Në pavijonin e të marrëve gjendet më i mençuri i qytetit

18 Mars 2024, 20:10Blog TEMA
Në pavijonin e të marrëve gjendet më i mençuri i

Nga Enver Robelli

1.

«Salla numër 6» - kështu quhet një novelë e shkrimtarit klasik rus Anton Çehov. Në këtë sallë mbijeton një zyrtar me emrin Ivan Dimitriq Gromov. Ngaqë vuan nga paranoja, Gromovin e kanë sjellë këtu, në sallën numër 6, ku trajtohen të çmendurit. Mjeku Andrej Efimiq Ragin, drejtor i spitalit, e ka lëshuar vetë udhëzimin për Gromovin. Rastësisht mjeku Efimiq Ragin nisë të bisedojë me pacientin Gromov dhe zbulon se ai në të vërtetë është bashkëbiseduesi më i logjikshëm në krejt këtë provincë. Banorët e qytezës nisin të dyshojnë në doktorin Efimiq Ragin, meqë fliste me pacientin, madje u krijua një komision për të këqyrur gjendjen mentale të Efimiq Raginit. Ky thoshte se sëmundja e tij në fakt është kjo: që tek pas 20 vitesh ka arritur të gjejë në qytezë një njeri të mençur. Dhe ai i mençur është një i trajtuar si i çmendur. Autoritetet vendosin ta shpallin mjekun të çmendur. Mesazhi i novelës? Në një botë ku dominon gënjeshtra, zhurma, kakofonia, gjuha toksike, është e vështirë të thuhet dhe të mbrohet e vërteta.

2.

Në një botë të tillë sundimtarët kontrollojnë jo vetëm të vërtetën, por edhe të gjitha institucionet, mjetet e propagandës, resurset e shtetit. Këto resurse i ndajnë me oligarkë. Oligarkët janë miliarderë në shërbim të sundimtarit. Ata menaxhojnë pasuritë të cilat pushteti ua vë në dispozicion. Mbarëvajtja e punëve të oligarkut varet nga mëshira e sundimtarit. Paralelisht me menaxhimin e pasurisë publike, sundimtari tenton të blejë çdo zë publik. Në shoqëritë pa traditë demokratike, kjo është e lehtë. Sepse gati secili joshet nga shkëlqimi, beson se brenda pak kohësh mund të bëhet milioner dhe në këtë rrugë është i gatshëm të shkelë mbi kufoma. Kufoma e parë është e vërteta.

Qëllimi final i çdo autokrati është ta zhbëjë jo vetëm mendimin kritik, por edhe krejt idenë e opinionit publik. Që në fund shoqëria të mos ekzistojë fare, por vetëm sundimtari dhe shërbëtorët e skllevërit e tij. Për t’i kontrolluar këta s’duhet as arbitraritet i madh, as dhunë e shfrenuar, nëse pushteti është mirë i konsoliduar. Atëherë shoqëria s’ekziston, opozita është e shkatërruar, pronarët e mediave janë në fakt ndërtues rrugësh, mbajtës licencash, pronarë godinash, tregtarë lajmesh; shoqëria civile është e dërrmuar dhe e kurthuar në interesa partikulare, e vetëmbyllur në kafazin e cinizmit, e dëshpëruar që jeta shkoi dhe të tjerët u bënë milionerë. Si e qysh - e parëndësishme.

Kështu të mirës së përgjithshme i humbet kuptimi dhe çdo gjë shndërrohet në ngarendje e shtyrje me bërryla. Tragjedia më e madhe e shoqërive të tilla është se askush askënd nuk e merr seriozisht, as shoferi policin, as polici shoferin, as ministri ligjin, as mbrojtësi i ligjit veprat e këqija të sundimtarit. Gjithçka në thelb është punë pazari, intrigash, rrenash, me një qëllim – grabitje pushteti dhe kontroll mbi resurset. Kur provinciali ia ndjen aromën parasë së fituar shpejt dhe jashtëligjshëm, ai me katër këmbë i turret plaçkës. Idhulli i tij është sundimtari që vendimet i merr në kthina të errëta. Por çdo e keqe, çdo dëm dikur ka një epilog, sepse sundimtari i korruptuar edhe nëse nuk e njeh botën antike e veprat e helenëve të lashtë, një ditë do ta njoftojë atë figurën e tragjedisë greke, e cila me çdo hap që bën shpreson se po e eviton fundosjen e vet - e në fakt vetëm më shumë i afrohet gropës. Problemi është se në këtë gropë nuk bie vetëm sundimtari, oligarkët e tij dhe altoparlantët e propagandës. Regjimet e tilla rrezikojnë të marrin me vete në humnerë edhe shoqërinë.

10 Komente

  1. k
    kacidhja

    te lumte.

    1. "
      "BOHOTINA"

      Shume bukur e me mend e ne vendin e duhur...

      1. L
        Lisi

        Kjo eshte analize brilante e shoqerise sone ne Shqiperi

        1. F
          Fjale me vend

          Mendjendritur autori. Cdo fjali e ketij shkrimi brilant eshte nje aforizem. Respekt !!!

          1. 2
            222

            Mire mo mire po kujt ja tha...

            1. M
              Macgr

              Ne gjuhen shqipe zyrtare eshte gjetur nje dakortesi qe mbiemrat sllave qe mbarojne me iç te mos shkruhen ne shqip me [[ iq [[. Ku e mesove kete menyre ti ROBELL??? KUR bastardon gazetari çpret nga te tjeret/? Ne rastin konkret themi Efimiç,.. A ke lezuar ndonje perkthim ne shqip te autoteve te medhenj rus si Tolstoi, Gogol, etj .NUK e gjene ate menyre. Ti je gazetar nuk je nje komentues i zakonshem qe tja merrnin kete per mungese korrektesie. Keta gazetaret tane shumica ngatrrojne foljen e vetes se 1 me te 3 . Punoj eshte veta e 1 ata e thone per veten e 3.Gabim e ka dhe gazeta qe ta pranon me gabime artikullin

              1. L
                Loni

                Komentit tuaj Macgr, i shkon për shtat thënia e popullit: "Plaç moj bythë e plasur, ç'halle paske pasur." Sa për shkrimin, një analizë brilante e situatës së shoqërisë ku jetojmë.

                1. M
                  Macgr

                  PO do ngjisim shkallet qe te hyjme ne shtepi RE LONI.

              2. J
                Josifi

                Ndryshe nuk do zhdukeshin civilizimet në historinë njerëzore!

                Lini një Përgjigje