E panginjshme!

Kostoja e ndaljes së Rusisë tani është shumë e lartë. Por vetëm do të rritet nëse Perëndimi nuk bën asgjë

The Economist

Në fillim, Vladimir Putini sulmoi Gjeorgjinë, por bota ia fali – sepse Rusia ishte shumë e rëndësishme për t’u lënë në mëshirë të fatit. Më pas gëlltiti Krimenë, por bota e pranoi – sepse Krimea duhej të kish qenë e Rusisë që në fillim. Tani është infiltruar në Ukrainën lindore, por bota po heziton – sepse infiltrimi nuk është tamam pushtim. Por nëse Perëndimi nuk përballet me Putinin tani, shumë shpejt mund ta gjejë në derën e vet.

Pushtimi i rajoneve të policisë në Ukrainën lindore gjatë fundjavës nga protestuesit prorusë është një lëvizje e mençur, sepse e ka vënë qeverinë e përkohshme në Kiev, në një pozicion të pamundur. Putini ka paralajmëruar se Ukraina është në prag të luftës civile. Nëse qeveria e vendit nuk merr kontrollin, do të ekspozohet para akuzave që nuk mund të ruajë rendin brenda kufijve të vet. Por ushtarët e saj janë të stërvitur keq, kështu që duke përdorur forcën, ajo rrezikon të shkaktojë gjakderdhje. Sido që të shkojë, është e humbur.

Perëndimi ka parë që Rusia ia ka shpërfillur kërcënimet dhe paralajmërimet deri sot. Ai duket i pafuqishëm dhe i ndarë. Megjithatë, pas destabilizimit të Ukrainës lindore, edhe “pëllumbat” duhet ta kuptojnë që shansi më i mirë për stabilitet qëndron në përballjen e Vladimir Putinit, sepse vendosmëria dhe palëkundshmëria sot është e vetmja mënyrë për të shmangur konfrontimin më vonë.

Vija të kuqe dhe njerëz jeshilë

Rusia këmbëngul se nuk ka gisht në marrjen e qyteteve si Sloviansk dhe Gorlivka. Kjo është e papranueshme. Sulmet ishin të koordinuar, në vende të dobishëm strategjikisht, ku kish patur pak protesta. Ashtu si në Krime gjashtë javë më parë, trupa me uniforma, pa shenja dalluese dhe me armë ruse kryen sulmet fillestarë. Agjentë rusë janë ndaluar dhe në blloqet e shënimeve të gazetarëve, thuhet se kanë organizuar protestat, e në disa raste kanë paguar për to. Rusia ka futur hundët në Ukrainë prej javësh, herë pas here me rezultate që ngjajnë si të nxjerrë prej faqeve të Gogolit. Në 6 prill, “disa vendalinj” sulmuan atë që ata mendonin se ishte ndërtesa ku ndodheshin zyrat qendrore administrative të Kharkivit. Por zbuluan se kishin marrë kontrollin e … teatrit të operës.

Diplomatët rusë kundërshtojnë, duke thënë se nuk mund të jenë ata prapa asaj që po ndodh, për arsye se destabiliteti në Ukrainën lindore nuk është në interes të Rusisë. E vërtetë, vendet normalë përfitojnë prej prosperitetit të fqinjëve. Megjithatë, i ndërgjegjshëm për nevojën e mbajtjes së pushtetit dhe situatën e ekonomisë ruse në stanjacion, Kremlini ka shumë arsye të trembet prej demonstratave proeuropiane që rrëzuan presidentin e Ukrainës, Viktor Janukoviç. Ai duket i vendosur që ta shohë Ukrainën të dështojë.

Ka shumë arsye përse Rusia mund të dojë të destabilizojë Ukrainën. Një arsye mund të jetë moslejimi i zhvillimit të zgjedhjeve presidenciale, në 25 maj. Kjo do e privonte Ukrainën nga një president i zgjedhur, që i nevojitet aq shumë për të rivendosur rendin. Një arsye e dytë mund të jetë justifikimi i ndërhyrjes së Rusisë. Putini është në gjendje të shfrytëzojë anarshinë ose gjakderdhjen, si pretekst për të vënë në lëvizje trupat e tij, që tashmë janë në fushim në hapësira të mëdha përgjatë kufirit, dhe për t’i futur në Ukrainë si “paqeruajtës”. Por pushtimi do të kishte një kosto të lartë, kështu që Kremlini mund të preferojë një rezultat të tretë: konfliktin civil, që do të shkatërronte autoritetin e Kievit, i pasuar me krijimin e një qeverie paralele për Ukrainën lindore. Nuk ka asgjë të keqe me federalizmin në parim, por në këtë rast do të ishte formulë për dominimin rus.

Disa mund ta shihnin një ujdi të tillë, si e keqja më e vogël që ofrohet. Politikanët dhe oligarkët ukrainas mund të jenë të kënaqur, sepse mund të vazhdojnë të vjedhin. Perëndimi mund të gjejë rehat duke menduar që të paktën rusët nuk e pushtuan Ukrainën. Por do të ishte një përfundim i tmerrshëm për popullin e Ukrainës, sidomos për ata që rrezikuan jetën në sheshin Maidan, në kërkim të një shansi për diçka më të mirë. Nëse Perëndimi do e pranonte i çliruar një rezultat të tillë, atëherë kjo do të thoshte se nuk do të dinte të lexonte prirjen e Rusisë për të bërë dëm.

Putini e ka përdorur krizën e Ukrainës për të krijuar disa precedentë të rrezikshëm. Ai ka pretenduar se e ka për detyrim që të mbrojë rusisht-folësit, kudo ku ndodhen. Ka vënë në skenë një referendum dhe një aneksim, duke shkelur ligjet e Ukrainës. Si dhe ka shfuqizuar angazhimin për të respektuar kufijtë e Ukrainës, një marrëveshje që Rusia e firmosi në vitin 1994 kur Ukraina hoqi dorë nga armët bërthamore. Gjatë gjithë kohës, Putini ka treguar se e vërteta dhe ligji janë ato që i shkojnë atij për shtat, në momentet përkatës.

Putini ka argumentuar se vlerat ruse bien ndesh me vlerat liberale të Perëndimit. Ai ka tani mjetet për të ndërhyrë në kufijtë e tij dhe përtej, me qëllim që të përmbysë rendin postsovjetik. Kjo mund të ndodhë në Transdniestri, një pjesë e Moldavisë, ku ka pasur prani të trupave ruse që nga fillimi i viteve nëntëdhjetë. Ose mund të ndodhë në Kazakistan, që ka një popullsi të madhe ruse në veri. Mund të ndodhë edhe në shtetet balltike, dy prej të cilëve kanë pakica të mëdha rusisht-folëse, dhe ku të gjitha varen prej gazit që vjen nga Rusia. Për arsye se shtetet balltike janë anëtare të NATO-s dhe BE-së, një lëvizje e Rusisë kundër tyre do të ishte sfidë për të gjithë Perëndimin. Një llogaritje e gabuar nga secila palë do të rezultonte fatale.

Shpreso më të mirën, bëhu gati për më të keqen

Prandaj Perëndimi duhet t’i tregojë Putinit se veprimet e mëtejshëm do të ishin të kushtueshëm. Deri tani, retorika e Perëndimit ka qenë shumë më përpara se sa gatishmëria e tij për të vepruar – duke i shtuar kështu “çehren” dobësisë. Stekat nuk janë aq lart në Ukrainë, sa për të rrezikuar një luftë me një Rusi të pajisur me armë bërthamore. Dhe votuesit europianë nuk do të duronin mungesat në gaz natyror, kështu që një embargo nuk është e besueshme. Por perëndimi ka të tjera karta për të luajtur. Njëra është ushtria. NATO duhet të shpallë se do të zhvillojë stërvitje ushtarake në Europën qendrore dhe lindore, do të forcojë mbrojtjen ajrore dhe kibernetike atje dhe do të dërgojë menjëherë trupa, raketa dhe avionë në vendet balltike dhe në Poloni. Anëtarët e NATO-s duhet të premtojnë rritje të shpenzimeve ushtarakë.

Një tjetër kartë janë sanksionet, që deri tani janë vendosur vetëm për disa persona pranë Putinit. Eshtë koha për një ndalim të gjerë të vizave për rusët e pushtetshëm dhe familjet e tyre. Franca duhet të anulojë shitjen e anijeve luftarake Rusisë. Një ndëshkim edhe më i rëndë do të ishte ndërprerja e rrjedhës së dollarëve, eurove dhe stërlinave. Sanksione të tillë fiskalë, si ata që e detyruan Iranin të negociojë për programin e tij bërthamor, do të privonin Rusinë nga të ardhurat prej eksporteve të naftës dhe gazit, dhe do e detyronin të tërhiqte nga rezervat e veta për të paguar për pjesën më të madhe të importeve. Do të ishin të kushtueshme për Perëndimin, sidomos për Londrën, por do ia vlenin. Vendosini këta sanksione tani, dhe jepini Putinit arsye të ndalet. Mos i vendosni, dhe çmimi herën tjetër do të jetë edhe më i lartë.

Përktheu: Ermal Gjini

Lufta për liri nuk del para gjyqit, keqpërdoruesit e saj po!

18:51 Blog

Në pritje të “Albanian Gangster”

18:09 Blog

Vullneti politik për drejtësi

20:06 Blog

Blushi ka kujt i shkruan

20:18 Blog

Sulmet ndaj Tahirit, si pasioni i vetëm opozitar

18:34 Blog

Emërimi doemethënës i Zonjës Grida Duma

16:46 Blog

PD-ja e re midis Bashës dhe Berishës

16:42 Blog

Mbi Tribunalin

20:34 Blog

Emergjenca “pro-shtet” për të pastruar zyrat nga nëpunësit e “ndotur”

17:58 Blog

Sa kushton fati i mirë në fund të një filxhani???

17:51 Blog