Te fundit
Shën Sofia kapërcen ylberin e intolerancës
14 Korrik 2020, 12:11Blog
TEMA
Nga Çapajev Gjokutaj
Të premten tjetër kisha e Shën Sofisë në Stamboll do bëhet xhami. Vendimin e ka marrë Erdogani pasi një gjykatë e gjeti jo të mbështetur në ligj një dekret të qeverisë Ataturk, marrë 86 vjet më parë.
Menyra si e përdorim këtë monument, deklaroi Erdogan, është punë e Turqisë, se ‘Shën Sofia’ është nën sovranitetin tonë.
Kjo puna e sovranitetit, sado në rregull të ngjajë formalisht, çalon nga të dyja kembët.
Nobelisti Orhan Pamuk i tha BBC-së se ai dhe miliona shekullarë turq i bashkohen britmës së protestës, por qendrimi i tyre s’përfillet.
Ka edhe një anë tjetër që e bën vendimin e Erdoganit, jo të çalojë po të kërkojë patericë. Shën Sofia është trashëgimi e kulturës botërore në kuptimin më strikt të kësaj fjala.
E ndërtuar në shek. VI nga Justiniani shënon një nga monumentet më me vlera të artit bizantin. Pas tetë shekujsh funksionimi si kishë do të konvertohej në xhami me rënien e Kostandinopojës, për të marrë statusin e muzeut pas pesë shekujsh, më 1934, gjatë reformave të Ataturkut, babait të Turqisë moderne.
Parë kështu, në rrjedhën e shekujve Shën Sofia ka qenë truall simbiotik fesh e qytetrimesh dhe ka marrë peshën e simbolit të bashkëjetesës religjoze e kulturore. Statusi i muzeut e mishëronte më mirë këtë simbolikë dhe e kthente monumenti në urë mes feve e qytetrimeve.
Kthimi nga muze në xhami është akt force dhe revanshi që jo vetëm fyen një pjesë të konsiderueshme të turqve të sotëm, por edhe i fryn zjarrit të mërirave e fanatizmave në gjithë botën.
Merr trajta ironike fakti se konvertimi i Shën Sofisë ne xhami nuk bëhet për nevoja të besimtarëve myslimanë turq, por për t’u shërbyer politikave të ditës.
Vëzhgues të ndryshem e shohin këtë konvertim si përpjekje te Erdoganit dhe të partisë së tij për të kompaktësuar elektoratin, që rrezikon të ftohet dhe shpërbëhet, në kushtet kur ekonomia turke po bie dhe papunësia po rritet. Fitorja e opozitës për bashkinë e Stambollit dëshmon se një pjesë përherë e më e konsiderueshme e qytetarëve nuk aprovojnë politikat erdoganiste.
Akte të tilla si shndërrimi i Shën Sofisë nga muze në xhami krijojnë edhe tensione e përfolje ndërkombtare, nxisin pasione fetare dhe synojnë të ngopin me lugë zbrazur miljona besimtarë turq, kryesisht nga zonat rurale, duke u pëshpëritur se janë të fisëm e mbeten sojlinj edhe në kohë krizash, kur kuzhina e tavolina kembëngulin se ke rënë nga vakti.
Me nëntekstet simbolike që përmban, konvertimi i Shën Sofisë vjen në rezonancë edhe me tensionet politike mes Ankarasë dhe Athinës, tensione të acaruara rishëm nga diskutimet për kufijtë detarë dhe valët e refugjatëve që në kërkim të Europës kalojnë kufirin mes dy vendeve. Në kohë vështirësish imazhi i armikut të jashtëm bëhet më i kerkuar e më veprues.
Ministria turke e kulturës dhe e turizmit sqaronte se mozaikët e krishterë të Shën Sofisë nuk do të preken, as do zhvendosen, vetem se do të mbulohen me një lloj perdeje në kohën e faljes.
Kjo puna e perdes të kujton skenën dhe aktrimin dhe të shtyn të rikujtosh mësimin e historisë se politikanët dashurohen me lojë simbolesh kur janë në veshtirësi. Gjatë periudhash të tilla përdorin me tepri historinë, përkatësitë fetare, racore, etnike, politike etj. për t’i fryrë zjarrit të pasioneve dhe për të përgjumur gjykimin racional.
6 komente në “Shën Sofia kapërcen ylberin e intolerancës”
Lini një Përgjigje
Lini një Përgjigje
Më të lexuarat
24 oret e fundit
Javen e fundit
Blog Tema
Ja dhe njëri nga variantet e budallait që thotë Platoni.Japin mend kur nuk i pjerdh njeri!
CAPAJEV KUR DOLE NGA VRIMA TY,,, FUTU PRAP SHPEJT SE TE KA ZENE KORONA ,,, SHPEJT ILACET ,,, KE SHKRUAR KETU NJE PERRALLE MESKINEZE ,, SI TE PISH ”KAFE” TE SHISHME NGA UJE GESHTENJASH,,,
sakt,kjo perde te kujton carcafin e mbulimit te bustit te G.Kastrotit ne tirone per ramazon nga dobicet muslimon te sulltan mehmedit………………..
Moderator,
Mungon komenti im ketu, i postuara qe ne dreke, Rreth ores dy.
NUK E KUPTOJ SA DALLKAUK TREGOHEN QOFTE GREKET,FRANCEZET,AMERIKANET E GJITHE TE TJERET KUR FUSIN HUNDET NE PUNET E BRENDESHME TE TURQISE. PO AMERIKANET PSE NUK JA KTHEJNE PRONESINE E MALIT RUSHMORE FISIT INDIGJEN QE E KA PATUR NE PRONESI.
PO MUT FRANCA CFARE KERKON NE GJYSMEN E AFRIKES APO AQ ME PAK AFER QIPROS…. TURQIA SHPORRI KALIFATIN NGA VENDI I VET E TANI ARMIQTE E SAJ KERKOJNE TE KENE NJE GOZHDE NASTRADINI NE MES TE STAMBOLLIT…. I LUMTE QOFTE ATA TURKUT QOFTE ERDOGANIT…
SECILI ZOT NE SHTEPI TE VET…..A PAK KISHA KA KRISHTERIMI PER TU FALUR…..KENI PARE QE TANI PO I JAPIN ME QIRA KISHAT TEK MYSLIMANET…..PORDHE ME RIGON!!!
TE gjithe ata qe jane per kthimin e Katedrales se Shen Sofise ne xhami jane thjesht kopila osmane. Ora po vjen qe ROMA TE BEHET ROMAKE.Kush ka lexuar e kupton.Por kopilat osman kjo e vertete i torturon.RROFTE GJERGJ KASTRIOTI,POSHTE HORDHITE turke.