Financial Times - Trump kërcënon NATO-n: “Pa ndihmë në Hormuz, aleanca ka një të ardhme shumë të keqe”

Donald Trump ka paralajmëruar se NATO përballet me një të ardhme “shumë të keqe” nëse aleatët e SHBA-së nuk ndihmojnë në hapjen e Ngushticës së Hormuzit, duke u dërguar një mesazh të drejtpërdrejtë vendeve evropiane që të bashkohen me përpjekjen e tij ushtarake në Iran.

Presidenti amerikan i tha Financial Times në një intervistë të dielën se mund të shtyjë gjithashtu samitin e tij me presidentin kinez Xi Jinping më vonë gjatë këtij muaji, ndërsa po ushtron presion ndaj Pekinit që të ndihmojë në zhbllokimin e kësaj rruge ujore jetike.

“Është krejtësisht e përshtatshme që ata që përfitojnë nga kjo ngushticë të ndihmojnë për të siguruar që atje të mos ndodhë asgjë e keqe”, tha Trump, duke argumentuar se Evropa dhe Kina varen shumë nga nafta e Gjirit, ndryshe nga SHBA-ja.

“Nëse nuk ka përgjigje ose nëse përgjigja është negative, mendoj se kjo do të jetë shumë e keqe për të ardhmen e NATO-s”, shtoi ai.

Komentet e Trump, të bëra gjatë një telefonate tetëminutëshe me Financial Times, erdhën një ditë pasi ai u bëri thirrje Kinës, Francës, Japonisë, Koresë së Jugut dhe Britanisë së Madhe që t’i bashkohen një “përpjekjeje të përbashkët” për të hapur këtë pikë strategjike përmes së cilës kalon një e pesta e naftës botërore.

Irani në fakt e mbylli ngushticën pasi SHBA-ja dhe Izraeli nisën luftën e tyre më shumë se dy javë më parë, duke nxitur frikën për një tjetër tronditje të çmimeve të naftës në ekonominë globale. Përpjekjet e SHBA-së për ta hapur këtë rrugë ujore kanë dështuar kryesisht. Çmimet ndërkombëtare të naftës arritën në 106 dollarë për fuçi të dielën në mbrëmje, rreth 45 për qind më shumë që nga fillimi i luftës.

Megjithatë, pavarësisht paralajmërimeve të tij, Trump u shpreh pesimist se aleatët e SHBA-së do t’i përgjigjeshin thirrjes së tij për ndihmë.

“Ne kemi një gjë që quhet NATO”, tha Trump, i cili shpesh e ka kritikuar aleancën. “Ne kemi qenë shumë të sjellshëm. Nuk kishim pse t’i ndihmonim me Ukrainën. Ukraina është mijëra milje larg nesh... Por ne i ndihmuam. Tani do të shohim nëse ata do të na ndihmojnë. Sepse unë kam thënë prej kohësh se ne do të jemi atje për ta, por ata nuk do të jenë për ne. Dhe nuk jam i sigurt se do të jenë.”

I pyetur se çfarë lloj ndihme kërkonte, Trump u përgjigj: “çfarëdo që të duhet”. Ai shtoi se aleatët duhet të dërgojnë anije për çminimin e detit (minesweepers), nga të cilat Evropa ka shumë më tepër se SHBA-ja.

Ai gjithashtu kërkoi “njerëz që mund të neutralizojnë disa aktorë të këqij përgjatë bregut [iranian]”. Trump la të kuptohej se dëshironte ekipe komando evropiane ose ndihmë tjetër ushtarake për të eliminuar iranianët që po krijojnë “probleme” në Gjirin Persik me dronë dhe mina detare.

“Ne po i godasim shumë fort”, tha Trump. “Ata nuk kanë mbetur me asgjë tjetër veçse të krijojnë pak probleme në ngushticë, por këta janë përfituesit dhe duhet të na ndihmojnë ta patrullojmë. Ne do t’i ndihmojmë ata. Por edhe ata duhet të jenë aty. Ndonjëherë duhen shumë njerëz për të mbikëqyrur disa të paktë.”

Trump tha se priste gjithashtu që Kina të ndihmonte në hapjen e ngushticës përpara se ai të udhëtonte në Pekin në fund të këtij muaji për një samit me Xi Jinping, vizita e tij e parë në Kinë gjatë mandatit të dytë.

“Mendoj se Kina duhet të ndihmojë gjithashtu sepse Kina merr 90 për qind të naftës së saj nga këto ngushtica”, tha Trump. Ai shtoi se pritja deri në samit do të ishte tepër vonë.

“Do të donim ta dinim para kësaj. Dy javë janë shumë kohë.” Ai shtoi se udhëtimi i tij në Kinë mund të shtyhej. “Mund ta vonojmë”, tha Trump, pa specifikuar për sa kohë.

Komentet e presidentit amerikan erdhën ndërsa sekretari i tij i Thesarit, Scott Bessent, u takua në Paris me homologun kinez He Lifeng për bisedime mbi samitin e planifikuar në Pekin në fund të marsit.

Xi e ftoi Trumpin të vizitonte Kinën kur dy liderët u takuan në Korenë e Jugut në fund të tetorit dhe arritën një armëpushim në luftën tregtare dhe teknologjike SHBA-Kinë. Pekini nuk ka dhënë asnjë shenjë se dëshiron ta shtyjë samitin, pavarësisht luftës në Iran, i cili është një furnizues i madh nafte për Kinën.

Trump ka kërcënuar gjithashtu me sulme të reja ndaj Ishullit Kharg, qendrës së eksportit të naftës së Iranit.

Pasi kishte biseduar më herët të dielën me kryeministrin britanik Sir Keir Starmer, Trump shprehu veçanërisht zhgënjimin e tij ndaj reagimit të Britanisë.

“Britania mund të konsiderohet aleati numër një, më i vjetri e kështu me radhë, dhe kur u kërkova të vinin, ata nuk donin të vinin”, tha ai. “Dhe sapo ne praktikisht shkatërruam kapacitetin e rrezikut nga Irani, ata thanë: ‘mirë, do të dërgojmë dy anije’. Dhe unë thashë: ‘ne kemi nevojë për këto anije para se të fitojmë, jo pasi të fitojmë’. Unë kam thënë prej kohësh se NATO është një rrugë me një drejtim.”

Ai pretendoi se çdo rrezik për aleatët që do të dërgonin mjete ushtarake në Gjirin Persik do të ishte minimal, pasi SHBA-ja dhe Izraeli kishin shkatërruar kapacitetin ushtarak të Iranit gjatë dy javëve të fundit.

“Ne në thelb e kemi shkatërruar Iranin”, tha Trump. “Ata nuk kanë flotë detare, nuk kanë mbrojtje kundërajrore, nuk kanë forcë ajrore, gjithçka është zhdukur. E vetmja gjë që mund të bëjnë është të krijojnë pak telashe duke vendosur një minë në ujë — një bezdi, por një bezdi që mund të shkaktojë probleme.”

Megjithatë, aleatët evropianë tashmë janë dëmtuar nga lufta. Një ushtar francez u vra të enjten nga një sulm me dron iranian në Irak. Një avion italian u shkatërrua të dielën në një bazë në Kuvajt.

Trump paralajmëroi gjithashtu se SHBA-ja është e gatshme të ndërmarrë sulme të reja ndaj Ishullit Kharg dhe mund të godasë infrastrukturën e naftës së Iranit.

“E patë që goditëm Ishullin Kharg, gjithçka përveç tubacioneve dje”, tha ai, duke iu referuar një bombardimi që njoftoi të premten. “Ne mund ta godasim atë brenda pesë minutash. Dhe ata nuk mund të bëjnë asgjë për ta ndaluar.”

I pyetur nëse Rusia po ndihmon Iranin me të dhëna satelitore për të synuar mburojat anti-raketore të SHBA-së dhe Izraelit, Trump tha:
“Nuk e di në një mënyrë apo në tjetrën. Por mund të bëhet edhe argumenti se ne kemi ndihmuar Ukrainën deri në një farë mase. Është e vështirë të thuash: ‘po na synoni’, kur ne kemi ndihmuar Ukrainën.”

Trump pretendoi se paraardhësi i tij Joe Biden i kishte dhënë Ukrainës 350 miliardë dollarë në para dhe pajisje.

“Pra është e vështirë të thuash: ‘Çfarë po bëni?’ kur ne kemi bërë të njëjtën gjë.”/Financial Times

Lufta në Iran trondit garën mes JD Vance dhe Marco Rubios për vitin 2028

11:35 Bota

Gjendet e vdekur vajza e ministres izraelite, kishte akuzuar prindërit për abuzim seksual

11:30 Bota 3 komente

NYT: Izraeli i shpërfilli paralajmërimet e SHBA-së për të mos sulmuar rezervuarët iraniane të naftës

10:40 Bota 3 komente

A mund ta ushtrojë pushtetin Mojtaba Khamenei?

10:20 Bota

Analiza: Si do të ndikojë lufta në Iran në zgjedhjet në Izrael?

09:40 Bota

Kallas reagon pas thirrjes së Trump: BE do të diskutojë mbi Ngushticën e Hormuzit

09:10 Bota 1 koment

Industria e naftës paralajmëron administratën Trump: Kriza e karburanteve ka të ngjarë të përkeqësohet

08:50 Bota 5 komente

Izraeli: S’ka bisedime me Libanin pa çarmatosjen e Hezbollahut

08:40 Bota 2 komente

Trump ka një paralajmërim për NATO-n nëse aleatët nuk ndihmojnë në sigurimin e Ngushticës së Hormuzit

08:20 Bota 3 komente

Pritet të zhvillohet takimi Trump-Xi, të dyja palët fillojnë përgatitjet

07:50 Bota 3 komente