Venedikasit mbanin në atë kohë disa qytete të Shqipërisë bregdetare dhe gjatë luftës shqiptaro-turke ata bënë një politikië përcarëse dhe armiqsore kundrejt besëlidhjes shqiptare. Ata kishin në duart e tyre Shkodrën, Lezhën e drishtin. Kur Skënderbeu ishte në luftë me turqit, venedikasit pushtuan me të pabesë Danjën, kështjellë e feudalve Zahariaj, pjestarë të Lidhjes. Kështjella e danjës duhej ti kalonte Skënderbeut dhe në vitin 1448 ushtria shqiptare e rrethoi atë dhe në një betejë në brigjet e Drinit i mundi venedikasit.

Në veprën e Marin Barletit nuk ka informacion të detajuar për kalatë e Skënderbeut, flitet për ndërtimet e tyre, zonën që shfrytëzohej për ndërtimin e tyre, por jo detaje të tjera, e vetmja gjë që konfirmon ai është fakti që shumë qytete mesjetare shqiptare, mbas pushtimeve shkretoheshin dhe nuk rindërtoheshin më. Kështjellat mesjetare u ngritën ne vënde të larta, dhe sit ë tilla nuk ishin të mëdha port ë mbrojtura dhe fortifikuara mirë. Duhet thënë që ky fenomen i rrënimit dhe mos ndërtimit të disa qteteve mesjetare dhe ndërtimi i kështjellave në pika të larta dhe strategjike, haste shpesh në atë periudhë.

Për shëmbull jo shumë larg qytetit të Albanëve (rrënojat në fshatin Zgërdhesh) u ngrit Kalaja e Krujës, përkundrejt qytezës ilire të Xibrit, kështjella e Gurit të Bardhë (Petralba e Barletit) në afërsi të kalasë së lashtë të Peshqopit, Petrela.

Disa vendbanime të vogla jo shumë të rëndësishme në mesjetë, u bënë kështjella të njohura. Kështu ndodhi me Stelushin, Danjën etj. Duke filluar nga shekulli XII sidomos në ato krahina ku autoriteti i perandorisë byzantine ishte dobësuar dhe ku ishte krijuar një bujari feudale vendase u ngritën kështjella të tjera. Numri i tyre u shtua ndjeshëm në luftën kundër pushtuesit turk, dhe disa prej tyre fituan një rëndësi të madhe. Eshtë për tu saktësuar që për këto kështjella të asaj epoke, studimi dhe humultimi është i cunguar.

Gjithësesi Kryefortesa e qëndresës mbetet Kruja, ajo gëzonte një emër të madh, për të Marin Barleti shkruante se “është më e bukura dhe më e madhja nga të gjitha” duke shtuar që themelues i saj ishte Karl Topia.

Edhe historianët filoturk, flasin për madhështinë e saj dhe pozicionin strategjik që e bënin të pamposhtur. Përshkrimin më të bukur e ka bërë Barleti i cili shkruan “ e vendosur në majë të një shpati të lartë e thikë të një mali, e pa shkelur dhe pothuajse e paafrueshme nga cdo anë dhe aq mirë e forcuar nga veprimi i shënuar i natyrës”

Kështjella të tjera me famë ishte ajo e Petrelës, ku banoi Mamica, motra e Skënderbeut, kështjellë e cila bënte pjesë në principatën e Topiave.

Kështjella e Stelushit në krahinën e Matit dhe kështjella e Gurit të Bardhë. Për kalatë e tjera si ajo e Currilës dhe Modricës janë vetëm të dhënat që jep Barleti. Këto kala dhe Kështjella, brënda dhe rreth tyre ishin qëndra të zhvilluara banimi dhe ekonomike.

Kalatë e shumta të asaj epoke dëshmojnë për të kaluarën e lavdishme dhe e nje lulëzimi ekonomik të vëndit përpara pushtimit turk.

5 komente në “Kështjellat shqiptare të Skënderbeut”

Qutetari Analog says:

19 Shkurt, 2018 10:17 te 10:17 am

Prape i paske perzjere keshtjellat me kalate, Madame.
Spo kuptoj a e ke nga padija apo arroganca. Nese ke ndonje definicion tendin qe i dallon “kalate” nga “keshtjellat”, na e thuaj edhe neve, qe ta marrim vesh perfundimisht.
Tung

Përgjigjjuni
1. Meti says:
  
  19 Shkurt, 2018 12:15 te 12:15 pm
  
  Cfare skupton o malukat. Keshtjellat jane fortesa monoike vetmbrojtese, kalate jane rrethuese ku brenda mund te zhvillohet dhe jeta e nje polisi te vogel. Pse me ty do merret Gjikondi. Ti perhere zevzek je.
  
  Përgjigjjuni
Theatrical says:

19 Shkurt, 2018 12:18 te 12:18 pm

lexoni o kurdhët e anastas janudhiakës qe te mesoni diçka nga historia se nuk shtyhet jeta me pordhet e plakut(anastasit)
hahaha

Përgjigjjuni
1. Flm says:
  
  20 Shkurt, 2018 01:14 te 1:14 am
  
  1. C’te lexojme o Kar-agjoz, o Alban i Kaukazit, qe kur u dyndet ne brigjet e Adriatikut krijuat Albano-polin (qyteti i Albaneve ne GR.), dhe pasi u dyndet si arixhinj duke i zaptuar dhe u zgjeruat ne kuriz te fqinjve.
  I dime shum mire i ka shkruar 2 mije e 100 vite me pare gjeografi Grek Ptolemeu, ne Greqisht (per qorra si ty qe nuk din Greqisht, mund ta gjesh te plot shkrimin ne anglisht ne Internet).
  2. C’fare tjeter te lexojme, per kalan e Petr-eles (“shkembi i lutjeve” ne GR), ne te cilen jetonte Mamica, e martuar me Karl Topiajn, djalin e Thanus Theopia ose me sakt Thanas (Thano) Theo-pio (krijim i Zotit ne GR) ….. o QORRO keto qe shkruajta do ti gjesh ne internetit ( te gjysmuara), por te plot tek libri “Mbishkrime te Kishave ne Shqiperi” ( botim i akademis se shkencane te shqiperis, instituti historik) 12 mij lek te vjetra, (klikoje ne internet te shikosh kopertinen)
  3. C’far te lexoj tjeter per Petr-Alben (guri ne GR. i bardhe)
  4. Keshtjellen e Stel-ushit ose Stelios (shen Stil-ianos)
  5. Per krahinen e Matit (ose me sakte sic thuhej para 400 vitesh) Emathia (Gr).
  6. C’far te lexoj o KARRR…. qe Skenderbeu princ i te Krishterve Orthodoks, duke mbajtur ne duar flamurin e Bizantit (te cilin e adoptoj per Arberin), luftoj kundra Venedikasve Katolik.
  …..
  Keto qe te shkruajta o QORRO …. vertetoj edhe vet ne referencat qe te solla me siper.
  
  Përgjigjjuni
, says:

19 Shkurt, 2018 19:37 te 7:37 pm

Jane te paret pikerisht,gazetaret,gjuhtaret,shkrimtaret ata qe po degradojne çdo dit gjuhen shqiptare.Pyetja lind o shkruani ne osmanllish,dhe mbaron aty,ose shkruani ne shqip.

Përgjigjjuni