Te fundit
Krishtlindjet si shkencë: Neurobiologjia e gëzimit
22 Dhjetor 2014, 12:49Bota
TEMA
Atmosfera e Krishtlindjeve pushton metropolet europiane për javë të tëra. Pse aroma e biskotave, verës së nxehtë, “Last Christmas” në radio sjell buzëqeshje feste çdo vit? Fenomeni Krishtlindje në fokusin e neurologjisë.
Para Krishtlindjeve rritet doza e gëzimit dhe e haresë për festën: Shumë vizitorë qëndrojnë në tregjet e krishtlindjeve, ngrohin duart me verën e nxehtë, nga të gjitha anët vërshojnë tingujt e këngëve karakteristike. Të gjitha këto mjaftojnë për të ndezur në tru që më parë një gjendje hareje para festës. Krishtlindjet kujtohen si diçka e bukur që nga fëmijëria. Për studiuesin e neurologjisë, Manfred Spitzer “krishtlindjet ndodhin në trurin tonë.”
Neurobiologjia e para-festës
Ka shumë gjëra që shkaktojnë tek njerëzit gëzimin para krishtlindjeve. Mund të thuhet se “ne festojmë më 24 festën e dashurisë, duke kënduar, duke ngrënë ëmbëlsirat karakteristike, duke shkëmbyer dhurata dhe mendojmë njëkohësisht vërtet për gjërat që na lidhin dhe solidaritetin”, thotë studiuesi. Thjesht data 24 është një arsye që sjell ndjenja pozitive. Data 24 dhjetor në histori ka qenë një data e ekuinoksit dimëror. Për njerëzit kjo datë do të thotë fund i ditëve të zymta të dimrit dhe rikthimin e dritës. Një arsye për të festuar kjo. Por edhe muzika luan rol në krishtlindje: Ajo çaktivizon ato areale në tru që janë përgjegjëse për ndjenjën e frikës. Në të njëjtën kohë ajo ndez ndjenjën e gëzimit. Sipas studiuesve kur dëgjojmë këngën tradicionale të krishtlindjeve “O Natë e qetë, o natë e shenjtë” kjo na i sjell në mënyrë të dyfishtë ndjenja pozitive në tru: Muzika në vetvete dhe me këtë edhe ndjenja e gëzimit para festës.
Shkenca e neurobiologjisë nuk sqaron vetëm lidhjen tonë emocionale me krishtlindjet, ajo na ndihmon të kuptojmë se si të bëjmë dhuratat e duhura, thotë Manfred Spitzer: “Kush merr një dhuratë të papritur, gëzohet edhe më shumë.” Është efekti i surprizës ai që bën të bashkëveprojnë neurotransmentuesit dhe hormonet që janë përgjegjëse për zgjimin e ndjenjës së lumturisë. Pra festa e përbashkët, pjekja e biskotave me familjen, këngët e krishtlindjeve, bërja e dhuratave – të gjitha këto ndezin ndjenjën e gëzimit që më paeë dhe çojnë në një rezultat: Sistemi i shpërblimit në tru aktivizohet.
Dhuratë në mendje
Truri është organi më i rëndësishëm i njeriut. Shkenca e neurologjisë nuk përpiqet të kuptojë vetëm funksionimin e tij, por edhe lidhjen mes aktivitetit të trurit dhe botës së ndjenjave. Gati 100 milione neurone komunikojnë përmes 100 bilionë sinapsesh. 300 impulse dërgohen në një sekondë. Receptorët stimulues shpërbyles në tru reagojnë ndaj ngacmimeve të jashtme – si gëzimi për konsumimin e një çokollate ashtu edhe ndaj sinjaleve që paralajmërojnë gëzimin e mëvonshëm, si për shembull gëzimi para festës: Neurologu Gerhard Roth e shpjegon këtë procedim: “Hipotalami prodhon neurotransmentuesin dopamin. Ky ndikon në pjesën frontale të trurit, aty ku dopamina shndërrohet në një opium të posaçëm të trurit. Ky shndërrim shkakton ndjenjën e gëzimit tek ne.” Kështu ndjenja e gëzimit para krishtlindjeve është shumë më e fortë se vetë ardhja e evenimentit.
Gëzimi përpara është gëzimi më i bukur
Hareja e gëzimit para festës mban të gjallë ndjesinë se gjërat mund të bëhen edhe më të bukura, se sa mendojmë ne. Prandaj ky gëzim përpara është gjëja më e bukur. “Ka qeliza në tru, të cilat kodojnë ndjenjën e gëzimit, dhe qeliza të tjera që kodojnë ndenjën e paragëzimit”. Thënë ndryshe: Kur shikon gjëra, të cilat premtojnë një shpërblim, atëherë gëzimi është edhe më i madh.
Sepse sipas shkencës, gëzimi përpara evenimentit është një forcë mjaft motivuese. Disa madje kanë një ndjesi aq të fortë sa u dridhen duart kur marrin dhuratën. “Dridhja e gishtave është në të vërtetë reagimi i trupit i një ndjenjës së gëzimit, se çfarë na pret pas hapjes së dhuratës. Prandaj hapja e dhuratës është një përjetim ekstra”, thotë studiuesi Manfred Spitzer.
Por jo për të gjithë krishtlindjet janë festa e gëzimit. Psikiatri Thomas Schläpfer nga Universiteti i Bonn-it, thotë se në kohën e krishtlindjeve psikologët kanë shumë punë. “Krishtlindjet për shumë vetë nënkuptojnë stres, ditë të zymta, dhe kjo është edhe një kohë kur shtohen depresionet.”/DW
7 komente në “Krishtlindjet si shkencë: Neurobiologjia e gëzimit”
Lini një Përgjigje
Lini një Përgjigje
Më të lexuarat
24 oret e fundit
Javen e fundit
Blog Tema
Kjo eshte e vertete per gjithe vendet kristjane qe i lumturon kjo feste madheshtore nderkoh duhet te kujtojme se nderkoh qe te krishteret kudo ne bote gezojn e festojn si njerez te lumtur kte dite ,myslimanet pesojne depresion i cfaqen halucinacione ,behen si te cmendur ,agresiv bejne vrasje .
Nqs do shikojm edhe ne vendin tone ,reagimet e diteve te fundit ato cfaqen ne media nga myslimane te cilet tregojn qarte crregullime nervore psiko agresion diku shprehin ata hapur ne tv ne forma cfaqjeje e diku ne emer te “rrespektimit” gjasme te fjales se lire e cila duhet censuruar .
Gezuar festat e krishtlindjeve gjithe shqiptareve te krishter pa i dhene shume rendesi mutit qe vjen si gjithmon te njeten ere .
E kam ndermend nji shprehje italisht edhe po ja pershtas Kershendellave(Christi Dies Natalis):
-Il Natale. Se non ci fosse, bisognerebbe inventarlo!
po je fare i pakuptueshem o kaurri,me mire shkruaje ne ndonje faqe italiane se ketu flitet shqip…po ngateron vrimen e hundes me ate te veshit!
duaje dhe besoje me gjithe forcen tende Zotin Jesus .Dhe Ay do te sjelle per dite gezim ne shpirt
PEACE ON EARTH WILL COME TO STAY,
WHEN WE LIVE CHRISTMAS EVERY DAY.
Krishtlindjet!Per shumicen,me ne fund pushime dhe nje rroge me shume,nje
mundesi materiale me shume,por per bizneset miliarda fitim.Kush qendron ne
kujtese,kush gezon me shume,qellimi i festes,apo perfitimi prej saj,kush e stimulon me shume mekanizmin emocional te njeriut,materialja apo shpirterorja?Gati 70% te e ndergjegjes njerzore kultivohet,kurse 30%,pjesa
me vitale e njeriut esht e lindur,esht gjenetike.Bombardimi ndergjegjes me ideologji qe femi i prish keto raporte,e shkatrron pjesen vitale,duke
e kthyer njeriun ne nje robot.Sistemi nervor i trurit te njeriut lidhet nga sinjale elektrike,sinjale qe transmetojn informacionet ku ben pjese edhe gjendja emocionale e njeriut.Por ky transmetim elektrik perfundon ne nyjet nervore(sinapse)ku impulsi elektrik shperbehet ne rreaksion kimik
per tu reduktuar e transmetuar perseri me tutje si impuls elektrik e keshtu me rralle.Eshte pikerisht procesi kimik,kjo “dobesi” e qenjes njerzore qe ben te mundur nderhyrjen,manipulimin e njeriut,me alkol,
tymosje,droge apo ideologji,apo me ndalimin e perkohshem te dhembjes se kokes me netraulizimin(deformimin ose dhenie informacioni te gabuar) me tutje te sinjaleve elektrike.Procesi kimik ne trurin e zagareve te kopese se pedofilit Janullapos,eshte ne kaos total nga helmatisja(shplarja)
trurit qe i bejn mjekerrcjapet mesjetare.Iken shejtani nga temjani?-jo,i iken fiqiri gomereve helmatisur nga procesi kimik me pasoja e difekte ne sistemin elektrik(black out te trurit).Hyre ne Kisha ku ka prifterij grek,
ehe,i lave duart,nuk ka psikolog qe te ndihmon me.Pellitja e Janullaposit transmetohet ne sistemin elektrik helmatisur ne sistemin kimik,per tu ritransmetuar e ritransmetuar me tutje i helmatisur pa shprese per sherim per zagaret qe lehin pas tij.Le tju vleje kjo terapi fillestareve sa nuk eshte vone,per ata qe e kan henger barin e miut,gurin qafe dhe belldum.
Po c krishtlindje o kopjuese dhe vjedhes te tradites se lashte ,
Te tera fete monoteiste kane vjedhur traditen ritin dhe festat e kulturave te lashta
25 Dhjetori ka qene festa me e madhe e perandorise romake(Saturnialia)
Te tere njerzit argetonin pinin. vallezonin Te pasurit. benin vepra bamirese duke ndihmuar te varfferit,
Pas mbizotrimit te fese kristiane si feja kryesore e perandorise u vendos qe te festohej pervec pashkes edhe lindja e krishtit ,dhe meqe se (Saturnalia)ishin nje feste e madhe qe e shume e veshtire per ta ndaluar pasi kishte shume perkrahes, u vendos qe lindja e krishtit te festohej me 25 dhjetor dhe keshtu qe saturnailia u kthyen ne krishtlindje,
GEZUAR KRISHTLINDJEN.