politik i PD-së.
Eleminimi i së djathtës me forma të moderuara, si minimi i ceshtjes së pronave, lënja jashtë garës të vlerave të së djathtës, mohimi i meritokracisë, përdhosja e klasës që vuajti në diktaturë, suportimi në politikën e së djathtës e mëkatrve të diktaturës, përfundimisht quhet përmbushje e misionit.

Zero pikë nga publiku

20:33 Blog

Mos u kthe kurrë prapa!!!

20:24 Blog

Disa prova që vertetojnë paligjshmërinë e vendimit të Senatit dhe mashtrimin e Kules

20:20 Blog

U fshinë, s’u fshinë

21:34 Blog

Ulqini nuk ra, kanë rënë nuset

20:14 Blog

Komisioni "Penelopa"

20:11 Blog

Sali, pse ankohesh për shkarkimin e spiunëve, kur për vete je ende në “shërbim”?!

20:09 Blog

Ta mundësh të keqen

19:41 Blog

Ndotja akustike - një shembull i mirë që vjen nga Kosova

19:08 Blog

“Babagjyshët” që grabitën TEG në kërkim, “gjyshi” që plaçkiti Shqipërinë në parlament

18:11 Blog