Kur arbitrariteti rrezikon të maskohet si drejtësi

7 Mars 2026, 10:16Blog TEMA
Kur arbitrariteti rrezikon të maskohet si drejtësi

Nga Ilir Demalia 

Debati i ndezur pas deklaratave të zëvendëskryeministres Belinda Balluku ndaj Struktura e Posaçme Kundër Korrupsionit dhe Krimit të Organizuar (SPAK) nuk është thjesht një përplasje e zakonshme mes politikës dhe drejtësisë. Ai po nxjerr në sipërfaqe një problem më të thellë: frikën në rritje se drejtësia e re mund të rrëshqasë drejt arbitraritetit.

Në parim, SPAK u krijua për të bërë atë që drejtësia shqiptare nuk kishte arritur kurrë: të godiste korrupsionin në nivelet më të larta të pushtetit. Për shumë qytetarë, ky institucion përfaqësonte shpresën se epoka e pandëshkueshmërisë politike do të merrte fund. Por çdo pushtet – edhe ai që lind me mision të drejtë – mbart rrezikun e deformimit nëse nuk kontrollohet nga mekanizma të fortë institucionalë.

Problemi që po shfaqet sot nuk është lufta kundër korrupsionit. Problemi është mënyra se si kjo luftë po zhvillohet. Hetime të gjata pa përfundim, masa të forta ndëshkuese që shpallen publikisht përpara se gjykatat të japin vendime përfundimtare, dhe një klimë e përgjithshme ku opinioni publik ushqehet me spektakël penal – të gjitha këto po krijojnë perceptimin e një drejtësie që rrezikon të funksionojë më shumë përmes presionit sesa përmes balancës ligjore.

Në një shtet demokratik, prokuroria nuk është pushtet moral mbi shoqërinë; ajo është një institucion i kufizuar nga ligji dhe nga kontrolli institucional. Kur këto kufij fillojnë të zbehen, lind një fenomen i rrezikshëm: arbitrariteti i drejtësisë.

Historia shqiptare ka njohur një periudhë kur drejtësia nuk ishte instrument i ligjit, por i pushtetit. Emri i Aranit Çela mbetet simbol i një kohe kur prokuroria ishte më shumë mekanizëm ndëshkimi sesa garant i drejtësisë. Krahasimi me atë epokë mund të duket i tepruar, por vetë fakti që ky emër rikthehet në debatin publik tregon një shqetësim real: frikën se drejtësia mund të dalë jashtë kontrollit demokratik.

Kjo nuk do të thotë se politika ka të drejtë të sulmojë drejtësinë për të mbrojtur interesat e saj. Përkundrazi, historia e tranzicionit shqiptar është e mbushur me përpjekje të politikës për të kontrolluar gjykatat dhe prokuroritë. Por reagimi ndaj këtij problemi nuk mund të jetë krijimi i një pushteti tjetër që nuk i përgjigjet askujt.

Drejtësia e fortë është themel i demokracisë. Por drejtësia arbitrare është po aq e rrezikshme sa korrupsioni që pretendon të luftojë. Kur hetimi shndërrohet në spektakël dhe dyshimi në dënim publik, shteti ligjor fillon të zëvendësohet nga një kulturë frike.

Shqipëria ndodhet sot në një moment vendimtar: ose drejtësia e re do të provojë se është institucion i matur, i balancuar dhe i përgjegjshëm; ose rrezikon të perceptohet si një pushtet që vepron përtej kontrollit demokratik.

Sepse në fund të fundit, demokracia nuk mbrohet vetëm duke ndëshkuar korrupsionin. Ajo mbrohet edhe duke kufizuar pushtetin – çdo pushtet, përfshirë edhe atë të drejtësisë.

11 Komente

  1. R
    Renis

    O Syc. Per rrogen shkelet cdo gje. Ata nepunes qe firmosin justifikohen me rrogen. Cfare eshte bere deri tani nuk eshte asgje. Po fare fare ne raport me vjedhjet e abuzimet. Por nje nga abuzimet me uleritese eshte ajo cdo te ndodhi me Portin e Durresit. Shqiperia rrezikon te ngelet pa port. Mungese visioni, deshira personale e nepunes qe firmosin e emerohen ne ambasada.

    Përgjigjjuni
    1. S
      Sycka

      Ke fillu me u bo edhe teoricien o syci? Ne fakt ngrite nje problem ne teori, por faktikisht nuk shprehe asgje praktike se si korigjohet le te themi arbitrariteti ne drejtesi. Pra cfare mekanizmash duhen ndryshuar per te kufizuar pushtetin e drejtesise. Mendohu dhe heres tjeter fol konkretisht jo vetem ne teori.

      Përgjigjjuni
      1. E
        Enveri nga Palertoja

        Syçka je më pak i vlefshëm sesa një legen i shpuar. Po kot nuk thonë dardha bie nën dardhë, por për ty duhet të thuhet karafili bie nën karafil. I biri i denjë i babës ke mbetur. Kamunisti njet zdajuzi.

        Përgjigjjuni
        1. k
          karikature

          Te gjorin Demalia, vazhdon ta genjeje veten, , per ate qe nuk eshte, pra per ate qe si e shikon qytetari shqiptar: Biri i nje sigurmsi, zbritur nga malet, qe i pelqen te ngaterroj rrugacerine e rruges, me ´´disidentin´´, qe e vazhdon me zhurmen e madhe ´´trimerore´´qe ben neper studio, kur nuk eshte vec nje patronazhist i teqese se surrelit. Dhe diskreditohet keq, kur nuk i kundervihet mentoreve te tij cifti sulltanor surrelas, qe vazhdon te fuse nga te gjitha anet

          Përgjigjjuni
          1. J
            Juristi

            Struktura paralele per drejtêsinë . Prokurori dhe gjykata që mbulojnë njera tjetren . Ma shumë prokuror dhe gjykates se të denuar . A janë ne zbatimin e ligjit prokuroritë dhe gjykatat në bashki , qendra administeative , prokurori e gjykata qendrore dhe tani sa vjet dhe SPAK . Çfarë bën SPAK ma teper se të tjerët i cili merret edhe me hajdutët e xhepave plus të tjerave . Të gjithë janë per zbatimin e ligjit në bazë të kushtetutes . Rrëzohesh vendimet e gjykatave të rretheve dhe shqurtohen në gjykatat e tjera të pafund. Pse ? Çfarë ban ma shumë gjykata ose prokuroria qendrore ( federale ) , thue se nuk kan të njejten shkollë, të njejtin formim profesional , të njejten kushtetutë , mirë eksperienca se ajo është e ndryshme per secilin . Pra kerkohet të jenë sa ma shumë prokuror dhe gjykates që të kalojë çeshtja në duar të ndryshme kur grafia është e njejtë per ata që kan sy e mendje me e pa . Të gjithë keta janë qylxhi që marrin paga shumë të larta në kurriz të takspaguesve . Kesaj i thonë pesë me hiç !!!! Emrin e ka " Tollovi badihava " ose " Të dalë ku të dalë " !!!!

            Përgjigjjuni
            1. S
              Sateri

              Nuk mund te behet fjale per drejtesi ne nje vend ku kriminelet nderkombetare te sanksionuar e shpallur boterisht non grata, akoma vazhdojne te lejohen te kryejne krime te tjera.

              Përgjigjjuni
              1. M
                Mesazh, mikut tim Loni!

                Ç'a qe qy fat, ere Loni? Kthimi i Sycit dhe përfshirja me kapacitet të plotë në median shqiptare është vërtetë një ditë e madhe për kombin tonë sa të lashtë aq dhe të leshtë. Po kur thote, "Problemi që po shfaqet sot nuk është lufta kundër korrupsionit. Problemi është mënyra se si kjo luftë po zhvillohet.!!! Kjo te le pa mënt, është vërtetë e hatashme!! Dhe thuaj po deshe, që me këtë konkluzion Syci nuk ka kapërcyer tërë aradhën e mendimtarëve të ndritur të medias shqiptare duke shkuar direkt në zëmër të problemit me kardinal që ka sot kombi shqiptar! Ç'të them më tepër?!! Të paçim i Syc! Dhe rrofsh sa malet, për t'na ndriçuar mendjen tonë të vockël e te kuptojme problemet e mëdha që shoku Edi ka me këtë drejtësi e cila nuk njeh dhe shkel me këmbë kufijtë e autoritetit të Padishahut tonë.

                Përgjigjjuni
                1. O
                  O

                  Parimisht ke plotesisht te drejt,po kush po pjerdh ketu per parime,askush?! Problemi kryesor eshte politizimi i shume juristeve te sistemit te drejtesis. Fatkeqesisht shume prokuror dhe gjykates ne Spak-Gjkko jan berishist, faktet dhe argumentat jan pafund. Dyshimin e aresyeshem dhe shperdorim detyre keta bandit po e shfrytezojn per te goditur qeverine,kan futur ne burg dhe po i mbajn me vite pa asnje akuze.

                  Përgjigjjuni
                  1. T
                    T

                    Puna eshte se kishim monster Saliun, dhe krijuam dy monstrat e tij,Spak-Gjkko

                    Përgjigjjuni
                    1. R
                      Refugjati ne pension

                      Ckeni me Sycin por shikoni si u katandis drejtesia teresisht ne drejtesi politiko-private as nuk duan tja dine per ligjin dhe shtetin por vetem interesin e tyre ne sherbetore te njerit apo tjetrit

                      Përgjigjjuni
                      1. .
                        .

                        Pasi e përmend Aranit Çelën vetë në këtë paçavure status Facebook-u që Tema e shet për opinion, pretendon se kthimi i emrit të tij është problem serioz. Perlë.

                        Përgjigjjuni

                        Lini një Përgjigje