Meta u ngjall!

Pas një viti të vështirë, si ai 2011, të mbushur me akuza e goditje politike, Ilir Meta është kthyer të jetë protagonist në jetën politike shqiptare. Është ai që udhëheq procesin e zgjedhjes së Presidentit dhe ka çelësin e zgjedhjeve të ardhshme

Nga Renato Kalemi

Revista KLAN

Paraditen e ngrohtë të 14 janarit 2011, teksa faqet e para të gazetave zienin si ujë i valuar nga titujt bombastikë, Ilir Meta u ul përpara kamerave në selinë e Lëvizjes Socialiste për Integrim, në rrugën “Sami Frashëri”, dhe e lëshoi veten përballë bliceve të aparateve fotografikë. Në fytyrë dukej i munduar, por i qetë, ndonëse qëruarja e fytit dhe toni serioz i zërit tregonin të kundërtën e asaj që ngjeste brenda tij. U kuptua menjëherë se kishte një njoftim të rëndësishëm për të bërë, nga ato që bëhen rrallë në Shqipëri, e aq më pak nga ndonjë politikan shqiptar. Ai po jepte dorëheqjen nga posti i Zëvendëskryeministrit dhe i Ministrit të Ekonomisë, Tregtisë dhe Energjitikës, për t’u hapur rrugë hetimeve për video-përgjimin, që më pas do të njihej me emrin “Meta-Prifti”, me anë të të cilit shoku i tij më i ngushtë, miku i familjes, Dritan Prifti, e akuzonte për korrupsion dhe shpërdorim detyre. Për kreun e LSI-së, ai 14 janar do të ishte një çast i vështirë i karrierës politike, të nisur në vitin 1991 në radhët e FRESSH-it të Partisë Socialiste për t’u zgjedhur më pas edhe Kryeministër i vendit; pse jo, ai çast mund të kish qenë fillimi i fundit.

Themi mundet, sepse nuk shkoi kështu. Shumë ujëra rrodhën prej asaj dite, që prunë çaste tragjike për vendin, si protesta e përgjakshme e 21 janarit, krizën e madhe politike që kulmoi me zgjedhjet e 8 majit dhe parregullsitë në Tiranë, negociata të pafundme mes palëve, hetime e arrestime, sërish qetësi përpara furtunës, akuza të ndërsjellta (të rënda e acaruese), ulje tonesh përpara ndërkombëtarëve, refuzimin e statusit të vendit kandidat në BE për herë të dytë, të tjera përpjekje për të gjetur dialogun e humbur, deri në çastin kur Meta u shpall i pafajshëm. Të gjitha këto elemente mbushin ciklin e një viti të plotë kalendarik, i cili me çështjen e Presidentit dhe zgjedhjet e përgjithshme në prag, e ktheu Ilir Metën nga dikush që për pak humbi gjithçka, në protagonistin që mund të vendosë për të gjithë, me pushtetin e katër votave magjike. Ashtu si në vitin 2009, kur për hir të integrimit europian (që ende nuk ka ardhur) kaloi në mazhorancë, ai është riaktivizuar si një personazh që jo vetëm ka në duar kapërcimin e krizës politike të Presidentit, por sërish shihet si njeriu që mund të sjellë në pushtet ose mbajë në opozitë të majtën edhe për katër vjet të tjera. Kështu pra, fillimi i fundit u shndërrua në fillimin e fillimit.

Prilli i thyer

Pas shkëputjes nga Partia Socialiste në vitin 2004, Ilir Meta ishte faktor i rëndësishëm në politikën shqiptare, e megjithatë, përveçse ndikoi në daljen e së majtës në opozitë në 2005-ës, LSI-ja vijoi të konsiderohej si parti e dorës së dytë. Të tillë rol i jepte indirekt edhe sistemi zgjedhor i përzjerë, i cili deri në vitin 2009 kishte arritur të prodhonte qeveri të qëndrueshme të majta e të djathta, ku rreziku i ikjes së dy apo tre deputetëve zor se e vinte në pikëpyetje kabinetin. Përpos kësaj, pas 2005-ës, selia rozë, tani në duart e Edi Ramës, e kuptoi se mund të vinte në pushtet veçse duke bërë aleancë me LSI-në, çka u rikonfirmua shpejt me fitoren e pjesës më të madhe të bashkive në zgjedhjet vendore të 2007-ës. E majta e përçarë mbante në pushtet Berishën, kurse e bashkuar ajo mund të qeveriste e qetë. Kjo ishte ideja që qarkullonte nga fundi i vitit 2007 dhe fillimi i 2008-ës, derisa diç do të ngjeste mes dy liderëve të së majtës, Rama e Meta, ku protagonizmi i të dyve për të qenë udhëheqës në një të ardhme të afërt, pra Kryeministër, çoi në acarimin e marrëdhënieve. Pas tragjedisë së Gërdecit, në 15 mars 2008, Rama e Berisha do të lidhnin një marrëveshje të fshehtë mes tyre për të ndërhyrë në Kushtetutë për ndryshimin e sistemit zgjedhor e disa elementë të tjerë, të vlerësuar të domosdoshëm për t’u ndrequr, siç ishte kufizimi i mandatit të Prokurorit të Përgjithshëm dhe zgjedhja me 71 vota e Presidentit të Republikës.

Nëse deri tani marrëdhënia Meta-Rama ishte krisur, kjo marrëveshje e theu përfundimisht atë. Kalimi i sistemit zgjedhor nga mazhoritar i përzjerë në proporcional i pastër, si dhe ndryshimi i pragut elektoral, ishte një goditje e rëndë për të gjitha partitë e vogla rreth një vit nga zgjedhjet e përgjithshme të 2009-ës. Kreu i LSI-së e kundërshtoi ashpër këtë ndryshim, duke e konsideruar si një manovër për të eleminuar nga skena parlamentare të gjitha forcat politike përveç PS dhe PD. Duke qenë se ky sistem zgjedhor u propozua nga PS-ja, eksponentë të ndryshëm politikë shkuan deri atje sa e quajtën këtë një lëvizje të Ramës për të shmangur Metën në zgjedhjet e ardhshme, t’i fitonte ato i vetëm, e në këtë mënyrë të mund të ishte ai Kryeministri i të majtës. Nata e 21 prillit, ajo e ndryshimeve kushtetuese, ishte një natë e gjatë për partitë e vogla parlamentare, por fare e shkurtër dhe e qetë për PS dhe PD, të cilat si asnjëherë në historinë e politikës shqiptare ishin marrë vesh për së mbari. Papritur Meta e gjeti veten në krye të një partie, e cila në më pak se një vit mund të mbeste jashtë Parlamentit, e kjo për faj të “kushërinjve” socialistë. Por, s’do të mbyllej me kaq. Në vijim të dakordësisë mes tyre, PS dhe PD nisën shumë shpejt hartimin e reformës zgjedhore, e cila duhej të përshtatej me sistemin e ri zgjedhor.

Komisioni parlamentar që u ngrit ishte i llojit dypalësh, pra PS dhe PD vendosnin për të gjitha, ndërsa partitë e vogla ishin jashtë procesit, e thuajse në të gjitha rastet propozimet e tyre u refuzuan. LSI-ja po defaktorizohej dita-ditës, deri kur erdhi goditja më e rëndë: Heqja e anëtarit të vetëm të tyre në Komisionin Qendror të Zgjedhjeve. Një thikë pas shpine si kjo ishte e padurueshme për Metën, i cili së bashku me Ndre Legisin, asokohe deputet i LSI-së, gjatë diskutimeve në Parlament për këtë çështje u bë protagonist i një skene surreale të kapërcimit të trupave të badigardëve, vazove e tavolinave, në përpjekje për të mbërritur kryetaren e Kuvendit, Jozefina Topalli, sot aleate e tij në mazhorancë. Topalli e kishte pickuar me fjalët: “Anëtarin e KQZ-së ta ka marrë Edi Rama”. Situata ishte e rëndë, e do të rëndohej më shumë ca javë më vonë. “Kemi një klimë antikombëtare. Duke mos pasur hartimin e një Kodi Zgjedhor gjithëpërfshirës, jemi të detyruar të shpallim që nga ky moment grevën e urisë, si e vetmja rrugë për të ndalur dyshen Berisha-Rama, që synon shkatërrimin e zgjedhjeve të ardhshme”, ishin fjalët e Metës në nëntor 2008, përpara se ai dhe disa deputetë të tjerë, kryetarë partish të vogla, të ngujoheshin për dhjetë ditë në sallën e Parlamentit, pa ushqime. Megjithatë, Kodi Zgjedhor mori 112 vota “pro”, PS dhe PD votuan unanimisht. Kjo ishte kriza më e rëndë mes liderit të LSI-së dhe Ramës, që nga koha kur ata ishin njohur në vitin 1998, e më pas bashkëpunëtorë të ngushtë në vitet 2000-2002. Pas kësaj, shumë menduan se LSI-ja do të pësonte një goditje të rëndë në zgjedhjet e 2009-ës, ndërsa ishte fare e sigurtë se mes Ramës dhe Metës nuk mund të kishte më asnjë lloj bashkëpunimi.

Vota e 71-të

“Bota është portokall”, thotë një fjalë e urtë popullore. Çka nënkupton se në njëfarë mënyre, pasojat e asaj që bën të kthehen mbrapsht një ditë. Në fillim të 2009-ës, në një intervistë për revistën Klan, Ilir Meta do të shprehej qartë: “Ky është viti i LSI-së”. Një profeci e cila u realizua pas zgjedhjeve të përgjithshme. Por, për të mbërritur deri aty, pra deri në 28 qershor, Meta kapërdiu shumë gjëra, edhe mëritë e vjetra, për të provuar një afrim që dukej i pamundur me Partinë Socialiste. I mbetur jashtë koalicionit të majtë që po formonte Edi Rama, kreu i LSI-së e ndjeu se do ta kishte tepër të vështirë për të përsëritur rezultatin e 2005-ës, nga ku mori shtatë deputetë. Sistemi i ri zgjedhor nuk premtonte asgjë të mirë dhe pa asnjë anëtar në KQZ, Meta i trembej vjedhjes së votave. Nga selia rozë shtoheshin zërat se PS-ja nuk kishte nevojë për një aleancë me LSI-në për të fituar zgjedhjet, duke shpallur qartazi dëshirën për të qeverisur të vetëm. Meta ishte në zgrip të mbijetesës, prandaj nisi i pari përpjekjet për një pajtim, qoftë edhe paszgjedhor. Pak përpara ditës së zgjedhjeve, në skenë hyri edhe ish kryetari i PS-së, Fatos Nano, i cili u shfaq disa herë përpara kamerave me Metën. Ky i fundit shprehte dëshirën për një të majtë të bashkuar kundër Berishës, përndryshe ajo nuk do të kishte shpresa. Por, pak orë pas votimeve Edi Rama kuptoi se nuk i kishte llogaritur mirë gjërat. Sistemi zgjedhor proporcional i pastër që ai vetë dhe ekspertët e PS-së kishin zgjedhur, nuk doli siç e prisnin. LSI-ja mori katër deputetë, ndërsa as PS dhe as PD nuk mundën të fitonin 71 votat, të cilat do t’u jepnin të drejtën të formonin qeverinë. Ky rezultat e bëri Metën të kuptojë se viti 2009 do të ishte vërtet viti i LSI-së. Ai u faktorizua si njeriu që mund të çonte edhe njëherë Shqipërinë në zgjedhje ose t’i jepte të drejtën Berishës për të formuar qeverinë dhe qeverisur për katër vite të tjera. Sinjalin e dha i pari Dritan Prifti, një deputet emocional, i cili tha se do të ishte vota e 71-të e Berishës në Kuvend; pra, ai mund ta formonte qeverinë. Pavarësisht kritikave që Prifti mori nga Meta, ky i fundit do të pranonte ofertën e Berishës për të bashkëqeverisur dhe refuzuar në të njëjtën kohë ofertat e Ramës, që e ftonin të bashkohej me të dhe ta çonin vendin në zgjedhje të parakohshme. Pikërisht, në këtë çast, LSI-ja mori rolin që vazhdon ta ketë edhe sot në politikën shqiptare: Atë të përcaktueses se kush rri në pushtet. Këtë qëndrim Berisha ia shpërbleu mirë Metës, duke i lënë poste shumë të rëndësishme në kabinet dhe një sërë postesh të tjera dytësore. Kështu, Ilir Meta dhe katër votat e tij në Parlament u shndërruan në një pykë e fortë, ndërsa LSI-ja fitoi pozicionin e forcës politike që kishte në dorë shumëçka.

Dashuri, akuza, bojkote

Por, ndërsa Meta dhe Berisha shijonin “dashurinë” e re mes tyre, PS-ja u zhyt në një lloj krize të pashpjegueshme, që prodhoi dinamikën e zhvillimeve politike të fundvitit 2009 dhe gjithë vitit 2010. Tashmë, Meta si zëvendëskryeministër dhe Ministër i Punëve të Jashtme e justifikonte bashkëpunimin me Berishën, rival i vjetër i tij, me nevojën për të punuar për integrimin e Shqipërisë në BE. Opozita vijoi gjatë me bojkotin e Parlamentit, pastaj me grevën e urisë në bulevard, e mandej me akuzat për vjedhje të zgjedhjeve. Për LSI-në dhe Metën, viti 2010 do të ishte relativisht i qetë. Kësaj periudhe i përkasin edhe disa deklarata të tipit: Edhe pas zgjedhjeve të 2013-ës dhe atyre të 2017-së do të jemi në koalicion me PD-në. Dukej se Berisha e Meta merreshin vesh shumë mirë me njëri-tjetrin dhe kjo aleancë nuk kish se si të prishej për asgjë.

Në gjysmën e dytë të vitit 2010, opozita e cila tashmë e kishte lënë rrugën e bojkotit, zgjodhi një strategji të re: Atë të sulmit frontal ndaj qeverisë Berisha, për t’i treguar shqiptarëve se pushteti ishte i vjedhur, ndërsa i gjithë kabineti, përfshirë edhe familjen e Kryeministrit, veçse vjedhin. Kështu, PS-ja nisi një sulm të ashpër ndaj disa ministrave të djathtë, por nuk harroi të thumbonte fort edhe dy ministrat e LSI-së: Dritan Priftin, që atëherë mbante postin e ministrit të Ekonomisë, Tregtisë dhe Energjitikës, si dhe Petrit Vasilin, ministrin e Shëndetësisë. Për të parin, akuzat ishin më të rënda se për të dytin. Prifti akuzohej se kishte mashtruar me deklarimin e pasurisë, pasi brenda vitit kish fituar 1.8 milion euro, të cilat nuk i kishte sqaruar asnjëherë. Ministri u mbrojt sa mundi ndaj këtyre deklaratave, por dukej se opozita kishte gjetur një mënyrë për të gozhduar atë, LSI-në dhe Ilir Metën. I gjendur nën presionin e këtyre akuzave, bën një lëvizje e cila do t’i kushtojë jo pak në muajt e mëvonshëm: Vendos të largojë Priftin nga Ministria e Ekonomisë dhe të shkojë vetë atje, duke lënë njëkohësisht postin e Ministrit të Jashtëm. Kjo nuk do t’i pëlqente aspak Priftit, njeriun që e mbajti pranë vetes për vite më radhë. Këtu diç do të ndryshonte për LSI-në dhe Metën vetë.

Bum-bum 2011

12 janar 2011, mbrëmje: Në emisionin “Fiks Fare”, një video-përgjim me autor Priftin, tregon këtë të fundit dhe kreun e LSI-së, Meta, ndërsa bisedojnë diku në mars 2010, për disa çështje që u cilësuan si korrupsion dhe shpërdorim detyre nga vetë emisioni dhe Prifti. Një skandal i përmasave të tilla nuk kishte ndodhur ndonjëherë në Shqipëri dhe ndikimi i tij në media dhe opinionin publik ishte tmerrësisht i menjëhershëm. Dy ditë më pas, pasi u mundua fillimisht të sqaronte pozicionin e tij se në atë bisedë nuk flitej për çfarë pretendohej dhe se videoja ishte e manipuluar, Meta dha dorëheqjen nga postet drejtuese në qeveri dhe u deklarua i gatshëm të përballet me drejtësinë. Askush nuk e parashikoi atë se çfarë tërmeti do të sillte për shoqërinë shqiptare ky video-përgjim, kur në protestën e 21 janarit në Bulevard mbetën të vrarë katër protestues të opozitës. Një vit e katër muaj më vonë ende nuk ka një emër për vrasësit e tyre. Gjithçka pasoi pas 21 janarit është e njomë në kujtesën e të gjithëve, ndërsa për Metën u projektua një periudhë e vështirë hetimi, i cili mund t’ja shkatërronte përfundimisht karrierën e tij politike, nëse do të shpallej fajtor nga gjykata. Gjatë pjesës më të madhe të kohës ai mbajti një profil të ulët politik, më i rezervuar në daljet publike, edhe atëherë kur u pa se drejtësia mund ta shfajësonte nga çdo akuzë.

Ngjallja e Metës

Kjo ndodhi në janar të këtij viti. Meta u shfajësua nga akuzat e ngritura në videon e filmuar nga Prifti dhe për herë të parë u fol se mund të rikthehej në qeveri. Në pak kohë ai mori sërish rolin e protagonistit, të atij që me katër votat në Parlament mund të mbajë në këmbë ose rrëzojë qeverinë. Këtë e ka kuptuar së fundi edhe selia rozë, e cila edhe pse e akuzoi rëndë për muaj me rradhë, tani shprehet e hapur për të bashkëpunuar fillimisht për zgjedhjen e Presidentit, e pse jo për të rrëzuar qeverinë. Në plan të parë, vetë Meta duket se i ka harruar ato, ndërsa me rikthimin si figurë qendrore në negociatat për Presidentin e ri ka treguar se është i hapur për shumëçka. Jemi në fillimin e fillimit.

Putinizimi i Serbisë

19:53 Blog

Fatosi që s'u bë dot kurrë pionier

21:21 Blog

Shqiptarçe flasin e vrasin

21:16 Blog

Shqipja e Ronës dhe A-ja e Pacollit

21:10 Blog

Me gjuhën e presionit

20:38 Blog

Është koha e Regjimit të Ambasadorëve...

18:32 Blog

Qytetarë me kohë të pjesshme ---

22:01 Blog

Shteti duhet “të hyjë” në veri

22:00 Blog

Vendi i vuajtjes dhe i vrullit

20:24 Blog

KKRT ka dështuar në përmbushjen e detyrave

19:46 Blog