Te fundit
Rënia e Shteteve të Bashkuara është kurthi i vërtetë
15 Maj 2026, 12:30Bota
TEMA
“Donald Trump ka mbërritur në takimin me Xi Jinping shumë më i dobët se homologu i tij kinez. I bllokuar në luftën në Lindjen e Mesme, nga e cila nuk di si të dalë. Dhe në rënie në sondazhe, i bërë jopopullor pikërisht nga rritja e çmimeve e shkaktuar nga lufta, së bashku me tarifat që ai vetë ka vendosur dhe përkeqësimin e gjendjes së tij mendore. Ndërkohë, Xi tashmë ka strategjinë ekonomike dhe ushtarake për ta përballuar.”
Francis Fukuyama është politologu i Stanfordit dhe autori i veprës së famshme Fundi i Historisë dhe Njeriu i Fundit: eseja e shkruar në vitin 1992, pas rënies së Bashkimit Sovjetik, ku ai argumentonte se liberalizmi demokratik nuk kishte më rivalë: Pika përfundimtare e evolucionit ideologjik të njerëzimit. Vetëm që, tridhjetë vjet më vonë, në librin Liberalizmi dhe kundërshtarët e tij, ai pranoi: Gjërat janë më të ndërlikuara.
Xi e priti Trumpin duke përmendur “kurthin e Tukididit”: një ftesë për të mos rënë në gabimin fatal të një lufte të pashmangshme.
“Ndoshta nuk do të ketë luftë; por është e vështirë të shmanget konkurrenca ekonomike dhe strategjike mes dy vendeve si Kina dhe Shtetet e Bashkuara, që kanë objektiva dhe sisteme politike kaq të ndryshme. Thelbi është tjetërkund: Xi e konsideron Amerikën në një fazë rënieje afatgjatë, për të cilën pjesërisht fajëson pikërisht Trumpin. Prandaj e ledhaton me gjeste simbolike, i thotë se janë partnerë dhe superfuqi të barabarta; por në realitet ai vetëm po pret që Amerika të dobësohet gjithnjë e më shumë.”
Megjithatë, strategjia e Xi-t nuk përbëhet vetëm nga pritja.
“Ai kërkon lëshime për Tajvanin. Dhe fatkeqësisht, ishulli është e vetmja gjë që sot Trump mund t’i ofrojë për të siguruar të paktën pamjen e një marrëveshjeje tregtare dhe një mbështetje simbolike për hapjen e Ngushticës së Hormuzit. Sipas meje, gjithçka sillet rreth kësaj.”
Amerikanët tashmë kanë bllokuar paketën e armëve prej 11 miliardë dollarësh të destinuar për Taipein.
“Xi kërkon anulimin e saj. Së shpejti do të shohim nëse pezullimi do të bëhet i përhershëm apo nëse amerikanët do ta mbajnë premtimin ndaj tajvanezëve. Do të më habiste të shihja paketën të mbërrinte në destinacion: amerikani duhet t’i japë Xi-t përshtypjen se samiti shkoi mirë. Në fund të fundit, Trumpit nuk i intereson mbështetja e demokracive në botë. Për të, Tajvani është një vend si çdo tjetër, edhe pse nuk është kështu për amerikanë të tjerë dhe aleatë të SHBA-së në rajon, si Koreja dhe Japonia. Por është e qartë se sot Amerika nuk ka ndërmend të hyjë në luftë për mbrojtjen e Tajvanit; edhe pse ushtria e saj përgatitet prej vitesh për këtë mundësi.”
A do të ushtrojë Pekini presion ndaj Iranit që të rihapë të paktën Hormuzin?
“Nuk ka aq shumë ndikim mbi Teheranin. Sigurisht që nuk do të ndërhyjë ushtarakisht për të rihapur Ngushticën. Më së shumti do të thotë diçka të përgjithshme mbi rëndësinë e lirisë së lundrimit dhe paqes. Nuk pres asgjë më shumë.”
Trump mbërriti në Kinë me një delegacion të nivelit të lartë të përbërë nga CEO industrialë: Elon Musk, Tim Cook, Jensen Huang…
“Besoj se synojnë kryesisht të mbrojnë investimet ekzistuese amerikane, më shumë sesa të shtyjnë Dragoin që të hapet ndaj kapitaleve të reja amerikane. Si Tesla ashtu edhe Apple kanë tashmë interesa të rëndësishme në Kinë dhe duan t’i mbrojnë ato. Trump po përpiqet, përkundrazi, ta shkëpusë ekonominë amerikane nga ajo kineze. Dhe dëshiron ta mbajë Pekinin jashtë sektorit të tyre teknologjik. Nuk shoh parathënie të një angazhimi të thellë ekonomik. Ndryshe është sektori bujqësor, produktet e të cilit janë eksporti kryesor amerikan drejt Kinës.”
Çfarë do të fitojnë dy liderët nga ky takim?
“Kina thjesht dëshiron të fitojë kohë: në pritje që Shtetet e Bashkuara të dëmtojnë më tej vetveten dhe të bien si superfuqi. Pastaj, sigurisht: Trump do të flasë për marrëveshjen më të madhe tregtare të arritur ndonjëherë në histori, edhe nëse bëhet fjalë vetëm për pak sojë. Por nga ky takim nuk do të dalë asgjë domethënëse në planin afatgjatë.”
Ju keni thënë disa herë se “fundi i Historisë” vetëm është shtyrë, sepse pavarësisht ngritjes së Kinës, mungesa e ekuilibrit të brendshëm të pushteteve e bën atë të cenueshme ndaj gabimeve katastrofike. A jeni ende i bindur për këtë tani që Amerika po bën të njëjtat gabime?
“Administrata e dytë Trump po përpiqet realisht të minojë mekanizmat e saj të kontrollit dhe balancës së pushtetit të brendshëm. Por jam i bindur se institucionet amerikane do të rezistojnë. Trump do të ndëshkohet në zgjedhjet e mesmandatit dhe kjo do të vendosë një kufi ndaj dëmeve që mund të shkaktojë. Sigurisht, ndërkohë ai ka bllokuar financimet për kërkimin shkencor. Dhe në planin afatgjatë, kjo do t’i dobësojë shumë Shtetet e Bashkuara përballë Kinës. Me pak fjalë, përparimi drejt ‘Fundit të Historisë’ nuk është ndalur, por sigurisht që përballet me pengesa të rëndësishme.” /La Repubblica
26 Komente
Lini një Përgjigje
Më të lexuarat
24 oret e fundit
Javen e fundit
Blog Tema
Nuk kam piken e dyshimit se nqs rritja e Kines vazhdon ne ato ritme qe te zhvendose hegjemonine ekonomike e politike te SHBA, do te jete vetem ceshtje koha perplasja mes tyre. Kjo nuk do ishte perplasja e pare ne histori, por tipike ka qene mes Spartes dhe Athines , dhe sidomos ajo mes Romes dhe Kartagjenes, por ne kohen e sotme ne kete stad te zhvillimit te teknologjise ushtarake eshte apokaliptike kjo perplasje. Kjo perplasje urojme qe te mos ndodh por nese ndodh do te ndodh vetem atehere kur njera pale do te kete nje superioritet teknologjik apo te zoteroje nje arme sekrete ne ate shkalle sa te neutralizoje armet dhe teknologjine ekonomike te kundershtarit nga distanca ose nga hapesira .
Perplasja do ndodhe ne formen tregetare, dhe si lufta midis luaneve, luani i vjeter, i leshon territorin dhe kuroren luanit te ri, dhe shkon te vdes ne nje hije peme te mahagony.
Tipike ritja e Gjermanise dhe maturimi i plote i perandorise Britanike para 1914
Ajo qe nuk dihet per Kinen eshte cfare do te ndodhe me pavarsine e saj ekonomike. Sot ekonomia Kineze eshte e varur nga vendet e tjera ( ne marjen e teknollogjise dhe shitjen e produkteve) Do te mund Kina te krijoj pavarsi ku ajo te zhvilloj teknollogjine e saj specifike Kineze dhe per pasoje te kete produkte qe kerkohen ne bote jo nga cmimi por nga vecorite specifike te tyre. Sot Kina ka nevoje jetesore per Ameriken, ndersa Amerika ka nevjoe fitimprurese per Kinen. Pak ndryshe nga rendesia po te krahasosh "jetesore" me "ftimprurese"
pilo Lala respekt ēshtē nēse normale Amerikēs i kan rēn brekēt ēshtė tamam njē luan pa dhēmb e i mbaruar.
Te qifte amerika ne goj o cecen
O kar Amerika 30 trilione GDP sa gjithe Evropa dhe gati 12 trilione me shume se kina kari shqiptar thote ka marre fund. Na mbyten debilat qe flasin si tifoze
Mjafton titulli i artikullit për të kuptuar kush e ka shkruar. Nuk e di a e panë këta neokomunistat se si u prit Trump? Ndoshta këta qorrat nuk arrijnë të shohin por un pashë të kundërtën. Nuk e kuptoj përse këta idiote anembanë Evropës dhe vetë Amerikës, bëjnë tifozllëk kundër vetes? Ore nuk e kuptoni që Kina nuk është miku juaj dhe po përpiqet t'ju marrë kafshatën nga goja? Pastaj si qenka Trumpi i humbur kur kontrollon shumicën e fluksit të naftës e gazit dhe Kina ka humbur Iranin dhe Venezuelës? Si mendoni se ka humbur kur mbi 70% e tregtisë në botë bëhet me dollar? A e kuptoni se çfarë injorantësh jeni? Jeni si në kohën e Enverit, kur thonim se ishim më mirë e më të fortë se Amerika dhe bënim tifozllëk për të gjithë kundër Amerikës. Punët nuk bëhen me llafe e propagandë por me veprime konkrete. Le t'a shohim si do të përfundojë dhe pastaj të shikojmë si do t'a marrin këta zagarët pa dhëmbë që bukur dijnë të lehin!
Si rregull, ai qe eshte i mireinformuar dhe mjaftueshem i pjekur ne bindjet qe ka nuk hyn ne debat duke ofenduar ata qe e mendojne ndryshe, sidomos kur nuk behet fjale per cenim te te drejtave te ndokujt. Merre shtruar, ndaje opinionin, dhe qendro mendjehapur. Ndjese per keshillen e pakerkuar.
Kritika është e drejtë, por edhe më i duruari e humb durimin nganjëherë. Na mbytën me llafe trillime e teori konspirative. Jetojmë në paradoks. Nuk lexojmë apo shikojmë gjë tjetër veçse një realiteti të shpikur. Na thonë çfarë të mendojmë, çfarë të besojmë dhe çfarë të ndjejmë. Nganjëherë jemi të lodhur nga këto gjëra.
E nxoren koken antiamerikanet sapo pane nje artikull shkruar nga nje majtist. Ikni jetoni nenkine ca prisni
se jone kokrrat e mutit majtist sumqima
Sa loqe qenka nga mendja ky/ kjo qe ka bere kete shkrim! God bless America!
1 █Trump është përkufizimi i Amerikës : Në zemrën dhe mendjen tënde, bëj atë që është e drejtë dhe kur të rrëzohesh, ngrihu dhe vazhdo të luftosh. 2 █ 'Nuk ka rëndësi nëse rrëzohesh, por nëse ngrihesh. kjo é FILOZOFIA e tij . Dhe kjo është arsyeja pse kaq shumë njerëz e admirojnë. 3 █ të gjithë do të ishim rehat ta kishim si mysafir në darkë. Ai është REAL , é një individ unik , é i veçantë. Dhe shumica prej nesh janë gjithashtu REAL . 4 █ Ai nuk dorëzohet kurrë dhe vazhdon e vazhdon derisa të arrijë qëllimin e tij. Shumica e njerëzve do të ishin shtypur nga shumë pengesat që i dilnin përpara në rrugën e tij drejt Shtëpisë së Bardhë për herë të dytë.
O Xhevit! Të të them të drejtën, Tramp më nxjer mallin e Salës tonë, që e paçim sa mali Robit.
Vazhdoni e hani mut me garuzhde se me luge nuk ngopeni, Amerika eshte shteti me i fuqishem ne Glob dhe i pankonkurueshem ekonomia e saj PPB eshte 8 trilion $ me e madhe se ajo e Kines. O koqe kandari te prishur, sot California si po te "shkepeutet" nga Amerika del fuqia e trete ne Bote pas Amerikes meme dhe Kines, PPB i saj eshte 4,6 trilion $ a merrni vesh se kush eshte Daj Sami o kurva.
Vazhdoni e hani mut me garuzhde se me luge nuk ngopeni, Amerika eshte shteti me i fuqishem ne Glob dhe i pankonkurueshem ekonomia e saj PPB eshte 8 trilion $ me e madhe se ajo e Kines. O koqe kandari te prishur, sot California si po te "shkepeutet" nga Amerika del fuqia e trete ne Bote pas Amerikes meme dhe Kines, PPB i saj eshte 4,6 trilion $ a merrni vesh se kush eshte Daj Sami o kurva.
8 trilion më e madhe se ekonomia e deklaruar kineze. Shifrat e Kinës nuk i merr për bazë as vetë Kina.
As me shume e as me pak, jam me ty o Shkodrani! Tema here pas here leshon ndonje artikull si ky I mesipermi kunder Presidentit Trump qe nuk ka asnje llogjike.
Sa do e shkruaja o Sefer. Tema mezi pret te publikoje artikuj Anti Trump
Po borxhin sa e ka Amerika?
....dhe pastaj themi përse e kemi pensionin me të ulët në botë......përse kemi çmimet më të larta në botë.......shoqërinë me kot në planet. Ja shikoni komentet e komentuesve( votues) dhe mendoni vete përse jemi në këtë katandi. Idoterit " e mi". Po përse e gjithë fushata dhe e gjithë retorika Trap është fund e krye mbi Kinën...e kini pyetur vetëm apo kaq u nxë? ### Per bisedimet,mendoj se tema kryesore ekonomike ka qënë borxhi amerikan ose siç njihet ndryshe " obligacionet federale". Për të "shpetuar" nga përqindja e tyre,trapi hapi luftë me Iranin,me qëllim se mbase Kina ndihet e kërcënuar energjikisht dhe ndaj u shty edhe takimi i parë i cili ishte para shpalljes së luftës. Pra,karta e vetme e trapit është bllokimi i hormuzit ndërsa lufta ekonomike- lufta sunduese ekonomike siç e do Amerika( trapi )do afate të gjata, të paktën 20 vjet e nuk dihet se kush del fitimtar.
100% dakord me shkodranin. Shkrimi eshte tendencioz dhe jo realist. God bless America ????????
Jemi ne spiralen perseritjes se levizjes ne ngjitje drejt Demokracise. Kurthi i Tukidit, gjoja i presidentit kinez Xi nuk asht gja tjeter veçse bashke-egzistenca paqsore qe reklamonte Krushovi pas vdekjes se Stalinit. Megjithate Perendimoret e pranuan(!) e ai nisi zbutjen e luftes se klasave. Tani Prasidenti Xi kerkone kohe, pasi luftave e klasave asht evoluar ne nje stade me te larte me kthimin e prones private, ne vendet ish komuniste. Pra ai duhet te nis kthimin e prones private te shpronsuarve nga Mao Ce Duni. Nuk ka shanse t'i bashkangjitet Tajvani Kines pa nisjen e reformave. Keshtu Kina nuk ka epersi mbi Ameriken por ka detyra qe duhet t'i permbush para popullit te vete. Me renjen e Krushovit, Bashkimi Sovjetik mundi te ndertoi bomben berthamore dhe e pershkallzoi dhe njehere garen me Ameriken. Kjo perfundoi me 1989 pa lufte. Besoi qe perendimoret jane vigjilent e ja hedhin nje sy dhe nga armatimet Kines. Tani Kina do kthei pronen per te vjetres. mbase kerkne KOHË si rusi me 1956. Pastaj do t'i qendroje bindjes se kane bere gabim dhe ta riparojne apo si Brezhnjevi do te perpiqen te friksojne me bombat atomike, mbetet per tu pare. Per te shkuar drejt luftes nuk munden se notojne mbi krimet qe ka patur shkaktuar Mao Ce Duni. Mbani mend kur Ramiz Alia ju tha: kthim mbrapa nuk ka. E tha kete se nuk munde te shkonte serish ne lufte kundra viktimave qe kishte shkaktuar se fshiheshin nga faqja e dheut. Atehere zgjodhi Kollonen e Peste dhe mendoi e mendojne se ja hodhen. Presin Kinen ithtaret e komunizmit te rizgjohen por ajo do bjere se nuk ka rruge tjeter. Te keqen e ka brenda se ka kryer krime mbi popullin e vet.
Kur kinezet do te fillojne me hanger stekat e viçit si amerikanet kane me kalu edhe nja 70 vjet
Ke kupton që Perandoria Amerikane po "bie" kur sheh Xi duke i shtrënguar dorën Trump, sikur të jetë argati i tij.