Fotografi dhe dokumenta të krimeve në botimin "Terrori Komunist në Shqipëri"

1 Maj 2013, 09:46Kulturë TEMA

Një përmbledhje e krimeve të komunizmit deri në vitet ’90, vjen në formën e një botimi me dokumenta dhe fotografi titulluar “Terrori Komunist në Shqipëri”, promovimi i të cilit u organizua në Muzeun Historik Kombëtar.

Në të ndodhen disa nga dëshmitë më rrënqethëse të krimeve të diktaturës.

Ministri i Turizmit, Kulturës, Rinisë dhe Sporteve, Z. Visar Zhiti tha se ky album e të tjerë si ky, botimet e shumta të dëshmive të masakrës në diktaturë që nënkupton një dhunë të përditshme atëherë por dhe qëndresën njerëzore.

Ministri gjithashtu citoi edhe vëmendjen që MTKRS i ka kushtuar evidentimit dhe përurimit të vlerave më përfaqësuese të komunitetit të të përndjekurve politikë në Shqipëri.

“E shkuara nuk ndreqet dot, e tashmja po, në shërbim të të ardhmes. Së pari të mos ti lëmë vend mes nesh antinjeriut. Ne, personazhet e këtij albumi, bashkë me ata që nuk janë përfshirë dot në të, bashkëvuajtës të shumtë, i përkasin lirisë dhe demokracisë së këtij vendi, si pararojë e gjakosur, jemi themel i moralit dhe i qëndresës dhe pas kryengritjeve tona në burg, protestat e para të studentëve, revoltat qytetare morën nga dufi ynë, ne u bashkuam dhe, me t’u përmbysur diktatura komuniste, nisëm rrugën e demokracisë me ëndërr Europën dhe Amerikën. Ne jemi me ata që janë me ne, për një Shqipëri europiane, sa më larg fjalës uzurpuese dhe mashtruese “socializëm”, tha ndër të tjera Z. Zhiti.

Ndërsa drejtori i Muzeut Historik Kombëtar Z. Luan Malltezi, tha se ky botim përpiqet të vërtetojë edhe nëpërmjet dokumentave arkivorë se regjimi komunist shqiptar, një model i atij Stalinist, ka qenë ndër më të egrit në Evropë./A.XH

29 komente në “Fotografi dhe dokumenta të krimeve në botimin “Terrori Komunist në Shqipëri””

  1. dys says:

    Nuk ishte terror,ishte dajak i merituar,moskuptimi i te ciles na ka bere peshqesh Shqiperine e sotme.Ky dru,natyrshem do valoje edhe me vone.

    1. DREJTESI says:

      Nuk jam nga ata qe sdu te di per te shkuaren e vendit tim. Biles,ashtu si une plot shok dhe miq te mi,bisedojme dhe gjuha shkon edhe ne ato vite,vertet te veshtira!

      Por te dalesh sot,pas 23 vitesh,dhe te flasesh njesoj sikur eshte dita e pare e vitit 1991,eshte njesoj sikur te marresh keta te rinj 23 vjeçare,dhe t’i akuzosh per komunista te regjur.

      Eshte turp qe Visari,per hir te karikes se ministrit,behet loder ne duart e malokut.

    2. Doni ALBO says:

      Jo komenti i pari po foli komunisti i pari per kete teme….Bravo gazeta TemA qe i jepni hapsire komunisteve shqiptar, per kete jeni gazeta nr.1.

      1. fatmiri says:

        Ne Shqiperi ka vetem komunista dhe fashista te terbuar. Komunistat ishin dje , fashistat sot, te shikojme neser se kush do te triumfoje. Terrori fashist qe nga 1990 e deri me sot ka marre me shume jete se ai komunist, pra komunizmi praktikisht qendron shume here me larte e me komod dhe me njerezor se ky qe te perlan. Prandaj duhet te luftojme per demokraci duke mposhtur fashizmin e sotem dhe injorantet.

    3. Sherif says:

      Ju falenderoj Zoteri, te pafsha nje have ne burg dhe pastaj eja te bisedojme per “mrekulline’ enveriste. Te kesh turp dhe Zoti marte hak mbi Ty. Pa respect. Sherif Merdani

      1. Poeti says:

        Sherif e keni merituar
        se nga race e dhunes jeni gatuar
        po te ishte ndryshe endrra jote
        nuk beheshe ortak ne krimet e kesaj bote

        Lame pas Diktaturen e proletaritatit
        me endrren se do te jetonim ne paqe
        por soji jot u be sherbetor i diktatit
        dhe nga dhimbja mbi te tjere u kenaqe

        Sherif , kur mendon per vete
        ndjesi e popullit nuk mund te jesh
        prandaj dhimbjen tende mos e shpernda nder neve
        ngrije nje zë edhe per ne , në do te na kesh

        Po te jete ndryshe , mire ta kane bere
        edhe me shume duhej , do te thoshja une
        sepse jeni e njejta sere
        qe jeten tuaj s’e shtyni dot pa dhune !

  2. lani says:

    A degjuat ? Do ti japin Tapi atij qe punon token.
    Filloi Reforma Agrare si ne 1945.

    Aman vetem ata mos ta marrin se do fillojne nga Vjedhjet e medha.

    Vetem komunistet,bijte dhe nipat e bllokut mos ta marrin qeverine se kane shume kohe pushim dhe do vjedhin si te terbuar( kane dhe kryehajdutin Meta qe do ti mesoje).
    PPSH udhezon :

    – Pronareve ti merret prona dhe florinjte
    – Armiqte ne litar, pushkatim dhe internim
    – Te luftohet Imperializmi Amerikan dhe kapitalizmi
    – Vendi te qeveriset nga varfanjaket, leckamanet e spiunet
    – Njerezit te ushqehen me bar se fondet duhen per arme e bunkere

    dhe per zbatimin e ketyre pikave do te kujdeset:

    – Nipi i Spiro Kolekes,
    – Gramoz Ruci
    – Djali i Xhelil Gjonit
    – Djali i trimit Myslym Peza

    dhe shume e shume bij, nipa ose ish kuadrot tone te partise,ushtrise, sigurimit dhe familjaret e pasardhesit e tyre.

    1. Horri i Bulevardit says:

      Degjo ketu mor shpellar, Myslym Peza ska qene kurre komunist, mor plehre berishiane, Spiro Koleka me universitet perendimor, ska qene kurre urdherues dhe as spiun i partise, spiunet i gjen tek soji i Saliut, dhe tek babai jot.
      Komunizmi vertet e mori token, por se shiti, e kolektivizoi, a beri mire apo gabim, kete se cakton ti shpellar ka historiane qe e vendosin, por toka u shtetezua dhe nuk u shit.
      Kadastrat e vjetra, nuk e zhduken dhe shqiptaret qe kishin prone, mbas vitit 90-te, paten mundesi te shifnin ne kadaster te gjitha pronat e tyre, por Saliu jot mor shpellar ne bashkepunim me Ramiz Aline, shpallen ligjin famekeq 7501, qe ne fakt ishte marrja e prones me force nga ish pronaret dhe me kete ligj Saliu me Argiten, as nuk i dhane tapi atyre qe moren toke me kete ligj, as nuk i thane ish pronareve se token sdo tja u kthej, por cfare bene, e shiten dhe e stershiten disa here, sa qe sot ai shpellari jot, i ka futur shqiptaret ne nje gjakmarrje fatale, ku bashke me plehra si puna jote, kane vjedhur dhe po vjedhin deri ne diten e fundit.
      Por dita ju erdhi, ti dhe shpellari do te futeni ne brimen e asaj qe ju ka pjelle, per tu fshehur, por dhe aty do tju gjejme, kete po ta premtojne.

    2. Dean says:

      Myslym Peza ka qen NACIONALIST,mor kelysh bushtre dhe JO Komunist sikur ta do menderja ty.
      Myslym Peza ishte nga ata BURRA qe kur e kerkoj atdheu,u ngrit e rrembeu armen dhe organizoj gjith zonen e vet dhe nuk eshte nga ata Shkerdhata,si Ahmet Zogu,qe kur e desh nevoja iku dhe e la vendin ne meshire te fatit.
      ”Prej lufte veç ai largohet,që është lindur tradhëtor…”
      E pra,Myslym Peza i ka RESPEKTUAR dhe ZBATUAR ne jete keto vargje.
      Bab Myslimi kishte njeren bole sa ke ti koken tate bosh,mor pallosh.
      Myslym Pezen e kish frike dhe Enver Hoxha,por ti kelysh Komunisti as historin e vendit tat nuk din dhe kerko me bo te zgjuarin.
      Rrace e piste e shqiptareve.Per tipa si ju Enver Hoxha ka qen ilaci i nevojshem dhe i lumte palla per ato qe u boni.

      1. VERONIKA says:

        Dean ,ka qene nje hajdut i rendomte .Ka vjedhur dhe ka vrare per te vjedhur .Gazeta “ORA’ e vitit 1930 e pasqyron ne 3 artikuj ne faqen e pare ku shkruante tekstualisht “Xhandermaria konfliktohet me KATILIN M.Peza”.Gjykata e Tiranes e kishte denuar me vdekje ne mungese .Pastaj morracaku hajdut dhe kriminel u vendos ne sherbim te morracakeve te kuq ku dhe spikati me shpirtin kriminel qe e karakterizonte .Ka qene nje burre pa karakter dhe kte e deshmon jeta e tij private ,kur pikerisht nen influencen qe kishte la guan e tij dhe thuajse me dhune mori infermieren qe e kuronte .Po i le bemat e tij si komandar sepse nuk kam asnje deshire te zgjatem mbi kte pis te Shqiperis .Mos e krahaso me A.Zogun se me le pershtypjen qe je nje i ri naiv dhe i pashkolle .Perseris ai ka qene nje hajdut i rendomte dhe nuk ka hezituar te vrase ,shume me pare se se te na behej “atdhetar” .
        DEAN ,po e anashkaloj ate frazen e fundit qe ke shkruar ,por te kujtoj qe ai riformoi njeriun e ri ,dhe pasojat duken .Kujto Dean cfare u ka bere prinderve te tu ,e di ka shume mundesi qe ata te thone qe kane qene te “lumtur” .Por ti ke mundesi te shohesh dhe ndoshta ke pare me shume ,e pra besoj se kupton ku qendron fati i lumturise .
        Dean ,nqs vazhdoni me mospranimin e asaj kohe te ndyre femijet tuaj ne histori do paraqisin S.Berishen si Skenderbeu .

        1. Dean says:

          VERONIKA,ai mund te ket qene shume gjera dhe ne do te komentojme dit e nate dhe nuk do biem dakord,pasi cdokush do perdor argumentat e vet.Por 1 gje eshte e sigurt,se ai nuk ka qen Komunist.”Komunist” ai u be vetem nga 60-70ta(jo shume i sigurt) dhe kjo ne shenje ”mirnjohje”/FRIKE nga E.Hoxha ndaj tij.
          Ndersa sa per A.Zogun,mos me fol fare se jam ngopur me heronj te rrem qe ka prodhuar ky komb.Bemat,tradhtit dhe VRASJET e Zogut jane te njohura dhe te DOKUMENTUARA DHE cdokush mund te tregoj menjehere se ke ka vrare Krimineli Zog,NDERSA ti nuk mundesh te me japesh 1 emer te vetem nga ”viktimat” e M.Pezes.Ndersa per sa i perket vjedhjes,populli shqiptar gjithmon ka vjedh dhe nuk habitem pse ka bo keshtu edhe M.Peza.Edhe 1 here po ta perseris,roli i tij ne regjimin komunist ka qene thjesht FORMAL dhe s’ka lidhje fare me ”njeriun e ri socialist”.
          Gjith te mirat.

          1. VERONIKA says:

            Viktima e tij e pare ka qene OSMAN BALI .
            Per te tjerat me duhet te shfletoj nje material historik qe diku e kam por aspak kam kohe ta kerkoj .Te keshilloj te lexosh nje liber te HYSEN SELMANIT ,qe spjegon mire lidhjet e tij sidomos per vitin 1939 dhe te thote ne sherbim te kujt ishte .
            Dean ka qene nje mercenar ne sherbim te cdo sistemi.Mbijetoi fale servilizmit te tij ,dhe sidomos sepse ishte me moshe te madhe Kurre nuk u respektua nga blloku i kuq pikerisht per kurvllekun qe e karakterizonte .Ka qene nje njeri pervers ,aspak komunist ,ai perfitoi ne fakt nga kauza e drejte e komunisteve te ndershem .
            Zogu dhe Myslimi jane 100 vjet drite larg nga njeri tjetri ,nuk te thashe qe Zogu ishte hero,por aspak ishte nje ordiner hajdut si ky pjella hibride .Do ishte njesoj si te krahasoje imerin me Bahri Omarin.Gjith te mirat dhe ty !

  3. shqiptar says:

    Jam dakort me ty “dys”. Diktatura do te ishte me e vemendshme. Duhej qeruar me shume se na ka mbulu pislleku. Po te mos ishte ai dajak sot as shqip nuk do flisnim.Dajak dhe çfar dajaku se…? Shikoni sot se ç’behet! A nuk e meriton nje pjese e mire sot dajakun?

  4. Tropojani says:

    Pushteti Popullor, qe e drejtonin bijte e vertete te popullit te thjeshte (leckamanet, siç thote me urrejtje dikush ketu me lart) kishte ligje, vendime dhe rregulla, keto te shkruara ne Kushtetute e deri ne fasada godinash. Kush i shkeli, e pesoi. Askush nuk ua pati fajin. Tani libra botohen, se paska leke per to, por nuk ka nge kush t’i lexoje. Mire do te ishte qe te shkruheshin libra per baterdite qe jane bere dhe vazhdojne te behen ne keto 23 vjet. Se sa jane vrare e burgosur ne keto 23 vjet, nuk u vrane dhe nuk u burgosen per 50 vjet. Sidooqofte, le te botohen libra, se vet i kane shkruar dhe po vet i kane per te lexuar.Ish komunistet nuk kane nge te merren me to, sepse iu duhet te merren me biznese. Ne kembe ishin dje, ne kembe jane sot dhe po ne kembe do te jene tere jeten. Se jane te zote.

  5. fjolla says:

    …po Rilind GLramoz Ruci, Edvin Tadic Kristaq Rama, Ilir Tadic Meta.

    1. x says:

      “Fjolla ” harrove qe te permendesh qe…po rilind Sali Ram Fazlliç Berisha,Fatos Millosheviç Nano, Arben Imamoviç, Stefanaç Pollovski,,Jozefina Topalloviç,Majlinda Bregoviç, Aldo Bumçiç ,Kastrot Islamoviç etj etj..

      1. Horri i Bulevardit says:

        FJOLLA ESHT KOSOVARE QE E KANE SHK::DH::R SERBET SE EMER SHQIPTAR FJOLLA SKA VETEM NE kOSOVE KA DHE NGAQE E KANE SHKE::DH::R SERBET NATYRISHT SE ME DHENDRIN E SERBISE DO JETE; KESHTU QE MOS I JEP XHEVAP; DAVA KURVASH.

  6. Jani says:

    Ah, Sali komunisti qe e shpetove faren tende te keq, athere kur ata e kerkoni vrimen e miut me para.
    Fara juaj desh vetem kocifos, bastarta te ketije planeti.
    Ju meritoni vetem terrorin komunista more bije bushtrash, jo dite si sot.
    O uritha te shemtuar qe po ndytni kete planet.

  7. Une nuk e di perse eshte denuar VIZAR ZHITI ne kohen e sistemit socialist te drejtuar nga Komunistet,pasi ne vitet 1970 jam larguar nga LUSHNJA. Po e mbaj mend shume mire qe familja e Vizar Zhytit jetonte ne qytetin e LUSJNJES dhe babai i tij ,HEKURAN ZHITI, ishte aktor humorist ne estraden e LUSHNJES e na bente per te qeshur,duke thurur vjersha humoristike per te metat ne fusha te ndryshme.Endersa Vizari hante buke gruri,flinte ne kervat ne dhoma te rehateshme,te ngrohta ,une e disa shoke te tjere,punonim me detyren e mesuesit ne fshat,duke fjetur ne nje dhome ne shtepine e nje fshatari,pa tavan ,ku era te thante ter naten.Punonim me mish e me shpirt per te mesuar e edukuar femijet.Per punen e bere jemi krenar,sepse i pam nxenesit tane te shkollohen e te punojne ne fronte te ndryshme te punes ne ate kohe. PO krahas veshtiresive do degjonim dhe kritikat e HEKURAN ZHITIT DUKE THURUR BEJTE ,PER TE RINJE qe perbuznin punen ne kooperative.Pra ky i persekutuar nga regjimi me humorin e tij,fjala eshte per bejtet qe thurte vet Hekurani,na merte dhe ftyren ne sy te fshatit,ku tallja vaxhdonte ne fshat me jave,kurse Hekurani i persekutuar rehatohej per mbrekulli ne qytet.Vizari mori dhe te drejte studimi per shkolle te larte,kurse ne vazhdonim te degjonim humoret e te persekutuarit. Vizari ka te drejte te shaj ate sistem sepse ai sistem ja ngrohu te mdenjturat aq shume, sa VIZARIT filloi ti djegin shume.

    1. Fshatari says:

      Te lumte, more mesuesi i vjeter. Mbas kesaj nuk kam ç’te shtoj tjeter. Visari e ka nga te ndenjurit ne qytet se toku me te atin propagandist i PPSH, kur ne rropateshim baltrave te Myzeqese per te mesuar e edukuar femijet e fshatareve.

  8. Shpiragu says:

    PO beni 23 vjet qe paraqisni te njejtat fotografi dhe filmime qe jane servirur po nga ata qe u pushkatuan. Degjojme vaxhdimisht ne emisione televizive,sidomos “opinion” ,i cili thot se do shihni pamje te pa publikuara ndinjehere ,po sa po shfaqen i kemi pare me mijera here. Mire beni ,se edhe ato jane fakte historike te pa mohueshme.Po a jeni vertet te ndergjegjshem se po thoni te verteten e asaj periudhe? Jo,se po te shfaqni dhe punen e madhe qe eshte bere ne industri,bujqesi,ne kete fushe ku edhe malesia nuk shikonte me nga qielli ,po shikonte pompat qe conin uje nga lumi ne maj te malit,ne arsim,shendetesi e kulture ,jam i bindur se edhe te rinjte e sotem do habiten per veprat qe kemi patur. SHFAQNI punen qe behej ne bujqesi,e mos jepni ato dyqanet bosh te vitit 1990,shfaqni punen dhe konditat e minatoreve,naftetareve.Uthoni te rinjeve se minatori dilte ne pension 45 vjec,se kishte te drejte te shkonte cdo vit ne plazhe.Po keshtu dhe naftetari.U SHFAQNI TE RINJEVE edhe uzinat,kombinatet,hekurudhat dhe trenate asaj kohe.U TREGONI TE RINJEVE TEATROT ,KINEMATE, MUZEUMET. SI ISHIN NE ATE KOHE e si jane sot.U tregoni femijeve se ne cdo fshat kishte nje shkolle fillore e femijet nuk shkonin me km ne kembe. Pra ta dine te verteten se cila eshte .Ai sistem nuk ishte vetem vrases si doni ta tregoni,po u thoni se njerezit punonin dhe po te shkelje ligjet denoheshe,denohej si pushtetari, fshatari e punetori. Po ju kini frike nga realiteti. Ne i urrenim ata qe shkruanin letra me emra anonim,po sot te gjithe ne qe japim mendime ,jemi te ter anonim .Pse?
    SE po ta dine ,ta heqin koken brenda nates. E pat ate gruan ne BERAT,sa i beri pyetjen kryeministrit e nxuaren fishek perjashta.Kjo eshte liria e fjales qe kemi fituar.Kjo eshte demokracia,qe femijet e deputeteve te shkojne te gjithe ne anbasada? Kush e di te sakte le te thote sa femije deputetesh apo te anetareve te byrose ishin ne ambasada? A kishte bab e bir ambasador? UNE jam i bindur qe edhe ky koment te mos botohet,si nuk botoi gazeta “DITA” nje koment ku i jepja pergjigje nje komentuesi. PERSHENDETJE.

  9. tekniku says:

    Terrori komunist ne Shqiperi i pershtatej ideologjise se nje diktataure,sic proklamohej ajo e proletariatit dhe eshte ne nderin e te gjitheve te kujtohet dhe rikujtohet.Por per terrorin demokratik te 22 vjeteve te Berishes kur do te shkruhet dhe te analizohet ne ato pika te perbashketa konvergimi me ate komunist.Bile ky terror demokratik ka nje liste te gjate te vraresh qofte edhe me nje gjyq formal si ato te diktatures,qe nuk egziston gjekundi.Eshte koha ti rikujtohet gjithsecilit permasat e terrorit shteteror te 1997 dhe te Sali Berishes.Boll me komunizmin per te mbuluar kete te fundit.Gjenerata e mbas 91 nuk ka idene me te vogel se c’fare ishte komunizmi por ata kane sy ,veshe dhe ndergjegje per te gjykuar kohen kur u linden dhe u rriten.

  10. Persekutuari says:

    O Visar, rruaj ato paret qe do te japin keto dy – tre muaj dhe shko e rri me shoket. Nuk i ha njeri dokrrat e tua. Sistemin socialist kane filluar ta kerkojne edhe vet te persekutuarit. Kjo eshte e verteta.

  11. shqiptar i zgenjyer says:

    KONKLUZION HISTORIK.

    FRD eshte Partia me e ndershme e Shqiperise,votoni per te, te shpetojme atdheun dhe shqiptaret fukarenj ne fshat dhe qytet.

    1. Landi- Sverige says:

      Konkluzioni eshte se ti do ngelesh gjithnje i zhgenjyer! Partia nuk eshte nje person fizik qe te cilesohet si i ndershem apo e pa ndershem, por nje organizate politike me interesa te caktuara. Dhe sigurisht atje ku ka interesa nuk mund te flitet per ndershmeri dhe aq me keq ne nje vend qe nuk funksionon asgje normalisht, jo vetem ligjet dhe demokracia, por edhe njerezit midis tyre!

  12. C.Feraj says:

    Te perjashtohen komunistet dhe spiunet nga Parlamenti duke filluar qe nga saliu.

  13. kamunisti i penduar says:

    Amani more vellezerr,kur do dale ne shiotje,do ta ble dhjetfishe me shtrenjt pasi bereqaversen me ka ecur keto 20 vjet qe jam me pd-n.

  14. ali says:

    Po krimet e Saliut kur do te dalin ne drite??? Ngjarjet e 97, Gerdeci, 21Janari,Remzi Hoxha,falja detit,

    etj,etj,!!!

  15. ali says:

    Nuk e kemi thene se gjithe Shqiperia ishte nje burg I madh . Vetem tani nen regjimin e Sales jemi plotesisht

    te life.!!! Mund ta konsiderojme model the lirise.Me thoni ka ne bote qe gruaja K/ministrit the quhet LIRI !!!

    Per kete liri e kam fjalen !!!

Lini një Përgjigje

Adresa juaj email nuk do të bëhet publike. Fushat e domosdoshme shënohen *

Lini një Përgjigje