Te fundit
Marrëveshja SHBA-Iran shqetëson Izraelin: Teherani mund të dalë më i fortë
15 Qershor 2026, 08:30Bota
TEMA
Marrëveshja e paralajmëruar mes Shteteve të Bashkuara dhe Iranit për t’i dhënë fund konfliktit që shpërtheu në fund të shkurtit po shihet me skepticizëm dhe shqetësim në Izrael, ku zyrtarë dhe analistë e konsiderojnë atë një kompromis që mund të favorizojë Teheranin.
Njoftimi për një marrëveshje mes Shteteve të Bashkuara dhe Iranit për t’i dhënë fund konfliktit që shpërtheu në fund të shkurtit po konsiderohet si një zhvillim me pasoja të mëdha gjeopolitike për Lindjen e Mesme. Ndërsa administrata e presidentit amerikan Donald Trump e paraqet atë si një sukses diplomatik që mund të rikthejë stabilitetin në rajon, në Izrael marrëveshja po pritet me shqetësim të madh dhe po shihet si një lëshim i rrezikshëm ndaj Teheranit.
Sipas informacioneve që kanë dalë deri tani, marrëveshja parashikon armëpushim në frontet e konfliktit, rihapjen e Ngushticës së Hormuzit, heqjen e bllokadës amerikane ndaj porteve iraniane dhe nisjen e negociatave të reja brenda 60 ditëve për çështjen bërthamore dhe sanksionet. Megjithatë, dokumenti i plotë nuk është bërë publik dhe kjo ka shtuar spekulimet për përmbajtjen e tij reale.
Shqetësimi kryesor i Izraelit lidhet me faktin se marrëveshja duket se fokusohet te ulja e menjëhershme e tensioneve dhe jo te zgjidhja e problemeve që Jerusalemi i konsideron ekzistenciale për sigurinë e tij. Për vite me radhë, qeveritë izraelite kanë argumentuar se kërcënimi iranian nuk kufizohet vetëm te programi bërthamor, por përfshin edhe zhvillimin e raketave balistike dhe rrjetin e grupeve aleate të Teheranit në rajon, si Hezbollahu në Liban, Huthët në Jemen dhe grupet palestineze.
Sipas kritikëve në Izrael, asnjë nga këto çështje nuk duket të trajtohet në mënyrë të qartë në kuadrin e marrëveshjes. Për këtë arsye, shumë analistë dhe figura politike izraelite argumentojnë se Teherani mund të përfitojë nga periudha e armëpushimit për të konsoliduar pozitat e tij dhe për të ruajtur elementët kryesorë të fuqisë së tij ushtarake dhe politike.
Një tjetër pikë që po ngjall debat është çështja e uraniumit të pasuruar. Deri tani nuk ka informacione të qarta nëse marrëveshja parashikon largimin, shkatërrimin apo kontrollin e rezervave ekzistuese të Iranit. Për Izraelin, kjo konsiderohet një boshllëk serioz, pasi çdo vonesë në adresimin e programit bërthamor shihet si një avantazh për Teheranin.
Në të njëjtën kohë, marrëveshja ka nxjerrë në pah edhe dallimet mes Uashingtonit dhe Jerusalemit. Presidenti Donald Trump ka bërë të qartë se prioriteti i tij është shmangia e një konflikti më të gjerë rajonal dhe stabilizimi i tregjeve ndërkombëtare të energjisë. Rihapja e Ngushticës së Hormuzit, nga ku kalon një pjesë e konsiderueshme e naftës botërore, konsiderohet një nga objektivat kryesorë të administratës amerikane.
Nga ana tjetër, Izraeli shqetësohet se një marrëveshje e përqendruar te de-përshkallëzimi mund të mos adresojë rrënjët e konfliktit. Reagimet në mediat izraelite kanë qenë të ashpra, ndërsa disa politikanë e kanë cilësuar zhvillimin si një fitore diplomatike për Iranin dhe një humbje strategjike për Izraelin.
Edhe kryeministri Benjamin Netanyahu gjendet në një pozicion delikat. Ai duhet të ruajë marrëdhëniet me administratën Trump, e cila mbetet aleati më i rëndësishëm i Izraelit, por njëkohësisht përballet me presion të madh të brendshëm nga opozita dhe partnerët e koalicionit qeverisës, të cilët kërkojnë garanci se interesat e sigurisë së Izraelit nuk do të anashkalohen.
Ndërkohë, Irani e ka paraqitur marrëveshjen si rezultat të rezistencës së tij ndaj presionit amerikan dhe si dëshmi se Teherani mbetet një aktor i rëndësishëm rajonal. Zyrtarët iranianë kanë theksuar se marrëveshja nuk nënkupton heqje dorë nga interesat strategjike të vendit dhe se negociatat e ardhshme do të zhvillohen mbi bazën e respektit të ndërsjellë.
Në fund, ndërsa Uashingtoni e sheh marrëveshjen si fundin e një krize të rrezikshme, në Izrael po forcohet bindja se kjo mund të jetë vetëm një pauzë e përkohshme. Frika kryesore është se, pas 60 ditëve negociata dhe uljeje tensionesh, Irani mund të dalë më i fortë ekonomikisht dhe politikisht, duke ruajtur pjesën më të madhe të kapaciteteve që Izraeli i konsideron kërcënim afatgjatë për sigurinë e tij. Për këtë arsye, marrëveshja që në Uashington po prezantohet si një hap drejt paqes, në Jerusalem po shihet si fillimi i një periudhe të re pasigurie strategjike.
Top Channel
Më të lexuarat
24 oret e fundit
Javen e fundit
Blog Tema
Lini një Përgjigje