Te fundit
DOSJA/ Kush ishte Jup Kazazi, pjesëmarrësi në kryengritjen e Postribës që vrau veten?!
9 Shtator 2024, 18:03Kulturë
TEMA
“Mbramë, në ora dy mbas mesit të natës u zbulue në seksion se ku ndodhet Jup Kazazi. Në rrethimin që i bëmë shtëpisë dhe mbasi si e pa se neve e gjetëm bodrumin ku ishte mëshefur dhe s’kishte shpëtim, vrau vehten. Këtu popullarizohet se e vramë neve (në dokument nënvizohet me shkrim dore “Mirë”, që nënkupton se e miratojnë). Kemi gjetur disa dokumenta, por ma të randësishmet do t’ua dërgojmë. Zoi Themeli”.
Dokumenti i mësipërm tregon qëndrimin zyrtar që mbajti regjimi komunist për vdekjen e Jup Kazazit, ndër organizatorët e kryengritjes së Postribës, e para antikomuniste në Europën e Lindjes, që po niste instalimin e perdes së hekurt.
Më 9 shtator 1946, duke synuar që me “Postribën” të lironin të burgosurit e të merrnin institucionet, shpërtheu para kohe ajo që sot njihet si Kryengritja e Postribës, me disa qindra kundërshtarë të regjimit, mes të cilëve, vëllezërit Kazazi. Duke qenë më të paktë në numër dhe me armë, kryengritësit dështuan, ndërsa pushteti u bë më i egër duke arrestuar mbi 1200 veta, hapur 11 burgje të përkohshme e vrarë dhjetëra të tjerë. Jupi shpëtoi, por u detyrua të fshihej dhe u strehua te daja i tij.
Me 17 shtator, shtëpia ku fshihej u zbulua, pasi u torturua një dëshmitar që kishte dijeni. Duke mos dashur të binte i gjallë në duart e komunistëve, ai thirri “Rrnoftë Shqipëria. Nuk i dorzohem klyshëve tˋStalinit” dhe vrau veten. Ekzekutorët futën në shtëpi të kontrollonin të vdekurin, nipin 16-vjeçar, Ahmet Kopliku.
I biri i Jupit, Hamza Kazazi thotë se të atin e masakruan edhe për së vdekuri, kënduan e hodhën valle dhe e ekspozuan në qytet.
Pas ngjarjes, 7 anëtarë dhe të afërm të familjes Kazazi u ekzekutuan, vranë veten ose vdiqën, ndërsa dhjetëra të tjerë u internuan. Trupat e të vrarëve nuk iu kthyen kurrë familjeve.
73 vite më pas, ende nuk ndihen varret e:
1- Halit Kazazi(vëllai i madh)- lindur me 3 mars 1900, i dënuar më 1945 dhe ekzekutuar më 1945 në Shkodër.
2- Jup Kazazi(vëllai i dytë)- lindur më 6 tetor 1905, vret veten e nuk dorëzohet, më 17 shtator 1946.
3- Sait(Seit) Kazazi (vëllai i tretë), lindur më 9 prill 1913. Rrethohet në shtëpinë e Hafiz Adem Kazazit. Nuk dorëzohet e vret veten më 6 tetor 1946.
4- Abdullah Kazazi(xhaxha i Jupit), arrestohet për kryengritjen e Postribës, pushkatohet diku në Shkodër pas 1946-s, në moshën 64- vjeçare.
5- Rifat Kopliku, daja i Jup Kazazit. Pas arrestimit më 17 shtator 1946 sepse strehoi nipin, u ekzekutua më 24 shkurt 1947.
6- Osman Kazazi, kushëri i parë i Jup Kazazit, arrestohet me 17 shtator 1946, dënohet me pushkatim dhe thuhet se vdiq në hetuesi, në moshën 24-vjeçare.
7- Asim Abdurrahmani (Shpuza), djali i tezes së gruas së Jup Kazazit. Inxhinier, kimist, dënohet me pushkatim si spiun. Arrestuar e pushkatuar në Tiranë, më 8 qershor 1947.
I biri i Jupit, Hamza Kazazi, pas 1990-s ka nisur kërkimet për eshtrat e të afërmve. Ka gërmuar në Kir, sipas dëshmive të një 13-vjeçari që kishte shkuar të lahej në lumë, kur ka parë të varroset një burrë me pizhame (si në fotot e trupit të pajetë të Jupit), në vendin ku më vonë u vu Drejtoria e Ujërave, pas varrezave të Rrmajit.
Hamza Kazazi, pas shumë gërmimesh, nuk arriti dot të identifikonte të atin, por gjeti eshtra të mbështjella në një veladon, me dorë në zemër e me një kryq, që mendohet se qenë eshtrat e një prifti dhe ia dorëzoi ipeshkvit, imzot Zef Simonit në Shkodër. Ndërsa kërkon 7 të zhdukurit e tij prej 30 vitesh, ka arritur të kuptojë se “procesverbalet baheshin të rrejshme”.
Në qershor 2017, Jup Kazazit, qyteti i Shkodrës i ka dhënë titullin “Qytetar Nderi” (pas vdekjes) dhe Presidenti i Republikës, Nishani, i ka akorduar “Dekoratën e Artë të Shqiponjës” (pas vdekjes).
Dosja në fjalë mund të vihet në dispozicion të të interesuarve, pranë AIDSSH, në zbatim të ligjit 45/2015.
*Rrëfimi i mësipërm është përfshirë në ekspozitën “E shkuara e pakryer” të zhdukur në diktaturë, bashkëpunim i AIDSSH me ICMP, IIPP dhe gazetaren Fatmira Nikolli, mbështetur nga Fondacioni Konrad Adenauer Tiranë.
6 Komente
Lini një Përgjigje
Më të lexuarat
24 oret e fundit
Javen e fundit
Blog Tema
Perralla ai tregoi gjithe pjesemarresit ne kryengritje ne organet e pushteti pastaj ata vepruan nuk behet tradhetari patriot.
Gjithe puna eshte se titulli i shkrimit eshte " intrigues " dhe na thote: Kush ishte Jup Kazazi ?, Mirepo shkrimi nuk na thote asgje kush ishte ai. Jup Kazazi ka qene, jo vetem bashkepunetor i pushtuesve fashiste por edhe drejtues i partise fashiste Shqiptare. Kaq mjafton. Shoket e tij ne Evropen Perendimore shkuan ne litar ose u pushkatuan. Se dyti, Jup Kazazi dhe drejtuesit e tjere te " Kryengritjes se Postrribes " e organizuan kryengritjen me qellim qe t'i shpetonin ndeshkimit ligjor per krimet e kryer gjate luftes. Se treti, dhe me e rendesishmja, e quajtura Kryengritje e Postrribes, na pelqen sot apo jo, ishte kryengritje me arme kunder nje pushteti te ardhur me votat e popullit ( zgjedhjet e 2 dhjetorit 1945 u konsideruan normale edhe nga Perendimi ). Pra, ajo ishte nje perpjekje me arme per te rrezuar nje pushtet te ligjshem. Ata qe kryejne veprime te tilla, ne te gjitha koherat dhe vendet marrin plumbin. Kaq per sot.
Mos mos cna kan hup gjith keta patriote, heronj te vertete qe u ka hup edhe varri e sdihet ku kane dek e si kan vek. Nuk e dime cfare kane lon amanet per atdheun keta trima qe kane hup kot. Ah cfar kan bo keta komunistat. Si mund te vejshin dore ne keto lule te Atdheut. Me siguri ne kohen kur Sala erdhi ne pushtet keta do ishin deputete dhe kushedi cdo kishin bo per atdheun tone te dashtun. Apo Sala do kishte bo si boni me Pjeter Arbnorin. Pune muti e duhon Bruti.
Tope tope papagalos, I fshiu regjimi me kuc e me Mac te gjithe tradhetaret
Mirë ua bënë! Në të s'ëmës këta dhe soji imatyre që u shkojnë mbrapa!
Ja.ku.i keni akoma.klyshet e serbit dushan mugoshes e klyshet e k9munizmit ne shqiperi. Shif.komentet e bindesh. Bastard jeni o komunista e keni qene... Tradhtar sipas just quhet kush esht kunder komunizmit e diktatures...