DOSSIER/ Shqipëria në udhëkryqin e vitit 1913

3 Janar 2015, 19:39Dossier TEMA
DOSSIER/ Shqipëria në udhëkryqin e vitit 1913

Përgatiti Flamur Maxharri*

Shqipëria, me anë të fuqisë së ngjarjeve aktuale, ka fituar tani autonomi të plotë dhe do të bëhet shtet. Por cilët do të jenë kufijtë e këtij shteti të ri? Si do të lidhet ai me pjesën tjetër të botës? Cila do të jetë e ardhmja e tij politike, ekonomike dhe ndërkombëtare? Cilat janë ndikimet që do të ushtrohen mbi këtë shtet të ri? Askush nuk e di.

Shqipëria misterioze dhe e mbyllur ishte një vend thuajse i ndaluar për udhëtarin, prandaj deri tani kishte mbetur në hije. Por G. L. Jaray (Zhare), duke mos marrë parasysh rrezikun për jetën, arriti të vizitojë këtë vend të çuditshëm dhe, në saj të tij ne dimë tani diçka rreth Shqipërisë së panjohur. Gabriel Hanotaux (Gabriel Anoto) na sjell një përmbledhje nga pikëpamja e shqiptarëve:

Nuk kishte rrugë tjetër, Shqipëria duhej të ishte e lirë, por pyetja që shtrohet është: a mund të jetë ajo e lirë? Ajo ka tre besime fetare, mbi të përpiqen të ushtrojnë ndikim tre vende. Edhe historia ka bërë që ajo të jetë vazhdimisht e nënshtruar dhe e provokuar. Kjo është arsyeja se përse ky vend fatkeq dhe i bukur mbeti në stanjacion dhe anarki.

Shqipëria nuk është një vend i vdekur. Përkundrazi, ajo është plot jetë dhe madje mund të themi është në ofensivë të plotë kundër vendeve fqinje. Shqiptari lufton kundër malazezit, spraps serbin, mban të gozhduar grekun dhe shfrytëzon me shkathtësi përpjekjet rivale për asimilim të austriakut dhe italianit.

Ai reziston kudo dhe me energji të madhe nuk kërkon veçse një gjë: Lirinë e vet, armën e vet në mal. Askush nuk e ka mposhtur dhe as do ta mposhtë, përveçse me çmimin e sakrificave të padëgjuara. Por do të jenë sakrifica të kota.

Kjo është një popullsi luftarake, e pavarur dhe e prapambetur malësorësh energjikë, të shkathët dhe të guximshëm, që të gjithë të armatosur dhe qitës të mirë, myslimanë dhe katolikë, të cilët duan, mbi të gjitha, të jetë të lirë, të jetojnë sipas ligjeve të tyre tradicionale.

Ata kundërshtojnë çdo autoritet të jashtëm; nuk janë domosdo armiqësorë ndaj të huave por i shohin me shumë mosbesim veprimet e tyre. Ata janë të vendosur të jetojnë më vete, flasin dialekte të ndryshme dhe deri në vitin 1912, nuk arrinin të merreshin vesh mes tyre. I tillë është ky komb me të cilin Turqisë iu desh të përballej prej shekujsh dhe me të cilin do të përballet Evropa tani e tutje.

Shpesh përdoret shprehja “Ballkani për ballkanasit”. Mirëpo, edhe shqiptarët janë ballkanikë dhe, në fakt, janë të vetmit që kanë mbetur të panënshtruar. Asnjë fuqi nuk ka qenë aq e fortë deri tani, dhe pa dyshim nuk do të jetë aq e fortë, për t’i mposhtur. Por, a janë ata vetë të fortë për të mposhtur vetveten, pra për t’u organizuar dhe t’u paqtuar mes tyre? Si do jetojnë ata me fqinjët e tyre, serbët, bullgarët, malazezët, grekët? A do ta pranojnë muslimanët dhe katolikët dhe, në cilën formë do ta pranojnë, shkëputjen e tyre me Turqinë? Me një fjalë, a do të jetojë dot Shqipëria? A është e denjë për të jetuar?

Këto janë pyetje që shtrohen me urgjencë, por që, tani për tani, nuk kanë përgjigje. Është e fshehta më e madhe e Konferencës së Londrës.

*Zëri

20 komente në “DOSSIER/ Shqipëria në udhëkryqin e vitit 1913”

  1. Dean says:

    Nga Vetja jone e Keqe kush do na shpetoje?!?!?!?
    Kjo eshte ceshtja.

  2. tfgs says:

    me fjale te tjera: pune korrakesh,varu kkkkkkkkkkkk se ata nuk merren vesh mes tyre e jo te shkojne me gjitonet……………
    dhe me keqja eshte se keta gyzele edhe per 500vjt do te vazhdojne te qajne per sulltanin…………..

    1. papudhi says:

      Ooooo tourkogliftis ta hodhi manoli

      1. Ilir Hoti says:

        Lere grekomutin…..E ka lindur e ema te vuajtur,te trembur pa shprese!!!I degjeneruari grekosllav nuk ‘shikon’ kush eshte aleati i shqiptareve!!! Se pse fuqia ma e madhe e civilizimit boteror ishte dhe eshte ne krahun e shqiptareve,,…dhe se bombardimet ishin mbi tiranine e erret me prejardhje nga Uralet, nga vini edhe ju!!!!!!

    2. mirel says:

      Me fjale te tjera na e keni rruajtur mire “korrakun” ju turko-greket.

  3. gjergji says:

    Shqipnia ka me vazhdue me kene ne udhekryq perderisa nuk ka me hjeke mendesite orientalo-islamike te trashigueme prej pushtimit te gjate turk.Populli shqiptar ka me vuejt ne rrugetimin e tij historik, persakohe nuk ndigjon keshillat e cmueshme te patrioteve te Madhej si Faik Konica,Ibrahim Kodra,Ibrahim Rugova,Ismail Kadare etj per te ju kethye rranjeve te veta: katolicizmit kastriotik.

    1. lemi says:

      o xhorxh shumica vendos,po musliman i ke 86% ne shqipri,po qka beni ju minoritart qe 3%se kaloni dhe ate jeni tant pro malit zi,po tju merr sot mali zi ju do ju bashkoheni,po muslimat jan mbrojtsit te shqiprise,ju vetem vitin e kaluar martut ne serbi mbi 400 femra shqipfolse,kete vit sigurisht mbi 600 do kalon,shpurru more pedofil i vatikanit,ti don ta mson shumicen qka me ber.

      1. Ilir says:

        Ske vend me fol per pefoli se pedofi ma i famshem ne histori ishte muhaMUTI. E dyta 86%???? HAHAHA ….56% dhe jo ma shum kurse musliman fetar sjeni as 10%. Mos na u hapni per patriotizem se deri ne 1912 i keni thane vedit TURQ

        1. Ilir Hoti says:

          Mos u merrni me nje trushperlare..qe jeton me djersen e bythes te njerezve te vet a te taksapaguesve Europian! Pakica si ai na e felliqin vendin,por toka mban felliqesira te tilla..Gje e cuditeshme eshte se thote se ‘jam shqiptare’.. ndoshta eshte, por shume i lodhur’nga veshi e perpjete’!

      2. i says:

        O islamik shko tek shteti jot aty midis sirise dhe irakut. Ne ketu ne trevat tona kemi apo skemi 5 % mysliman te vertete. Te tjeret besojne tek nje zot dhe kaq, as tek feja juaj e as tek fete e tjera

      3. spartaku says:

        Nuk jane 86% mysliman ne shqiperi,por 55%.

    2. mirel says:

      U greko-pordha.
      Po Shqiperia u be shtet pa Turqine, dhe ju kermat greke nuk uu rri b.tha pa e kruar me turqit.
      Ju merr malli se e kini per zakon e culture tju lepini te pasmen dhe te beni krushqi dhe te pleksni gjakun me ta.
      Zakon I ndyre orthodhjaksesh, si serbet njelloj

  4. Arben says:

    TURQIA ESHTE SHTETI YNE MIK QE NA KA QENDRUAR DHE DO TE VAZHDOJE TE NA QENDROJE PRANE NE MOMENTET ME TE VESHTIRA.

  5. spartaku says:

    Vetem ENVER HOXHA,dijti ti jap vendit tone bashkejetesen e mbrekullueshme midise gjithe shqipetareve.Ai vuri ne jete thenjen e Vaso Pashes “qe feja e shipetarit eshte shqipetaria”.Ne kohen e ENVERIT ishin te gjithe shqipetare dhe nuk kishte as me te voglin konflikt,por e shkonin si vellezer me njeri tjetrin.Benin lidhje familjare,beheshin martesa pa patur parasysh mysliman e te krishter,ekzistonte nje shpirt i paster dhe i patrazuar nga ndikimet fetare.Njeriu ka ardhur ne kete bote per te qen i lire,te beje nje jete te qete,te drejtoi dhe organizoi familjen e tij ne menyren me te mire.Mirepo sote nuk te lejon feja te beshe ato çka te duhet ty,por je i detyruar te shkoshe ne xhami te falesh,te mos martohesh me nje njeri te fese tjeter,te mbulosh gruan kembe e koke.Gruas myslimane nuk i lejohet te shikoje me syte e saj si burrat(syte asaj ja ka dhen allahu per te shikuar,kurse burri dhe feja ja mohon nje gje te till).Ligje koti.Po nuk shkove ne kishe te falesh,ajo te çkisheron.Pse jane keto gjera kunder njerzeve?Shpjegimet jane sipas menyres fetare.Gjithmon feja,njerezimin e ka lene mbrapa,se eshte kundra zhvillimit,kundra shkences.Vetem shkenca e çone boten perpara.

    1. Realiteti says:

      Vetem per zhdukjen e besimeve te kota,une personalisht e cmoj diktatorin Hoxha.Shifeni cka po vuajme prej mjekerrzinjve morragji te popave.Nuk mundem as ne rruge te dalim.Veshje primitive dhe sjellje psikopate e talibanve dhe ortodopordhve grek dhe shovenistve serb.Ne cdo mehalle objekte fallso te lulteve qe mesojne te rinjet per terrorizem dhe percarje ndere etnike.

  6. Mentari says:

    Populli shqiptar i shqiperise ka vetemnje problem shum te madh; Ka komunitetin Ortodoks qeeshte vetem 15% e popullsise por qeka mbi 50% te forcespolitike ne shqiperi dhe ky komunitet eshte i orientuar nga Lindja e nje bashkesipopujsh eprimitive dhe ato jane Sllavo-Greket kursepjesa tjeter e shqiptarve qe eshte 85% eshte orientuar drejt perendimit.Ky 15% e ka pecare kete 85% dhe bere mut fare sepse ky 15% eshte nje kale troje e Sllavo-Grekerve ne shqiperi.Perderisa ky komunitet nuk terhiqet nga kultura primitive e Lindjes shqiperia do te jet mut fare,kaos anarki dhe pa nje qeverisje te qendrueshme.tani beni anlizen se kush eshte problemi i shqiperise?Ky komunitet pruri me 1944 me force komunizmin kriminel Sllav ne shqiperi

  7. ANDI says:

    HIPOKRISIE
    Jam nga te paret thaujse qysh 10 vjetesh kundra Sali Rom Berishes islamiste, qe une shkruaj ne kete faqe te Temes qe dy gjona jane ma te keqijat ne nje shoqeri:
    1- Komunizmi dhe 2- Islamismi.
    Ta gezoni Xhamine ne Tirane dhe ne çdo katund te Shqiperise sone qe per 50 metra rruge i fusin mjekrroshet nje xhami.
    Une ka qene ne disa fshatra te Shqiperise kete vit dhe ç’ka me beri pershtypje ishte fakti qe te rijte e fshatrave degjojne muzik Turko-Koqevare alla islamike (folklori yne i vertete mori fund) dhe shume pak muzik moderrne oksidentale. Nuk eshte rregjimi poiltik qe ia ndalon rinise por menyra e te jetuarit e influencuar nga islamismi kosovar gjithashtu.
    TURP EDI RAMA NQS NUK RREAGON NE KETE NDALIM TE MJEKRROSHEVE DHE xHAMIVE NEPER FHSTRA ET NE TIRANE.
    Shume thjeshte ndalimi: çdo veper fetare kishe apo xhami te votohet nga populli dhe jo thuthuqet si Lul pd-ja apo te jere ne pushtet per vota te pranojne gjithçka.
    O sot o kurre, thirrini mendjes sa s’eshtre vone.

  8. Realiteti says:

    Ore Andi koqja,po ky pe….Rama perse lejon ndertimin e xhamise me te madhe ne ballkan,ne Tirane.Perse nuk je Realist,por behesh injorant dhe primitiv ne komentet tuaja.Po Kishen qe inaguroi para nje viti ne Tirane,Janulla mjekerrmorri kush e beri.Besimi duhet te jete ceshtje private dhe asgje tjeter,si ne vendet perendimore.Terrorizmin dhe gjenocidin me te madh njerezor,ne shekuj, e beri Kisha ortodopordhe raciste greke dhe ajo shoveniste serbe,duke vrare,masakkruar,asimiluar dhe shperngulur shqiptaret,pamarre parasysh bindjet e tyre fetare,per ne shkretirat e Anadollit dhe gjetiu.Ket diskriminim dhe gjnocid ndaj nje populli te lashte dhe te pafajshem,ne s’do ta harrojme kurre.

  9. Apollon says:

    Cfare thote ky?
    Nuk jane nenshtruar?
    Po pse kane qene ndonjehere shtet qe nga koha e majmunit qe te nenshtrohen?
    Ilyret,Epirotet kishin ter njejtet Zota,flisnin te njejten gjuhe kete e tregon cdo Arkeollogji,emrat e qyteteve,besimet para Turqise,vallet e jugut qe jane jo Turke.
    Pastaj vjen turqia 500 vjet.
    Dhe krijohet Shqipetaria me flamur simbolin Greke te Kostandinopolit.
    Atehere per cfare historie dhe trimerie flitet nuk kuptoj.

  10. orrr derra pylli ne shqiperi
    para 44 kishte 80 perqinde masllum, ne kamunizem skishte asnje ishin te gjithe njesoj pas 90 erdhen nga jshte dhe nedertuan’
    xhamija kisha falas dhe ca budalla vajten prape ne keto xhamija dhe kisha ca vajten gerqi dhe genjyen u bane greeke ne shqiperi askush nuk beson ne zot vetem ca budalla prandaje se can koken njeri per zot as te vret njeri per zot kete te mire ju a la eneveri qe I beri te gjithe njesoj dhe ecin paris sot bashke

Lini një Përgjigje

Adresa juaj email nuk do të bëhet publike. Fushat e domosdoshme shënohen *

Lini një Përgjigje