Te fundit
Filmat e komunizmit/ Si duhet parë krijimtaria kinematografike e kohës së diktaturës, “një histori e parrëfyer”
5 Tetor 2025, 13:05Kulturë
TEMA
Me qindra prodhime kinematografike të realizuara në 45 vite komuzimën, filmi u përdor si mjeti mjeti më i fuqishëm i propagandës në vendin tonë.
Të vendosur në një kuadër ideologjik, shumë prej filmave shfaqin një realitet të shtrembëruar, ku nuk ka tension, as frikë, ku populli bashkëpunonte me pushtetin. Përmes filmit me metrazh të shkurtër “Një histori e parrëfyer”, i prezantuar në Arkivin Qendror të Filmit, studiuesja e teatrit dhe kinemasë tregon çfarë ndodh kur dy realitete të ndryshme politike përpiqen të krijojnë një film artistik marrë nga i njëjti burim jetësor.
“Ka filma që kanë shtrembëruar historinë, të cilët duhet t’i shohim në mënyrë kritike, por ka filma që mbajnë të vërteta njerëzore, të cilat mbeten po ashtu sikurse janë, sidomos kur janë marrëdhënie të kushtëzuara në një sistem të caktuar. Janë një burim shumë i mirë studimi të them të drejtën”, tha Dr. Anxhela Çikopano, studiuese.
Me një ftesë për të reflektuar, Çikopano propozon ta shohim kinematografinë e ish-Kinostudios me sytë e një të huaji që nuk ka jetuar në Shqipëri, duke u zhveshur nga subjektiviteti.
“Është detyrë e studiuesve, e pedagogëve, e mësuesve, që kur sjellin fëmijët për t’i parë, t’ua sqarojnë rrethanat e këtyre filmave. Ata janë filma të prodhuar në një sistem të caktuar ideologjik, edhe Leni Riefenstahl ishte regjisore shumë e mirë, por ama i shërbeu sistemit nazist. Dhe ky është një element që u shpjegohet atyre që shohin filmat e saj”.
Por, sa e thjeshtë është për nostalgjikët e filmit të analizojnë ftohtë dhe pa emocione?
“Konica vetë thotë që nostalgjia është shumë dinake, baltën na e bën mjaltë, vetëm sepse ne jemi larguar nga ai vendi ku është balta. Një problem i madh i shoqërisë është se duket sikur ka një thikë të prerë para dhe pas 1990 dhe mendojnë që të gjitha këto fenomenet e mbrapshta që pasuan pas ’90, vijnë prej demokracisë dhe në fakt nuk e bëjnë llogarinë që të gjitha pasojat vijnë për shkak të një thyerje të fortë të sistemit, që janë pasojë e viteve që kemi kaluar”, tregon Çikopano.
Duke theksuar nevojën për të vendosur parathënie shpjeguese veçanërisht për brezat e rinj që shohin këto produksione, studiuesja ndalet te filmat historikë e faktet e manipuluara.
“Vitet e para, që lidhet me tharjen e Kënetës së Maliqit duhet të ketë një shpjegim paraprak dhe më pas të shfaqet. Është tërësisht një film propaganda, që justifikonte padrejtësitë, që u ishin bërë inxhinierëve dhe të gjithë komplotin e Kënetës së Maliqit. Është detyrim ndaj familjarëve të tyre që të thuhet e vërteta si një parathënie në film”.
Top Channel
2 Komente
Lini një Përgjigje
Më të lexuarat
24 oret e fundit
Javen e fundit
Blog Tema
Të gjithë të këqijat pas '90-tës erdhën pas vendosjes së anarshisë, jo demokracisë, moj budallaqe. Nuk ishte demokraci shkatërrimi i gjithçkaje materiale dhe morale?! Nuk ishte demokratike privatizimi i pasurive kombëtare! Nuk ishte demokraci shkatërrimi i sistemit shëndetësor, arsimor, kulturor etj. Përveç vjedhjes, grabitjeve, përvetêsimit, degjenerimit, drogês dhe krimit - asgjë tjetër nuk ka qënë demokraci. Përsa i takon filmave të asaj kohe ka për të lënë dhe për të marrë. Sa më politik filmi, aq më i pështirë.
Nje " studiuese " e tille, si kjo Cikopano, jane njerezit me te papershtatshem dhe me te padenje t'i mesojne brezit te ri te shkuaren. Te pohosh se ato qe po vuajne sot shqiptaret ( korrupsioni, droga, prostitucioni, ndertimet pa leje dhe grabitjet e pronave, padrejtesite e pafundme te administrates shteterore kundrejt popullit, renia drastike e nivelit dhe moralit ne fushat kryesore dhe jetike si mjekesia dhe aresimi etj.etj. ) do te thote te jesh i/e nderkryer ose teresisht me tru te shpelare. Se pari, fenomenet e para jane karakteristike e sistemit kapitalist ( te propaganduar me djallezi si " demokraci " ) dhe shqiptaret i moren prej atij sistemi. te thuash se filmat e para 1990 ishin te ideologjizuar dhe jane pa vlere, duhet te jesh fare, po fare, budallacke. pse, filmat dhe " arti " i sotem, nuk jane te ideologjizuar ?! Cdo veper permban ideologjine e kohes dhe filmat apo letersia jane te ideologjizuar, si atehere kur flasin pro sistemit te kaluar, ashtu edhe sot kur flasin kunder tij. Sa i perket ceshtjes se te denuarve per tharjen e Kenetes se maliqit, nuk munden ( nuk kane bythe ) njerez si Cikopano te hedhin poshte vertetesine e proceseve gjyqesore ku te denuarve iu eshte provuar plotesisht fajesia, madje shume prej tyre e kane pranuar vete. Nese Cikopano dhe gjithe cimkat e tjera nuk jane dakord me artin e para 1990, le te bejne nje art tjeter ( si " Big Brothes ", " Perputhen ", " Perqihen ", " Ferma e kafsheve me dy kembe " etj.etj. ) dhe vete jeta do i hedhe poshte ato qe jane me te pavlera.