Te fundit
Telefonata Trump-Putin, Fiona Hill: Cari fitoi, tani Evropa është në rrezik
19 Mars 2025, 21:20Bota
TEMA
Fiona Hill ishte në dhomë kur Trump dhe Putin u takuan në Helsinki në vitin 2018, dhe ajo e gjykoi thirrjen e djeshme në këtë mënyrë: “Shefi i Kremlinit mori atë që donte”.
Por problemi është shumë më i madh se Ukraina dhe ish-drejtoresha për Evropën në Këshillin e Sigurisë Kombëtare të Shtëpisë së Bardhë e përmbledh në këtë mënyrë: “Sistemi i sigurisë i lindur nga Lufta e Parë dhe e Dytë Botërore ka përfunduar. Evropianët kërcënohen së bashku nga Rusia, SHBA dhe Kina: nëse nuk e kuptojnë se ka ardhur koha për të ndërtuar mbrojtjen e tyre, pasojat do të jenë shumë të errëta”.
Si shkoi telefonata?
“Duke gjykuar nga dy deklaratat, nuk ka qenë shumë e kënaqshme për Shtëpinë e Bardhë. Kremlini është shumë më i gjatë, por përveç armëpushimit në infrastrukturën energjetike, nuk ka shumë rëndësi. Putini përsërit pozicionet e tij maksimaliste, të tilla si përfundimi i ndihmës ushtarake dhe inteligjencës për Zelenskyn. Duke marrë parasysh që Trump tashmë kishte në dorë marrëveshjen e armëpushimit me Ukrainën, ai me siguri priste ta bindte atë. Por nuk është e qartë se çfarë levë do të përdoret, përveç dorëzimit të Kievit.
Kreu i Kremlinit nuk është aq i interesuar për t’i dhënë fund masakrës, sepse ai kishte pritur një luftë rrënimi. Ekonomia dhe shoqëria ruse janë nën presion, por presidenti amerikan nuk duket i gatshëm t’i shfrytëzojë këto vështirësi në avantazhin e tij. Ajo që po ndodh duket më shumë si një negociatë personale mes të dyve, për të përcaktuar marrëdhëniet dypalëshe, mbi kokat e ukrainasve dhe evropianëve”.
Pra, Putin e refuzoi propozimin e armëpushimit të Trump, por pa i thënë jo atij, duke blerë kohë për të vazhduar ofensivën?
“E saktë”.
Çfarë do të thotë armëpushimi për energjinë?
“Pyetje e mirë. Ndoshta Putin dëshiron të shpëtojë infrastrukturën që ai mendon se do të jetë e tij. Megjithatë, nuk u bënë lëshime për masakrat e civilëve apo për garancitë e sigurisë. Sa i përket negociatave për armëpushim në Detin e Zi, ato janë të dobishme vetëm për rusët, sepse në atë teatër ukrainasit po i rrahin, duke prishur flotën e Moskës”.
Çfarë prisni tani, një tjetër takim i stilit të Helsinkit?
“Është e mundur, duke përjashtuar Evropën. Është një luftë evropiane dhe siguria e kontinentit është në rrezik, por evropianët janë të përjashtuar. Po i rikthehemi skenarëve të Luftës së Parë Botërore, si për metodat e konfliktit në llogore, ashtu edhe për dëshirën për të rinisur balancën e fuqive mes fuqive të mëdha”.
Nëse do të ishit ende në Shtëpinë e Bardhë, çfarë këshille do t’i jepnit Trumpit?
“Se kjo strategji nuk është në interesin e tij dhe të Shteteve të Bashkuara. E kuptoj dhe ndaj dëshirën e tij për të përmirësuar marrëdhëniet me Rusinë dhe për të parandaluar konfliktet bërthamore, ky është qëllimi, të cilit i kam kushtuar jetën time profesionale. Por kjo nuk është mënyra për ta bërë këtë. Por ai nuk e kupton këtë dhe nuk ka askënd të afërt të gatshëm t’ia thotë”.
A do ta paguajë Evropa çmimin?
“Është mes një shkëmbi dhe një vendi të vështirë, domethënë Rusisë dhe Kinës, dhe tani edhe SHBA. Për të mos përmendur Iranin dhe Korenë e Veriut, e cila po lufton në tokën e saj. Kjo do të jetë lufta e fundit në të cilën Washingtoni do të veprojë si garant për Evropën, sistemi i sigurisë bazuar në praninë amerikane ka përfunduar”.
Si duhet të reagojnë evropianët?
“Në Ukrainë, ata janë e vetmja rezistencë e mundshme ndaj shitjes së Kievit dhe të gjithë kontinentit. Ata duhet të ngrenë kokën, si një union, si vende individuale, si një plejadë e gjithçkaje që graviton rreth Evropës.
Kryeministrja italiane Meloni mund të luajë një rol vendimtar. Ajo ka të drejtë, për shembull, kur thotë se garancitë e sigurisë për Ukrainën mund të jepen edhe jashtë kontekstit të NATO-s. Atëherë kontinenti duhet të kuptojë se duhet të ndërtojë strukturat për t’u kujdesur për sigurinë e tij, jo kundër SHBA-ve, por duke e ditur se nuk mund të llogarisë më tek Washingtoni si më parë. ai nuk e kupton dhe nuk vepron, pasojat do të jenë shumë të tmerrshme”.
“La Repubblica”
4 Komente
Lini një Përgjigje
Më të lexuarat
24 oret e fundit
Javen e fundit
Blog Tema
Fitoi paqja dhe humbi pushteti I lozhes evropiane te reformuar ne efekte droge dhe degjenerimi.
ndodhin mutacione, dmth vijne tumore cancerogjene te drejtim te shteteve, por iliria mos u shqetso per degjenerim ne evrope, por shiko kryedegjenerusin, qe do ti gjendet kura per 6 muaj
O koqe ta kan dhon te skadume
Thënie me vënd. Të lidhura me shumë të dhëna të tjera, sidomos atë që po ndodh në SHBA. Ne, Europa duhet të kemi kujdes. Këtu përfshihet dhe ajo pjesë e kalbur e saj. Hungaria, Turqia e Serbia. Të gjithë mund të biem pre e diktaturave. Dy të vjetrave, Rusia dhe Kina, e asaj që mund të krijohet nga Don 47ta.