E RRALLË/ Zbulohen dorëshkrime të gjuhës së humbur, hulumtimi që do t'ju lerë pa fjalë

29 Gusht 2017, 10:45Kulturë TEMA

Shkencëtarët zbuluan kohët e fundit shkrime të lashta në gjuhën kaukaziane (Caucasian Albanian) tashmë të zhdukur, që kanë ekzistuar që nga epoka e errët në pergamene në bibliotekën e manastirit të “Shën Katerinës” në pjesën jugore të gadishullit Sinai të Egjiptit.

Zyrtarisht i njohur si Manastiri i Shenjtë i Perëndisë të Mbytur në Malin Sinai, aty thuhet se Profeti Moisiu dëgjoi Dhjetë Urdhëresat nga Zoti, siç përshkruhet në Biblën hebraike. Biblioteka e manastirit është një nga bibliotekat më të vjetra në botë.

Sipas studiuesve, murgjit përdorën për të shkruar tekstet e tyre mbi pergamenet, të cilat u pastruan më vonë nga breza të ardhshëm në shekujt e 8-të dhe 12-të, në mënyrë që në vend të tyre të shkruheshin vargje biblike. Si rezultat, shumë tekste të lashtë mendohej se ishin humbur përgjithmonë.

Megjithatë, një teknikë e re e imazhit të specializuar u lejon kërkuesve të shohin tekstin origjinal – jo të dukshëm për syrin e njeriut – që u shkrua për herë të parë në pergamenë, duke i lejuar ata të shihnin atë që mendohej se ishte humbur përgjithmonë nga historia.

Disa nga tekstet e fshehura që kërkuesit zbuluan në manastir kishin fjalë të shkruara në gjuhën kaukaziane, një gjuhë e zhdukur nga familja kaukaziane verilindore.

Hulumtuesit gjithashtu gjetën tekste mjekësore të shkruara në greqishten e lashtë nga autorë të njohur si Hipokrati.

Sipas “The Times”, studiuesit përdorën fotografitë e pergamencës nga kënde të ndryshme dhe pjesë të ndryshme të spektrit të dritës për të përputhur imazhet me një algoritëm kompjuterik.

Kjo teknikë e re mund të jetë shumë e dobishme në sjelljen e teksteve të fshehura dhe të humbura. “Epoka e zbulimit nuk mbaron”, tha Michael Phelps nga Biblioteka Elektronike e Dorëshkrimeve të Hershme në Kaliforni për “The Times”.

“Në shekullin e 20 u zbuluan dorëshkrime të reja në shpella, në shekullin e 21-të do të aplikojmë teknika të reja tek dorëshkrimet që kanë qenë nën hundët tona. Do të rimarrim zërat e humbur nga historia jonë”, shtoi Phelps.

18 komente në “E RRALLË/ Zbulohen dorëshkrime të gjuhës së humbur, hulumtimi që do t’ju lerë pa fjalë”

  1. adriatik says:

    Mos na cani kkkk me te tilla budallalliqe ….jane zbuluar shkrime te lashta te nje gjuhe te humbur….dhe me shkruani me mbrapa ….shkrime ne greqishten e lashte nga Hipokrati….po ne nje brime i bieni gernetes shkoni nga shkoni prap tek greqishtja dilni nuk hiqni dot dore nga perrallat me “greqishte”

    1. .. says:

      Ja dhe prap Monastiret ne mbrojtje te Vertetes Historise Kultures Shkences dhe Tradites.
      Ne te njejten periudh kur me mbishlrimet e biblotekes se Alexandrise Islamiket ngrofnin Hamamet me Papirusat e Kultures Helene.

      1. hahaha says:

        “Papiruset helene” te ketij kkk tim gjysma jane Iliro-pellasge dhe gjysma fenik-egjiptiane qe Europa kurve na i shet per “helene” per nje pale interesa te pista gjeopolitike lexo Herodotin ta marresh vesh se nga i kane marre helenet Mitet e tyre helenet e kkk me gjuhe teknike qe Europa e beri te njohur

      2. hahaha says:

        “Papiruset helene” te ketij kkk tim gjysma jane Iliro-pellasge dhe gjysma fenik-egjiptiane qe Europa kurve na i shet per “helene” per nje pale interesa te pista gjeopolitike lexo Herodotin ta marresh vesh se nga i kane marre helenet Mitet e tyre helenet e kkk me gjuhe teknike qe Europa e beri te njohur

      3. tok,tok says:

        Trap e lexove mire artikullin!? Murgjit e karit i kane fshire dhe fallsifikuar keto mbishkrime duke i mbushur me budalleqet e kishes.

  2. .. says:

    Ja dhe nje fakt qe verteton prejardhje e Shqipetareve mga Albania e Kaukazit.
    Faze kompleksike kalojne Arnautet, nje here thon qe nuk ka lidhje Albania me Albanet e Kaukazit, pastaj mburen ma mbishkrimet duke vene ne () Kaaukaz (Albanet).

    1. undefined says:

      Emri…..ALBAN… eshte nga Skocia e deri ne Krete…..nga Gadishulli Iverik e deri ne Kaukaz more hajdar i Anastasit apo i ke syte e veshet ne b…..te gjithe quheshin ALBAN bile dhe fisi i madh gjerman e Goteve more karabush ku ndodhet emri. …helen apo grek….pervecse tokave jevgjite te Peloponezit e Atikes dhe ato ishin nje ndertim artificial si nga gjuha ashtu edhe nga popullsia more gomare i budrumeve te Anastas llulles

      1. Quo Vadis! says:

        Emri Alban vjen nga Skocia i dashur por, per fat te mire apo te keq, ti, une e gjithe shqiptaret nuk kane te bejne fare me kete.

        1. undefined says:

          Ka mundesi qe emri ALBAN ka zbritur nga Veriu por perse duhet te kete Skocia me shume te drejte per kete emer se sa Shqiperi apo sepse keshtu e do apo deshiron Europa sepse keshtu ju pelqen Klaneve Perendimore prandaj jemi ne kete gjendje te tille ne shqiptaret sepse akoma fatin tone e leme te na e shpjegojn lloj lloj sharlatanesh europian qe per interesat e tyre personale apo Kombetare kane per borxh te ulin dhr breket e jo me gjenezen shqiptate dhe me te tille mendje duam.te bejm edhe Shtet .Cmenduri

          1. like says:

            alban vjen nga arabia. al-ban.

    2. albaniafirst says:

      Dukesh nga emri me dy pika se sa “pika” ke more mik.
      Nuk ishin Albanet qe erdhen nga Kaukazi, por ishin pjese te fisit te Albaneve dhe ilire te tjere qe emigruan ne Kaukaz, ku zhvilluan nje gjuhe qe eshte ilirishtja e vjeter e evoluar ne nje drejtim tjeter krahasuar me ate qe ndodhi me ilirishten ne Gadishullin Ilirik apo sic quhet sot Gadishulli Ballkanik. Iliret e Kaukazit u ndikuan ne gjuhen e tyre nga banoret vendas duke ndryshuar shume nga fjalet e tyre, njesoj si arbereshet e Italise qe kane ndryshuar flaje te gjuhes duke huazuar sinonime ne gjuhen italiane, por qe sidoqofte ruajten rrenjet e fjaleve dhe trajten e fjalive sipas gjuhes se tyre origjinale qe eshte ilirishtja, ku ka bazen edhe gjuha shqipe qe ne flasim sot.

  3. Pellazgos says:

    Problemi nuk eshte i Greqise qe gjithe bota i thote Kostandinopoli dhe tani Istambul kurse Sulejmanet,Haxhiret,Muhametet,Abdullahet,Qemalet,Idrizet Kostandinopoja!
    Se cfare kuptimi ka ky emervetem ju “Pellazget” turkoallvanosa e dini.
    Saranden nuk e quani sdic e quante Jeorgios Kastriotis Orthodoks Agi Saranda,Agia Sofia,ashtu sic i thoni Shen Gjinit katolike,por Sarande!
    Sa me shpejt te tregoni respekt per identitetin tuaj paraturk,aq me mire per ju,se ju tregojne me bisht.

  4. alphade says:

    Shenim: Sipas ” Enigmes” – Nostradamus thote se ” Kur te zbulohen vlerat
    e gjuhes shqipe do te habisin boten” !? Keshtu thuhet ,megjithate nuk jam
    dakort me ekzagjerimet qe behen ndaj gjuhes shqipe ,sa te verteta jane ato
    qe thone jo vetem Nostradamus,por edhe Tuqididi, Herodoti , Straboni akoma
    me shume e zgjeron studimin mbi gjuhen shqipe dhe me vone Hani gjerman
    dhe ” Enigma” e francezitt apo ” Gjuha e Perendive” e Dhimiter Kamardes dhe
    se fundi Cabej,Aristidh Kola dhe sic thuhet rendom ” qershia mbi torte studimi
    i studjueses se ciles i besoj shume , Elena Kocaqis qe ka arritur ne perfundimin
    ma do mendja shume te sakte se gjuha shqipe nuk eshte indioeuropiane por
    europianeindio ,dmth ka ekzistuar fillimisht ne Europe dhe pastaj eshte shtrire
    drejt Indise. Ka gjurme edhe sot te gjuhes shqipe edhe ne Afganistan ,fshatra
    vegjetariane qe flasin shqipen e vjeter ,idem ,ta zeme, arbereshet ,arvanitasit,etj.
    Dhe kjo shpjegohet dhe eshte e lidhur me kspeditat e A. te Madh drejt Induse.
    Mos harrojme ate qe i thonin vendalit qe pushtonte Aleksandi ne Azi se para tij
    kishte patur 2-3 ekspedita te tjera te ardhura nga perendimi drejt Lindjes.
    Studimet ,hulumtimet dhe investigimet ndsj gjuhes shqipe sidoqofte eshte nje gje
    shume pozitive.Shume popuj te botes te vegjel e te medhenj e bejne nje gje te tille,
    pse te mos e bejme edhe NE shqiptaret.

  5. neutrino says:

    Albaniafirst the trapa te tjere si ky, jeni pjerdhur nga trute. Nuk shikoni mutin qe ju ka mare shalet ka 25 vjet, por jeni bere studiues dhe deshifrues te lashtesise se albaneve dhe heleneve. Ndertoni njehere nje shoqeri te denje, pastaj merruni me perrallat e prejardhjes nga Xhinkis Kahni

    1. Quo Vadis! says:

      Pikerisht.

    2. undefined says:

      @ Neutrino po nuk te pelqeu shkrimi mos komento por na i kurse te lutem “mendimet e ndritura” duke na thene se cfare duhet te bejm dhe cfare jo….te faleminderit per mirekuptimin….

    3. albaniafirst says:

      neutrino-ti po qe qenke i ditur, pasi po na tregon se c’duhet te bejme. Sa per ate mutin neper shale, apo per prejardhjen nga Xhinkis Khani, me siguri e ke fjalen per veten tende.
      Nuk eshte e thene se fusha te ndryshme te shkences jane eskluzivitet i shkencetareve te nje fushe specifike. Ka njerez qe kane hobi te ndryshme qe i zhvillojne paralelisht me profesionet e tyre reale. Per shembull, zotrote, nga ato qe shkruan ketu, ke hobi te shash te tjeret me fjalor rrugacesh. S’ke c’ti besh, kjo bote eshte aq bujare sa ka vend edhe per kategorine qe i perket ti. Une dhe ca te tjere, kemi hobi historine dhe gjuhesine.

  6. alphade says:

    Komenti im i mbremshem,please.

Lini një Përgjigje

Adresa juaj email nuk do të bëhet publike. Fushat e domosdoshme shënohen *

Lini një Përgjigje