Te fundit
Ndërron jetë në moshën 85-vjeçare Petro Zheji
15 Mars 2015, 11:04Kulturë
TEMA
Përkthyesi dhe gjuhëtari i njohur Petro Zheji ka ndërruar jetë në moshën 85-vjeçare.
Ai është ndarë nga jeta mëngjesin e sotëm.
Petro Zheji kishte lindur në Tiranë në tetor të vitit 1929 dhe u shqua që në moshë të re për një talent të rrallë në zotërimin e gjuhëve të huaja.
Ai ishte zotërues i gjuhës italiane, franceze, spanjolle, angleze, gjermane, ruse, hebraishte, greqishten e vjetër, latinishten dhe sanskrishten e vjetër.
Studiuesi që me veprat e tij, gërmoi në rrënjët e gjuhës shqipe, për të vërtetuar teorinë se krahas gjuhëve të vjetra e të reja, shqipja kryeson që në lashtësi, ka qenë prezent për publikun me dy veprat e tij : “Libri i aforizmave” “Shqipja dhe Sanskritishja” me dy vëllime.
Petro Zheji, krahas studimeve gjuhësore, do të kujtohet si mjeshtri i përkthimit, që përmes penës së tij shumë vepra botërore folën shqip: Ndër të tjerash “Ringjallja” e Leo Tolstoit, Vëllimi i dytë i kryeveprës “Don Kishoti” i Servantes, “Vitet e zemërimit” – John Steinbeck; “Zoti President” – Migel Asturias; “Galileo Galilei” – Bertold Breht.
Petro Zheji ka qenë i martuar me aktoren Besa Imami, martesë nga e cila i lindi djali i tij i vetëm, Artur Zheji.
71 komente në “Ndërron jetë në moshën 85-vjeçare Petro Zheji”
Lini një Përgjigje
Lini një Përgjigje
Më të lexuarat
24 oret e fundit
Javen e fundit
Blog Tema
Po ikin te Medhenjte e kombit.U prehte ne paqe i mrekullueshmi Petro Zheji.
Ishte intelektual i permasave boterore por nuk i interesoi kurre shtetit ta vinte ne pah gjenialitetin e tij.
Udhe te mbare maestro , gjurmet e tua ne toke , s do te shuhen kurre.Te ruajme ne biblioteke…
me mall,
L
Nuk e dija qe Petro Zheji ishte ende gjalle,(kemi vite ne emigracion),,mbasi qe kur fillova te lexoje per here te pare ,ky emer me eshte ngulitur ne mendjen time krahas legjendave te tjera si Fan Noli,Nonda Bulka,Lasgush Poradeci,Dhimiter pasko,Petro Marko,etj.Nje kontribut madhor per gjuhen dhe letersin shqipe eshe vepra e tij,e cila do mbetet perjetsisht ne fondin e art te kombit shqiptar.Nderime dhe respekte.
Sot me ikjen e nje tjeter intelektuali te madh nena shqiperi ndjehet akoma me e vetmuar. Nuk dua te imagjinoj se si do te ndjehet pas 20 vjetesh kur te kene ikur te gjithe kokat e kombit.
Ne kete moment te pakten ndjehem krenar qe raca ime ka qene e perfaqesuar edhe nga burra si Petro Zheji.
Nderime Profesor!
HERUDITE TE GJALLE E TE VDEKUR
Ai shtajaga i gjate, rrugaçi nga Surreli, e quajti “herudit” figuren e njohur te perkthyesit shqiptar, Petro Zhejin. E hodhi keshtu per konsum publik si gjithe batutat rrugaçerore qe i ka me te tepert edhe ne Kuvend. Me beri pershtypje kjo “finese” ne percaktimin e Zhejit, nga kalifi i Surrelit, duke me kujtuar te kaluaren e vetmuar te Zhejit pas ndarjes me Besa Imamin dhe pikerisht te tij me Mailida Makoçin.
Te dy, me gjithe respektin per te ndjerin Petro Zheji, pas ndarjes u shndruan ne “herudite” te vetmuar: i pari ne Tirone, i dyte nen Urat e Senes ne Paris. Te dy me nje histori pak te njohur per te parin dhe shume te pergojuar per shtajagen e Surrelit, duke filluar nga vetedeklarimet e tij ne gjyqin e ndarjes me Makoçin.
Zheji u nda me Besa Imamin, pasi kish zbuluar te verteten mbi Arturin, nuk ishte i biri i tij.
Kalifi i Surrelit … e dime tashme te gjithe historine e Gregut, fotografit profesionist ne nevoje te perhereshme per te mbijetuar.
* * *
Ishte fillimi i sezonit teatral ne Teatrin Popullor te Tirones, ne tetorin e vitit te larget 1975. Ne program ishte shfaqja e premieres se drames “Toke e Zjarrte” te dramaturges Drita Agolli Strazimiri (jo Dritero Agolli). Interpretonin aktoret me ne ze te gjithe kohrave ne Shqiperine e djeshme dhe ate te shkaterruar te sotme: Naim Frasheri (aktori), Roza Xhuxha, Kadri Roshi, Drita Pelingu, Ndrek Luca, Marije Logoreci, Lazer Vlashi dhe natyrisht ne nje rol te dyte Besa Imami.
Me pare kisha ndjekur disa drama ne teatrin Migjeni, “Dasma”, “Halili dhe Hajria” te shkodranit Fadil Kraja dhe vetem sa kisha degjuar per aktoret e Teatrit Popullor te Tirones. Rasti ma kish sjelle te njihesha me karikaturistin Zef Bumçi, gjeniun e humorit te vizatuar shqiptar dhe jashte saj.
Ate te Shtune barra e leksioneve ne universitet ishte me pak e ngarkuar dhe pasi bera nje vizite ne redaksine e “Hostenit” (aso kohe ishte tek godina e nje ministrie, ne krah te Teatrit te Kukullave) dolem me Zefin te pinim nje kafe tek Bar Sahati.
Me zune syte shkarazi afishet me lajmerimin e venjes ne skene te drames “Toke e Zjarrte” dhe duke ditur qe ish e veshtire te siguroje bilete per premieren bera sikur nuk me interesonte ajo shfaqje.
Zefi zuri te qeshe me ate stilin e tij tashme te njohur per mua: mblidhte buzet per te mbuluar nje dhemb qe i mungonte. Nuk lija rast pa shfrytezuar qe ta beja te qeshte, dhe ai, me kulturen e tij te avokatit te pa dipllomuar milanez, e kuptonte fare mire, por s’kish ç’ti bente nje shkodrani qe humorin e kishte ne gjak si gjithe bashkeqytetaret e tij.
Nxori nga xhepi dy bileta, duke mi ofruar se gjoja nuk kish mundesi te ndiqte ate shfaqje. Zakonisht redaksive u vinin gjithnje bileta falas per premierat.
Bera sikur doja ti refuzoja, por pas kembenguljes se tij pranova ti marr, ne fund te fundit ishte rasti me i mire per tu njohur me ajken e teatrit shqiptar.
Nuk kisha kohe te ftoja nje te dyte dhe vendosa te ndjek i vetem shfaqjen e asaj mbremjeje qe do ngelej e pa shlyer ne kujtesen time, pergjithnje. Kolltuku prane meje ngeli bosh tere shfaqjen, shume u kuriozuan te dinin kush ish personi i ulur ne vendet e rezervuara te revistes “Hosteni”.
E ndjeve kete veshtrim edhe nga lartesia e skenes, tek interpretonte Besa Imami, hidhte vjedhurazi veshtrimin ne drejtimin tim.
Ajo, Besa Imami, nuk ishte protagonistja kryesore, u duartrokit per minuta e minuta te tera pas perfundimit te drames. Tregoi ne rolin e interpretuar, madheshtine e saj.
Kembe zbathur, nga thellesia e skenes pak te ndriçuar, leshoi nje thirje (nuk me kujtohet se kane kaluar shume dekada) qe na futi mornicat te gjitheve.
E pa arriteshme, e rralle ne skene, thjesht madheshtore.
Ja tregova Zefit me pas gjithe kureshtjen qe mbuloi pranine time ne ate premiere. U rrefye i skuqur (nuk skuqej kurre) perse gjithe ai kuriozitet, me Besen kish patur maredhenje intime dhe djali i lindur kishte qene “molla e sherrit” ne ndarjen e saj me Petron.
Tashme mamaja e Arturit nuk eshte me ne jete, edhe Petrua zgjodhi rrugen e saj, ka ardhur koha qe ai te gjeje atesine e tij te vertete, pa lenduar njeri, pa brengosur Petro Zhejin, le te beje analizat e DNA-se se tij dhe te Petros, pastaj te beje edhe ate te nje nipçeje te ngelur gjalle te babait te tij te vertete.
A do pranoje Gajda Xhahid Elda Toptani ne Mema, te beje kete test te DNA-se?
Edhe nese jo le ta mesoje Arturi i Beses nga Gjakova, se babia i tij i vertete ishte Zef Bumçi !
o xume!
shume ne te thella paske hyre,
DILJA E XEXES says:
23/09/2014 at 14:48
NGUSHULLIME ARTUR BUMÇI-it
Edhe sot kur kujtoj dramen “Toke e Zjarrte” te Drita Agollit (jo Dritero!), te interpretuar nga ajka e artisteve te Teatrit Popullor te Tiranes, ne mesin e viteve shtatedhjete, me vijne te renqethura ne trup.
Ajo, Besa Imami, nuk ishte protagonistja kryesore, u duartrokit per minuta e minuta te tera pas perfundimit te drames. Tregoi ne rolin e interpretuar, madheshtine e saj.
Kembe zbathur, nga thellesia e skenes pak te ndriçuar, leshoi nje thirje (nuk me kujtohet se kane kaluar shume dekada) qe na futi mornicat te gjitheve.
E pa arriteshme, e rralle ne skene, thjesht madheshtore.
Me qe tashme mamaja e Arturit nuk eshte me ne jete, ka ardhur koha qe ai te gjeje atesine e tij te vertete, pa lenduar njeri, pa brengosur Petro Zhejin, le te beje analizat e DNA-se se tij dhe te Petros, pastaj te beje edhe ate te nje nipçeje te ngelur gjalle te babait te tij te vertete.
A do pranoje Gajda Xhahid Elda Toptani ne Mema, te beje kete test te DNA-se?
Edhe nese jo le ta mesoje Arturi i Beses nga Gjakova, se babia i tij i vertete ishte Zef Bumçi !
a je ti xume perseri!
XUME PROTOPAPA
NGUSHULLIME ARTUR BUMÇI-it
Edhe sot kur kujtoj dramen “Toke e Zjarrte” te Drita Agollit (jo Dritero!), te interpretuar nga ajka e artisteve te Teatrit Popullor te Tiranes, ne mesin e viteve shtatedhjete, me vijne te renqethura ne trup.
Ajo, Besa Imami, nuk ishte protagonistja kryesore, u duartrokit per minuta e minuta te tera pas perfundimit te drames. Tregoi ne rolin e interpretuar, madheshtine e saj.
Kembe zbathur, nga thellesia e skenes pak te ndriçuar, leshoi nje thirje (nuk me kujtohet se kane kaluar shume dekada) qe na futi mornicat te gjitheve.
E pa arriteshme, e rralle ne skene, thjesht madheshtore.
Me qe tashme mamaja e Arturit nuk eshte me ne jete, ka ardhur koha qe ai te gjeje atesine e tij te vertete, pa lenduar njeri, pa brengosur Petro Zhejin, le te beje analizat e DNA-se se tij dhe te Petros, pastaj te beje edhe ate te nje nipçeje te ngelur gjalle te babait te tij te vertete.
A do pranoje Gajda Xhahid Elda Toptani ne Mema, te beje kete test te DNA-se?
Edhe nese jo le ta mesoje Arturi i Beses nga Gjakova, se babia i tij i vertete ishte Zef Bumçi !
PËRGJIGJJUNI
E DI TI LUMAS-jan,
qe po ti vesh zjarrin me dru nga Luma, nje kazani me uje nga çezma e Tabakeve tek Selvia, pas pak fillon te vloje? Ah, me siguri e di sepse ju Lumjanet keni zgjuarsine e pordhave me rigon dhe fasuleve te bere marmelate…
@ XUME PROTOPAPA
Eshte turp ,per moshen tende te merresh me intriga.
Nuk eshte nderi as i joti as i familjes tende.
Shko mire gruan dhe vajzat e tuaja,ne se i ke ne rruge te drejte.
Mire qe je larguar nga Shqiperia, era jote qelb Italine.
Me sole nje ida te mrekullueshme per te pare Italine, do gjej me siguri tet’eme e tere shurrufullat e fisit tend. Mos u shqeteso shume se me te zbritur ne Rome do I ndihmoj te behen te pasura
fort i nderuar xume,
fjalori qe ke perdorur ndaj po me zhgenjen.
Per kronike une nuk jam nga Luma, nuk vajtur asnjehere ne ate lugine te bukur, me natyre te delire. pseudonimi im lidhet me lumin, njeriu i cili jeton afer nje lumi.
Respektin qe kam krijuar ndaj vepres letrare se lene pas nga Petro Zheji, nuk e ndikon aspak jeta e tij vetjake. Nuk e dija se ai ishte i martuar me B. Imamin, aktore e mrekulleshme, divorcin e tyre, djali jashtemartesor, i vertet apo jo qofte ai. Nuk dua ti beje morale askujt.
kur po kerkoja ne google, ngado dilje ti me, ne disa site gazetash e forumesh.
me lejo qe te perçoj mosperfilljen time ndaj komentit tend.
Me ka prekur deri ne fund te thembrave eleganca e te shprehurit si banor i Bregut te Lumit (zakonisht ne eksperiencen time kam pare vetem endecaket e quajtur rome per te folur me korrektesi) qe po prezantohesh pa te thirur njeri nen arme. Duket se te kruhet me cilindo e kudo, me siguri ke gjetur ate qe kerkon si pergjigje, gjithnje ne nje kontekst elegant tani per tani.
Imagjino sa fresk me bejne pseudo pergjigjet e shkolluara qe ben.
Te lumte pena!
Megjithse jam kunder fjaleve banale, por ky “zoterija” ka hak edhe me shume. I tille eshte.
GJETI KOHEN PER TE BERE KETO THASHETHEME PLAKASH GJYTYRYME; TAMAM NE DITET E GJEMES.
E di ti Qeto i brekeve te pa nderruara prej nje muaji se te ka zene e pasmja lesh te perzier me grume fekalesh qe vetem me dinamit mund te ti shkulin? Ne se ka deshire per ta provuar ec kete nate tek sherbimi I urgjences ne QSUT dhe te jap nje dore per tu pastruar me acid klorhidrik. Do te te djege pak po mos u shqeteso se mund te dhjesesh edhe nga goja.
mu duket i njohur emeri yt xume, ketu te kam njohur xume:
http://www.gazetatema.net/web/2014/09/22/a-ka-gabime-te-perkthimi-i-mesazhit-te-papes-ne-librin-e-shenimeve-ne-presidence/
Mire qe qenke kujtuar, se here pas here eshte mire te te kujtoj se nuk me mungon aftesia per te te dhene pergjigjen qe meriton. Megjithate qenkam treguar shume elegant me pare, posedoj nje bagazh edhe me te ndyre se Konica qe mbahet si me agresivi nder shqiptar shkruesit. Jam ne dispozicion te te pergjigjem edhe me rende deri sa te ma lejojne pronaret e kesaj faqeje online. Provo qe te besosh.
Po cdo besh more sume protopapa? Qenke i forte ti? Po ver nje emer dhe adrese or sume protopapa, se duket qe e paske pelivan ate kokerr sume…
xume te te vi turp se nuk ja ka njeri ngene budalliqeve qe thua. Aq me teper qe perdhos ne kete artikull ku behet fjale per nje vdekur!
cili je ti qe gjykon veper e petro zhejit i cili ka perkthyer me qindra titujt! zheji qe ka kultivuar gjuhen e shqipe, ka studiur gjuhe te vdekura si sanskritishtja etj… Jeta e tij personale pavaresisht sesa e trazuar mund te kete qene, nuk ndryshon opioninin tim ndaj studuesit dhe perkthyesit.
te lutem zbrit nga maja e thanes se nuk ke ate burrerri si Faik Konica! Cfare e pandeh veten ti more i paemer e i pafytyre qe na prezantohesh si kalores i armates brancaleone!
PERSERI TI ZAGAR BREGLUMI
Perse mendohen keto male te larte.. mu faneps per nje çast ky vargezim i nje fare poeti, e jo per malet po per BregLumasin, origjinen e nofkes se tij.
Spaçi ishte ne koder, poshte rridhte Fani i Vogel… eshte nga nostalgjia qe ke patur per tu pastruar nga morrat, duke u zhytur me fantazine e semure ne ujrat e kristalte akoma te pa ndotura nga mbetjet kafshore te simileve tuaj, te cileve u ke sherbyer me devotshmerine e dylberit, neteve te gjata nen qiellin e Mirdites.
Pas çdo rraporti, te duheshe te pastoje prapanicen me gishta per te qene i gatshem per hamshorin e radhes. Edhe sot muret ku buajte vitet me te bukura te jetes tende, jane te vizatuara nga gishtat tuaj mutlenes, te dhimbjeve te para te shndrruara ne defrimin tend me te preferuar. Pak jane te njohur me origjinen e muzes frymezuese te shkarravinave te Kalifit te Surrelit, jane mbrese-lenjet tuaja ne muret pa ze ne burgun tend te preferuar te Spaçit te markagjoneve legjendare.
Kam pershtypjen se u kthehesh atyre aneve, buze Fanit te Vogel i pa lare, i raskapitur e i syrgjynosur, gjithnje me ndjenjen qe te mornicon bulat e vesheve, qe degjuan aq shume historira, kur strukeshe mes kraheve te pekatit te pa konfesuar nje jete te tere.
Gati ndjej dhemshuri per ty, per endrren rinore qe te mbajti ne jete, aty ne Spaçin ajer-paster ku laraskat te pershendesnin me glacime te pafund, ku nga poshte te therriste shushurima e pa ndalur e ujrave te Fanit te Vogel, ku “Stalingradin dy lumenj do ta lagnin: Vollga dhe gjaku” ….ops! ngaterrova fillin e enderrimeve tuaja…. ku Spaçin dy lumenj do ta lagnin: Fani i Vogel dhe sperma e burgagjinjve si ti.
Ne bregun e LUMASI-t….
Ngushellime femijve Fa.Zheji ,
te ktij figure qytetare i cili i dha jo pak asaj shoqerie ,
per aq sa jetoj, i cili meriton rrespekt .
R.I.P
i paharruar qofte kujtimi i tij, nje nnjeri qe me veper e tij do te vazhdoj te jetoj ne kohe.
U prehfte ne paqe . Titulli i lajmit eshte gabim dhe amator.I madhi Petro dhe i biri Artur .
Tema, c’eshte ky titull? Te thuash qe nderron jete babai i Artur Zheit, Petro Zheji eshte nje turp i pashembullt. Vlerat e te jatit as qe krahasohen me ato te djalit. Djali nuk eshte asgje perpara te jatit gjeni. Mjafton perkthimi i vellimit te dyte te “Don Kishotit” dhe pershtatja brilante me perkthimin e Nolit, per te vene ne dukje se cfare gjeniu ishte Petro Zheji ne fushen e perkthimit dhe linguistikes. Ju thoni qe vdiq babai i Artur Zheit, Petro Zheji. Hajde gazete hajde. Por te mos e zgjas, sepse nuk eshte as dita dhe vendi per analize. I ndrite shpirti atje ku do te shkoje.Kjo po, eshte nje humbje me te vertete e hatashme per kulturen tone. Zoti e paste ne kujdes!
Shume i sakte ky koment! Nuk i heq dot presjen! Humbja e P. Zhejit eshte e jashtezakonshme per kulturen shqiptare.
U prehtë në paqe.
I qofte dheu i lehte. Ngushellime Z.Zheji. Mund ta marr me mend sa dhemb humbja e babait.Por ti do ta ndjesh gjithnje prane sepse erudicioni i tij do te mbuloje gjithe jeten si nje pelerine e padukshme por e pranishme sidomos ne momentet me te veshtira. Kujdes! Porosia e tij e fundit mund te jete me e vlefshmja. Te perqafoj ne respekt te thelle per babane tuaj, nenen dhe ju.
Pse babai i këtij ….., paska qënë Petro Zhei?
Përkëthyes i shkëlqyer. Pastaj që kur Leon Tolstoi na qeke bo Leo?
@ganiu
Leo, Lev, Leon, eshte i njejti njeri: Conti Leo Nikolajevic Tolstoi. Konsulto internetin per “Count Lev Nikolayevich Tolstoy”
i një mëndje me ganiun!!
një shokut tënd mund tia shkurtosh emrin por jo të një personaliteti!në shqip ai quhet leon,ndoshta nëna ose baba i tij e kanë quajtur rrushi a bibilush,por ne e njohim si leon nikollajeviç tolstoi!!
kështu o tarras,ti nuk vërteton dot të kundërtën e asaj që ka thënë ganiu duke prur si “fakt” një kopjim të emrit të tij në anglisht!!
thjesht sepse jemi duhke shkruar në shqip!!shqipja ka një “gjuhë” të veçantë që përmbledh të gjitha dialektet dhe që ka një drejtshkrim të përcacktuar,standardin!!kjo dhe për emrat e personaliteteve të njohur,shtete,qytete eplot të tjerë!
po të kishe konsultuar internetin dhe ta kishe prurë në origjinal,nga rusishtja,dhe mund të pranohej,por megjithatë prap është shqipërimi ai që vlen,për ne!!kjo që ke sjellë ti vlen për anglezët!!është e vërtetë që anglishtia është gjuhë botërore,por prap për ne është shqipja gjuha e “botës”,tonë!!
U shojt nje nga te medhenjte e paket te kultures shqiptare.
Ngushellime familjes . Rrespekt per Zhein e vepren e tij .
Ngushellime familjes se te ndjerit Petro Zheji.Figura te tilla jane e do te mbeten nder i kombit.Jane te paket emra me kontribute te tilla per kulturen shqiptare si Petroja,gjuhetar dhe njohes i disa gjuhev,prandaj dhe meritojne respekt dhe nje percjellje dinjitoze.Kombi ka nevoje per erudite ,intelektuale te tille.Edhe ne evrope i gjen te rralle ata qe njohin kaq gjuhe te huaja.Mirenjohje per te .Iu prehhte shpirti ne paqe.
Shume i dituri Petro Zheji ndroj jete por la pavdeksin ne ke te jete. Ai njohu dhe preku te verteten e gjuhes sone shqipe dhe pati kurajon perballe asaj pjese te obskurantizmit botrore te deshmoj dhe thote te verteten e fshehur dhe injoruar deri me sot. Sikur te ishte edhe elita politike kombetare shqiptare ne nivelin dhe pergjegjesin e ketij kalorsi te te dijes dhe te vertetes aq po e driteshme do te ishte kultura dhe identiteti yne te cilin po e baltos dita dites kjo “elite” politike.I paharuar kujtimi dhe vepra e Petrro Zhejt.Ngushellime familjes dhe shkences shqiptare te gjuhesise. Nje tuf trendafila nga Çameria i dergojme mbi varrin e tij.!!!
Nga emigracioni Çame.
Petro luante me shkronjat, Arturi me numrat…te dy te medhenj
Ngushellime familjes , Zoti e prehte ne paqe !
Me vjen te qaj per kete kolos te perkthimeve. I madh ishte Noli me perkthimin e volumit te pare te sojliut te Mances. Edhe pse jam anonim e paskam te veshtire te krahesoj (sepse sipas Servantesit, ne cdo krahesim njeres pale do ti mbetet hatri- Don Kishoti). Ndijimi im eshte se gjuha shqipe ne Volumin e dyte te Petro Zhejit lulezon edhe me bukur sesa ne Edenin e imagjinuar, Ndofta per shkak te nivelit te vete gjuhes, ndofta arsye te tjera. Perkthimi i Zhejit eshte nje mrekulli e vertete. Thjesht sa per ta kujtuar: “… me ritmin gomaror” te rehidoreve (kryepleqeve qe kerkonin gomarin e humbur) te fshatrave ne lufte, ….”Madame Trebishtina”…. “Doktor Pisburreroja” ” llagem i prishur…. plak i currufjasur,
Romani i dyte te ben qe ta dashurosh Don Kishotin per fisniikerine dhe filozofine e tij, po aqe dashuron edhe Pancon per zgjuaresin e tij qe vihet ne prove per te gjykuar nje mohim borxhi apo pretendimin e nje kurve per humbje nderi, etj etj etj, Petro Zheji qe kam une ne tru dhe ne shpirt do te largohet me vdekjen time. sa shume me ka bere te qesh perkthimi i tij ne kohet me te veshtira te jetes sime. Kur tu jene venitur shpresat e jetes, merrni dhe lexoni Volumin e dyte te Don Kishotit nga Petro Zheji dhe do te shikoni se si shpresat do tu forcohen dhe do te ndrichojne edhe me shume.
Me bohet qejfi qe me Don Kishotin e Petros i ke bere ball momenteve te veshtira .
Tarras Zhapkoqi , Lumo Skendo , Aqifi per miqte “Qifja Yne” , Gjahtari i Toponomis , Torontiani dhe GAMORI –
Mos valle jeni i njejti person ?
I nderuar jetoi…
I nderuar ka per te mbetur, perjetesisht.
La pas nje Gjuhe Shqipe me te Bukur, me te Pasur, me te Zeshme…
Nuk jane te shumta mendjet e medha qe ulin koken (perpara Atdheut), ashtu edhe ikin, dhe po ashtu mbeten: prej asaj ç’ka bejne (per atdheun).
Ikjet e ketyre permasave, detyrojne respekt dhe heshtje:
heshtje per ata qe ende pa kryer asnje detyre (perpara Atdheut), zgjasin duart per nga kurorat ne emer te tij;
heshtje per turmat qe, edhe sot e kesaj dite, ndodh: brohorasin dhe i shkojne pas mashtruesve te medhenj, qe nuk kane dhene as edhe proven me te vogel (ndaj atij, Atdheut);
heshtje: kur quajme me te njejtin emer Majat dhe ultesirat…
Petro Zhej: nje altar ku mund t’i bjeme ne gjunje Gjuhes Shqipe!
JU FALEMINDERIT SHUME QE ISHIT PJESE E POPULLIT TONE DHE NA LATE VEPREN TUAJ TE SHKELQYERME NJE NGAPERSONAZHET SHUME TE DASHUR TE LETERSISE PER FEMIJE ( PUPAGJELI FIFIJA DHE FUFUJA ETC )!
I PAHARRUAR KUJTIMI JUAJ DHE JENI NJE NGA SHEMBUJT E SHKELQYER TE POPULLIT TONE PER BREZAT QE DO TE VIJNE !
respekt per zotin petro zheji sot atdheu jon humbi nje njeri te madh ngushellime familjes se tij nga genci sarande
Petro Zheji ka banuar me vite te tera ketu ne Detroit ne banesen Dr. John Kelmendit. Johni kishte shume admirim per Petron, dhe ne saje te ketij admirimi, Petroja e shfrytezoj te gjorin John gjere ne palce.Ai ishte shume dinak megjithe se dukej si njeri me problem mentale Petroja ketu ne Detroit mbahej si antikomunist I madh bile me retoriken e tij antibolshevike ia kalonte Sali Berishes. Ne nje rast Petroja I tha zoteri Gjok Martinit; – une gjate periudhes se qeverisjes te diktatorit Enver Hoxha kam qene I internuar – kund ke qene i internuar? e pyeti Gjoke Martini, – ne fshatin tim, ne fshatin tim – u pergjegj Petro Zheji. Mbas ca viteve shfrytezim ndaj mikut John Kelmendit, Johnit I doli gjumi, u prishen keqas kur e kuptoi se miqasia e Petros ishte vetem justifikim shfrytezimi. Mbas kur Johni e deboj nga banesa Petroja mbeti rrugave dhe vajti ke shoket e tij ne shtetin Wisconsin. Mbas, s’dij cka dreqi asht bere me te
Respekt per intelektualin e permasave kombetare, njeriun e letrave dhe profesorin e nderuar!
Kur lexoj komente injorantesh…mendoj se rastesisht vazhdojme te jetojme mes shpellareve, qe vetem hedhin balte mbi intelektualet e vertete. Sa turp!
U PREHTE NE PAQE!
Me hidherim shume te madh percolla lajmin e shuarjes se nje prej mendjeve me te shquara te kombit shqiptar. Petro Zheji u largua nga ky vend i perzene dy here, nje here nga dhuna komuniste dhe nje here nga “enveristet e rinj”!Thesari i madh shkencor qe la pas ky gjeni i shqipes dhe shkences boterore, do te vije nje dite qe do te zere vend ne shtepite e mergimtareve, te larguar kush me shpejt dhe kush me vone nga lemeria groteske e fshatarsise kriminale shqiptare. Urojme Shqiptaret e Shqiperise te kalben ne injorancen qe po mbjellin me shume zell.
Shumw dakord me abcdef, pse u dashka tw ulet kaq shumw niveli e tw jepet para emrit tw tw ndjerit, emri i “tw birit”?
A thua se pa wmrin e Arturit nuk e njeh njeri nw Shqipwri Petro Zhejin?
O Tema e keni bwrw titullin e shkrimit si ato adresat e Tiranws, ku pas emrit tw personit jepet”pallati pranw WC-sw sw ShQUP-it” etj.
Gjithw atw personalitet e ulwt nwn nivelin e njw anal-isti fluger, qw e kthen pllakwn andej nga fryn era…
” XUME PROTOPAPA ” Inat te madh paske patur me aktoren e madhe Besa Imami mor derr zi ! Sa kontardiktor je ne ato qe thua mor njeri i pa fytyre ! Edhe thua fjale te medha per aktoren e ndjere edhe ne ane tjeter , me ato hipoteza plot hipokrizi e ule ne aq poshte sa e vene ne rolin e nje femre qe e tradheton burrin e saj . Po artur Zhej cfar te ka bere o i fantaksur “? A mos t’i ka cenuar ty intetresat ne ndonje vend te veshtire per ty ATURI ? Jo burrat , por burracaket veprojne keshtu siq flet ti ne kete forum . Ndoshta dhe redaksia e gazetes Tema ka pjesen e vet , ne kete flliqesire tuajen thashethemnaje , qe ndersa komentues te tjere ngrajne vlerat e te ndjerit ti pa pike turpi hedh pergojime te ndyra nga goja e yte e ndyre !
Nuk ishte as e para e nuk ka per te qene as e fundit ne jeten e saj intime Besa Imami, perfshire edhe tet’eme me siguri. Sado te mundohesh te dukesh shqiptar, je dhe mbetesh nje zagar Gjakove me kollare antipleshti ne qafe, i zi si Drini i Zi ku edhe zhytesh per tu zbardhur, pa shprese.
Kam sjelle vetem ate qe kam perjetuar, jo shkerdhaturat gjakovare si model jetese edhe sot.
Nuk humb rispekti im sidomos per Besen, aktoren qe me la mbrese qe ne njohjen e pare.
Nje zhyl si ti e quajti Petron “herudit” andaj hodha dy radhe nga kujtesat e dekadave me pare.
[email protected],si e ke emrin pershkurt?Mos e ke TUM?
Mos je ndonje plak I mjere,i smure psiqik qe I ruan komentuesit”si qeni stervinen”,si e si te vjellesh TUM nga goja?
Sado qe te lehesh,ti nuk ja ule dot vleren nje njeriu kaq te urte si Zheji,aq me teper,nga dikush qe fshihet pas kompiutrit dhe llomotit ne nje moment aspak te pershtatshem.Turp te te vije!
Turpin je mesuar ti ta hash me buke e duke u dhjere o delenxhi gjirizesh pa kapak. Rritu qe te gojemuthash me me deshire se akoma ke nevoje te zhvillohesh megjithe se ke njeren kembe ne cepin e varrit. Pusht.
@sharmuta @xume
xumja shume jargavitet lart e poshte qe i shane te gjithe mbare e prape.
po ti more i shkallmuar ne 82 vitet e jetes tende cfare ke lene nga pas, perse do te mbahesh mend ti valle!
cfare ke bere ndonje gje te ndritur!
Ps: Drejtuar Gazetes Tema,
i nderuar moderator, komente qe permbajne fyrje banale ndaj artikullit edhe komentuesve te tjere.
nje ose me shume komentues te cilet postojne vazhdimisht linke me shkrimin BIT.DO jane viruse, ky virus rregjistron te gjitha germat qe shtypim me tastiere.
KETO DY RASTE TE MOS BOTOHEN NE FORUMIN E GAZETES. NESE DONI HAPNI NJE CHATROOM VETEM PER SHARJET
Nderime!Emer i paharruar. Ngushellime familjes.
U prefte ne paqe!
” XUME PROTOPAPA “< Une nuk jam Gjkovar , por nga nje zone e QARKUT KUKES nga HASI , nje ish mesues tetevjecareje , tani pensionist . Kurre ne jeten time nuk kam perdorur kollare , gjithemone i thjeshte dhe i perkushtuar per te transmetuar tek nxenesit jo thjeshte edukate komuniste , por edukim me plot kuptimin e fjales me norma morale e njerzore ne sherbim te shoqerise e vendit . Nese e teprova me ato fjale te teperta , qe hodha kunder komentit tend , e kuptoj gabimin . Por te keshilloj rilexoje edhe njehere permbajtjen e atyre te thenave te tuaja ne ate koment , se sa te renda jane , jo thjeshte per Artur Zhejn qe shpesh here duke e bere rolin e analistit edhe ja fut edhe kot me kot sikur i din te gjitha , por menyra e publikimit te atyre gjeravae " ndodhi ", apo sajesa te tuajat per dike qe ka vdekur , ne ketej nga HASI U THEMI PA BURRENI . Me gjithe keto qe shkembyem , te uroj gjithe te mirat si ne jeten tende private ashtu dhe ne ate shoqerore ! Te gjithe te rinjte ne Shqiperi paqin fatin per t'u bere aktore te medhenje si Besa Imami dhe perkthyes te shkelqyer si Petro Zhej , por kurr fatin e tyre ne jeten familjare si keta dy te medhenje !
Hasian? Mesues? Shiko qe perseri me len nje pike dyshimi kur perdor “q” ne vend te “ç” – paqin (??) eshte menyra me klasike per te “zbuluar kosovaret edhe te Gjakoves. Une ne komentin tim solla vetem ca kujtesa te gati gjysme shekulli me pare dhe aq. Une ndryshe nga ti perdor edhe kravate kur e do ambjenti…
Si t’i lene te kalojne komentet e tua mor felliqesire me emrin Xume! E u pergjigjesh te gjitheve se kjo me siguri duhet te jete jeta yte e ndohtur! Humbsh ne ndyresirat qe prodhon!
Degjo o Arsen-Helmi i sat’eme, tet’motre e tet’sojit e sorollopit tend, une edhe pse respektoj parimet kristiane (kur Jezu krishtit i dhane nje shuplake, I gjori ktheu faqen tjeter!) jam i vaksinuar e I gatshem t’u pergjigjem duke dhjetefishuar e rimutgojefutur andej nga e nxirrni gjithe halene qe mbani brenda.
Pate me sy nje Kulle Eifel dhe u qyteteruat, duke harruar se para se t’ju kthehen brekushet ne ngjyre m..ti I ktheni prapsht per ti perdorur si te reja. Ndyresire qe do qelbesh edhe pas ngordhjes tat’e.
Megjithese i gjate, ky koment i 5 viteve te shkuara i z. Shpend Kelmendi, mendoj se do te ishte homazhi me i mire per vepren e ketij gjigandi te heshtur.
Petro Zheji, ose kur flasin të mëdhenjtë
Fatmirësisht, në historinë e trazuar të këtij vendi, ka patur e vijon të ketë individë të shquar, prania e të cilëve na ka ndihmuar e na ndihmon të ndjehemi dikushi si komb. Janë individë me zemër të madhe e mendje të gjerë, të cilët kanë ditur e dinë t’ia kushtojnë jetën kombit të tyre. Është fjala hiç më pak, po për individë prania e të cilëve na e nxitin në mënyrë të vetvetishme ndjenjën e krenarinsë e të vetëdijes kombëtare. Një nga këta individë është z. Petro Zheji. Për mendimin tim e, me sa kam arritur të di, edhe për mendimin e atyre pak njerëzve përnjëmend të kulturuar, z. Petro Zheji vezullon si një nga figurat më të shkëlqyera që ka nxjerrë ndonjëherë kultura shqiptare: një iluminist i madh, një rilindas i njëmendtë i epokës moderne shqiptare, një demiurg i përmasave europiane e botërore, një mendje universale e gjithëpërfshirëse, që nuk është se gjendet lehtë në kohët tona.
Personalisht, e them me plot gojën se: mendja e këtij individi ka përmasa gjeniale dhe nuk përfshihet në asnjë nga sistemet aktuale të krahasimit dhe të vlerësimit, që ekzistojnë ndër mjediset kulturore shqiptare. Pra, Zheji është jashtë gare, ose përmbi garën. Shumica e njerëzve e njohin si përkthyes, sidomos si përkthyes të “Don Kishotit” të Servantesit.
Punë e jashtëzakonshme: është e lehtë të konstatohet që e ka kapërcyer plotësisht nga ana artistikisht pjesën e parë të përkthyer nga Fan Noli. Askush nuk mund të më kundërshtojë për këtë. Për më tepër, mendoj se z. Zheji do të qe në gjendje t’i rimerrte veprat e përkthyera nga Noli, duke ia dalë mbanë t’i realizojë më mirë. E jo vetëm veprat e përkthyera nga Noli. E jo vetëm sa i takon përkthimit. Sepse dihet: aty ku shfaqet z. Zheji, mitet e idhujt rrëzohen në mënyrë krejt të natyrshme.
Po të lexojmë veprën e tij madhore “Shqipja dhe Sanskritishtja”, vërejmë se epërsia dhe veçanësia e zotit Zheji janë të padiskutueshme, por me këtë që po themi mund të bien dakord vetëm individët përnjëmend të kulturuar, të vetmit që mendojnë shqip, të vetmit që e kapërcejnë egoizmin e sëmurë dhe janë në gjendje të entusiazmon çiltërsisht për arritjet e të tjerëve. Sa për mendjengushtët, cinikët, cmirëzinjtë, mediokrit, për ata që thjesht janë të llangosur me pakëz kulturë, nuk ia vlen të merren fare në konsideratë.
Jam i bindur se zoti Zheji, duke patur parasysh faktin se përmasat kulturore dhe dija e gjithanshme ia kanë zgjeruar pa masë horizontin shpirtëror, ndjen për ta keqardhje dhe dhimbsuri të sinqertë. Por epërsia e zotit Zheji ndaj studiuesve të tjerë të gjuhës shqipe, vijon të mbetet në këmbë, do apo s’do ai vetë, në mënyrë të vetvetishme e jo si qëllim më vete; si rrjedhojë e një përkushtimi thjesht e vetëm profesional dhe shkencor, e jo si pikësynim; si rezultat i paqes e jo i luftës. Dikush mund të këmbëngulë se epërsia e tij qëndron në faktin se ai njeh shumë gjuhë të huaja. E vërtetë: një njeri që lexon, fjala vjen në dhjetë gjuhë të huaja, i ngjan një deti që ushqehet nga dhjetë lumenj. Nëse lumenjtë mungojnë, deti shndërrohet në një moçal. Si rrjedhojë, gjeografia jonë studimore është përplot me moçale. Kemi jo pak frymorë që vetëquhen historiografë, gjuhëtarë, etnologë, etj, të cilët dinë vetëm një gjuhë të huaj, edhe atë sa për të komunikuar me policin e doganës. Ose hiç! Dhe, për turp, këta individë kanë goxha zë në kapitullin e shkencës sonë akademike. Normalisht, të paaftë dhe frikamanë e sidomos të paditur siç janë, këta shkenctarët e sotëm të gjuhës shkojnë mbas qerres së indoeuropianistëve dhe albanologëve të huaj, të cilët kanë bërë dikur zbulimin e madh se shqipja na rridhka nga latinishtja!
Pse?Sepse këta gjuhëtarët tanë, duke mos njohur latinishten, greqishten e vjetër, sanskritishten, etj, nuk mund të kenë kurrfarë njohjeje as për limfën pellazge që rrjedh në pemën e gjuhëve indo-europiane, pemë tek e cila besojnë thjesht pse besojnë gjuhëtarët e huaj; dashtë Zoti, e inshallah e njohin mirë shqipen.
Një leksion i vogël:
të njohësh gjuhën shqipe nuk do të thotë të njohësh thjesht standardin zyrtar, por të njohësh gegnishten dhe të gjithë mozaikun e larmishëm të nëndialekteve të veriut e të jugut, të cilët përbëjnë një pasuri të jashtëzakonshme. I njohin? I flasin?
Nuk e besoj. E, normalisht, si mundet të kuptosh se ç’është shqipja, si mund ta pranosh idenë se shqipja është e stërlashtë, nëse korpusin e saj leksikor nuk je në gjendje ta krahasosh me korpusin leksikor të dhjetë gjuhëve të tjera, ose së paku të atyre gjuhëve që na u konsiderokan si mëma, halla apo teze të shqipes, si për shembull latinishtja, greqishtja e vjetër e sanskritishtja?
Kush tha që injoranca nuk është argument?
Është që ç’ke me të, sepse prodhon “realitet” me bollëk! Në Shqipëri ka prova të pakundërshtueshme e të mjaftueshme që injoranca është argument i paepur; tekefundit, kjo është arsyeja pse gjërat shkojnë kaq mirë.
Në mënyrë të tërthortë, përmes cilësisë së veprës së tij, Petro Zheji na porosit që të bëjmë kujdes për të mos i ngatërruar shkenctarët me rrogtarët. Me këtë rast, e gjej të udhës që, disa pseudoshkenctarë, t’i konsideroj stratiotë apo spahinj të shkencës së gjuhësisë. Punojnë pse paguhen. Po të mos paguhen nuk punojnë. Pse, kjo është shkenca? Ky është shkenctari?!
Petro Zheji nuk është vetëm poliglot. Mes tjerash, ai zotëron edhe dy cilësi madhore: këndvështrimin e mahnitshëm origjinal, metafizik e zanafillor, si dhe guximin për të thënë një të vërtetë që, shkenca jonë zyrtare, e ideologjizuar, e politizuar dhe e inferiorizuar siç është, nuk ka këllqe ta bëjë.
Sanskritishtja si nënbashkësi e shqipes
Homeri i quan paraardhësit tanë pellazgë hyjnorë, ndërsa të folmen e tyre e quan gjuhë të perëndive. Pra, Homeri u ka kënduar madhërishëm popullit e gjuhës sonë të lashtë, duke i himnizuar e lartësuar sa s’ka më. Sa i takon cilësimit të parë, ka shumë hamendje, por të gjitha hamendjet, pak a shumë, duan apo s’duan një pjesë e studiuesve shqiptarë e të huaj, qendërzohen në një: Pellazgët njihen si një ndër popujt më të lashtë, origjina e të cilit humbet shumë e shumë përtej historisë. Pra, cilësimi i parë, në një mënyrë apo një tjetër, dihet. Por, kur është fjala për cilësimin e dytë, askush nuk ka ditur e as di të na sqarojë në mënyrë bindëse se, përse Homeri e ka lartësuar kështu gjuhën e pellazgëve, pra gjuhën e paraardhësve tanë të lavdishëm. Përse gjuha e pellazgëve hyjnorë ishte gjuhë e perëndive? Sigurisht, jo thjesht pse nëpërmjet kësaj gjuhe u kënduan Iliada e Odisea; jo thjesht pse përmes saj u krijua teogonia e parë në botën antike të njohur; jo thjesht se nga pellazgjishtja u krijua Kroni, Zeusi, Poseidoni, Hermesi, Rea, Demetra, etj; jo thjesht se më pas pas kjo gjuhë polli greqishten e vjetër dhe latinishten, por sepse qëndron në themel të të gjitha gjuhëve të tjera, sepse është matricë e tyre, sepse është kazani më i vjetër në të cilën janë gatuar të gjitha gjuhët e tjera.
Gjithsesi, është një njeri që na sqaron më së miri se pse pellazgjishtja është hyjnore, dhe është gjithashtu një libër që na bind në lidhje me këtë. Dihet: ky njeri është Petro Zheji. Dihet: vepra është “Shqipja dhe Sanskritishtja”.
Që në fillim të librit, Zheji thotë diçka që mendoj se duhet mësuar përmendësh nga gjuhëtarët tanë:
“Përsa i përket shqipes, megjithë meritat që kanë librat e studiuesve të huaj dhe shërbimet që i kanë sjellë disa prej tyre çështjes shqiptare, e sidomos në periudhën e Rilindjes sonë, duhet pohuar se ato lënë shumë për të dëshiruar. Përgjithësisht, duke lexuar këto studime, bindesh përherë e më tepër se për shqipen mund të flasin me siguri të plotë vetëm shqiptarët”.
Diku tjetër, duke trajtuar gabimet dhe keqkuptimet e G. Majerit, i cili e nxjerr shqipen borxhleshë dhe huamarrëse të gjuhëve të tjera, Zheji, mbasi shprehet “shqipja shquhet si huadhënëse e jo si huamarrëse”, citon dhe shprehjen e thukët që Çabej ka thënë në lidhje me gjuhëtarin gjerman: “Në këtë mënyrë, ky dijetar s’pati mundësi ta rrokte gjuhën shqipe prej trungu, por e rroku prej degësh”.
Në “Shqipja dhe Sanskritishtja”, sa i takon tezës së lashtësisë zanafillore të gjuhës shqipe, Zheji e shpërfaq veten vazhdues të denjë të dijetarëve të Rilindjes shqiptare, si: Jeronim de Rada, Sami Frashëri, F. Bilotta, V. Pasha, Naim Frashëri, K. Kristoforidhit, etj. Duke u bazuar në dijet e tyre, por ndonjëherë edhe në mënyrë profetike, rilindasit pohuan njëzëshëm që gjuha shqipe është shumë e lashtë dhe mëmë e greqishtes dhe e latinishtes. Përgjithësisht pohuan, por nuk argumentuan. Ai që argumenton në mënyrë thellësisht shkencore është Petro Zheji. Ai beson plotësisht në pikëpamjen e rilindasve, dhe i përvishet punës, duke arritur t’i vërtetojë, ashtu siç Shlimani besoi fjalët e Homerit dhe arriti të zbulonte Trojën. Sigurisht, krahasimi çalon shumë sa i takon kriterit të profesionalizmit, sepse Zheji është një gjuhëtar klasi, ndërsa Shlimani një arkeolog diletant. Gjithsesi, kemi të bëjmë me dy zbulime të mëdha, të cilat mbështeteshin në dy dëshmi fjalësh, të pandehura si hipotetike.
Për gati një shekull të tërë, studiuesit e mëvonshëm vijuan të mendonin se këndvështrimi i rilindasve tanë në lidhje me lashtësinë e gjuhës shqipe, i kishte bazat në nevojën urgjente për të rimëkëmbur vetëdijen dhe krenarinë kombëtare tek shqiptarët, pra në sajimin e një iluzioni që do ndihmonte në çlirimin shpirtëror dhe kombëtar. Por nuk është kështu. Iluzioni ka të bëjë me studiuesit e mëvonshëm, ndërsa rilindasit thonin të vërtetën e vetëm të vërtetën. Petro Zheji na bind për këtë, në nivelin më të epërm shkencor, duke shtuar se shqipja nuk brendashkruan veç greqishten e latinishten dhe gjuhët që derivojnë prej tyre, por gjer dhe sanskritishten, gjuhën e indianëve të lashtë, gjuhë që konsiderohet më e vjetra. Ai merr njëqint fjalë sanskritishte dhe u vë përballë njëqint fjalë shqipe.
Për mungesë hapësire, po paraqesim vetëm disa prej tyre:
Sanskr. Shqip
varga varg
vatsa viç
vatsa vit, vjet
bhara barra
antara antar
ulka yllka
krimi krimbi
arya ari
lipsu lypës
lap llap
vrana e vrame, vrânë
koça koqe
tris trish
cud cyt
tata tata
Ngjashmëria është e pabesueshme. Ma merr mendja se, në këtë rast, studiuesit “seriozë” nënqeshin e zgërdhihen, duke thënë se ngjashmëria është normale, duke qenë se është fjala për dy gjuhë indoeuropiane. Nënqeshin e zgërdhihen… Por Petro Zheji ua ngrin nënqeshjen e zgërdhimjen në buzë, kur shpjegon se rrënjët e fjalëve rezultojnë shqipe, se rrënjët e fjalëve kanë kuptim vetëm në gjuhën shqipe, se vetëm shqipja është në gjendje t’i ndajë në struktura elementare semantike e t’u japë domethënie! Sidomos kur është fjala për fjalët e përbëra sanskritishte, të cilat kanë vlerë kuptimore ashtu siç janë, teksa të zbërthyera në elementë më të thjeshtë nuk thonë asgjë në këtë gjuhë. Ai na bind se fjalët rrënjëse të shqipes ndërfuten në gjuhët e tjera duke formuar fjalë, të cilave gabimisht e qëllimisht u mohohet çertifikata shqiptare. Në procesin e tij të krahasimit me shqipen, Zheji përfshin për ilustrim edhe gjuhë të tjera si latinishtja, frëngjishtja, gjermanishtja, italishtja, etj., dhe këtë e bën e bën me liri e aftësi mbresëlënëse.
Zheji merr në shqyrtim disa fjalë kyçe, të cilat i gjen të pranishme në shumë gjuhë të tjera. Përshembull, kemi operatorin da, dmth daj, me da, me nda, i cili është i barazvlefshëm si në shqip ashtu dhe në sanskritisht.
Ky operator që në shqip bën damun, në frëngjisht krijon donner, në gjermanisht. Po nga ky operator i lirë krijohen në frëngjisht fjalët damner = dënoj, mallkoj; condamner, dommage = në shqip, dam, në latinisht damnus, në italisht danno, fjalë që në të gjitha rastet lidhen me idenë e ndarjes. Në gjermanisht verdammt = i damë, demon, i dënuar, i mallkuar, që në shqip reduktohet kësisoj:
verdammt = verdammen = ver + dammen = bër + damun.
Në vijim të kësaj logjike, rezulton se edhe fjala demonos = demon, djall përmban idenë e ndarjes, ndarjes nga e tëra, nga Zoti. Demon = Damun (i damun, i damë, i ndamë). Operatori da, është i lirë vetëm tek shqipja
Gjuhët më të lashta të njerëzimit janë monosilabike, kjo dihet, por z. Zheji, ndryshe nga ç’mendojnë shumë gjuhëtarë shqiptarë e të huaj, na thotë se “shqipja është një sistem i tillë gjuhësor, ku edhe një silabë e vetme mund të merret si njësi semantike (sememë), domethënë është një sistem i tillë gjuhësor në të cilin ekzistojnë dimensionet më të shkurtëra të sememave”.
Kjo që shpall z. Zheji, i jep fund çdo ideje sipas së cilës krijimi i monosilabave është një fenomen i rastësishëm. Duke marrë në shqyrtim bashkëtingëlloret “p” dhe “d”, kemi:
p + a = pa (me pa)
p + i = pi (me pi)
p + o = po (me pohue)
dhe:
d + a = da (me da)
d + o = do (me dashtë)
d + i = di (me ditë)
d + y = dy (dy, numër)
Nisur nga kjo, buthton edhe më tepër ideja e z. Zheji, që: “sistemi i gjuhës shqipe e përfshin atë të gjuhës sanskritishte, e pra, rrjedhimisht, është më i lashtë nga ai”.
Z. Petro Zheji na bind në mënyrë të padiskutueshme se fjalët e parme shqipe, rrënjëse, kuptohet gjithmonë njërrokëshe, siç janë da (ndá) gur, ar, yll, e mjaft të tjera si këto, janë fjalë jo vetëm zanafillore të ligjërimit njerëzor, të cilat patën shtrirje dhe ndikim në formimin e shumë e shumë fjalëve të tjera në gjuhët e krijuara më vonë, janë fjalë me karakter të qartë mistik e hyjnor. Le të marrim vetëm shembullin e fjalës gur, e cila në shqip, përveç nocioneve të njohur, ka edhe shumë kuptime të tjera, figurative dhe mistike. Operatorin “gur” e gjejmë në një mizëri fjalësh të gjuhëve të tjera. Përdorimi i këtij operatori të lirë në shqip, në gjuhët e tjera rezulton krejt mekanik. Kjo pasi çelësi i njëmendtë i kuptimeve të tij është vetëm në gjuhën shqipe. Nga fjala e parme “gur” krijohen fjalët prejardhura e të përbëra: guru, giri (guru, sanskr), gravis, gravidus (i rëndë, lat), e vijojnë me radhë: gorà, grud, granica, grus, gruft, greis, gram, Graal, grab, grave, gravel, grief, grembo, gero, geras, giurare, guarire, gar, gor, gorm, gärive, gurestan, gärdäne, guranz, gordojh, etj, etj, një plim i vërtetë fjalësh të huaja që kanë si rrënjë fjalën shqipe, gur. E njejta gjë ndodh edhe me fjalët ar, yll, etj. Fjalët e prejardhura nga këta operatorë, të lirë vetëm në shqip, Zheji i zbërthen në mënyrë të mahnitshme. Nën dritën e vështrimit tejet shkencor të Zhejit, na zbulohet vlera sakrale e kuptimeve fillimore të këtyre fjalëve monosilabike, duke dalë në pah edhe arsyeja se pse Homeri e quante gjuhë të perëndive. Kësisoj, Zheji na shpërfaq mrekullinë e njëmendtë të rolit parak të shqipes, duke ia rikthyer asaj dinjitetin e një gjuhe mëmë, të nëpërkëmbur deri më sot nga shumë studiues diletantë, apo mosnjohës të gjuhës shqipe.
Heshtja e bukur e të mëdhenjve
Në rrethin e ngushtë të miqve të mi, z. Petro Zheji është një mit, shembulli i asaj që duhet të jemi: një punëtor i heshtur i fjalës, një idealist i madh që qëndron përtej çdo tollovie mediatike, një demiurg, një dijetar i madh që e koncepton dijen si një dhuratë të Zotit, si paqe të thellë shpirtërore e jo si luftë për të dalë mbi të tjerët. Ai nuk përpiqet të dalë mbi të tjerët, por në mënyrë të thjeshtë, të pavërejtshme e sidomos të vetvetishme, ai qëndron në një majë ku askush që i përket kësaj epoke nuk mbërrin. Është përnjëmend rast i rrallë: çdo punë që bëri dhe bën, rezultoi dhe rezulton e shkëlqyer. Nuk kemi asnjë figurë të kulturës, që krahas gjërave të mrekullueshme, të mos ketë bërë edhe gjëra që duhen harruar. Por mund të thuhet me plot gojën: Petro Zheji bën përjashtim.
Por, mjerisht, ai që del nga rreshti, ai që refuzon të jetë ushtar, ai që bën diferencën me të tjerët, ai që bën përjashtim, përfundon të jetë i përjashtuar! I përjashtuar nga përkujdesja dhe vëmendja. Por z. Petro Zheji është njeri i urtë. E të urtët nuk kanë nevojë për përkujdesje dhe vëmendje, sepse përkujdesjen dhe vëmendjen ata nuk i kërkojnë por i blatojnë: i blatojnë për kulturën, për gjuhën, për dijen dhe për rritjen shpirtërore e morale të kombit të tyre. Këta individë nuk janë pasuri, por pasuria e një vendi. Këta individë nuk kanë nevojë për ne, por sa turp që ne nuk kemi nevojë për ta!
Zotërinë tonë të madh, Petro Zhejin, nuk e njoh. Nuk kam folur kurrë me të, nuk e kam takuar kurrë, e madje nuk e kam parë kurrë as si fizionomi. Me gjasë, mund të kem kaluar ndonjëherë pranë tij, dhe më vjen keq nëse nuk e kam ditur që pranë meje po kalon një njeri i madh. E me gjasë, në ato çaste kam qenë duke menduar se njerëzit tanë të mëdhenj janë kaq të pakët, por megjithatë nuk dimë t’i çmojmë. Ata janë të mëdhenj pavarësisht nëse ne arrijmë t’i vëmë re apo jo. Por, nëse përnjëmend duam t’i njohim ata, jemi ne ata që duhet të rriten. Dhe, atëherë, dashuria dhe respekti që do të kishim për njerëz të mëdhenj si Petro Zheji, do të shfaqej si mënyra më e mirë e dashurisë për veten.
Nga Shpëtim Kelmendi,
te njohim o xume te njohim. tere jeten kafeneve duke spiunuar shoket e punes. spiun, plere e sigurimit ke qene.
nuk shkoje te punoje si gjith shoket, e pas punes te kujdeseshe per gruan e familjen.
me bllok ne njeren dore e me kandilin ne tjetren te mbaj mend o jevg muti.
E po mire qe e paske kuptuar me se fundmi Korlesh me zile qe te tuat I kam perpunuar me shume delikatese, sot me viagren ne dispozicion mund te shpie deri ne ekstaze per te riprodhar dhjeresira si ti.
Ngushellimet me te sinqerta per familjaret e te ndjerit Zheji.
Nje verejtje kisha per redaksine, duke respektuar cdo postim, shte shume i ulet postimi i te ashtuquajturi “…”
as emrin s’dua t’ja shkruaj. Turp, Turp, Turp Shqiptaret se kane zakun te tallen me dhimbjen e tjetrit ne kohe morgu. Ky (kjo) individ(e) duhet te beje ADN personale se mos ka ndonje histori tjeter si keto plehra qe ka nxjerre me lart. Mos e ulni nivelin e kesaj gazete z Mero se po lexojme lloj lloj gjepurash te postuara.
Bashkebiseduesit tone XUME,
Me siguri je i bindur qe Petro Zhejin nuk e fyen dot,
as tani, pas ikjes fizike te tij.
Ai u kulturua per veten e tij, por e vrau mendjen edhe per ty,
perderisa edhe ti perdor Shqipen qe ai e pasuroi dhe e lezetoi,
qe ne te merremi vesh permes Fjales Shqipe…
Ti nuk e arrite dot kete, dhe ne e kuptojme qe nuk eshte faji
dhe as pergjegjesia e Petro Zhejit.
Ti mbase ke degjuar dhe na thua se edhe Fan Noli nuk kishte para me te teper,
sic kane bje fjala politikanet e Tiranes,
por kjo nuk e ul dot Nolin, as Hijen e tij te Ndritshme te njeriut sic ishte.
Petro Zheji, edhe ne eshte e vertete ajo histori e sjelle prej teje ne Diten e
Lamtumires, mbetet po ai, se pjesen me te mire te jetes se tij (mbase jo aq me fat material) nuk punoi per para: nuk ja mbush dot mendjen njeriut ti, o Xume,
qe ky njeri paska shfrytezuar dike, kur jane prova te qarta se ai punoi per gjuhen e kombit te vete (qe mjerisht eshte edhe Kombi yt), i pa shperblyer nga askush…
Ti dhe ne te gjithe, do duhej te kujtoheshim ta therrisnim ne Tirane, te ngrinim nje Godine te madhe per te (si per cdo vlere te rralle atdhetare te mnecur) dhe t’ja lehetsonim shqetesimet materiale e ai te merrej me ate qe vetem ai mund ta bente, sic e beri.
Dhe Punet e Tij, te medha e te Pavdekshme, qe te takojne edhe ty, do mbeten.
Per kete duhet te gezohesh edhe ti, dhe ta matesh fjalen, jo vetem per Petro Zhejin, por edhe per ate Shefqet Çelen qe si prind i urte dhe i ndershem qe eshte te keshilloi si bir, ta mbaje gojen…Por fakti qe edhe ate e fyeve, pa e ditur kush ishte, pa e njohur-dhe me beso, eshte se paku po e ndershem dhe dinjitoz dhe i respektuar- se paku sa babai yt…
Historite e tjera, te verteta dhe te paverteta, fatet e njerezve ne ate shoqerine tone, qe ende nuk po del dot ne udhe te Humanizmit dhe respektit te ndersjellte te individeve ne privacine e tyre te shenjte e te bekuar edhe prej Zotit, nuk ia vlen te zihen ne goje.
Kam frike se merija jote nuk do ket lidhje me Atin por me Birin: dhe, me lejo te dyshoj: kam frike se do jesh nga zona ku Artur Zheji ka shfaqur virtytin e trasheguar nga babai i tij: memedhetar dhe patriot, pavarsisht prej politikave qe buburrojne ne zyrat e Tiranes.
Nese eshte keshtu, mund t’i kunderviheshe cdo dite tjeter, dhe mos o Zot: perse pikerisht ne diten e mbetjes pa prindin e Tij, aq te respektuar?!
FILOZOFIT TE LESHIT TE DHISE
Edhe pse je munduar te perdoresh nje gjuhe te moderuar, perseri nuk te kane shpetuar thumbeckat ndaj komenteve te mia, duke treguar jo vetem injorancen tende, por edhe mungesen e te kuptuarit te asaj qe mund te lexosh (siç e shoh me shume veshtiresi) ne gjuhen e Nolit.
Une, ne komentin tim u nisa thjesht nga nje rrugaçeri e shprehur nga Kalifi i Surrelit: “na la nje herudit…” – ishin fjalet e para te tij dhe solla ne mend nje kujtese te gjysme shekulli me pare dhe aq.
Per fatkeqesine tende une Servantesin e kam lexuar ne gjuhen origjinale, ashtu si edhe shume autore te tjere te klasiçizmit te djeshem dhe te sot’tem, ne disa gjuhe te tjera jo shqipe.
Nuk e njoh kete Çelen tend te mrekullueshem, njoha karakterin e tij keqedashes, injorant e jo shqiptar (nuk po shtyhem ta quaj antishqiptar), andaj u perpoqa ti tregoj se nuk duhet te shkele kufirin pertej thanes, qe rritet me shumice andej nga anet ku ai balbeton.
Se ç’lidhje ka puna dhe trashegimia letrare e Petros ne kete mes, te cilen as e njoh (nje mungese e imja qe do korrigjuar ne te ardhmen) vetem ti je ne gjendje ta shtjellosh. E di ti cilin me kujton me kete menyre te xhirimit te fergesave ne tigan: – gjithe ajken e shkaterrimtareve te Shqiperise ne kete çerek shekulli, per te cilet mediton me – per te perdorur gjuhen tende – filozofine e leshit te dhise.
Sot po i marre vesht ca gjera, nuk e dija se Arturi eshte djali i Petros dhe i Besa Imamit artiste e madhe. Po cfare e kane Vera Zhejin? Se edhe ajo me zerin e saje te mrekullueshem kur fliste ne radio televizion! I perjetshem kujtimi i Petro Zhejit, paste token e lehte se jo vetem i gjalle, por dhe pas vdekjes me vepren dhe erudicionin e tij do te jemi krenare!
Ngushellime familjes Zheji per humbjen e nje personaliteti te tille.
Gazeta Tema ke rene ne nivel 0, duke botuar plehra si xumja e kumja. Turp per njerez si Xumja,por me turp per nje organ shtypi qe degjeneroi lirine e fjales, Tema po I peshtiros lexuesit me mungesen e plote te etikes dhe normave qytetare.
NJE ZGJEBE BAJRAM CURRI
qe blen tanga ne Austri! Ja kjo je ty zhyle dallkauke, qe rraportin e pare seksual e bere me Shaqirin apo e ke harruar skandalin e ndodhur brenda kater mureve me qerpiç e bajga lopesh sapo kishe zene ta kruaje nga lezeti.
Edhe viti kur nxore kapoçken per here te pare eshte domethenes “69”. Si duket mutgojengrenja ne çdo forum e gazete online eshte bere per ty ngushullimi i atyre stileve kamasutriane qe me Shaqon i beje me shpirt e dhembe te shtrenguar rreth atij qe nje here e nje kohe te dukej nje cope sallami me ere sperme te gjizuar.
Nena dihet,babai nuk dihet.eshte shprehja vulgare e ndokujt.po kurre e nje femije ta ndiej babai zot,mbas zotit te madherishem ne eksistofte.krenari te shohesh te birin tek sa I perulen para punes se tij.askush sdo ta njihte te ndierin neper rruget apo studiot laramane te televizioneve tona.kta dishepuj njihen kur na lene.nuk eshte shpata,po krahu I rende I skenderbeut.cdo mashkull duhet te kete idhull babain.nje baba I urte,I mire,pafundesisht do ngelet idhulli me I embel per nje femij te de nje.pa pasur privilegjin te isha nxenesi I ketij burri te urte mendje ndritur,do uroja femijet e kujdo qe u perkul para vepres se tij,te desherojne dhe tek prinderit e tyre.burrat e lavdishem,lavdin e kan te urte,te shenjte.u prefsh ne paqe profesor.
SUME PROTOPAPA
mos ma merr për keq se “S”është afër “X”,ta shtypa gabim emrin!!
xume çfar kujton se ke bërë me këtë që ke shkruar??na ke ndriçuar ne apo arturin??apo thjesht ke tradhëtuar një të ashtuquajtur shokun tënd??për zefin e kam fjalën??
ai ma merr mëndja ta ka thënë në mirbesim një gjë të till dhe jo për ta llapur në milet!!sume,ndoshta ti thua se “aktorët kryesorë kanë vdekur” dhe unë mund të ha mut sa të dua!?mund të kesh të drejtë,por prap nëse dikush të beson një të fshehtë duhet ruajtur dhe jo shpërdoruar!!pas vdekjes tënde dh emund ta thuash,por jo më parë!!kjo është një nga rregullat e moralit,por ti mesa duket paske mangësi!!dhe jo vetëm në rregullat e tij,por dhe në psiqikë!!u je përgjigjur të gjithëve me një “vullnet”prej mistreci,adoleshenti hiperaktiv që nuk di të kuptojë gafën që ka bërë,por thjesht do ti mbushë vetes mëndjen se ka të drejtë!!
xume besoj se kur njeriu kur jep këshilla duhet të jetë aq i zgjuar sa ti ketë provuar vet në kurriz,ose thjeshtë ti ketë mësuar nga p¨revoja e tij vetiake!!
shpresoj që dhe ti të kesh bërë testin e atësisë!si për vete dhe për fëmijët e tu!po se pate bërë porvoje një herë!!
nuk kemi nevojë ta dimë përfundimin!!mjafton që ti të jesh i sigurtë,që ti të flësh pa ëndërra të këqija!
je treguar tmerrësisht i ulët!thjesht zorraxhi,laparak,ose më mirë bërllog,si thonë kosovarët!!
shnet e byth të forta,andej nga italia i kanë qef!!
DO VETE NE ROME TE SHOH KOLOSEUN
qe te mos ngelet qejfi e te te veje ne trurthin e thate qe ke t’ja futesh nje pistolete per ti dhene fund vuajtjeve te tangerlinave qe te mbajne me mutngrenje. Edhe dikush tjeter me kujtoi Italine, ja do vete njehere edhe une qe te mos ju ngelet merak. Mbase mund te takoj edhe tet’eme si drejtuese trafiku me bilbil ne b..ythe.
Zanatin e zorraxhiut, paske harruar mutlartesia jote se e keni trashegimi si rrace denbabaden nga stergjyshet tuaja, te fameshmet çengije ne haremin e Tabakeve, aty ku u mbrujten ne boshatisje topesh e thithje palloshesh deri ne ekstaze.
Per ty eshte i kushtueshem testi i DNA-se se do te te duhet te kerkosh avet tuaj ne Serbi, Gjermani, Greqi, Turqi e Itali. Degjome mua, ate qe shkenca nuk mund te te jape me siguri matematike, mer nje pale zare dhe hudhi ne ate tepsine ku mblidhnin haraçet jot’eme e halla jote Meleqe, sumes ops shumes shtoi gjithnje +1, sepse jane plot trembedhjete spermdhuruesit me pagese qe munden te te sjellin ne kete bote te trishte: per ty, tet’moter e tere zorraxheshkat qe mbajne lart emrin e sat’eme e te halles Meleqe, çengija me ne ze ne kohet qe lame pas.
o sume duket që ti nuk ha mut kot!!je i qut,por të vetmen gjë që skuptoj është se e paske lëshuar pa dur fare!
mor debil thua se bumçi u skuq kur të tregoi atë që kishte bërë!!pavarsisht se e ka bërë me dëshirë të tijën dhe besës ai ka pasur burrërinë të skuqet!ta kuptojë se ka futur sqepin në pjatën e botës!!ai me a padashje ka kupuar se ka bërë një gabim,një veprim të pa moralshëm!!
or debil sum protopapa,unë që të flas nuk jam një ëngjëll që të predikon moral,por jam një shqiptar që po i besoi shoku një sekret skabir kurve,si ti,që më bën ta nxjerr!vdekur a gjallë qoftë shoku që ma ka besuar sekretin!!
ndoshta këtu është ndryshimi tim dhe tëndi!!ti s’ha mut kot unë asqë i afrohem atij!!
tashti vazhdo e ha sa të fryhesh!po stë mjaftoi tëndi ec e merr dhe timin!!
KAM MBAJTUR VETEM NJE AMANET
ndryshe nga ti qe tradhetove edhe tet’eme, kur i refeve atij qe ke quajtur gabimisht “babi”, se “sex-machina” mami yt po luante “hapa dullapa, mos shiko nga prapa” me nje burre lakuriq, qe pas shume vitesh e kuptove qe ishte babi yt i vertete.
Ti e kuptove vete, mbase i ndihmuar nga mami-sex-machina, te tjeret nga amanete te mbajtura.
1. Komenti juaj është në pritje.
anticensurë 13 — 16 Mars, 2015 në 12:29 pm
SUME PROTOPAPA
mos ma merr për keq se “S”është afër “X”,ta shtypa gabim emrin!!
xume çfar kujton se ke bërë me këtë që ke shkruar??na ke ndriçuar ne apo arturin??apo thjesht ke tradhëtuar një të ashtuquajtur shokun tënd??për zefin e kam fjalën??
ai ma merr mëndja ta ka thënë në mirbesim një gjë të till dhe jo për ta llapur në milet!!sume,ndoshta ti thua se “aktorët kryesorë kanë vdekur” dhe unë mund të ha mut sa të dua!?mund të kesh të drejtë,por prap nëse dikush të beson një të fshehtë duhet ruajtur dhe jo shpërdoruar!!pas vdekjes tënde dh emund ta thuash,por jo më parë!!kjo është një nga rregullat e moralit,por ti mesa duket paske mangësi!!dhe jo vetëm në rregullat e tij,por dhe në psiqikë!!u je përgjigjur të gjithëve me një “vullnet”prej mistreci,adoleshenti hiperaktiv që nuk di të kuptojë gafën që ka bërë,por thjesht do ti mbushë vetes mëndjen se ka të drejtë!!
xume besoj se kur njeriu kur jep këshilla duhet të jetë aq i zgjuar sa ti ketë provuar vet në kurriz,ose thjeshtë ti ketë mësuar nga p¨revoja e tij vetiake!!
shpresoj që dhe ti të kesh bërë testin e atësisë!si për vete dhe për fëmijët e tu!po se pate bërë porvoje një herë!!
nuk kemi nevojë ta dimë përfundimin!!mjafton që ti të jesh i sigurtë,që ti të flësh pa ëndërra të këqija!
je treguar tmerrësisht i ulët!thjesht zorraxhi,laparak,ose më mirë bërllog,si thonë kosovarët!!
shnet e byth të forta,andej nga italia i kanë qef!!
Përgjigjjuni
ky debil sumë protopapa është shëmbulli tipik i njeriu,po themi,që pasi ka lëshuar gomarllëkun e radhës dhe të tjerët ja kujtojnë,përpiqet ta arsyetojë me idiotësi!!
këtu mund të shihet se sa të degjeneron edoizmi!!
është për tu çuditur se deri ku të çon egoizmi!!
ku të çon “krenaria”e sëmurë!egoizmi patollogjik!!
shkrimi i parë i tij përveç ndyrësisë të prerjes në besë të një shoku,ai thot se e ka pas shok zefin,është i shkruar nga një njeri që i funksionon truri në gjëndje normale!!i shkruar në rregull e mirë gramatikisht!pasi fillojnë kritikat e para,shikojmë një ndryshim total,nga pusht normal,në një skizofren në krizë ilaçesh!!
dikush më lart thotë përse mero lejon shkrime të tilla!?
asnjë gjë të keqe ska!!njihet qënja njerzore në të gjithë aspektet!!vështirë që ti thuash qënje njerzore sumë protopapës por ja që është i regjistruar si i tillë në gjëndjen civile!!pavarsisht se është një ndyrësirë,po ta shtypësh me makinë e paguan për gjeni!!gjyqin ta bëjnë njëlloj si me pas shtp ajnshtainin!!
ndonjëherë kjo është një mangësi për ligjet e drejtësisë!!
por si i thonë drejtësia e njëjtë për të gjithë!!
Sume Protopapa
si gore e qelbur
nuk i pushon llapa
plak i shemtuar
spiun i diplomuar
Sum-ja do kapur
me thuper do rrahur
ta rrahim mu ne trotuar
kte qen te zgjebosur
qe quhet ZAGAR
Sume spiuni na thuaj
kush ta vuni
Petro apo Turi
qe t’paska ikur truri
Inat te madhe ke
o Sume legeni
po s’eshte faji jone
qe je ti BIR QENI
Sali babain e urren gjithe Shqiperia
se te beri ty o sume ligesia .
Me respekt per SUME GOJEHALEN !!! I dedikohet kjo poezi nga mbare komentuesit e Temes !!!
Nuk ka nevoje per replike nga ana e SUMES SE QELBUR .