Kur Papa Françesku do të kanonizojë të dielën Nënë Terezën, heroinën e të varfërve të Kalkutës, ora e krenarisë do të bjerë në Shqipëri dhe Maqedoni, dy vendet fqinje të Ballkanit që konkurrojnë ashpër kujtimin e shenjtores.
Një betejë pas të cilës janë të fshehura keq rivalitetet ektnike dhe të identitetit mes shqiptarëve dhe sllavëve të këtij rajoni ku është lindur nënë Tereza.
Një vend me shumicë myslimane, Shqipëria i ka vënë emrin e Nënë Terezës aeroportit ndërkombëtar, sptialit më të madh në vend dhe një sheshi në qendër të Tiraës.
Një statujë e saj dominon liqenin e Orhit që e ndan vendin nga Maqedonia, jo shumë larg nga pika kufitare.
Në Maqedoni, vende kryesisht ortodokse me pakicë të fortë shqiptare, një autostradë dhe një spital mbajnë emrin e misionares, ndërsa vendi i Shkupit, ku ajo u pagëzua është shndërruar në “Shtëpinë e Kujtesës së Nënë Terezës” dhe vizitohet nga rreth 500 njerëz në ditë.
Nënë Tereza, para së gjithash mund të ketë origjinë otomane
Anjeze Gonxhe Bojaxhiu ka lindur 26 gusht 1910 në Üsküb, qytet multikulturor i Perandorisë Osmane, do të bëhej më vonë Shkup. Nëna e saj ishte një shqiptare, familja e të cilës vinte nga Kosova.
Për babain e saj, i cili vdiq kur ajo ishte një fëmijë, debati është më delikat: për shqiptarët, ajo është pa diskutim e tyre; në Maqedoni, disa argumentojnë se ajo ishte vllehe, popull sllav ortodoks në Ballkan.
“Nënë Tereza ka lindur në Shkup, por nuk është deklaruar asnjëherë si maqedonase”, thotë historiani shqiptar Moikom Zeqo. Ajo “ka folur gjithmonë për origjinën e saj shqiptare dhe misionin e saj universal”, këmbëngul ai.
Maqedonasit preferojnë t’i referohen vendit ku ajo ka lindur: “Ne do t’i referohemi si një ” Skopjanka ”, një qytetare e Shkupit”, sepse ne e dimë se është e jona,” është reagimi i Valentina Bozhinovska, Drejtore e Komisionit Kombëtar të Komuniteteve Fetare të Maqedonisë.
Vendlindjen, Nënë Tereza e la atë në fund të 1920 për t’u vendosur në një abaci në Irlandë, para se të marrë rrugën për në Indi në vitin 1929. Një luftë botërore, krijimin dhe rënia e Jugosllavisënë konfliktet e viteve 1990, e kanë transformuar Ballkanin.
E ndaluar nga komunistët
Nëna dhe motra e saj u zhvendosën në Tiranë në vitin 1930, por Nënë Tereza nuk u lejuar të vërë këmbë në tokën shqiptare nën diktaturën komuniste të Enver Hoxhës.
Vetëm në 1989, katër vjet pas vdekjes së tiranit dhe një vit para rënies së komunizmit, ajo mundi të vizitonte varrin e familjes dhe të shitje shtëpinë e tyre.
Zajmi Genc, 78 vjec, jeton ende atje. Ai kujton letrat plot dashuri që misionarja i dërgonte nënës së saj dhe thotë se ajo kurrë nuk i harroi rrënjët e saj shqiptare. Për të, “është e papranueshme që Maqedonia e sheh Nënë Terezën si një simbol kombëtar.”
“Njerëzi e famshëm i përkasin gjithë njerëzimit, por ata gjithashtu kanë rrënjët e tyre, një komb pas të cilit ata janë lidhur nga gjaku” i tha AFP-së shkrimtari shqiptar Ismail Kadare.
Në sytë e Maja Vaneska, një maqedonase 28 vjec “ajo ka lindur këtu, është rritur këtu, ka jetuar këtu, ka luajtur me miqtë e saj këtu ku ne jemi”. Që ajo është nga Shkupi, ky është fakt”.
Festimet në Maqedoni
Festime janë planifikuar në Maqedoni në ditën e shënjtërimit, me një meshë më 11 shtator me një të dërguar papnor. Banka qendrore do të nxjerrë një monedhë me fytyrën e saj në këtë vend, të cilin Nënë Tereza e ka vizituar shkurtimisht katër herë para vdekjes së saj në vitin 1997.
Për Valentina Bozhinovska, feja është një simbol i “unifikimit kulturor” në këtë vend me një të katërtën e popullsisë shqiptare, që rregullisht ankohen se monumentet në nder të Nënë Terezës janë shënuar me mbishkrime në gjuhën maqedonase dhe angleze, por jo në gjuhën e tyre. Në vitin 2003, një debat lindi një dhuratë nga Shkupi iu dha Romës, një statujë me gërma cirilike, në të cilën shkruhej “Bijë e Maqedonisë”.
Qytetare e botës
Por çfarë thoshte Nënë Tereza? “Me gjak jam shqiptare. Me nënshtetësi, indiane. Nga besimi jam murgeshë katolike. Nga thirrja i përkas botës. Me zemër i përkas plotësisht Zemrës së Krishtit” shkruante ajo që përshkruhet edhe si qytetare e Shkupit.
Kur Shqipëria kërkoi eshtrat e saj, Delhi iu përgjigj që misionarja “po prehet në vendin e saj, në tokën e saj”.
Polemikat e trishtojnë drejtoren e memorialit të Shkupit, Renata Kutera Zdravkovska “Unë me të vërtetë mendoj se asaj do t’i vinte keq për këtë lloj debati”.
Përgatiti Lapsi.al
Ajo e ka embrin Gonxhe Bojaxhi keshtu qe ajo nuk eshte slave se nuk ka fjale ne gjuhen sllave as Gonxhe dhe as Bojaxhi ,dhe kam pyetur Maqedonas c’fare kuptoni me fjalen Gonxhe apo Bojaxhi thot nuk e di.Prandaj duhet ta mbyllin gojen mos ta bejne si greket me camin Kollokotroni.
Çfare konkurence ka kur Nena e mrekullueshme Tereze e ka shprehur vete me fjalet:
“Nga gjaku jam shqiptare, nenshtetesia indiane, feja katolike dhe zemra ime i takon Jezu Krishtit”
Ka ndonje gje qe nuk shkon?E ka thene vete Nene Tereza!Sllavet “maqedonas” te grijne sallate sa te duan.Puna e tyre!
Vllehet sjane sllave. Mund ta kishte mbyll ktu artikullin.
Sllavo-“Maqedonet”,s’kane as heronj dhe as shenjtore e tyre;ata po ja marrin shqiptareve dhe po mundohen qe ti bejne se gjoja jane te tyret! A nuk e kane”vjedhur”,Filipin e II’te? Aleksandrin e Madh(qe kur kane jetuar ata mbreterMaqedone treqind e kusur vjete para krishtit,sllaveve nuk I ishte degjuar as name dhe as nishani)dhe shume te tjere,kur e shohin se shqiptaret jane ala ne”gjume”dhe historianet shqiptare(disa prej tyre)e kane shitur”B….”e tyre shume lire tek armiqte e shqiptareve qe na rrethojne?! Nene Tereza e ka deklaruar me se nje here,e ajo kish GJAK Arberor. “Zravkovskave”i themi se,Nene Teresa ka lindur ne Shkup dhe se shkupi ishte dhe eshte nje qytet shqiptar dhe jo sllav.Shkupi ka qene I banuar me shqiptare qe ne krye te eres.
NJe njeri qe eshte betuar te mos flasi shqip gjithe jeten nuk ka se si ti thote vetes SHQIPETAR , po nuk e ditet informohuni.
O idiot, o gomar, jane fjalet e Nene Terezes dhe ajo e ka ditur shume mire se çfare eshte rrenja, gjaku e jo si ju qe jeni ca mbeturina qe nuk dini akoma se çjeni dhe vini ketu duke vjellur mllefin e kompleksitetit tuaj. Nene Tereza, Gonxhe Bojaxhiu e ka thene vete dhe ky eshte nje fakt qe nuk mund te mohohet, eshte nxjerre ne te gjitha lajmet e botes:”Nga gjaku jam shqiptare” keshtu qe ju vazhdoni te hani mutin tuaj e ju befte mire!
e cfar rendsije ka se cfar etnije apo kombsije ka Ajo?
rendesi ka se ku vlersohet!
ai komb qe merr dhe zhvillon vlerat e Mother Tereza,ai komb behet pasuesi I saj,dhe rrjedhimisht kemi lidhjen shkak-pasoj,dje – sot,pra kemi perkatesine.
e cfar vlerash ka kombi shqiptar,pervecse ka mijra vjet mu permidis qytetnimeve me te shkelqyera,dhe ai nuk ben qe s ben dot shtet te qytetnu,por ngeli duke marr borxhe nga te huajt,edhe per me bo shtet,se per me honger buk,po se po,.
sepse te besh shtet,duhet me pas njerez shtetberes,njeres me vlerat e Gonxhe Bojaxhiut.
shqiptart jan antipod I nen terezes.
jan vrasesa,jan jo tolerant,jan qe e len njeriun ne balt ne dit t keqe e t mir,jan tradhtar(me hymn kombtar),jan kriminela..drog prostitucjon vjedhje….
e cfar,a besoni ju qe nen tereza esht e nje soji me sali berishen dhe te tijte a?
bha!
kurr!
sala dhe nen tereza ti perkasin nje komuniteti,nje psikologjije,nje ideologjije,nje historije ?…jo
kurr!
aqsa I perket gjergj kastrioti atyre shqiptarve qe falen n mes te bulevardit ne tiran me varjantin ,bythen n hava dhe koken perdhe cdo te xhuma,pra aqsa I bashkon harmonija dhe ideali skenderbeun me myslimont shqiptar,po aq ka edhe nen tereza perkatsi shqiptare.
nen tereza pjes e kombit shkerdhat shqiptar?
heee!
marrija e shekullit.
politikanet shqiptare duan ta perdorin nen terezen si parfum per te mbyt eren e djerses.
si puna e atyre prostitutave qe lyhen me krem dhe livando.
edhe nji gje!
thuaj shyqyr qe nen tereza nuk jetoji ne shqipnin e sotme ne kohet e tashme,se do ta kishin marr shqiptart dhe do ta kishin nxjerr prostitute me dhun rrugve t botes.
As bullgaret s jan sllave. Bojaxhi thojn edhe greket edhe turqit
Ajo pa dyshim ndjehet me mire shpirterisht,ne Maqedoni,ku kultura kristiane eshte ne vendin e vet dhe jo ketej ku mbreterojne bandat anadollake e pushtimit aziatikedhe qe nuk kane dashur ta pranojne as ne qytetin e vet Shkoder.
Kurse truperisht do te donte te ish ne Shqiperine e saj,qe me diellin e saj te humanizmit njerzor te shperndante keto re te zeza helmuese,qe ky vend te bashkohesh me ne fund shpirterisht me Europen,aty ku e ka vendosur PERENDIA.
Nene Tereza: “By blood I am albanian”!Ha mut ti e shumkush tjeter qe flisni shqip e shani nje popull te tere.Edhe une i krishtere jam, por nuk e ndyej dot gojen me nje eufori mllefi patologjik ku injoranca ka kapur arsyen dhe shkakun e mendjeve te semura te ngelura akoma ne kohen e bizantit!Turp te keni o gjakeprishur, o ju qe leshoni te vjellura nga goja se ato hani perdite!Sigurisht qe ajo i takon gjithe Botes, Indise atje ku sherbeu dhe gjithe njerezve te varfer te kesaj toke por te pakten ju vete, o “shqipfoles” te ndyre, nuk ndjeni ndopak ngazellim qe kjo Nene e shenjte, ka prejardhje shqiptare?Qe ajo e ka deklaruar edhe me gojen e vete?Qe ky lajm eshte publikuar nga Vatikani e deri tek te gjitha mediat me serioze nderkombetare?Po si mund te ndiheni ju kur ju ka ngelur vetem gjuha, se gjaku ju eshte bere uji!Pellcisni e perpelituni o te mjere, prejardhja, rrenja e Nene Terezes, Gonxhe Bojaxhiut, ka qene, eshte e do te mbetet shqiptare.Ju vazhdoni te hani mut se gezoni oreks te mire!Nuk e perçani dot te verteten o te mjere, se ajo ju ka rene ballit sa here jeni perpjekur ta nxini e ta perdhosni kete vend qe mban krimba si ju mbi toke.Kjo gje ka ndodhur me shekuj por ja ku jemi!As radikalizmat turko-arabo-islame e as radikalizmat bizantino-sllavo-greke nuk e ndotin dot me kete vend.Ka marre tjeter udhe e ardhmja e ketij vendi.
Nuk behet kanonizimi ,por shenjterimi I Nene Terezes o “gazetar” I paditur
Sa jane vllehet ose arumunet sllave aqe jane dhe bullgaret qe jetojne ne maqedoni Maqedonas.Kurse per Emerin Gonxhe dhe mbiemrin Bojaxhi keto Jane turqizma qe I gjithe ballkani I perdor.
NENE TEREZA ESHTE ME BABA SHKODRAN DHE NENE VLLAHE NGA MAQEDONIA…POR NUK KA ASNJE LIDHJE ME SLLAVET ORTODOKSE KETE PREARDHJE TE NENES E SHFRYTEZOJNE MAQEDONASIT DHE GREKET QE CUDITERISHT VLLEHET ORTODOKS I QUAJNE TE TYRE…..DUKE DITUR QE VLLEHET JANE RUMUNE TE ROMANIZUAR QE NUK KANE AS GJUHEN SLLAVE E AS ZAKONE SLLAVE…..ATA SHKRUAJNE LATINISHT E JO CIRILIK….POR NE DUHET TE JEMI KRENAR QE ME FIGURAT E KOMBIT TONE DUAN TE KRENOHET GJITHE BALLKANI…
O te pjerdhsha mu ne artikull, o analfabet i Lapsit.
Nga e gjitha kjo nje gje nuk kuptova: ku e ka gjetur gazetari nentitullin: “mund te kete origjine otomane”? Qe me 1910, kur ka lindur nene Tereza, nuk kishte shtete Shqiperi e Maqedoni, kjo dihet, e te gjithe te lindurit ne ate kohe ishin: nenshtetas otomane. Por kombesia edhe ate kohe, edhe shume shekuj me pare, eshte gje tjeter.
Po e perseris komentin: Ku e gjeti gazetari i juaj nentitullin: “mund te kete origjine otomane”. Kur ka lindur Nene Tereza, 1910, nuk ekzistonin si shtete as Shqiperia, as Maqedonia dhe te gjithe te lindurit ishin nenshtetas otomane, por kombesia nuk ishte otomane dhe as origjina.: origjina ishte shqiptare, sllave, vllahe, greke, malazeze, kroate, rumune etj.: te gjithe keta popuj nen perandorine otomane.