Te fundit
Që fëmijët e djalit tim fjalën tranzicion ta gjejnë vetëm në librat e historisë
24 Prill 2015, 19:23Blog
TEMA
Nga Mimi Kodheli*
E kujtoj Tiranën e para 25 viteve, e zhytur e gjitha në atmosferën e heqjes së pistoletave nga brezat e punonjësve të policisë dhe krekosjen e tyre me shkopinjtë e dhunshëm tëgomës. Vizita e pritshme e Sekretarit të Përgjithshëm të OKB në Shqipëri nëmes-majin 1990 duhej shoqëruar me pamje sa më pak represive e totalitare. E për këtë arsye, në fillim të atij maji të largët, u ndryshua legjislacioni penal me heqjen e nenit të tradhtisë ndaj atdheut.
Por “izaurat”, furgonët famëkeq të policisë, gjithsesi lëviznin kudo nëpër Tiranë për të ndaluar, rrahur e mbajtur nën mbikëqyrje të gjithë tëpadëshiruarit e regjimit. E duket se fraza e diplomatit peruvian Perez de Kuelar, se “është për t’u vlerësuar evoluimi hap pas hapi i Shqipërisë”, është shndërruar në lajt-motivin e këtyre 25 viteve demokraci e tranzicion për vendin tonë.
Sepse neve na është vlerësuar gjithnjë evoluimi, por rezultatet varet se nga cili kënd i shohim. Kemi bërë shumë e kemi dalë jashtë natyrës sonë për të mirën e shoqërisë dhe vendit? Apo e kemi nisur nga hiçi dhe sado pak të kemi bërë, gjithsesi do të kishte ndryshim? Nuk mendoj se ndonjëri prej nesh këtu hyn në radhët e pesimistëve, por jemi të gjithë të aftë të analizojmë me skepticizmin e nevojshëm atë që është arritur, apo nuk është arritur në këtë çerek shekulli.
Unë jam financiere në profesion dhe nuk marr përsipër për asnjë moment të bëj historianen apo gjykuesen. Ne të shifrave e kemi më racional mendimin, jemi në gjendje tëkuptojmë instinktivisht trendet pozitive apo negative të përparimit tënjë shoqërie.
Është bërë shumë, pa fund shumë. Por krahasuar me kë dhe me cfarë? A mundet që vendi më i izoluar në Europë, më i varfri, më i prapambeturi teknologjikisht, të barabitet minimalisht me fqinjët tanë direktë? A mund të superohen dekada të tëra paranoje totalitare brenda pak viteve?
Megjithëse Shqipëria duhet marrë si një shembull më shumë se pozitiv në rajon, pasi në një panoramë të përgjithshme, vendi ynë ka dalë nga krizat e viteve ’90, me një nivel të rafinuar demokracie, i paprekur nga konfliktet etnike, nacionaliste apo fetare, gjatë tranzicionit të gjatë nëpër të cilin Shqipëria kalon, kemi parë që disa sisteme, në vend që të ngriheshin duke funksionuar sipas një modeli perëndimor, ose degraduan rëndë ose u karaketerizuan nga një kalbëzim sistematik, akoma pa u ndërtuar mirë.
Me sisteme si ai i drejtësisë apo i shtetit të së drejtës, me trashëgiminë kulturore apo pasuritë tona nën e mbi tokë, jo vetem që u abuzua, por kjo u justifikua si një gjë e bërë në emër të tranzicionit, të shkeljes në rrugë të paditur e shpesh herë në emër të disa fjalëve inflacioniste si demokraci, popull, liri etj.
Cdo njeri prej nesh duhet të marrë pjesën e vet të përgjegjësisë dhe pjesën e vet të detyrimeve. Të asaj që shkoi dhe të asaj që vjen. Shqipëria nuk ka rrugë tjetër vec asaj të të bërit shtet, të largimit një orë e më parë nga rruga e gjatë e tranzicionit, për t’u bërë një vend i drejtë, normal, i begatë e i mirëqënë dhe po ashtu i sigurtë.
Në këtë frymë reforma vazhdon të mbetet një fjalë kyce, pa të cilën nuk do mund të shkojmë shumë larg. Por të mos harrojmë se një reformë e shtyrë në kohë bën më dëm se një reformë e pa nisur. Pasi cdo gjë që i lemë pasardhësit dhe shoqërisë është një akumulim që kërkon kosto gjithmonë e më të larta.
Amullia dhe rrezultatet modeste tëreformave në këto vite mendoj se i bënë shqiptarët më shumë të ndërgjegjshëm në kërkesën e tyre për reforma reale packa se të dhimshme. Tranzicioni i pa fund shoqëruar me njëlëngatë të gjatë nuk po zgjidhte dhe nuk do të mund të zgjidhte thuajse asnjë prej problemve tona. Por shoqëria jonë ka ndjeshmërinë dhe zgjuarsinë e mjaftueshme, për t’i kuptuar vendimet e drejta.
Theksoj gjithashtu se në gjithë këtë cirk dhe kaos të tranzicionit dhe demokratizimit të Shqipërisë, lidhja shpirtërore me Europën ka qenë absolutisht e pacënuar. Perëndimi është pare si ideal, shembull, model dhe synim. Kuptohet që kaq nuk ka mjaftuar, për sa kohë që ne jemi këtu ku jemi dhe ndoshta, po të kishim bërë zgjedhje më të mira gjatë këtij çerek shekulli, do të ishim më mirë e më të zhvilluar.
Në fakt, shpesh herë pranohet lehtësisht se krizat ekonomike, ideologjike dhe shoqërore, i shtyjnë njerëzit drejt ideologjive apo veprimeve të ekstremit. Por ne shqiptarët, megjithëse eksperimentuam shumë politikisht, asnjëherë nuk u dhamë të drejtëpërfaqësimi ekstremeve. Dhe kjo është një vlerë të cilën duhet ta mbajmë fort afër vetes madje ta ruajmë dhe zhvillojmë.
Do të doja të ndalesha pak edhe në të mirat e të këqijat e lëvizjeve migratore të shqiptarëve, brenda dhe jashtë vendit, si procese thelbësisht të lira, por për fat të keq të ndikuara nga kushtet e vështira ekonomike të shoqërisë.
Nëse deri para 25 vjetësh, lëvizja brenda vendit ishte e kontrolluar, kurse jashtë ishte e pamundur, në 1991 gjithcka iu la në dorë rrëmujës që akoma na karakterizon. Dhe të gjithë të lëvizurit, ndihmuan ekonomikisht familjet që kishin lënëpas. Nga veriu në jug. Një trend gjithëpërfshirës dhe human deri nëdetaje.
Sot, ky fenomen po bëhet shqetësues, pasi lëvizja e lirë e njerëzve nuk presupozon qëndrimin me synim jetesën në vendet e Europës perëndimore. Por më lejoni të bëhem pak kontroverse dhe të vë në dukje faktin se drejt cilit rajon synojnë instinktivisht shqiptarët (?) Shqiptarët që kërkojnë Perëndimin, megjithë shqetësimin e madh që krijojnë, janë një shembull shumë më i mirë se ai grusht njerëzish që shkojnë drejt lindjes fanatike fundamentaliste.
Unë mendoj se shprehja e ish-sekretarit të përgjithshëm të OKB, qëvlerësonte evoluimin hap pas hapi tëShqipërisë, përvec kujdesit diplomatik të kohës dhe kontekstit të thënë ndaj personave të një prej diktaturave më të egra, nuk mjafton.
Im bir ka lindur, është rritur dhe bërë burrë duke ndjerë, perceptuar e dëgjuar fjalën tranzicion.
Detyrimi ynë si pushtetarë sot ështëtë flasim me gjuhën e rezultateve, për ta bërë Shqipërinë një vend të aftë që të shfrytëzojë zotësitë e veta dhe t’i transformojë ato, në histori suksesi ekonomik dhe shoqëror, me qëllim që fëmijët e djalit tim fjalën tranzicion ta gjejnë vetëm në librat e historisë.
*Fjala e mbajtur nga ministrja Kodheli ne konferencen shkencore nderkombetare “Transformimi i madh; 25 vjet pervoja shqiptare e tranzicionit dhe demokratizimit”.
24 komente në “Që fëmijët e djalit tim fjalën tranzicion ta gjejnë vetëm në librat e historisë”
Lini një Përgjigje
Lini një Përgjigje
Më të lexuarat
24 oret e fundit
Javen e fundit
Blog Tema
“Financierja” Mimi e pska parashikuar dajen nga tranzitcioni,pas 6 vjetesh !
Po citoj te famshmin dhe te paharruarin Jovan Bregu :Ah Mimi,Mimi,bojaxhi,bojaxhi por i dhenka pompes per mbrekulli !
Hartim i bukur !
A ka me ekstremist se partia jote qe ka ndertuar nje shtet policor, me te eger se shteti Enver Hoxhes, duke arritur deri ne burgosjen per faturat e energjise, a e kuptoni se jeni aventurjer? Keni thelluar korrupsionin shume here me shume se ne kohen e Sali Berishes, keni thelluar varferine ne familjet shqiptare dhe po tentoni te rilindni bllokun e kuq te komunizmit ne forma te reja e permbajtje te njejte, duke i detyruar shqiptaret te shperngulen masivisht per shkak te politikes se papergjegjshme qe ju ndiqni e te klanit qe po ndertoni me shpejtesi kunder interesave te qytetareve.Ishit nje mashtrim i madh, ka ardhur koha qe Ilir Meta duhet te dale nga ky kualicion i papergjegjshem.
A me qesh a me vajtuar?
Nuk u dhame te drejte perfasimi te extremeve? Tash cka eshte extrémité per zoje se extrême jemi ne cdo gje:ne moskthimin e prônés tek pro ari,ne mosshperblimin e viteve te burgut per te burgosurit edhe pas 25 vjet,ne exodin e nje te terres se popullates,nje extrémité qe asnje vend n’evrope nuk ka perjetuar as ne kohe lufte! Ne jetegjatesine e dinauzoreve ne politik jemi extrem,ne mosperfasimin e popullit ne instancat jemi extrem, me ligjet qe mohojne perfasim réale jemi extrem,me millioneret ne ku vendi jemi extrem,me fudullekun e politikaneve jemi extrem,me dhunen jemi extrem,me te vdekurit ne rruge jemi extrem,me universitetet jemi extrem’me çmimin e cdo gje jemi extrem!
Po zoja nuk i sheh gjithe keto se ende kerkon extremin aty ku nuk eshte e nuk e kerkon aty ku te plans dyte!
Pfff sa debila kishte pas ur ky vend bre,ne cdo aspekt!
Tani qe u pasuruat edhe ju si ata te tjeret, pas zhvatjes intensive te pasurise se ketij populli, u sulet te vini shtetin ligjor me fakir fukarenjte, me te vobektit. Turp e faqja e zeze. Nuk jua dhame voten per kete, plehra te pashpirt. Jua dhame te vini drejtesine me hajdutet e medhenj, me ata qe shkaterruan gjithcka ne kete vend, te vinit drejtesi me ata qe sa ishit ne opozite, ulerinit nate e dite per te paberat e tyre… Tani shtrengoni duart me ta, qeshni e gajaseni.. domosdo, jeni kolege… Vodhen ata dhe tani eshte rradha juaj… Me rradhe kjo pune. Per kete Keni rene dakort ne heshtje. Beni ndonjehere zhurme per ne popullin, sa per te na mbajtur te karikuar dhe pastaj vazhdoni si me pare. Dhe sa per te te sqaruar moj zonje. Ky vend nuk doli hic i varfer nga ai sistem pasi kishte pasuri gjigande per te cilat punuan si skllever dy gjenerata. I copetuat dhe i shkaterruat te gjitha. Keni 25 vjet qe vidhni ate pasurine qe u vu ne ato vite. Turp! Mos dilni me te kerkoni voten. Vote e bardhe kesaj rradhe! Ju meritoni tju kapim te gjitheve per zhelesh, dhe tju hedhim ne det. Sepse, ju, politikanet e rraces tuaj jeni armiqte me te medhenj te ketij vendi, dhe te ardhmes se femijeve tane. Njerez pa skrupull. Turp te keni!
Shkaterrimi total i SHQIPERISE tere keto 25 Vjet, ka vetem nje emer, sali ram sheqere berisha. Ky Perbindesh ishte fatkeqesia e keije vendi.
Jo patriot,opozita eshte po Kaq fajtore se ne cdo rast ka bashkpunuar ne kete shkaterim,sic po vazhdon prape!ndonji ligj te berishes qe u ndryshuar déri tash?…
Po Lili!! Eshte e vertete, si pozita ashtu edhe opozita kane kontribuar njesoj ne shkaterrim dhe vjedhje. Psh pse opozita e sotme nuk leshoi ze per shkaterimet dhe vjedhjet e Bankers Petroleum?? Sepse ka qene edhe ajo perfituese e njejte kur ishte ne pushtet!! Si rrjedhoje, na del se ata kur zihen nuk zihen per te miret e popullit qe i ka zgjedhur por zihet se kush ta kete rradhen per te vjedhur….
O pika qe ste bie moj mrika… kur del edhe ti e na ben filozofi…po kujt I ankohesh per gjendjen famekeqe te shqiptareve…ter Kohen ke qene dhe je ne pushtet … aky popull qe nuk I paska te sosur durimi…
ti nuk je kontroverse si kerkon te vetquhesh …por ti je perverse sepse kerkon tju hedhesh hi ne sy shqiptareve per te mbuluar valet e pa ndalura te largimit… dhe e ben kete duke thene se po largohen drejt perendimit e jo drejt lindjes.
Shqiptaret po braktisin atdheun e tyre jo nga dashuria per perendimin por per te gjetur qetesine ,,sigurine,,dhe dinjitetin njerezor qe ju pushtetaret e rilindjes po jua mohoni dita-dites.
Nje hartim mesatar dhe asgje tjeter nga njera prej perfaqsueset e Rilindjes qe s ka qene vecse njehipokrizi.A vdes hipokrizia dhe e paqena?Kursesi.Ndaj dhe s ka funeral.Perderisa keta jane kthyer ne shkaterrimin e monumenteve te gjalla te kultures europiane(pushojne nga puna te rinjte e kthyer me deshire me diploma te shkelqyera europiane, si mund te mendojme se po integrohemi ne Europe.A mund ta bejne keta me nje ministre cupuline.Talebanet afgan shkaterruan monumentet e trashegimise mijravjecare te tyre, talebanet shqiptare po shkaterrojne monumentet e gjalla europiane qe u vine ketu pa shpenzuar as nje qindarke.C far te mendojme ketu per popullin e thjeshte? TYrastat ne kurriz dhe rrugeve te botes.
Ku keni mesuar me shkrujt, se per te kuptuar cfar esht shkrujt nuk ka shanc per asnjerin nga ju komentuesit e luges se corbes se prishur…, gjakprishur te felliqur
Ne shkollen alla albanistani!
Sinqerisht qe pata nje shtys per ta lexuar prej faktit surpriz mbas shum thashetheme qe e tregonin si te pa afte dhe si per ta rezuar kte pershtypje me shpres te gabuar i hyra reshtave te remujshem ku ju afrova gjysmes dhe ….nuk munda me. Nuk kuptoj pse ca njerez kur e dine fare mire se c’jane dun me u diskreditu me dashje
Sa shakatore qenka zonja ne fjale.
Me kot lodheni Ju komentuesit militante te SHQUP_it, se zonja Kodheli ka nivel te lavderueshem per te dhene leksione Universitare se ka shkollim si brenda dhe jashte shtetit deri dhe doktorature. Ajo eshte e perqyera e Amerikaneve dhe MJAFTON kjo per te gjitha. Se dihet qe Amerikanet nuk te duan po nuk qe i zoti dhe korrekt.
Sa e ke djalin ti Mimi? Se me sa duket e paske denuar me vdekje kete brezin tone ti zotrote?
Djemt e djemve te djalit tend do te jene akoma duke e degjuar fjalen transicion
Ministria me e deshtuar e “Rilindjes”, nuk ka kaluar asnje reforme apo nisme ligjore, Ministria e vetme ne Qeveri, qe pathuajse te gjitha nismat ligjore – reformat, ja ka hedhur poshte jo vetem Presidenti, por Gjykata Kushtetuese. Dhe PSE!. Kjo eshte injorante, e verber, cinike, meskine, e paafte pa kufi, po mire moj Mrik, partia PS ka nje grup elitar Konstitucionalistesh, para se ti dergosh ato pacavuret e tua, nuk ke kohe ti korrogjish apo legalizosh tek ky grup, si hap orintuesish, kur e di qe ata juriste qe ke mbajtur aty, i kishte edhe paraardhesi tuaj. Kaq injorante je moj cuc. Sa per ndershmerine tende, mos fol se bie aq ere, sa nuk justifikohesh do qe je me “periodat”, e ke ritur shume normen, mashtrimin e ke ligjeruar, zhvatjen e ke kamuflluar me procedure, injorancen e ke kanalizuar e bunkerizuar, eliten e ke shpartalluar (Neveri i fuste ne burg, kurse ti i ke lene pa buken e librit), ke graduar servilizmin, spiunllekun, ryshfetin, thiken pas shpine, eresiren, krimin (duke i ditur qe i ke kapur ne te kaluaren e tyre), hajdutllekun, batakshinje. Si ka mundesi qe nuk ke sy dhe vesh te shikosh dhe degjosh jehonen, jo vetem te atyre cfar ke then, por dhe ato qe thuhen, se je, si asnje Minister tjeter “totalish e rezuar pertok, e zhveshur lakuriq, sa askush nuk ti hedh syte” sepse ske asnje terheqje, joshje, arome, gusto. As buzeqeshja jote nuk ka vlere sepse je ekstrem cinike, e poshter ne gen. Largohu sa me pare se shpetove njehere nga qente e dhjetori qe bridhnin neper rruget e Ministrise, sepse tani eshte dhe koha e nderzimit dhe po te hengren ska vaksine te te rigjeneroj. Largohu se solle shume varferi, padrejtesi, amoralitet, orgji, hajdutllek ekstren, ska leter higjenike te te pastroj. Ke marre rruget e Tiranes pa asnje ide, orientim, vizion. Thjesht ke “ikur per lesh rrude”, meqenese ka dale koha e leshit. Ime ndyresire se dhe banja e re nuk te pastron dot.
Nuk kini as turp , as cipe . Populli po iken nga Shqiperia sepse ka humbur SHPRESEN ( shpresa vdes e fundit) dhe ju me urdher te Kryetarit psikopat na shkruani artikuj .
Qofshi te mallkuar .
ohu!
ala me kohen e Dulles po merreni ju si ekskjuz!!
gjermanija u shkatrru fare ne 45 en dhe ishte me keq se shqipnija e dull kamunizmit,por per dy dekada e mori veten dhe u ngrit mbi fqinjet. kurse shqipnija ka dy dekada e gjys dhe me gjith ate ndihm te botes,gjith ajo pare e droges dhe kurvave,dhe s po bohet qe spo bohet.
esht dicka tjeter
esht geni shqiptar i mosberjes.
nuk ka faj as dulla,as komunizmi,as bota tash. fajin e kan vet shqiptarqiqt!
ata nuk dijn dhe nuk duan te bejn shtet sepse te besh shtet do te thot te shtrosh kurrizin ne pun per me e mbajt,per me e zhvillu,per me e perparu,per me e kriju,per me e trashgu.
por shqiptarqiqt dembela nuk duan te punojn,kshtuqe s duan te bejn shtet. bota le te na e bej shtetin ne,thon shqiptarqiqt,dhe le te na e mbaje dhe le te na e zhvilloje shtetin dhe le te na e mbroje. ne duam vec me rrojt rrumpall,turizem 24 or non stop,java shtat e ne tet,13 muaj ne vit e so on…
shqiptarqiqt,si dobica historiko gjenetik qe jan,historikisht e kan dredh dhe perdredh sumen me t gjith te huajt e fuqishem dhe me fete e religjionet e tyre,dhe gjenetikisht dihet sesa te suksesshem jan si individe ne shtetet e fuqishme nen hyqmin dhe ligjin atje.
shqipnija do bohet kur ti vij veza n byth shqiptarqiqve,kur ta ndjejn nga halli se s kan nga ja mbajn me,kur bota tja ler pergjegjsit e veta ti marrin ata persiper e jo bota,kur amerika te shofi hesapin e vet ,si ai burri qe merret vec me gruan e tij e o te palloj grat e botes,kur shqiptarqiqt te ndjehen te vetem pra ,atehere ata do fillojn serjozisht me bo shtet. atehere ata do sillen si gjith bota e qytetnume me shtetin e tyre,atehere ata do ta shofin shqipnin si shtpi te perbashket dhe s do ta demtojn vjedhin shemtojn shesin shkatrrojn perdhunojn degjenerojn …. turpnojn me ate….
athere do lind shqipnija sepse do kemi ndergjegje kombtare..
por qe te ndodh ajo duhet qe shqipnija te mos mbahet me shiringa serumi nderkombtar.
duhet qe shqiptarqiqt te mos perkedhelen nga perndimi e amerika,por te denohan per cdo shkelje ligjore qoft edhe pun te zez ne perndim.
sepse kur dikush punon ne t zez ne gjermani dhe merr me shum sesa rroga e presidentit ne shqipni,atehere s ka shqiptar tjeter qe shtrohet ne pun ne shqipni,per pak lek.
por nese bota nuk lejon “kapercime akrobatike” alla shqiptarce ,si bicim “un po ja fus nja gjasht muj pun t zezne europ dhe mor sa dhjet vjet rrog ne shqini” duke demoralizu kshtu ata qe kan len lesht e kokes me studime e diplloma,atehere nuk do ket shqiptar qe te lidhet me shqipnin.
sepse shqiptarqiqt duan te rrojn ne perndim,duan rrogat atje kushtet e jeteses atje,por duan te vijn ne shqipni vec per hollidej por jo me jetu e punu.
e si u boka shteti kshtu?!
por qe t bojsh shtet duhet me pas burrni dhe shqiptart s jan burra por buburreca,qe fryhen si tullumbaca dhe kur cpohen pellcasin…
kaq.,/.;’
shoket e djalit tend po marrin rugen e emigracionit ne vitin 2015 se skane as buke as shprese..te pakten mos bej hipokriten
Mimimu, Mimima,
e ka kush e ka,
Mimit une jam kam pa,
te parrujt e te pala.
Kjo zonja pervec se eshte shume medioker nga ana intelektuale nuk dhe asnje lidhje me institucionin qe drejton e aq me pak me politiken.
Ikni zhdukuni te dyja palet se u bête te neveritshem, po ja kaloni dhe Enverit me ndenjjen ne kolltukun e pushtetit, sa per popullin as qe doni tja dini e as per femijet tuaj qe jane mesuar tju shohin juve qe e keni kaluar edhe europen. Duhej te ishit me afer popullit me te ardhurat e benefitet tuaja qe te ishim afruar edhe ne me europen, po ju e shihni vendin me syzet tuaja firmato dhe sigurisht qe nga fuoristrada duket shume bukur. Ktheni gjithe pasurite qe ja vodhet ketij vendi e ndajini edhe me shqiptaret e tjere qe nuk merren me politike ,vetem kur te jetojne si njerez ne vendin e tyre , atehere nuk do ikin nga vendi shqiptaret ne mase, perndryshe rrini ju me femijet tuaj.
Mimi Kodhelin kam pasur rastin t’a njoh ne auditoret e fakultetit, si bashke-studente. Fatkeqesisht vertete mediokre, me nje deshire te patundur per t’u dukur, por fatkeqesiht me rezultate shume modeste. Kjo gje, shpesh, ne syte e studenteve te tjere (qe coc dinin me shume se ajo) e bente dhe qesharake. Por ishte e shoqerueshme dhe kishte nje lloj popullariteti qe ia jepte edhe mosha (ishte goxha vite me e madhe se mesatarja e studenteve te tjere MBA). Ishte ne suprize shume e madhe per mua kur e pashe ne pozicione te larta publike.. vazhdon te jete nje suprize… Megjithate, i di Partia keto pune… me duket sikur me shume e promovojne nje grup njerezish nga qeveria, sepse u duhet si figure tay. Per te tjerat, degjojini intervistat e shihni e shkruani….