Ekskluzive / Historia e rrallë dhe e dhimbëshme Marka Gjok Carës nga Spaçi i Mirditës i cili në vitin 1952 u detyrua që të arratisej nga Shqipëria pasi ndiqej nga Sigurimi i Shtetit si strehues i grupeve të rezistencës antikomuniste të Pukës e Mirditës me në krye familjen Mirakaj, Mëlyshi, Gjonmarkaj etj., dhe si e ndihmoi atë Cub Marka Gjoni nga fshati Kçirë i Pukës që i mbajti dy vajzat e vogla, ku njëra e sapolindur…?! E gjithë ngjarja sipas dëshmive të bashkëshortes, Lezes 100 vjeçare me banim në Itali dhe e së bijës, Gjystes, e nipit, Frrok Zef Mëlyshi me banim në Belgjikë….
Nga Dashnor Kaloçi, TemA
Ashtu siç është e njohur tashmë se pas ardhjes së regjimit komunist të Enver Hoxhës në pushtet në nëndorin e vitit 1944, shumë nga kundërshtarët e tij politik pjestarë të formacioneve ushtarake të Ballit dhe Legalitetit por dhe antikomunistë e nacionalistë të paangazhuar në këto organizata nacionaliste, nuk pranuan të largoheshin nga Shqipëria por qëndruan në male, pjesa më e madhe kryesisht në Veriun e Shqipërisë, ku në periudhën 1944-1954 organizuan rezistëncën antikomuniste.
Gjë e cila shkaktoj me qindra dhe qindra të vrarë dhe po kaq të internuar apo burgosur në kampet dhe burgjet e regjimit komunist të Enver Hoxhës, ku familje të tëra provuan drama të tmershme që akoma dhe sot nuk janë shlyer nga kujtesa dhe kanë lënë gjurmë e vraga të thella tek ata që i provuan dhe pasardhësit e tyre. Por edhe pas gati 30 vjetësh nga shëmbja e atij regjimi, (megjithë punën tejet voluminoze të Institutit për Evidentimin Studimin dhe Pasqyrimin e Krimeve të Komunizmit), historia e vërtetë se çfarë ndodhi me ata njerëz që qëndruan nëpër male duke u ndeshur dhe luftuar edhe me armë me një nga regjimet më të egra komuniste të gjithë Evropës Lindore, duket se është ende e paplotë dhe ajo do të vazhdojë të plotësohet nga dëshmi gojore të atyre njerzve që i vuajtën ato dhe i provuan mbi kurriz ato tmerre.
Një prej tyre është dhe historia e dhimbëshme e Marka Gjok Carës me origjinë nga Spaçi i Mirditës, për të cilën bën fjalë dhe ky shkrim që publikohet ekskluzivisht për gazeten TemA, sipas dëshmive të familjarëve të tij, bashkëshortes, Lezes 100 vjeçare me banim në Itali dhe e së bijës, Gjystes, e nipit, Frrok Zef Mëlyshi me banim në Belgjikë.
(vijon nga numri i kaluar)
Marku emigrant politik në Itali, Belgjik dhe Kanada
Pas largimit nga Shqipëria Mark Cara me bashkëshorten Lezen dhe njerzit që e shoqëronin qëndruan për disa kohë në një kamp azilantësh në Jugosllavi ku kishte dhe shumë shqiptarë të tjerë të arratisur në pritje për të fituar azilin politik për në vënde të ndryshme të Perëndimit, gjë të cilën ata e fituan vetëm pas disa muajsh kur ia dha e drejta për të shkuar në Itali. Menjëherë pas vajtjes në Itali, Marka Cara kontaktoi organet kompetente italiane si dhe Organizatën Ndërkombëtare për Refugjatët Politik (IRO) e Kryqin e Kuq Ndërkombëtar, ku ju kërkoj zyrtarisht që të ndërmjetësonin pranë qeverisë shqiptare që ata t’u mundësonin që dy vajzat e vogla që kishin lënë në Shqipëri, t’u dërgoheshin atyre në Itali.
Por edhe pse IRO dhe Kryqi i Kuq Ndërkombëtar bënë të gjitha demarshet pranë autoriteteve zyrtare shqiptare dhe në disa prej përfaqësive diplomatike të saj si në Romë e Paris, ajo gjë jo vetëm që nuk iu plotësua, por ndaj familjes së tyre në Shqipëri, kryesisht Gjelës së Pal Gjonit, që mbantë dhe rriste dy vajzat e tyre (Gjysten dhe Anxhen), u shtua më tepër represioni dhe dhuna verbale, pasi nga ana e njerzve të Sigurimit i kërkohej asaj që t’i shkruante së bijës që të kthehej në Shqipëri, pasi jeta e dy vajzave ishte në rrezik…?!
Por nënë Gjela nuk pranoi kurrë që t’ju shkruante së bijës dhe Markut dhe me shumë mundime dhe sakrifica i rriti vajzat pa ja shtrirë dorën “pushtetit popullor” dhe Gjysten ajo arriti ta martonte sapo mbushi 16 vjeç, duke e dhënë te dera e Mëlyshve, për Zefin, të birin e Frrok Mëlyshit, të cilin në 27 korrik të viti 1949, komunistët e ekzekutuan dhe kufomën e tij pasi e lidhën pas makinës së Mehmet Shehut, e tërhoqën zvarrë nëpër rrugët e Rrëshenit e në fund e dogjën me vajguri për të terrorizuar popullin e asaj krahine. Ndërsa Gjystja u martua me Zef Mëlyshin dhe krijuan familjen e tyre e jetuan në Laç të Kurbinit ku ata ishin të internuar, e bija tjetër e Markut dhe Lezes, Anxhja, nuk pati fatin të martohej, pasi ajo vdiq shumë e re nga një sëmundje që i kishte ardhur për shkak të peripecive të shumta që kishte kaluar që kur kishte lindur.
Marka Cara në audiencë te Papa Gjon Pali
Pas disa vitesh qëndrimi në Itali, Marku me bashkëshorten dhe disa nga njerzit e tij besnik që e shoqëruan kudo, emigroi si azilant politik në disa shtete të tjera të Perëndimit, si Belgjikë, Spanjë, Kanada, etj. Gjatë atyre viteve që ishte emigrant politik në ato shtete, Marku u angazhua në veprimtarinë politike të diasporës shqiptare duke aderuar me Lëvizjen e Legalitetit të Mbretit Zog, ku morri pjesë në të gjitha mbledhjet dhe kongreset që zhvilluan legalistët në vëndet perendimore. Për kontributin që Marku dha në atë formacion politik, ai u ftua dhe morri pjesë në dasmën e Princ Leka të zhvilluar në Madrid më 10 tetor të viti 1970, ku ishin të pranishëm me dhjetra shqiptarë të tjerë nga mërgata politike dhe kryesisht besnikë të Monarkisë.
Që nga viti 1952 kur Marku u stabilizua si emigrant politik në Itali dhe deri në vitin 1991 kur dhe u shëmb regjimi komunist në Shqipëri, ai kreu një aktivitet të jashtëzakonshëm në mërgatën politike shqiptare në shtete të ndryshme të Perëndimit, duke kontaktuar dhe ndihmuar shumë shqiptarë që arratiseshin nga Shqipëria për t’i stabilizuar ata për në shtetet ku fitonin azilin politik. Po kështu përveç kësaj, në kontaktet me të arratisurit shqiptarë, Marku mbante shënim dhe evidentonte të gjitha peripecitë e tyre, si p.sh. njerzit që ata kishin nëpër burgjet e regjimit komunist në Shqipëri, torturat që iu bëheshin atyre në qelitë e Hetuesisë dhe burgjeve ku vuanin dënimet, të vrarët në kufi teksa tentonin të kalonin klonin për t’u arratisur, të dënuarit me vdekje dhe ata që vdisnin në burgje e internime etj etj, duke arritur që të krijonte evidence të sakta për qindra e qindra familje individë dhe familje shqiptare që vuanin nën regjimin e egër komunist të Enver Hoxhës.
Të gjitha ato Marku i mblodhi në një dosje voluminoze që e mbante të fshehur më shumë kujdes, pasi ai gjatë gjithë kohës ishte nën survejimin e agjentëve të Sigurimit të Shtetit shqiptar që vepronin në të gjitha vëndet e Perëndimit nën petkun e diplomatit dhe rënia e asaj dosje në duart e Sigurimit të Shtetit, ishte me shumë pasoja jo vetëm për ata që kishin dëshmuar për Markun me shkrim, por edhe për familjet e tyre që kishin lënë në Shqipëri. Nisur nga ky fakt, pra për rëndësinë që kishte ajo dosje voluminoze me dokumente dhe dëshmi rrënqethëse nga ferri komunist në Shqipëri, por edhe për sensibilizimin e faktorit ndërkombëtar mbi ato që po ndodhnin nën regjimin komunist të Enver Hoxhës, Marka Cara vendosi që t’ja dorzoi ato Papa Gjon Palit të Dytë në selinë e tij në Vatikan.
Për këtë gjë, Marku u konsultua edhe me disa nga miqtë e tij të ngushtë dhe kryesisht me vëllezërit Gjon dhe Ndue Pjetër Gjonmarkaj, të cilët jo vetëm që ia aprovuan atë gjë, por Gjoni si gazetar dhe shef i Seksjonit Shqip të Radio Vatikanit, ndërhyri dhe shpejtoi procedurat zyrtare që duheshin për takimin e Markut me kreun e Selisë së Shënjtë në Vatikan. Dhe ajo gjë u realizua shpejt, e Papa Gjon Pali i Dytë më 30 korrik të vitit 1976 e priti në audiencë Marka Gjon Carën së bashku me disa nga bashkëpunëtorët e tij të ngushtë, gjë e cila veç të tjerash duket dhe nga fotoja që po publikojmë në këtë shkrim, ku Marku me dorën e tij poshtë saj në dialektin mirditor ka shkruar:
“U denca me Papën Shenjet Zyrtare, (me 30.VII. 1986). Në emën të Emigracionit dhe të Popullit Shqiptar. Ku janë dorzu krejet Dekumentat e Vujtjeve Trishtuese të mar popullit ton nan Diktaturën Komuniste, Burgje, Kampe, Pushkatime, E Tqera këto Gjinden në Vatikan për gjithmonë.
Mark Caraj
Papa Gjon Pali e përgëzoi Marka Carën për atë punë kolosale që kishte bërë prej vitesh dhe mes të tjerash në fund të fjalës së tij të shkurtër u tha të pranishmëve: “Do të lutem edhe për vëllezërit tanë katolikë dhe gjithë popullin shqiptarë në anën tjetër të Adriatikut, që Zoti t’i ndihmojë dhe t’u ndriçojë rrugën e tyre…”. Kështu u mbyll audience që dha Papa Vojtila për emigrantin politik Marka Gjok Cara, i cili me atë veprim u bë një nga shqiptarët e vetëm që denoncoi zyrtarisht pranë Selisë së Shenjtë në Vatikan, (personalisht te Papa Gjon Pali i Dytë) një pjesë nga krimet e regjimit komunist të Enver Hoxhës në Shqipëri, dosje e cila edhe sot ndodhet në arkivat e Vatikanit, në pritje për t’u publikuar një ditë si një dëshmi e gjallë se çfarë tmerresh ka kaluar një pjesë e popullit shqiptar në një nga periudhat më të errta të tij në vitet 1945-1991.
Kthimi i Markut në Shqipëri në 1993
Gjatë periudhës së emigacionit politik në shtete të ndryshme të Perëndimit, Marka Gjok Cara me bashkëshorten Lezen lindën edhe pesë fëmijë të tjerë (katër djem) por ata i mbante shpresa që një ditë të shikonin dhe të takoheshin me vajzën që kishin lënë në Shqipëri, Gjysten, e cila gjithashtu jetonte me shpresë për t’i parë prindërit e saj që e kishin lënë vetëm tre vjeçe. Po kështu përveç mallit që e kishte zhuritur prej vitesh për të bijën që se kishte parë kurrë që nga ajo natë korriku e vitit 1952 kur ai me bashkëshorten u larguan nga Shqipëria, Marka Cara kishte dhe një hall tjetër më të madh që e dëshironte prej vitesh dhe “mezi kishte pritur të vinte ajo ditë e lume” që ai të kthehej në Shqipëri.
Ai dëshironte të shkonte dhe njëherë te kulla e Cub Marka Gjonit (nëfshatin Kçirë të Pukës), mikut të tij besnik që pranoi dhe ia mbajti e ia rriti dy vajzat, Gjysten dhe Anxhen, duke marrë përsipër të gjitha peripecitë e dhunën e regjimit komunist ndaj tij personalisht dhe familjes së tyre, e cila ishte nën survejim ditë e natë për shkak se Pal Gjoni ishte në burg politik si “armik i popullit”. Marka Cara donte të kthehej te shtëpia e tyre për ta falenderuar në bazë të gjithë zakoneve që përmbante kanuni.
Kjo gjë e mundonte shumë dhe gjatë gjithë kohës që ishte në azil politik në shtete të ndryshme të Perëndimit, Marka Cara u thoshte familjarve të tij: “Do i madhi Zot me ardh ajo ditë e lume dhe me thkaj (kthehem) dhe njiheri ku kulla e Cub Gjonit, s’dojsha gja tjetër. Nëse s’do ia arrij asaj dite, amanet e keni prej meje me shku atje s’parit, se qaj burr m’i mbajti e m’i rriti ato dy cuca…”
Dhe ajo gjë u bë realitet, pasi Marku erdhi në Shqipëri në vitin 1993 dhe në aeroportin e Rinasit atë e priti e bija, Gjystja me bashkëshortin, Zef Mëlyshi, tre djemtë, (Frroku, Marjani dhe Nduja), etj. Siç tregon nipi i tij i madh, Frrok Mëlyshi (që prej vitesh jeton në Bruksel), ai takim i nënës së tij, Gjystes, me të jatin, Markun, mes lotësh dhe përqafimesh, nuk ka penë që ta përshkruaj…?! Pas takimit me të bijën dhe familjen e saj në Laç të Kurbinit, para gjë që kërkoi dhe bëri Marka Cara, ishte “me shku ku kulla e Cub Marka Gjonit”, gjë e cila ia realizua menjëherë.
Gjëja tjetër që kërkoi dhe bëri Marka Cara ishte finacimi për ringritjen e një kishe në afërsi të Fush-Arrëzit, (Kisha e Shmasjnit) ku ai ishte lutur shënjtit të saj, para se të shkonte për të marrë bashkëshorten Lezen, mesnatën e 10 korrikut 1952, kur dhe u largua nga Shqipëria me kokën prapa, pasi kishte lënë aty dy vajzat e vogla. Dhe dëshira e Markut për financimin e rindërtimit e asaj kishte që ndodhet edhe sot pak pa shkuar në Fushë-Arrëz u bë realitet falë dhe ndihmës të autoriteteve vendore të asaj kohe në rrethin e Pukës si, deputetët Simon Puta e Marash Ibraj, Kryetari i Partisë Demokratike të rrethit të Pukës, Gjergj Sokoli etj.
Pas rindërtimit të asaj kishe në vitin 1993, Marku pati rastin të vinte dhe disa herë të tjera në Shqipëri për të vizituar Mirditën dhe Pukën ku kishte lënë plot miq e dashamirë, siç ishte kulla e Cub Marka Gjonit në Kçirë, dhe në ato vizita e kudo që ai shkonte, e shoqëronte nipi i tij, Frrok Mëlyshi, i cili ishte dhe njeriu që Marku donte dhe çmonte më shumë. Marka Gjok Cara jetoi gjatë dhe ai ndërroi jetë në moshën 97 vjeçare më 27 nëntor të vitit 2013, duke u përcjellë me shumë nderime nga dhjetra bashkatdhetarë dhe familja e tij për në banesën e fundit në Vila Latina (provincë afër Romës) ku ai jeto vitet e fundit të jetës me familjen e tij.
Ndërsa bashkëshortja e tij besnike, Lezja (99 vjeç) dhe e bija Gjystja, (71 vjeçe) jetojnë ende “për me tregue”, copza nga nga kalvari i gjatë i vuajtjeve që pësoi familja e tyre dhe një pjesë e madhe e popullit shqiptar nën regjimnin e egër diktatorial të Enver Hoxhës, siç janë dhe këto që përshkruam më sipër në këto shkrim.
(Bashkangjitur këtij shkrimim po publikojmë dhe disa foto të rralla të Marka Gjok Carës nga takimet me Papa Gjon Palin në Vatikan në vitin 1986, si dhe ato me pjestarët e familjes së të bijës së tij, (Gjyste Cara Mëlyshi) që ai gjeti në Shqipëri nëkur u kthye në vitin 1993, plot 41 vjet pas arratisjes).
Po ate shqiponj per çfar e mban ky pler , antishqiptar shkerdhat luftojn kunde vendit te tyre per interes te pushtusit dhe ven shqiponjen ne gjoks kta kurva antishqiptar , justifikohen me Enverin , po gjat luftes qe u ben ortak me fashitet dhe nazistet per pushtimin e vendit , Enveri ja pati fain ktyre moterqirve .
Kurse komunistet u bene njesh me sllavet. Pa koment: cilet ishin tradhetaret.
Tradhetare ishte jot’eme qe u hapi kembet te gjitheve pa perjashtim ? ? ?
Komunistet u bene njesh me popullin shqiptar dhe me gjithe popujt e tjere aneambane botes qe luftuan fashizmin! Ju shkerdhyem perfundimisht ne histori juve fashisteve dhe kolaboracionisteve!!!
Trimat mirditore qe gjoja luftonin turkun. E bene ne breke nga komunistat. U arratisen me kuc e mac. Nga syte kembet.Dhe sot shesin trimeri duke prishur flamurin turk te hidocentralit. Por nuk guxojne ti afrohen plakes 100 vjecare Nexhmije Hoxhes e cila i vrau dhe i varrosi te gjalle mirditoret. Sebashku me bashkeshortin e vet.
Enverit ti hanje k..in ti o pler bashkepuntor i nazifashizmit , edhe gjat luftes dyt Enveri ta pati fain ty moster qe luftoje kra nazifashizmit per pushtimin e SHQIPERIS , kta jan kelysha tradhtar qener te vendit te tyre qe e shesin ne çdo moment , e rruante k..n Enveri se ky zhulc takonte papen enverin e donte i ter populli perveç rraces kti ne at koh , se kta e deshen te pushtuar SHQIPERIN llumi turpi kti kombi .
Enverit ti hanje k..in ti o pler bashkepuntor i nazifashizmit , edhe gjat luftes dyt Enveri ta pati fain ty moster qe luftoje kra nazifashizmit per pushtimin e SHQIPERIS , kta jan kelysha tradhtar qener te vendit te tyre qe e shesin ne çdo moment , e rruante k..n Enveri se ky zhulc takonte papen , enverin e donte i ter populli perveç rraces kti ne at koh , se kta e deshen te pushtuar SHQIPERIN llumi turpi kti kombi .
Po ky ka hik e ka lan fmijt e vet rrugash.Po masanej pse su kthy kur ra komunizmi na vitin 1990.Ky besprem ishte msu tu jetu si parazit.Po ca na i tregoni kto tregime turpi o gazeta tema.
Or taj ! Ki Marka Zhok Cara a ishte jurist qe kishte mbaru shkollen ne Harvard apo ishte nje coban dhishe nga Mirdita qe s’merrte vesh nga kjo dynja ? PO ky Papa, a mos ishte gje kryetari i gjykates supreme qe merrka dosjet e ” krimeve ” qe i dorezonte ” prokurori suprem ” Cara ? Jeni bere kaq qesharake dhe legene me keto shkrime te turpshme saqe, pa deshiren tuaj, po e lartesoni Hoxhen dhe kohen e tij. Me keto budallalliqe mund te turullosni disa koketrashe nga ata qe i vene zjarrin parlamentit dhe qeverise por jo njerezit e aresyeshem. Keta te fundit ju tallin cdo dite.
Zoti.Kaloci. Une ju pergezoj qe ne artikujt e tuaja te botuara, ju i tregoni realitetin e ngjarjeve me fakte te pakundershtueshme ,cdo lexuesi. Besueshmeria e tyre eshte totale pasi ju flisni per njerez me emer e mbiemer dhe foto.Faleminderit qe nxirni ne pah,me deshmite faktike ato vite e diktatures enveriane.Persa i perket ketij shkrimi per Mark Gjok Caren me beni te besoj se ka patur ne kete vend burra (burra me rr) qe vertete e meritojne te quhen me plot kuptimin e fjales PATRIOTE. Kundershtite ndaj te vertetes nga adhuruesit e regjimit jane te pritshme,Une do te doja dhe do te respektoja si lexues qe cilido komentues I cili kundershton faktet tyaja te provoje te kunderten me arsyetim llogjik,dhe jo me verberi te nje fjalori banal,perndryshe te mbylle gojen . E verteta vonon po nuk harron – thote populli.
Teveqele si puna jote kujtojne se bota eshte qendra e Gjithesise!
DEBIL ?
Ky Cub Marka Cara e paska facen e do nacistave austriak.
Po tani, ku Jane keto trima? U mbars Diktatura dhe polli Demokracine. Agjente Te Enverit, e priti edhe Papa???.
mire mire kunder Enverit, po si filloi kjo pune sepse opozitare ende pa filluar mire rregjimi, se ca iu kundervune me bindje, ca per inerci se vazhduan rrugen e te pareve dhe ca per motive ordinere, ka ardhur koha te shoshiten mire se po perzjehet disidenti vertete me ordinerin etj etj. Secilit hakun se thjesht antikomunist nukdo te thote asgje, mund te kesh qene dhe hajdut kooperative dhe sot je antikomunist!!!
shpresoj qe te dosja te kete qene & bashkpunimi i markagjonajve dhe zagare me udb-ne & sup-in jugosllav…
Mire me keto histori egersirash qe duket sikur kane dale nga shpellat por Papen pse e perzjeni? Ai nga natyra e punes se tij takon mijra njerez neper bote por ju e supozoni sikur ishte mik me kete bandit dhe i gatshem te lexonte paçavuret e ketij injoranti?
Ky dhe papes ja ka me te futme shikoni si e shikon kafsha , antishqiptare qe ndimoi pushtusit te mbanin te pushtuar vendin e vet , llumi antishqiptar. Heroi antishqiptarve te zgjebosur.
Ky dhe papes ja ka me te futme , shikoni si e shikon kafsha , antishqiptare qe ndimoi pushtusit te mbanin te pushtuar vendin e vet , llumi antishqiptar. Heroi antishqiptarve te zgjebosur.
pune malokesh gjelle qensh
Per !1!1.
Zoti Kaloci vertet duhet pergezuar qe me dokumente paraqet keta te shitur te serbi ,greku e x agjentura tjera.Keta te shitur te gjitheve u sherbyen vetem vendit te tyre jo.
Armiqte brire skane
Trimat mirditore qe gjoja luftonin turkun. E bene ne breke nga komunistat. U arratisen me kuc e mac. Nga syte kembet.Dhe sot shesin trimeri duke prishur flamurin turk te hidocentralit. Por nuk guxojne ti afrohen plakes 100 vjecare Nexhmije Hoxhes e cila i vrau dhe i varrosi te gjalle mirditoret. Sebashku me bashkeshortin e vet.
Mqs jemi ne temen e kalvarit te Ka -loqes . Keto tonat i dime si u nis, e si u katandis gdhe-ja “per nji lop m’xu nata jashte “. Ka-Loqja per te qene i besushem sjell ne vemendje papen. Siç dihet papa ishte polak. Populli polak sikurse dhe papa u rreshtuan ne kampin antinazi-fashist . Te gjithe keta cubat e malit ( qe muaren malet ), i sherbyen ushtrise gjermane. E kuptoni paradoksin e kesaj maskarade? Ore Kaloqe, me plote kuptimin e fjales “LOQE”. Nuk na thua, pse Amerikanet dhe Anglezet u lidhen me frontin NaÇl, dhe nuk u lidhen me “cubat”e Markagjoneve, me “trimat e Selfo Qorrit e te Butkes? Po mire ore pervers ! Kaq budallenj i ben shqiptaret, qe tradhetine ta besojne per patriotizem. Shiko; ky vend ka ik per lesh, dhe ne kete lesh e li ke edhe ti mundesine te tjerresh lesh arapi. Po ku e gjeten demokracine keta shpellaret ne 45en? Ore idiot, demokracia para dhe pas luftes perkufizohej si term, pasi shumica e vendeve kishin te instaluara regjime . Edhe ne Amerike deri ne mesin e viteve 70 prevalonin akoma ligje raciale. E thame edhe dje, pa ç’ka se disa te indinjuar per patkojt e kthyer nga dielli shfrynin kunder mases se “indoktrinuar “. Ku kuptonte Frrok Noku ç’ishte demokracia apo komunizmi. Nje territor ku ligjet ishin si ne mesjete, ku arsimimi nuk perfshinte as 90% te popullsise, ku femren e trajtonin ( akoma sot per fat te keq ), si plaçka tregu ( gabi ) , eshte ireale te mendosh se paskeshin vision mbi sistemet. Po ne e dime nga historia qe Leke Dukagjini nuk i bindej Skenderbeut. Problemi eshte pak me shume se politik. Populli i asaj zone tradicionalisht i bindej “verberisht “ose kanunit, ose bajraktarit. Keshtu qe shume prej tyre qe ju kundervune shtetit Shqiptar, e benin pasi keshtu urdheronte bajraku. Po jo se kishte ndonje ide Noi , Frroi, Deda, apo Mhilli. Pastaj , pse mos bejme nje pyetje shume te thjeshte . Si ka mundesi qe malit per te luftuar kunder Italise e Gjermanise, ne fund te 44es numeroheshin rreth 70000 luftetare, ndersa grupime qe luftonin kunder Tiranes komuniste kishte shume here me pak . Ajo qe ndodhi me Shqiperine pas 44es nuk ka te ngjashem ne asnje vend tjeter. Shqiptare qe ju bashkuan Gjermanit ne ikje, ne nje kohe qe kapitullimi ishte çeshtje javesh apo muajsh . Dhe nga kolaboracioniste te zellshem te njeres prej diktaturave me ç”njerezore, hopa, befas na u bene me Ameriken, me Inglizin. Ja nje nga shkaqet o Kaloqe sepse perendimi nuk u morr asnjehere seriozisht me keta njerez kokebosh. Pati vetem ca ndikime nga ana e segmenteve te pakta qe vepronin gati si agjensi, qe bene ndonje tentative te pa sukseshme. Te tjerat dihen. Ata nisu, ky kap e zhdap. Ata hidhu nga larte, keta i kishin gati “leqet”. Aq te zot ishin, sa i vetem I.Mullai i beri çorap. Ore Kaloç. Ti bashke me cub Markat, e me Mark cubat. Ja ku erdhi edhe demokracia. Mund te na thoni me sa % perfaqsoheni ne politike ? Si ka mundesi o hist(hor)rjan qe pinjollet e Markagjoneve, Matjaneve, e Butkave nuk bejne nje parti te tyre, po rrine si miza ne byth te kalit ( Saliut ) , dhe aty gjejne strehim? Po kur je pa nder, pa ideal, po vetem qelepir si eterit, po normal qe historia perseritet. Behemi me kedo, vetem te fitojme para e privilegje. U bene me Turkun, dhe pengonin me shume keta per mos perhaojen e shkollave. Po i mbanin njerezit ne erresire totale. I vune kurore xhuxhit nga Italia, vetem te lepiheshin per te patur privilegje. Ju ngjiten Gjermanise si M** pas opinges, me shpresen se Hitleri do trumfonte, dhe keta do “mbreteronin” mbi shpellaret e shkrete . Po edhe me Enverin do beheshin ure po qe se ai u ofronte garanci te sundonin mbi ata qe i ndersenin te merrnin gjak me breza. Per keto s’te vjen zeri o harbut! S’te vjen zeri qe ai Komunizmi i tmerrshem i nxori femijet e Rrokut e te Diles te shikonin driten e diellit. Se ngujuar qe ne lindjes. Qe ai Komunizmi i çoi ne shkolle te mesonin te shkruanin emrin e tyre. Harron o bukeshkale qe, Marika, Prenga me axhen e me bacen, driten elektrike e pane ne kohen e diktatorit me te eger. Pse s’ua beri Mlyshi me Markagjonin, kur paskeshin qene me mire para se te vinin komunistet ne pushtet? Ketyre jepi pergjigje o autor leshi. Fol me fakte e me shifra reale. Mos na merr per ufo. Ne ketu kemi jetuar, nuk vijme nga Marsi dhe po habitemi me heroizmat e Marka Cares qe braktis femijen e vet. Ore po fare pa turp paskeni qene? Me keto shkrime do i detyroni njerezit te votojne vetem majtas. Bejne efekt te kundert ne publik keto shkrime. Sepse eshte e thjeshte fare. Çfaredo lloj arsye qe ka ne nje ngjarje, duhet pare ne menyre tridimensionale. Qe jane : Faktori kohe kur ka ndodhur, subjektivizmi , pasoja qe u be shkak i nje reacioni te tille hakmarres, dhe faktori politik qe mbizoteron skenen globale. Te mos harrojme qe komunizmi shihej ne ate kohe sikur ardhja e demokracise ne Europen Lindore. Menyra per te na paraqitur si largpames cub Markajt, se çdo ndodhte me sistemin kooperativist pas 50 vitesh, eshte qesharake. Le qe ketu s’kemi te bejme me profesore ekonomie apo politikane te mirefillte, po edhe sot qe flasim, nuk ka garanci absolute qe projekti Be do finalizohet deri ne fund. Apo qe sistemi i tanishem ekonomik mund te pesoje kurba te tilla qe do mundesojne aplikimin e nje menyre tjeter te berit ekonomi.
O klysh i kuq njeri i ri prej letre jo prej gjaku i krijuar prej ideologjise me te deshtuar ne bote asaj komuniste. Kanuni i lek dukagjinit eshte vlere e rradhe per kohen kur u be. Asnje nga vendet perendimire ne ate kohe nuk kishin kushtetute dhe burrat e zgjuar qe mencurine ju a fali zoti dhe natyra bene kanuni so forme per te rregulluar funksionim e jetes mes njerezve me rregulla norma e moral. Ky kanun gjindet ne universitet me te vjetra te botes. Se dyti keya burra kishin karakter te hekurt dhe besonin ne liri sepse pranuan te linin dhe gjene me te shtrenjet femijet per te luftuar kunder kriminelave mostrous dhe gjakayar si Mehmet shehu. Por nje funderrine si ti nuk njef as karaketer as besim ne zot dhe asnje vlere njerezore. Je pjese e shemtires komuniste qe beson ne perralaa dhe utopi.
Te gjith ju idijotat qe boni komente budallenjsh qe sdini as historine e popullit shqiptar qe shani njerez qe sakrifikune jeten e tyre qe ju injoranata pa patente te kishit demokraci dhe liri na mbroni Enver Diktatorin qe do ju varte ju prej bolesh po ta hapnit gojen per na nji te drrejt ose te folnit kundrra rregjimit. Marka Gjokaj te pakten kishte zemer dhe guximin qe tju kundervinte Diktatures komuniste jo si ju plera qe boni komente pa trrapi. Provojeni prap komunizmin se kane me ju vare nji nga nji prej bolesh dhe kane me jua degjeneru dhe familjet. Mesoni more inorant nga historia.
Posht komunizmi.
Dhe cohuni nha kafet dhe boni na nji pune produktive.
Sa klase shkolle ke mor idiot!?
Vetem kaq, dy reshta , ska nevoje te zgjatesh e te shkruash fjale te medha .
La femijet (vajzat )dhe iku e u aratis , dhe kafsha i mbron femijet e saj me jeten , imagjinoni kete se ceshte …………
Është më se e qartë që represioni i ushtruar prej diktaturës Enveriste vazhon të ketë efekte negative tek një pjesë e madhe e popullsisë Shqiptare, edhe pse 90′ e rrëzoji por nuk e eliminoi dhe çliroji mëndjen e shumë Shqiptarëve që refuzojnë njohjen e tyre të lirisë e veprimtarisë së tyre përsonale mbas 90’s, dhe vazhdojnë duke admiruar dhunën e diktaturës Komuniste sepse ajo i afronte sigurinë e gjunjëzimin e plotë të individit para pushtetit diktatorial ku kujtesa kryesore e tyre është të qenit nën kontroll të vazhdueshëm duke harruar sandalet e llastikut të lidhura me tela, patallonat me arna, xhupat e pantallonat e ndërmarrjes së punës visheshin në dalje të pazareve ose për vizita, apo tollonat e ushqimeve ku si familjet e të përsekutuarve edhe familjet që kishin një apo dy anëtarë të Partisë Komuniste duhej të tregonin vullnetin e lartë Komunist e të heshtnin kur me tollon merrnin për të gjithë famijen ushqimin e muajit: 1 kilogram djathtë, 2 kilograms mish (me kocka), 1/2 litre vaj ulliri, 2 kilograms millë, lista nuk ka fund e mbaron me 2 kallupë sapun.
Të gjithë komentuesit e mësipërm vërtetonjë këtë gjë se diktatura i ka shpëlarë nga trutë, dhe pasiguaria e tyre është kaq e madhe duke treguar agoninë e përsonalitetit të tyre për të drejtën e lirisë përsonale.
Çfar do të ndodhte vallë me keta komentues sikur demokracia të kthehej në diktaturë dhe të gjithë ata që shkruajnë me adhurim për diktaturën Komuniste të futeshin në burk, dhe familjet e tyre të interrnoheshin brez pas brezi?
Do ishte e pëlqyeshme për keta e shumë të tjerë një diktaturë e tillë?…..
I lave pjatat ti fshatar i amerikanizuar ?
ANALFABET …
Te nderuar zoterinj te gazetes tema , nuk eshte demokratike te reabilitosh kriminelat , ata qe se lane rehat popullin te mblidhte kockat pas vuajtjeve shekullore . Para se te mos ju “shoh syte ” , se bashku me ate Kalocin tuaj te cuditeshem si dhe ndoshtaj “njeshat ” e vendit qe ju mbeshtesin , po ju them se me shkrime te tilla nuk ndreqet vende . Nuk kam asnje qime lidhje me kriminelat e popullit , por me dhimsen njerezit qe vertet punuan pa kursim per popullin , qe u ndeshen me keta ” bisha” qe ju i nderroni me kaq respekt .
Bravo EDI ?????????????
Nji gje s kuptoj dot.
Ky u arratis nga komunizmi apo nga Shqipnija.
Se,ky paska pleqnu vetveten jasht shtetit,megjithse mundsija per m u rikthy n shqipni ishte 100 perqin sepse komunizmi ra.
Kta ,si puna ktij jan tipik shqiptar.
E dun shqipnin si figur folklori,por me ardh,me punu,jetu,n shqipni,jo.kurr.
Vijn sa per pak pushime,e mashtrime,e nostalgjina humane.se po ta donte shqipnin ky,s rrinte n dhe t huj,ku ka lon edhe kockat,por vinte n shqipnin e tij sepse s ka mo komunizem.
Kshtu jan shumica shqiotarve.
Shesin pordh patriotike me lahuta e ciftelija e me iso lapçe,por q…..en n byth per nji pasport perndimi.
I pash kosovsat un.
T shesin per nji viz a vul t huj.
Edhe shqiptarorët po ashtu.
Bythqima.
Si puna ktij,qe iku me rrojt n kushte me t mira,dhe na e shet si luft kundra komunizmit.
Ja,
E hodhet komunizmin.
Pse s ktheheni n shqipnin demokratike?! Qe ishte endrra juaj?
Apo,endrra ishte tjeter.
Me rrojt n shtete t huja ku ka nivel.
Epo,kjo quhet emigracjon ekonomik e jo politik.
O shqip muti! po te pakten gjithkush e kupton se ato qe dolen kundra atij qe varrin ja pshurren koha ju dha te drejt, pra ti mut muti tani mund te jesh ne perendim qe me teorin qe ti, dhe ytat, kishit i bije qe te jesh tradhtar, dhe tani ju qelbesira hiqeni sikur ini perendimor, ju ne kembe ju mbajti ndarja e kampeve pra LINDOR DHE AI PERNDIMOR, se sa per zotesin qe ju kishit veç mutin te hanit, se asgje nga ato qe naj servirni si herozma nuk ishte e juaja ishin direktiva Sllave e Ruse mor qelbesir, e ta qifsha rracen me te madh e te vegjel.