Te fundit
INTERVISTA/ Tani priten edhe kërkesat për ndryshime gramatikore?!
21 Prill 2013, 14:18Kulturë
TEMA
Prof. Emil Lafe shprehet për “JAVA” në lidhje me zhvillimet e fundit që kanë lidhje me standardin. Cila është e vërteta e tyre? A po krijohet një përçarje gjuhësore ndërmjet dy vendeve tona dhe cilat janë prapaskenat, që po shoqërojnë të gjithë këtë proces në dukje të qetë…
Intervistoi: Ben Andoni
Profesor Emil Lafe është një nga njerëzit që u dorëhoq nga të parët prej strukturave që merren me gjuhën. Megjithatë, si një nga punëtorët e hershëm të shqipes, nuk ka hequr dorë nga cilësia e gardianit të saj. “E them me bindje se shqipja standarde i ka qëndruar provës së kohës. Ajo është zhvilluar, pasuruar e latuar më tej, ka fituar vlera të reja. Letërsia artistike në të gjitha gjinitë, shkruhet në gjuhën e sotme letrare dhe krijuesit bëjnë përpjekje për ta pasuruar qoftë fjalorin e frazeologjinë, qoftë ndërtimin sintaksor dhe shprehësinë e saj; po ashtu kanë marrë zhvillim të madh botimet shkencore, përkthimi e publicistika. Të gjitha këto zhvillohen nën çatinë e përbashkët të standardit”, shprehet ai.
A është i justifikuar shqetësimi i përgjithshëm në publik se Kryesia e Këshillit Ndërakademik është duke diskutuar për ndryshimin e thellë të standardit?
“Është plotësisht i justifikuar. Këshilli i quajtur Ndërakademik hap pas hapi po shkon në atë drejtim, që u pëlqen zyrtarëve të Akademisë së Shkencave dhe të Arteve të Kosovës (ASHAK), të cilët me mënyrat e tyre po tërheqin në rrugë të gabuar edhe Akademinë e Shkencave të Shqipërisë (ASHSH). Kjo Akademi si institucion i shtetit dhe në pajtim me Kushtetutën (neni 59 g) ka për detyrë “mbrojtjen e trashëgimisë kombëtare, kulturore dhe kujdesin e veçantë për gjuhën shqipe.” Për fat të keq kjo frymë dhe kjo ide e lartë është zbehur tek akademikët tanë. Me pranimin e diskutimit fund e krye të drejtshkrimit, pa rrahur më parë çështje parimore e të përgjithshme, Akademia praktikisht i ka vënë kryq Kongresit të Drejtshkrimit të Gjuhës shqipe si forum mbarëkombëtar, që arriti në disa përfundime themelore. Tani çdo gjë është pezull, siç nuk ka qenë kurrë më parë. Arrin puna deri atje që të diskutohet në Këshill për të shkruar e mërkurrë (me rr të fortë), në vend të së sotmes e mërkurë! Në materialin e Këshillit ka një varg shembujsh të tillë: fjalë që janë ngulitur prej kohësh në shkrim dhe që nuk i vë në dyshim askush, kërkohet të shkruhen ndryshe për arsye të qena e të paqena! Prof. Rami Memushaj ka llogaritur se lëviz drejtshkrimi i mbi 5 mijë fjalëve e trajtave të tyre. Dhe pastaj ka ndonjë që beson naivisht se askush në Këshill nuk ka synim ta rrëzojë standardin, po vetëm ta përmirësojë! Në të vërtetë ka një zell të madh për “lavdi drejtshkrimore” dhe “për të ndrequr” atë që nuk është e prishur! Kam përmendur edhe tjetër herë se gjatë mbledhjeve të komisionit të drejtshkrimit para e pas Kongresit, prof. E. Çabej, duke u shprehur në mënyrë të figurshme, na përmendte se drejtshkrimi është një terren ku duhet ecur “me këpucë plumbi”. Ç’është më e keqja, sot Këshilli po ecën pa busull, pa parime e pa platformë unike.
Këshilli në gjendjen e sotme ka pranuar në fakt si platformë pune “Orientimet” e shpallura nga ASHAK, që fillojnë me një të pavërtetë flagrante, sikur në Konferencën e vitit 2002 qenka vendosur që “të ngrihet një komision i përbashkët përfaqësues, i cili do të përcaktojë ndryshimet që duhet të pësojë drejtshkrimi ne qëllim të thjeshtësimit e të begatimit në drejtim të kahjeve të sotme zhvillimore të shqipes standarde.” (?!). E vërteta e thatë është se ajo konferencë u bënte thirrje “Institucioneve akademike dhe universitare shqiptare, që të krijojnë një Këshill gjuhësor kombëtar, i cili do të japë rekomandime normative për probleme të gjuhës standarde shqipe.”
Dua të përsëris për lexuesit e gazetës suaj se kërkesa për një këshill gjuhësor u shtrua dhe u miratua në Konferencën e organizuar me rastin e 30-vjetorit të Kongresit të Drejtshkrimit (nëntor 2002). Kërkesa ishte për një Këshill Gjuhësor Kombëtar (jo Ndërakademik), por kryetari dhe nënkryetari i atëhershëm i ASHAK-ut, pasi kishin herë lajkatuar e herë kërcënuar kryesinë e ASHSH, ia dolën që me një veprim të befasishëm profesionist të merrnin nënshkrimin e kryetarit Ylli Popa për një Këshill Ndërakademik në vend të Këshillit Kombëtar. Tani ky Këshill me këtë emër funksionon në të vërtetë si Këshill ndërshtetëror. Kryesitë e dy Akademive, si qeveri shkencore të dy vendeve, përcaktojnë kryesinë e këshillit, rregulloren e gjithçka tjetër. Secila ka delegacionin e vet. Ato kanë vendosur që në kryesinë e Këshillit të marrin pjesë vetëm akademikë, duke bërë një diferencim të pahijshëm feudal të akademikëve nga joakademikët, kur është fjala për një forum specialistësh”.
A i ka qëndruar standardi, sipas jush, problemeve të zhvillimit të sotëm të gjuhës shqipe?
“E them me bindje se shqipja standarde i ka qëndruar provës së kohës. Ajo është zhvilluar, pasuruar e latuar më tej, ka fituar vlera të reja. Letërsia artistike në të gjitha gjinitë, shkruhet në gjuhën e sotme letrare dhe krijuesit bëjnë përpjekje për ta pasuruar qoftë fjalorin e frazeologjinë, qoftë ndërtimin sintaksor dhe shprehësinë e saj; po ashtu kanë marrë zhvillim të madh botimet shkencore, përkthimi e publicistika. Të gjitha këto zhvillohen nën çatinë e përbashkët të standardit. Ka në këtë mes jo pak dukuri të papëlqyeshme, siç ka pasur edhe më parë. Vërej me kënaqësi se populli i thjeshtë, bartësi i gjuhës, është i vëmendshëm e i kujdesshëm për mbrojtjen e saj, i dhimbset gjuha e vet, shpreh mospajtim ndaj fjalës së huaj të panevojshme, ndaj shprehjes së papërshtatshme, ndaj përdorimit të dialektit në vend të një forme më të përbashkët të gjuhës ose ndaj përdorimit të shprehjes burokratike, kur mund të flitet më qartë e më thjesht. Zhvillimi i gjuhës nuk mund të pengohet. Gjuha zhvillohet bashkë me shoqërinë, me ekonominë e vendit, të rajonit e të botës. Çështja është që gjuha të mirëmbahet, të mbarështohet, pra të jetë nën një kujdes shoqëror e shtetëror të vijueshëm. Në shoqëri të tjera ndjenja e disiplinës gjuhësore është ngulitur shekuj më parë. Shqiptarët nuk kanë bërë ende as një shekull jetë në një shtet të organizuar, megjithëse vjet festuam 100-vjetorin e pavarësisë. Sistemi arsimor në këto vite tranzicioni ka shënuar vërtet arritje cilësore, por në shumë raste serioziteti i procesit mësimor dhe niveli shkencor e metodik i mësuesve ka rënie”.
Ju jeni shprehur se e gjithë ajo stuhi që bëhet është një sajesë me synime të paracaktuara, për të realizuar “orientimet” e ASHAK-ut për gjuhën standarde, që çojnë në përçarje gjuhësore. I përmbaheni ende këtij arsyetimi?
“Po, i përmbahem dhe për mua kjo po bëhet dita-ditës më e qartë. Një grup gjuhëtarësh të rinj kryesisht të Kosovës, kanë lënë mënjanë teorizimet e mjegulluara e sibiline të mësuesve të tyre dhe janë shprehur haptas kundër standardit të sotëm. Për këtë mund të bindet kushdo duke lexuar librin e tyre “Gjuha e këputun e shqipes” të botuar në Prishtinë para nja dy vjetësh. Njërin prej tyre, z. Rrahman Paçarrizi (sipas shënimeve të mia ka nisur të botojë në shtypin shkencor më 2004) ASHAK e ka caktuar anëtar të Këshillit e përgjegjës të grupit të atjeshëm për drejtshkrimin dhe me këtë funksion ai ka marrë pjesë në mbledhjen e këtyre ditëve. Të gjithë e dinë se në Kosovë njohësi më i mirë i teorisë dhe i praktikës së drejtshkrimit është prof. Isa Bajçinca, delegat i Kongresit. Por ai nuk gëzon simpatinë e zyrtarëve të ASHAK-ut, sepse nuk është nga ata që bëhen urë e vig të shkojë sipër i mirë e i lig, prandaj ia kanë caktuar vendin në grupin e sintaksës! Kështu është kur në vend të një Këshilli Kombëtar me caktim detyrash sipas përvojës e profilit, del një Këshill Ndërakademik ndërshtetëror, ku ASHAK-u ka të drejtë të bëjë ç’të dojë me pjesën e vet dhe i jep vetes të drejtë të ndërhyjë si të dojë në pjesën këtej, kurse ASHSH-ja duhet të thotë “lepe – peqe”. ASHAK-u, sipas ndarjes së punës, duhej të organizonte edhe pjesëmarrjen në mbledhje të prof. Remzi Nesimit, i vetmi gjuhëtar nga Maqedonia. Dihet se ai ka probleme shëndetësore, por ASHAK-u as e ka pyetur ndonjëherë kolegun si është me shëndet, as i ka dërguar ndonjë njoftim a material. Pse? Sepse edhe prof. Nesimi i ka shprehur qartë e shqip qëndrimet e tij në mbrojtje të standardit dhe të Kongresit të Drejtshkrimit, si kongres i unitetit të kulturës kombëtare. As ai nuk bëhet urë e vig të shkojë sipër i mirë e i lig!”
A po tejkalohet masa e kërkesave për ndryshim, nga kjo strukturë?
“Në drejtshkrim është tejkaluar së tepërmi! Tani priten edhe kërkesat për ndryshime gramatikore! Kur ia parashtrova me një relacion shpjegues kryesisë së ASHSH kërkesat e ASHAK-ut dhe paralajmërimin në formë shantazhi se mosmarrja parasysh e tyre “krijon mundësinë që kërkesat për përmbysjen e plotë të normës standarde të shtohen”, vetë kryetari Ylli Popa, u habit shumë dhe u shpreh: “Ne kemi thënë që të rregullojmë së bashku çështjet e pazgjidhura dhe çështjet e reja që dalin, jo të ndryshohen ato që janë vendosur tashmë!” Disa herë propozimet për ndryshime janë të tilla, sa të krijohet përshtypja se ky drejtshkrim i ri po përgatitet si për kurset kundër analfabetizmit, ku pjesëmarrësit fitojnë vetëm aftësimin e përdorimit të shkronjave për tingujt e të folurit të tyre të përditshëm dhe nuk marrin elemente të kulturës gjuhësore, siç i jep shkolla. Kërkohet me këmbëngulje ndryshim, ndryshim, ndryshim, për ta futur procesit në hullinë e krijimit të një standardi të dytë ‘me konsensus’”.
Profesor, pse duan që ta prekin standardin, sipas jush?
“Kjo ka të bëjë me qëndrimet e disa personave të veshur me pushtet në Akademinë e Shkencave dhe të Arteve të Kosovës. Ka një shembull domethënës për këtë: qëndrimi zyrtar i ASHAK-ut ndaj Konsultës Gjuhësore të Prishtinës dhe ndaj Kongresit të Drejtshkrimit. Me këto ngjarje Kosova dhe gjithë shqiptarët në Jugosllavinë e atëhershme u bashkuan kulturalisht në një gjuhë letrare të vetme me shtetin shqiptar, tek i cili kishin parë gjithmonë shpresën e shpëtimit. Por dikujt kjo nuk i ka ardhur mirë dhe është bashkuar me pikëpamjen se adoptimi nga ana e kosovarëve i gjuhës zyrtare të Tiranës ishte rezultat i propagandës nga Shqipëria përmes studentëve, disa prej të cilëve ishin me siguri agjentë. Kjo është një fyerje e rëndë akademike për ndjenjat atdhetare dhe emancipimin intelektual të rinisë kosovare të vitit 1968, që e detyroi regjimin jugosllav ta pranonte bashkimin gjuhësor. I mbërthyer rreth kësaj pikëpamjeje ASHAK-u as ka thënë ndonjë fjalë të mirë për ato dy ngjarje madhore të gjuhësisë e të kulturës shqiptare, pa le më të organizonte ndonjë veprimtari. Edhe kur kanë organizuar të tjerët, përfaqësuesit e ASHAK-ut sa kanë thënë ndonjë fjalë përshëndetëse dhe kanë dalë nga salla, sikur t’u zihej fryma nga ato që do të dëgjonin. Në veprimtaritë e organizuara në Tiranë për këto ngjarje, ata ose nuk kanë ardhur, ose kanë qenë thjesht vëzhgues. Dihet se Konsulta e Prishtinës e realizoi bashkimin gjuhësor me moton “Një komb – një gjuhë letrare kombëtare”. Në “Orientimet” e mirënjohura të ASHAK-ut gjejmë këtë shndërrim të qëllimshëm e domethënës: “Rrethanat shoqërore e politike të Kosovës më 1968 mundësuan që Konsulta Gjuhësore e Prishtinës të dilte me moton “Një popull – një gjuhë”! Fjalët komb dhe kombëtar janë të ndaluara në ASHAK. Ky orientim i ASHAK në çështjen kombëtare është tepër brengosës dhe duhet marrë seriozisht edhe këtu ndër ne”.
55 komente në “INTERVISTA/ Tani priten edhe kërkesat për ndryshime gramatikore?!”
Lini një Përgjigje
Lini një Përgjigje
Më të lexuarat
24 oret e fundit
Javen e fundit
Blog Tema
Une nuk e di se cfare kerkon Kosova me shqipen pasi po te lexosh ato qe komentojne ca kosovare ketu te Tema rezulton se ata nuk shkruajne shqip po nje gjuhe te perzier ,ashtu si kane flamurin dhe himnin e tyre shume mire mund te kene dhe gjuhen e tyre te perizer me pak anglisht, serbisht,gabelshe etj.
Per fat te mire, kosovaret ja arriten te shkeputen fizikisht nga vartesija serbe, duke fituar pamvaresine.
Per fat te keq mentaliteti i ndarjes dhe perçarjes u ka ngelur ne gjak.
Cfare duan? Mos duan te kemi dy gjuhe te ndryshme qe te komunikojme me perkthyes? Apo duan te bejne ligjin edhe tek ne?
Me kot e kane kete veprim donkihotesk.
Cuditem sa te marre u ka lene trashegim serbi!
Une nuk e kuptoj pse historianet ,albanolloget apo akademiket shqiptare ndjehen ne nje fare menyre inferiore perballe kerkesave te kosoves ,nuk ka se cfare ti shese kosova shqiperise ,nuk ka asgje per te cilen e meriton ,n.q.s kerkon lashtesine ,historine ,monumente historike ,nje gjuhe te paster te folur rrjedhshem ,,,ajo eshte shqiperia
Po pse ju shkon mendja drejt e tek ndarja dhe jo te perpjekjet per te gjetur nje emerues te perbashket?????
Ju mungon vizioni apo ju drejton urrejtja per gjysmen e kombit tone(geg)?
Po gjysma gege nuk meriton te respektohet?
Fajtor eshte Enver Hoxha, qe nuk i la me serbçen e tyre po ju dergoi ju , profesor te mesoni ata, qe edhe pse u munduat, akoma nuk dine alfabetin.
@ ismail islami,
me keto fjale tuajat te tipit NE dhe ATA, ndonese te shkruara me vertetesi drejtshkrimore nuk tregoni gje tjeter vetem se injorance dhe arrogance te thelle shpirterore.
res-publica!!
Kosovari i vetem,qe duhet degjuar me respekt eshte veten i NDERUARI REXHEP QOSJA!!!
Ne oergjithesi,te tjeret jane SAHAN LEPIRES TE SERBISE,ashtu sic kane bere tere jeten!!!
HARRAM JU QOFTE MBESHTETJA,QE U KA DHENE SHQIPERIA E ENVER HOXHES DHE E SOCIALISTEVE NE VITIN 1999!!!
Kerkoni te nderroni STANDARTIN ZYRTAR TE SHQIPES!!!!
TURPI JU MBULOFTE PER JETE!!!
Ju nxit SPIUNI I SERBISE DHE TRADHETARI I POSHTER SALI BERISHA,NDAJ DONI TE SHKATERRONI CDO ARRITJE TE POPULLIT SHQIPTAR!!!
pjelle komuniste jane, mos u merzit duan akoma Enverin.
I lexova pothuaj te gjitha komentet me perjashtim te Margaritarit dhe jo per gje po ishte shume i gjate dhe i lodhshem :).
Mu duk sikur me qen ne ndoni gjyq te Enverit dhe jo ne blog te Meros.
Qenka identifiku armiku i klases dhe hajde ta cjerrim e ta peshtyjme.
E ndjeni se po iken edhe mjeti i funit i supermacise fiktive, trashgimi e Enverit dhe qenkeni ba si bisha!
Po kujdes se njani tjetrin po hani!
Zotni Prof. nuk ecet perpara me gjuhen e diktatures moçalore me gjuhen kolerese se kuqe e me gjuhen injorances moçalore
Ik ore serb i shitur
Gjuha shqipe nuk eshte imponuar dhe aq me pak KRIJUAR ne nje regjim politik. Gjuhe politike eshte serbokrotishtja, qe eshte krijuar vetem per te bere ish -jugosllavine nje FUQI. Mos flisni per mocale gjuhesore, ngaqe nuk mesoni dot rregullat e drejtshkrimit. mesoni perpara rregullat ekzistuese, qe se paku te kuptoni se cfare doni te ndryshoni. Se ben vaki, shkruani per ndryshim ndonje gje qe norma e ka. Per ngushellim te atyre qe mendojne se gjuha mund te ndryshohet me trakte; S’MUND TE NDODHE DOT. E ndaluan dhe turqit per ta shkruar kater shekuj, dhe gjuha eshte serish ne kembe….
Shqiptaret kerkojne te unifikojne Kombin.Nderkohe me keto marifete,sapo ka filluar demontimi i tij.Kemi per te pare edhe marrezira te tjera shume me te medha.Si pershembull demontimi i Historise Kombetare.Do filloje percarja e ashper Veri-Jug,me qellim ndarjen e vete Shqiperise.Jo vetem qe do pengohet bashkimi i Shqiperise me Kosoven,por rrezikojme seriozisht edhe kete Shqiperine qe kemi.Une keshtu i kuptoj keto gjera.Jo se jam kunder Gegnishtes.Me kuptoni drejt.Por ketu per mendimin tim,po behet nje loje shume e rrezikshme qe sapo ka filluar.
Nuk behet fjale per shqiptaret e Kosoves, por per disa agjente tradicionale te Serbise, te shkolluar ne institucionet serbe dhe te inkurajuar nga dhenderri i Serbise Sali Sllobodanka Berisha. Saliu dhe serbo-malazezet ne gjuhesine shqiptare (jo rastesisht drejtori i te ashtuquajtures Qendra e Studimeve Albanologjike Ardian Marashi eshte serbo-malazez nga Vraka) duan qe t’i zhdukin zanoret e mrekullueshme te shqipes per ta bere si serbishten. Por tashme koha e Serbise dhe e agjenteve te saj ne Shqiperi e Kosove po mbaron. Te rroje kombi shqiptar!
Kjo qe thote misionari eshte me se e vertete
Pershendetje Prof.Emil Lafe,po ashtu pershendetje edhe Akademikut nga Kosova Prof.Rexhep Qosja.Qe te dyve ju lumte goja qe mbroni standartin e sotem te Gjuhes shqipe.Dhe kur e mbroni ju qe jeni dy shtylla te gjuhes sone te bukur edhe te tjeret duhet ta mbrojne dhe pasurojne ate.Thirrjet dhe kerkesat per ndryshimin e gjuhes standarte vijne me shume nga rajonet veriore.Shkodranet,te mbeshtetur edhe nga shume rajone te tjera te Veriut, mendojne se dialekti i tyre eshte i bukur dhe ai duhet te jete si baze e gjuhes.Por une mendoj se dialekti shkodran eshte vetem per grate qe lyejne buzet me te kuq dhe i ruajne ato kur flasin qe te mos ju prishet te kuqte.Ai nuk eshte gjuhe per burra.Ai eshte nje dialekt vetem per humor dhe me kete shkodranet kane arritur sukses,por une asnje here nuk kam kuptuar se cfare thone,por kam qeshur kur kane qeshur edhe te tjeret.Popullin e ben per te qeshur jo dialekti por permbajtja e humorit.Sepse ne na kane bere me shume per te qeshur fieraket sesa shkodranet,dhe me duket se Fieri bie ne Shqiperine e Mesme.Jane autoret e shkrimeve ata qe e bejne popullin te gajaset,jo dialektet. Thirrjet vijne edhe nga disa punonjes injorante qe kane mesuar disa gjuhe te huaja,thone ata se i kane mesuar,por i kane mesuar ne siperfaqe.Gjate gjithe jetes une jam marre me gjuhen e shkruar.Kur u vendos gjuha standarte ne ishim te paret qe e vume ate ne perdorim sepse furnizonim me lajme e komente gjithe Shqiperine dhe shtypin e perditshem.Ne patem arritur shume perparime ne perpunimin e gjuhes dhe ne pasurimin e saj.Me ndryshimin e sistemit ndryshuan edhe njerezit qe na drejtonin ne,Pati nga ata drejtues qe me qene se kishin mesuar pak anglisht dhe pak italisht filluan te fusnin hundet ne punen tone dhe na urdheronin me justifikimet se meqenese anglishtja i shkruan ditet e javes me shkronje te madhe perse te mos i shkruajme edhe ne ,thoshin ata ose perse t’i lakojme emrat e pervecem e te tjera,kur anglishtja nuk i ndryshon,e te tjera budalleqe si kato.Ata nuk e dinin se anglishtja nuk ka lakime,kurse shqipja i ka dhe ato jane nje pasuri e rralle e gjuhes sone qe i shtojne bukurine gjuhes.Meqenese drejtuesit benin ligjin,punonjesit u detyruan qe te ndryshonin shkrimin e tyre.Ne per te shmangur perdorimin e gabuar te nderhyrjeve te tyre u detyruam te shkruanin pershembull ne vend te kryeministri anglez Margaret Thecer,kryeministri anglez,zonja Margaret Thecer ,per ta dalluar ate se nuk eshte burre,e te tjera budalleqe te tjera.Pastaj ne pune erdhen shume te rinje militante te partive pa shkolle,qe e kishin mbaruar shkollen duke blere notat e deftesat.Sot behen thirrje per ndryshimin e gjuhes edhe nga disa lokaliste te terbuar.Me njerin prej tyre une bera disa dite me pare fjale ,ketu ne Nju Jork,sepse me thoshte se gjuha standarte eshte gjuha e Androkli Kostollarit dhe se me gjuhen standarte te tij nuk dallon fjalen qen dhe qene.Keta jane njohes shume te percipte te gjuhes,qe nuk duhen degjuar.
Ja pra ketij i them sinqeritet une. Shkodrani flet shqip, me muzikalitet biles dhe tjetri i rritur dhe mesuar nen gjuhen standarte shqipe nuk arrin ta kuptoje aspak, qesh, pse qeshin te tjeret. Pyetja qe lind eshte a e perfaqson standarti tere gjuhen shqipe, apo do te vazhdojne te ngelin injorante nje pjese e popullsise qe nuk e kupton pjesen . Nese vazhdohet keshtu shembulli i mesiperm e verteton mese miri kete.
Perpos qe pjesa tjeter ngelet injorante, pjeses tjeter i duhet te sforcohet te shprehe e formuloje nga goja fjale eshprehje te panatyrshme per te. Kjo e fundit e ben ate qesharak perpara pjeses tjeter qe standartin e ka thuajse gjuhe te nenes. Nuk mund te quhet standart, gjuha qe me imponon te flas kur nje fjale fjala vjen tjeter theks ka ne dialektin gege, tjeter theks ne ate toske dhe pastaj e bejme standart ate toske, ketu duhen ndalur gjuhetaret dhe ta heqin ate dreq theksi jugor dhe jo jugorë sepse bie ne konflikt me jugës, juga, jugën.
Disa çeshtie te gjues(glues).
Gjua e sotme nuk eshte standarte. Ni gjue(glue) nuk mund te quet standarte se keshtu u pelqen ta quain ata qe jan ne krye te ktyre dikastereve. Ni gjue(glue) eshte standarte ne se ajo u pergjigjet rregullave te formulimit te sai, qe ju te nderuar gjutar akoma nuk i kini kapur.
Zotrinj gjutar, ne tieter vend jan difektet e shqipes dhe jo aty ku i rrini ju çekanit. Nga me kryesoret jane: 1- se kini zvendesu ”i” me bashketinglloren ”j’.. – ”J” duet te ekzistoi vetem atie ku ka zen vendin e ”g” dhe duet te (h)iket qe atie ku ka zen vendin e ”i”.
Me ikien e ”j”, iken dhe ”nj; gj”; -ikin dhe ”oj, ej, aj” kthehen ne ”oi,ei, ai”, eti(etj)..
2- te (h)iken ”h” dhe ”ë” te futura kudo vend e pa vend, dhe atie ku duet te viet ”a” dhe ”e” ne vend te ”ë”.
Zvendesimi i ”i” me bashketinglloren ”j”, dhe i zanoreve te tiera te zvendesu nga ”ë”, kan çu dhe ne ni far mase ne humien e muzikalitetit te gjues(glues), se diet, muzikaliteti i gjues epet nga zanoret.
3-Te cilesoet kiarte se ”y” me pare nuk ka ken me kte theksim qe ka sot, por ka ken ”i”.
4- te (h)iken mbaresat e dublume te toskerishtes, si : Munuar(mundu-ar), te (j)et ”munu”.
5-te (h)iken bashketinglloret e dublume qe nuk perputhen me lashtesin, dhe qe prishin zberthimin etimologjik te fialve.
6- te futet perseri ne gramatiken e gjues Shqipe, rasa thirrore e emrave ”o x” ,”o y” se eshte ne perdorim te perditshem dhe eshte ni nga elementet baze qe na lith me lashtesin ”greke”. Me ”o” thirrnin vetem greket e lashte dhe shqiptaret e sotem, prandai me zhdukien me imponim te ksai ne coim ne zhdukien me imponim edhe te istoris.
7- Te futen ne fialor fialet e zhdukura(kre; ni; a(a ba; a piek; a dieg); folia ”ri(ry)”; folia ”fem = them” e veriut, etj , etj qe jan ne perdorim, por faktikisht e nderuara Akademi e shkencave dhe Instituti i Gjues i ka (h)ek. Dhe nuk jan (h)ek pa qellim, por se jan nga kryesoret qe jan fialformuese qe ne lashtesi.
7- te rishikohen shqipia me greqishten e lashte, e cila eshte e nita gjue. Aio qe thoni eshte greq. e lashte eshte bashkim i fialve te shqipes ne koen e shkrimit te gjues(glues) ne greqin e lashte.
8 -Te rishikoet istoria ne perputhie me orgjinen e shqiptarve, qe jan ni komb me greket(illin = illir), por eshte me dialektin e Dorve(= gigeni). te cilet thon: ”shqipni; illini; emni; gigeni; i tyne; etj; -pra ”illin = grek” eshte ”illir”, por me dialektin Dor(= gigeni).
Etj, etj qe i kam shkru ne librat e mi dhe qe ua kam dhen qe para ni viti te gjithve ju zotri gjutar(glutar).
E verteta se kush jan shqipetaret dhe greket e lashte.
Shenim:
Me falni lexus, ndoshta u veshtiresoi pak leximin, se ini ambientu me ni form shkrimi disi me ndryshe dhe une jam mundu ta shkrui si ne lashtesi (pa: ”h, q, j, ë, nj”). Kio menyr shkrimi gjen me let perputhien edhe me greqishten e lashte dhe ep mundesin e zberthimit e timologjik te fialve.
Ne istorin e lashte greke qe behet ne shokllat e mesme greke(ne Likio), ne kapitullin mbi romaket thuhet:
Romaket e quiten detin Ion = mare nostrum, pra deti Jon, emer qe e kishin ven me pare shqiptaret(illiret).
Ne faqet 45 – 100 te gramatikes se gjues se lashte greke, thuet se: greket e lashte e thirrnin niri – tietrin me ”o”, ”o Perikli, o Akili”; -tradit qe edhe sot e kan vetem shqiptaret, pavarsisht se gjutaret e sotem ”shqiptar” e kan hek(ek) rasen thirrore nga gramatika e gjues se sotme shqipe, ashtu siç kan be me zhdukien e shume fialeve fialformuse te shqipes se veriut qe i kan zhduk nga fialori i sotem i shqipes, duke prish dhe piesen tieter te mbetur ne fialor(duke zvendesu ”i” me ”j”, duke shtu kot ”h, ë, nj, etj”, kan be ç’eshte e mundur per ta largu sa me shum greqishten e lashte nga shqipia, per ta mbulu te verteten, qe greket e lashte jan shqiptar(illir). Dhe vet emri ”ellin = illin = illir”, por eshte me dialektin verior te fisit te Dorve(= gigeni), te cilet perdorin kryesisht ”i,in” ndai jugut qe perdor me shum ”i, ir; ri”, sikurse ”gegeni, -ne veri = gegeri, -ne jug; -shqipni, ne veri = shqiperi, -ne jug; -emni, -ne veri = emri, -ne jug”. Doret(gigenia) paten zbritie dreit jugut ne vitin 1200-900 para krishtit, sipas dy istorianve lashte greke qe beet ne shkollen e mesme Likio, pra sipas Irodotit e Thukidhidhit(faqe 77-78 e istoris se lashte greke te Likios, botim i 2007-2008).
Ne vikipedhian greke thuet se emri i lasht ”fratria = çeta luftarake te organizu ne baz fisi, fshati e kraine” ishin tradit vetem e shqiptareve, dhe se ky emertim i lasht qe i shqiptareve, ej, etj.
Greket s’jan gje tieter veç se ajo pies e popullsise illire qe ietonte ne qytete ku mesoei gjuha e re qe u formulua me bashkime te fialve te shqipes(= illirishtes) me rastin e shkrimit te glues(rreth 800 viet para krishtit), ku u be dhe shtimi i disa mbaresave, psh:
Nekros(= i vdekur) = nek – ro – os = nuk – rro(ry, levis) – eshte; -me greq. e sotme do qe ”dhen – zi – ine”.
Dramatopios(ai qe ben drama per teater) = drama – to – pi – os = drama – te – be – eshte (dihet se ne lashtesin greke nuk kish ”ë” dhe ”b”); -me greqishten e sotme do qe ”drama – na – kani – ine”, perputhia eshte vetem me shqipen.
Baza në krii’min e gjues që në lashtësi kan qën foliet shqipe ”hy = i’ ”, dhe ”ry = ri’ ”, folie qe i ka vetem shqipia, të ndërtu’ kto folie me të gjith lloiet e zanoreve për të rrit diversitetin midis fialëve, që fialët të (j)en të dallushme nga nira-tietra. Kto folie kan të nitin kuptim pavarsisht se (j)an zanore të ndryshme(i, a, e, o, u; in, an, en, on, un; ir, ar, er, or, ur = hy; hyn; hyr; -dhe: ri, ra, re, ro, ru, rin, ran, ren, ron, run = ri, rin = ry, ryn), etj(pasi perfshien 5 ‘’I’’ greke dhe 2 ‘’o; ω’’), -te kthyme nga ”i” ne ”hy” dhe nga ”ri” ne ”ry” qe nge koa e futies se Turqis.
Shto ktu nyiet(niet) shqipe ”k,t”; -folien ndimse ”(j)am”, por ne format ”a, e, i, o; am, em, im; as, is, es, os; ast, ist, esht, ost; etj”; -si dhe mbaresat e fialve qe u vendosen me rastin e shkrimit te gjues ne greqin e lashte, ne (illiri = illini).
Bashkeinglloret: ”t, th; d, dh” -(j)an derivate te ”t” dhe kan te nitin kuptim me ”t”, por jan ndar keshtu per ti ber fialet te ndryshme, qe te ken ndryshim e te en te dallueshme nga nira-tiera;
-po keshtu: ”c, ç, k, kh(x,-grek.), h, g, gj, x, xh, z, zh, j, q” te gjitha me kuptimin ”k = q”;
-dhe: ”p, b, f(ph), m, v” me kuptimin e sotem ”b”;
-si dhe: ”l, ll; -n; -r, rr; -s, sh”; -pra si bashketingellore baze jane pak (7 bashketingellore baze); -holl-holl te gjitha bashketinglloret mund te meren me kuptimin e nies(nyes) ”k = q”; -ku ”k,g,gj,etj” dhe ”t, d” jan perdorur edhe si nye ne ndertim te fialve.
Zanoret (j)an te gjitha me ni kuptim: ” i = 1- hy; 2- ish, eshte; 3- jo”, -kto (j)an 3 kuptimet baze per te gjitha zanoret dhe qe u japin kuptim te gjitha fialeve, por (j)an te ndryshme, me qellim qe edhe fialet te been te dallushme nga nira-tietra, dhe jan 3 format qe perdoren qeniet e gjalla per komunikim qe ne gjenez(sikurse komunikojn edhe sot kafshet e shpendet ne det e ne tok). Komunikimi fillestar ka ken vetem me zanore(se zanoret kan mundesin e depertimit ne largesi), me von, me lindjen e nevojes per te shtu gamen e fialve, u be dal nga dal dhe futia e bashketinglloreve duke i kombinu me zanoret.
Keshtu, ne dy librat e mi mbi greqishten e lashte ”E Verteta/kush ini ju grek…?”, gjithe fialori i greqishtes se lashte zberthehet vetem nepermiet shqipes, po keshtu nepermiet folieve baze te shqipes ”i = hy” dhe ”ri = ry” te ndertuara me gjith lloiet e zanoreve eshte bere edhe zberthimi i shqipes ne 3 fialoret etimologjik me titull ”Fialor special etimologjik i shqipes”. E mail: [email protected]
Shume ndryshime te gabuara i jan ber shqipes; -(nj, ë, gj) u futen ne shqip per here te pare nga arbereshi De Rada ne 1873 (shi librin mbi kongresin e Manastirit, fundi i faqes 102); -edhe ”q” nuk ka pas(u fut per here te pare nga Vaso Pasha, -sipas librit qe flet mbi Kongresin e Manastirit, faqe 27 ne fund, botim i 2004 nga Shaban Demiraj e Kristaq Prifti); -dhe faqe 310 te Kongresit dreitshkrimit te shqipes(botim i 1973) epet futia e ”ë” nga arbereshet; -po aty flitet dhe per futie te ”
Më poshte po apim disa shembui te tier:
Akro’poli = a – kre – poli = a kre i polit, kreu i qytetit; -me greq. e sotme do qe ‘’ine – kefalo – poli’’, perputhia eshte vetem me shqipen.
Presvi’a(= ambasa’da, trup diplomati’k) = pres(pris, prijs) – ve – a; -me greq. e sotme do qe: ”dhiefthinti’s, proe’dhros – va’lo – i’ne”, asnji përputhie, përputhia është vetëm me shqipen.
Euro’pi(= Euro’pa, -qe shqip e shkruin gabim ”Evro’pa”, -kur gjithe bota e shkrun ”Europe”) = E – ur – opi(pamia) = eshte – hyr – pamia = perëndimi(e kundërta e ”orienti = ori(Dielli; pamia) – en – it”; -dhe ”Asi = a – si(shikim) – i(hy)”) = lindia.
Me greq. e sotme do qe: ”ine – bi – opi”, përputhia asht vetëm me shqipen.
Kali’ma(= mbule’së; kali’dhe) = ka – l – i(hy) – ma = qe – l – hy – ba = hyn, mbulon; mbules, kalidhe. Me greq. e sotme: ”pu – afini – bi – kani”, përputhia esht vetëm me shkipen.
Αpoka’lips = ap, hap + kali’ps(mbulesen) = zbuloi; zbulim; -ku: ”kalips = ka – l – i(hy) – b – is(ish) = qe – l – hy – b – ish = hyn, mbulon; mbulese”.
Dramatopi’os = drama – to – pi(be) – os = drama – te – be – ish = ai qe ben drama per teater. Me greq. e sotme do qe: ”drama – na – kani – ine”, asni perputhie, perputhia eshte vetem me shkipen.
Ama’rantos = [a(jo) – maro’n – t – os(ish) = jo – maron – t – ish] – ajo qe nuk maro’n; qe nuk thaet, qe nuk vyshket; qe nuk shter/ lulia e pavdeksise qe mbillet ne vorre.
Presviti’s, presvi’s(= ambasado’r) = pres(pris, prijs) – vi – t – is = pris – ve – t – ish = prijes ve, udhëheqes(dreitus) ve. Me greq. e sotme do qe: ”dhiefthinti’s, proedhros – valo – na – ine”, asni përputhie, përputhia është vetëm me shkipen.
Shenim: Para fillimit te shkrimit (qe u be rreth 800 viet para krishtit), glua ka ken e folur pa mbaresat qe kam nenvizu me siper e me posht, kto mbaresa u shtun ne koen e shkrimit te glues, pra kur u shkru glua e plote per here te pare, rreth 800 viet para krishtit, kio pranoet edhe nga gjutaret ”grek”; -por nga greket akoma nuk eshte then ana tieter, qe greq. e lashte eshte bashkim i fialve te shqipes me rastin e shkrimit te sai.
Mesi’tis(= ndermie’tes, atij qe hyn ne mes per te zgjith nji problem) = mes – i(hy) – t – is = mes – hy – t – ish. Me greq. e sotme: ”mes-bi-na-ine” asni perputhie, perputhia esht vetëm me shki’pen.
Komiko’s(= komi’k, i humo’rit) = ko – m – i(hy) – k – os = qe – b – hy – q – ish = hyn, shpon, ngacmon. Me greq. e sotme: ”pu – kani – bi – pu – ine”, asni perputhie, perputhia është vetëm me shkipen.
Katara’ktis(= katara’kt, ui që bie nga ni lartesi në vendet malore; çdo gjë që bie(që rrëzohet) poshtë) = kato(poshtë) – ra – k – t – is = poshte – ra(ry) – q – t – ish. Me greq. e sotme do qe: ”kato – e pese – pu – na – ine”, perputhia esht vetëm me shkipen.
Ko’nos – [k – on(hyn) – os = q – hyn – eshte; -me greq. e sotme do qe: ‘’pu – beni – ine’’, perputhia eshte vetem me shqipen] – trupi ne formen e ni koni gjeometrik(me baze te gjere e te rrumbullaket poshte dhe me mai nga siper).
Kono’pi(konu’pi) = mushko’na(= mushko’ia, mishko’ia) e ‘’konu’pit’’ = k – on(hyn) – opi = q – hyn – opi(vrim; thumb; sy, pamie, etj) = qe ben vrim, te shpon; -me greq. e sotme do qe: ‘’pu – beni – opi’’, perputhia si kudo eshte vetem me shqipen.
Konopi’on, konopie’ra – [kono’pi – on(hyn)/ kono’pi – er(hyr); -mbaresat ‘’οn; er’’ jan nga folia shqipe ‘’hy = i’’ por te ndertume me zanore te tiera, ne kte raste me (o = on(hyn); e = er(hyr)); -greqishtia e sotme thot ‘’beni’’, si kudo perputhia eshte vetem me shqipen] = rrietat qe vinin rreth shtratit te fieties ne Egjiptin e lashte per te kap mushkonat.
Nekros(i vdekur) – [nek – ro(rro) – os = nuk – ro(= ry; levis) – eshte; -me greq. e sotme do qe: ”dhen – zi – ine”, asni perputhie, perputhia eshte vetem me shqipen] – i vdekur.
Afrodhiti – [afro – dita = ylli i mengjezit(qe lind afer dites); -me greq. e sotme do qe: ”koda – mera”, asni perputhie, perputhia eshte vetem me shqipen] – aferdita, ylli i mengjezit.
Zeus(= Posidon) – [ze – u(hy) – is = ze – hy – ish = hyn ze, ben ze, gjemon; -me greq. e sotme do qe: ”foni – beni – ine”, asni perputhie, perputhia eshte vetem me shqipen] – perendia e gjemimeve dhe vetetimave; dhe: ”Posidon = po – si(shi) – d – on(hyn) = bo – shi – t – hyn = hyn shi(ui)”.
Atina – [ati – in – a = Ati – yn – a(ashte) = ati(zoti) – yn – ashte; -me von u vu dhe emer femre ”Athina’ ”; -me greq. e sotme do qe: ”pateras – mas – ine”, asni perputhie, perputhia eshte vetem me shqipen] – Athina.
Ira – [ir – a = hyr – a = hyn, lind(= land, piell), krion, ben, prodhon; -me greq. e sotme do qe: ”beni – ine”, si kudo perputhia eshte vetem me shqipen] – Ara, Dhe, Dheu(teu, toka), land(=lind, piell, ben, prodhon).
Deukalioni – [Dheu – ka – lioni = Dheu – qe – luan(tundet/shkatrroet); -me greq. e sotme do qe: ”gi – pu – lioni”; -si kudo perputhia eshte vetem me shqipen(veriore), se ”gi(gji) = Dhe, Toke” eshte i dialektit te Ionve(fisit jugor te Illiris); -por tonin ne zhvillimin e Greqis se lashte e dhan Doret(gigenia) qe kishin zbrit ne Ioni ne 1200-900 para krishtit] – Shkatrrimi i dheut pas permbyties se madhe te koes se Noes(ndoshta ka pas lidhie edhe me renien e ndoni komete ne Toke).
Apollon(= dia, dios, dillos) – [ap – oll – on = ap(= ip, hip = lart) – yll – hyn = ylli mbi gjith yiet = Dilli, Dielli] – perendia me e lart nga gjith perendite (fiala ka qen per Diellin).
Dhimitra – [Dhe – mitera(= nena)] – perendia a Dheut; Dhe Mitera(Dheu Nen), atdheu, memedheu.
Delfus – [del – fus = del(= nxier) + fut = barku; kerthiza e barkut; -nga kio ka mar kuptimin greqisht ”adelfus = vllezer = te ni barku”; -po keshtu: ”delfin = del + fin = del + futet = se delfini eshte e vetmia kafshe detare qe noton keshtu”] – qendra e sheit e gjith grekve te lashte qe ndodhei ne Epir(ku: delfus = barku; kerthiza).
Gigeni’ – [gi + geni = Toke(=Dhe) + lind = lind ne kte Dhe, vendas, autokton; -qe vertetoet edhe ni here nga greket e lashte te fisit Ion se shqiptaret e veriut(Doret=gigenia) jan autokton ne kto troie(ne kundershtim me theniet e ”grekve” te sotem] – gigeni(gegeni, gegeri), i lindur ne kte toke, vendas, autokton.
Epir – [ep – ir(hyr) = ep(=ap, ip, hip = lart) + hyr = lart – hyr = vend i larte, vend malor; -a s’themi ne ”Shqiperia e Eperme(= siperme)”; -ku: ”eper = epir” se diet qe ”ë” nuk ka ekzistuar ne lashtesi] – Epiri, zona e Epirit(nga Durrsi deri ne Preveze te ”greqis”).
Ballkan – [balli – k – an(= jan; hyn) = balli qe jan, ne ball qe hyn = balli(te paret) jan; -se dikur iliret ishin te paret (ishin balli(apo ”illi = ylli” i te gjithve)]- Ballkani, gadishulli i Ballkanit.
Albani – [alb – an – i(ish) = te bardh(alba) – hyn – ish; -thon se ”alba = i bardh” vien nga romakia(latinishtia); -por ne se themi se romaket gjeten Alban ne Shqiperin e sotme, ne Angli dhe ne Kaspik, kio do te thot se ky emen(emer) qe illir dhe qe pararomak, ose ka qen emer i nit edhe per illiret edhe per romaket(se i niti trung qen, gjith Europa qe e trungut illir(illin) por kish edhe futie te fenikasve qe mereshin shume me tregeti(qe mendoi se (j)an çifutet e sotem))] – shqiptar, rrac e bardhe.
Ellin(=grek) = ellin(= illin = illir) = por eshte me dialektin verior, sigurse ”gegeni = gegeri; shqipni – shqiperi; emni – emri; i tyne = i tyre, -thot jugu; etj”.
Ne lashtesi nuk kish shum rendesi zanoria, se pak a shum ato epnin te nitat kuptime, gje qe mund ta shikoim edhe te fiala ”ip = hip” e cila qe ”emer” dhe ”folie”. Ku ”ap = ip = ep = op = up = hip(folie)/ lart(emer)”; Pra pavarsisht se qen me zanore te ndryshme, ato kishin te nitin kuptim, duke vertetu ate qe kemi thene, se zanoret te gjitha ishin me kuptim te nit, dhe se kuptimet baze te tyre ishin 3: (i = hy/ish, eshte/ jo), kto qen tre kuptimet baze per ç’do zanore me te cilat kan komuniku gjallesat qe ne gjenez(ne lindie, ne krii’m). Komunikimin nepermiet tinguive zanor e perdorin sot gjith kafshet ne det, tok dhe air. Se zanoret (j)an ato qe kan mundesin e depertimit dhe te komunikimit ne largesi; -vet fiala ”zanore = zan – or(hyr) – e = hyn, perçon zen ne largesi”. Menyra e shprehies se tre kuptimeve baze (qe thame) me an te zanoreve, ka qen e dallushme nga menyra e thenies se tyre(e shpeit, e prer; e qet; e nervozuar, e gezuar, etj). Por me von, me rritien e nevoies per te rrit gamen e fialve, u be dal e ngadal dhe futia e bashketinglloreve duke i kombinu me zanoret. Sa me shum rritei nevoia per fial te reia, aq me shum shtoeshin bashketinglloret dhe kombinimi i tyre me zanoret.
Vazhdoim me disa kuptime fialesh te greq. lashte etj, qe zbertheen vetem me shqipen:
Glosa(=glua,-shqip) – [g – los – a = q – los – a = qe los, qe lun, qe levis; -me greq. e sotme do qe: ”pu – kunai – ine”, perputhia eshte vetem me shqipen;
glua(ne shqip) = [g – lu – a = q – lu(lun) – a].
lingua(italisht) = [lin – gu – a = lun – qe – a].
linguish(ne anglisht) = [lin – gu – ish = lun – q – ish = lun, levis] = glua(= gjuha, -me deformimin qe i kan fut glutaret ”tan”).
Iatros(=doktor) = [iat(iet) – ro – os = iet – ry – eshte = te ry ne iet, te sheron].
etj,etj, jan dy fialor nga 600 faqe ku zbertheet gjith greqishtia e lashte, dhe rezulton se vien prei shqipes(ilirishtes).
Edhe ”nji” eshte e shkru gabim ne shqipen e sotme, dikur ka ken ”ni”= in = hyn = hyria, fillimi, nisia; -sikurse jane edhe ne gjuet e tiera(ena, is, -greqisht; uno, -italisht; one, -anglisht; adin(at-in = ashte – in(hyria), -në rusisht).
Greq. e sotme nuk ka elementet perberse te fialve te greq. se lashte, kta element perberes jane vetem te gjuhes shqipe;
-greq. e sotme nuk ka nyiet ‘’k, g, c, ç = q’’(por ka ‘’pu’’);
-nuk ka ‘’t, te’’(por ka ‘’na’’);
-nuk ka ‘’pi; ma; fa = bë, ba’’(por ka ‘’kano’’);
-nuk ka ‘’l, le; leshoi’’(por ka ‘’afino’’);
-nuk ka folien ndimese ‘’a, ash, ashte, eshte, ishte, etj forma te ksai folie me te tiera zanore(por ka ‘’ine’’);
-nuk ka foliet ‘’i = hy’’; dhe ‘’ri = ry’’(bor ka ‘’bi’’), etj, etj, elemente baze qe formoin fialet e greq. se lashte dhe qe ekzistoin sote vetem ne gjuen shqipe dhe qe fakton se kush jane greket e lashte orgjinale.
-nuk ka ”ek = hek”, ”ap = hap; jap; lart”, etj elemente fial formuse te greqishtes se lashte, te cilat i perkasin vetem shqipes dhe qe tregon se kush jan greket e lashte te vertete.
”Greket” nuk kan fare arsye pse te veçohen nga shqiptaret: ne se shqiptaret kan ni far ndarie ”veri – jug = gigeni – toskeni = Doret – Ionet”; -”greket” jan ni perzierie e te dy ktyne fiseve qe u be ne 1200 – 900 para krishtit, dhe emni ”ellin = illin = illir” u vu prei Dorve te zbritur ne Peloponez, dhe se qen Doret(gegenia) ata qe bashkun gjith ”greqin” me emnin ”ellin = illin”, dhe se ishin Doret(gegnia) e zbritur ne Pelopones ata qe i dhan edhe tonin gjues(glus) se lashte greke.
A se kini ven re se kudo qe ka shqiptar ka edhe ”grek” ?.
Georgi ne Kaspik dhe Albani po ne Kaspik(illiret u hapen ne Lindien e Mesme dhe ne Europ qe ne 1100 para krishtit, rreth 1000 viet para romakve).
Shqiptar ne perendim te Turqis, po keshtu edhe ”grek” ne perendim te Turqis, po kio perzierie eshte edhe ne Greqi, edhe ne Shqiperi, edhe ne Italin e jugut e kudo. Se jan dy fiset Ilire(Doret=geget, e zbritur nga veriu dhe Jonet e jugut), bashkim qe u be ne shek. e 12-9 para krishtit sipas dy istorianve te lashte greke Irodotit e Thukidhidhit qe ietun ne shek. e 5 parakrishtit(historia greke e vitit par Likio, botim i 2007-2008, faqe 77-78). Dhe se ‘greket’ jan popullsia e qyteteve te atershme(Dor dhe Ion), ku mesohei kio glu e formulu me bashkime te fialve te shqipes(= illirishtes).
Emri ”grek” u vu von nga romaket, me par qe ”ellin”, dhe akoma me par qen qytete-shtet te Ilirise (Athina, Teba(Thiva), etj).
Emri ”Ellin = illin = illir” u vu nga nga fisi gegenisi(= i Doreve) te zbritur ne Peloponez pas 1200 se parakrishtit(sipas dy istorianve te lashte grek Irodoti e Thukidhidhi qe ietun ne shek e 5 para krishtit). Doret(= gegenia) kan pas dialektin e tyne, duke perdor me shum ”i, in” ndai jugut qe perdorte me shume ”i, ir, ri”, sikurse: ellin, illin = illir, ne jug; -gegeni = gegeri, -ne jug; -shqipni = shqiperi; -emni = emri; -i tyne = i tyre(thot jugu), etj, etj”; -dallim ka pas edhe ne perdorimin e ”v, f” ndaj jugut qe perdorte ”dh; th”; si: fem = them, -ne jug; -me vem foi = me dhem thoi; -fika = thika, -ne jug; etj.
Pra greket e lasht (Illinet=Illiret) kan pas dy fise(Ionet dhe Doret), dhe kto dy fise te mdhei edhe sot i kane pikerisht shqiptaret. Pra greket e lashte jan shqiptaret, por deri tani historia eshte shtremberuar dhe eshte mbaitur e fshete nga shovinistet fqi dhe nga te korruptuarit(te blere nga agjentura e vendeve fqine) qe dreitoin shtetin dhe institucionet gjusore dhe te istoris kombtare shqiptare.
Edhe ni here:
Greket e than vet ne Tv Skai se kush jane.
Ata e thane se Greqia u çlirua nga Arvanitet dhe se shumica e Greqis fliste shqip, por me imponim te Europes dhe te princit gjerman te Bavarise (qe u caktua te dreitoi Greqin e pas lufte me Turqin(Ludoviku, se i biri ”Otto” atere qe 17 vieç), nga qe ‘greket’ smereshin vesh ndermiet tyre, ashtu si ndodhi ne Shqiperi me princin Vid dhe me Ferdinantin ne Jugosllave), duke pas deshiren per te ringjallur Greqin e lashte, ata nxoren nga kishat gjuhen e greqishtes se lashte dhe ja vun si kusht popullit ta mesonte per te ringjallur Greqin e lasht. Por megjithate ne mbarim te luftes se dyt botrore shumica e Greqise, Ishuit dhe e vet Athines fliste shqip (sipas vet vikipedhias greke dhe Tv. SKAI), me gjith ardhiet e shumta nga Turqia(me 1923-1924 u ndoqen nga Turqia 1,5 milion ”grek” qe zinin 54% te popullsis greke te atershme dhe duke ndiekur nikohesisht myslimanet shqip foles per Turqi e me vone per ne Shqiperi).
Pra lufta ne ‘Greqi’ pas ndiekies turqve kish karakter fetar duke kunderven shqiptaret ortodoks kunder shqiptareve musliman, e nxitur kio edhe nga dreitusit Europian te asai koe.
Po te shikoni edhe flamuri grek ka si simbol kryqin, por paradoksi eshte se vet kisha ”greke” ka si simbol te vetin (qe e mban brenda kishes) shqipen Illire me dy krena.
Me gjithate (thuhet ne vikipedhian greke dhe nga Tv grek Skai) ne mbarim te luftes 2 botrore ne shumicen e ‘Greqis’ dhe vete Athines flitei shqip, duke menduar se flisnin greqishten e lashte,(ne fakt qe greqishte e lashte e formes me fial te ndara, e formes se para shkrimit te gjues).
Ne vazhdim te politikes per kthim ne gjuhen e greq. se lashte u vu edhe qeveria ‘greke’ e pas luftes, gje qe dal nga dal arriten ta kthein ne greqisht folse shumicen e popullates Arvanite.
Po ç’ishte kio greqishtia e lashte ?
Greqishtia e lashte s’qe gje tieter, veç se shqipe(= ilirishte) qe u be me bashkime te fialve ku u shtun dhe disa mbaresa (a,e,i; as, es, is: ast, est, ist; k-is; k-t-is(=q-t-ish), etj), fenomen qe ndodhi ne kohen e shkrimit te gjuhes(rreth 800 viet para krishtit) ne kohen kur u shkru gjuha e plote per her te par, si:
Nekros(i vdekur) = nek – ro – os = nuk – rro(ry, levis) – eshte; -me greq. e sotme do qe: ”dhen – zi – ine”;
Dramatopios(ai qe ben drama per teater) = drama – to – pi – os = drama – te – be – eshte; -me greq. e sotme do qe ”drama – na – kani – ine”, -perputhia ne zberthim per gjith fialet e greqishtes se lashte eshte vetem me shqipen dhe aspak me greqishten e sotme.
Kio gjuhe(= glu), ne pergjithsi u mesua ne qytetet e lashta greke dhe u pervetsua mir pergjithsisht nga te shkolluarit e atershem. Ai qe e pervetsoi mir, ai e trasmetoi edhe te pasardhesit dhe e trashgoi deri ne ditet tona. Pra jan popullsia illire e asai kohe qe pervetsoi kte gjuhe te formulu me bashkime te fialve shqipe(= ilire). Kio gje me teper u be me ndikim te popullsis ilire Dore(= gegenia) e zbritur nga veriu i Illirise, ku edhe vet emri ”ellin = illin = illir” u vu prei dorve, dhe ”ellin” eshte e dialektit gegnis. Ata kryesisht perdoin ”i,in” dhe jugu perdor ”i,ir”, psh: ”gegeni, -ne veri = gegeri, -ne jug”. Por aktiviteti dhe shkollat e shtetit te lashte grek u nderpren me pushtimet romake(edhe kta te fisit Ilir qen), pastai pushtimet sllave e turke. Keshtu qe, ai qe e mesoi mir ne fillim dhe e trashgoi, ata e ruiten deri ne ditet tona(dhe u vetquiten ”grek”). Pra eshte e nita rrace illire. Pra greket e lashte te vertete jan shqiptaret dhe se greqishtia zbertheet vetem me shqipen e aspak me greqishten e sotme. E verteta duhet te dal ne shesh, shikoni dhe hisorin e lashte greke te vitit par likio faqe 77-78 botim i 2007-2008 se ç’thon istorianet e lashte greke Irodoti e Thuqidhidhi, ku thuhet se emri ‘ellin, illin = illir’ u vu nga Doret(= gegenia) qe kishin zbrit ne Peloponez ne shek 12-9 para krishtit. Shkurt greket e lasht jan shqiptar(= ellin = illin = illir), por eshte me dialektin e fisit te Dorve(= gigeni).
Shenim: Ne muzeumin Amerikan qe u ndertu para 200 vietesh, eshte dorzu ni harte e vieter e Ballkanit ku tregoet nga Austria deri ne Krete ”I LL I R I A”.
Ne ni emision angles per Drakolen e Rumanis (dy ore emision ne Tv grek, ne 2010), (j)epte harten e Rumanis te koes se Drakoles dhe e tregonte Rumanin te ndar ne dy zona te mdha (Vllakhia, -ne jug te Rumanis) dhe (Trans Albania) ne piesen veriore te Rumanis. Por nuk e di kush ka arritur ta bei tani kete ndryshim, nga ”Trans Albania” ta kthein ne ”Trans-ilvenia” ???!!!. Ka qarqe ne Europe qe meren me ndryshime dhe kamuflime te istorise. Perse ne shqip tani shkruet ”Trans-ilvania”, kur ajo ka ken ”Trans-Albania” ???!!!, -perse behen kto kamuflime te istoris ???!!!. Nuk eshte e rastit qe shqiptaria Dora Distria ka qen udhehekse e Rumanis. Nuk eshte e rastit qe emni i kryeqytetit te Rumanise te et shqip ”Bukuresht = bukur – esht = i bukur eshte, vend i bukur”. Nuk eshte e rastit qe shum patriot shqiptar dolen nga Rumania. Nuk eshte e rastit qe Hymni i Flamurit shqiptar i ka rrenjet ne Rumani. Por kush meret me kto kamuflime te istoris ???!!!, -ka ardh koa qe ne shqiptaret te kuptoim mir kush (j)emi, dhe ti hedhim syve Europes balten qe eshte munduar te na heth neve
Por fai per kte te vertete eshte i istorianeve dhe i gjutareve te dy palve(”grekve” dhe shqiptarve), qe nuk kan then kte te vertet istorike deri me sot. Mendoi se tanet e kan be edhe nga budallalleku, edhe se ni pies e mir qe kan dreitu kto institucione kan qen te shitur te agjenturat e huaia dhe kan punu per mbulimin e ksai te vertete e per te na nxier te ardhur offsaid ketu nga Kaspiku.
U çudita, ne Nentor te 2012 bem ni vizit ne muzeumin ton arkeologjik ne Tirane(te universiteti, pran QSU, te sheshi Nen Tereza) bashke me disa studius amator te Albanologjis. Spikeria na çoi te ni harte e lashtesise dhe ne harte qe Illiria(Lezha e Shkodra) ???!!!.
Kam pare harte te Illiris edhe ne Greqi(jugosllavia dhe ni pies e veriut shqiptar), por harte te Illirise (te ber nga vet shqiptaret) vetem me Lezhen e Shkodren, une vetem ne muzeumin arkeologjik te Shqiperis kam par ???!!!; -kush i ben kto harta dhe i ve pa asni frik ne mes te muzeumit ton kombetar ???!!!. Nuk e kuptoi se i kuit eshte ky shtet dhe nga kush komandoet ky shtet???!!!. Ja bera kte vreitie spikeres, ”ohu, paske shum llafe ti”, -me tha…???!!!, etj, etj qe tregoin se instiucionet dreituse te Akademis, gjues, arkeologjis dhe i gjith shteti shqiptar nuk komandoet nga shqiptaret por nga agjenturat fqinje.
O Agimi(margariti) ,o analfabet (mbase edhe vrima anale e kombit shqiptar),po qenke fare i pashkolluar,ore truthare.
Sa per pseudogjuhetaret e Kosoves,kam te them se nje tradhetar apo spiun i serbit asgje me shume nuk do te deshironte te bente
Ketu vjen era e keqe e Serbise
Per Agimi(margariti):
Nuk je vecse nje SHARLATAN,nga ata,qe u eshte dukur vetja se kane zbuluar ILACIN KUNDER KANCERIT!!!
Ne pergjithesi je i plote si SKIZOFREN,qe mundohesh t’u spjegosh te tjereve gjuhen shqipe,kur vete je nje ANALFABET NE KETE FUSHE!!!
Ju kosovaret dhe verioret,ne se nuk u pelqen kjo SHQIPE STANDARTE,kerkoi nje referendum dhe shkoni ne SERBI!!!
Faleminderit Profesor Lafe, tani e kam te qarte se cfare po ndodh me gjuhen standarte. Eshte absolutisht e papranueshme qe kosovaret te prishin gjuhen. Ne rast se atyre nuk u pelqen ky standart, atehere ata le te krijojne nje te tyre, por kurrsesi te ndryshojne tonen duke e bastarduar ate. Per standartin ka vendosur nje kongres ku ka patur edhe kosovare, para 40 vjetesh, permiresimet mund te behen po me kongres, por asnjeri nuk e ka ate te drejte te beje sipas qejfit. Nuk ka gje me te shenjte se nje gjuhe e njesuar. Kush ka qellime per ta prishur ate eshte pjelle e djallit.
Problemi nuk eshte se atyre nuk u pelqen te mesojne standartin. Ata nuk munden.Jane thjesht te trashe dhe jo vetem Kosovaret, por i gjithe veriu i Shqiperise. Atehere duhet te biem ne nivelin e tyre dhe te flasim malokce, katunarce, shkodrance, gegnisht.
Qenke idiot me oke e me kile!
RESPEKT!
I nderuari zoti Lafe, Akademia e Shkencave te Kosoves, me mire te themi nje pjese LDK-iste e udheheqesise se saj nuk eshte as vet Akademia si teresi e institucionit.., e lere me Kosova.
Me vjen keq qe ne kete intervisten tuaj flisni nje gjuhe te mjegullt dhe me plot dyshime e rezerva jo bashkuese e integruese por percarese.
Tani disa fjale per Gjuhen dhe Standardin e 72-shit:
Standardi i Gjuhes ka nevoje per zgjerime dhe plotesime me fjale dialektore (vecanerisht nga dialekti geg) dhe aty-ketu me modifikime te vogla gramatikore, por kurrsesi te ndryshohet apo rrezohet.
Gjuha Shqipe me Standardin e saj te 1972-it ka institucionalizuar, forcuar dhe stabilizuar jo vetem Gjuhen dhe kulturen shqiptare (ne Ballkan) por edhe ka fituar me shume rrespekt, seriozitet dhe afirmim nderkombetar se te gjitha menyrat dialektore te te shkruarit te Shqipes ne 500 vitet e kaluara te ekzistences (shkrimore) te saj.
Jam plotësisht me prof. Emil Lafe për çka shkruan në intervistën e tij, sepse është një njohës shum i mirë i gjuhës sonë shqipe. Është fatkeqësi e madhe të ndryshosh tani rrënjësisht normën letrare, sepse duan disa pseudogjuhëtarë, jo brenda kufijve të Republikës së Shqipërisë të na imponojmë mendimet e tyre. Zoti Agimi( margariti) ma zverdh mendimin kur flet për etimologjinë e disa fjalëve, si psh: Akropoli, të cilën e shpjegon , se është në krye të qytetit. Ndoshta niset nga vendndodhja, por nuk e di përse e shpjegon kështu, kur fjala akro, në greqishte përkthehet anës(anash). Kështu është edhe Akropoli, anash qytetit të Athinës… Pastaj flet për zanore e bashkëtingëllore e plot gjëra të tjera, që për t’i kuptuar duhet të kesh fjalorin e tyre shqip-shqip. Problemi nuk është për ta ndryshuar e për ta përmbysur, por për ta përmirësuar, aty ku ka nevojë. Thuhet se Kongresi i Drejtshkrimit u mbajt në kohën e regjimit diktatorial, po kjo që kërkohet të bëhet a nuk është diktaturë me keqdashje, apo vendosje të vetos.Gjuha shqipe po varroset, po varroset përsëgjalli. Nëse duhet rregullim, të bëhet dhe ta marrin në dorë ata që janë të zot, jo ata të shiturit për interesa të tyre. Mendoj se kjo është një ndarje midis dy dialekteve, pra kërkohet ndasi gjuhësore. Atëhere, duke qenë dy shtete, secili të mbajë normën letrare të tijën, se sa të imponohet mendimi i paparanueshëm i atyre që me qëllim duan ta denigrojnë dhe ta fusin në kanale të tjera. Atëhere fjalës “çaj” ( pije) do i themi “qaj” që i qafsha. Pyetjes: Ç’i thashë, si do ta shkruajmë sipas tyre? Kuptohet dhe shumë e shumë të tjera. Është turp. Nëse fituan pavarësinë dhe që në gjuhën e tyre kanë shumë sllavizma, nuk kanë pse të na i imponojnë edhe neve, le t’i mbajnë për vete. Çdo ndryshim në kundërshtim me Kongresin, është vdekje, varrosje.
Ja nje manipulator tjeter. Prandaj mbrojne njeri-tjetrin…
Kush te the se cajit do i thone qaj???
sepse ” ç ” per ata perkthehet ne “Q” ! Shumica e tyre keshtu shkruajne ! Mire e ka ai !
Mos e prekni gjuhen Shqipe o plehra te serbis !
Shqetsimi eshte serjoz qe duhet vlersuar .Ketu nuk behet fjale se kush ka te drejte te beje ndryshime ne gjuhen standarte te shqipes .Pa injoruar punen e Akademis se Shkencave te Kosoves nuk me duken parimore imponimet e saje.Nga ana tjeter Akademija e Shkencave te Shqiperise nuk eshte shtojse apo ne vartesi te asaje kosovare . Qe ketu fillojne gabimet ne parim .
Ne sote kemi nje politike qe anone nga dialekti verior.Ne i kemi pare dhe degjuar se si kuvendojne ne parlamentin shqiptare.Jane politikanet te paret qe po e deformojne gjuhen shqipe.Ne kemi shume te keqia si pasoje e berjes se politikes nga shqiptare qe kane ozurpuar pushtetet.Pazaret politike kane hyre aq thelle ne kulturen dhe shkencen tona sa qe behen per qellime keqdashese e biznese fitimprurese .
Ajo qe nuk me pelqen ne keto situata destabilizimi eshte terheqja e shume intelektualve nga sulmet e politikes se dites .Kjo eshte fatkeqsia me e madhe se sa ndryshimet qe duan te bejne.Cdo ndryshim ,sic eshte dashur te realizohet nga politika ,ka deshtuar deri me sote. Kjo coroditje eshte me pasoja te medha qe na detyron te bejme ne vendnumero ne shkence e kulture.
U mundua Saliu te devijoje festimet e 100 vjetorit por sovrani nuk ra ne pozitat e tije Donkisheste.Festimi i 100 vjetorit ne Vlore i dha nje shuplake cdo politikani medioker.Shkencen e bejne burra te mencur qe kane derdhur intelektin e tyre me vite e jo nje karagjozi politikan te kerkoje ti zbatohen endrrat me sy hapur.
Cer gjuh t perbashket mer jahu!
Jem demokraci sot!
Le t flasi kushdo si ti doj qejfi
Osht e drejta e fjales
Lirija baz….
Sala
Keto “linguistet” kosovare qe bejne kaq zhurme, lidhur me gjuhen shqipe, Kane synime shume te errta.Kane
borderon ne Beograd ,bile shume te majme. Dihet se serbi ka patur 80 mije agjente kosovare he UDB.
Trash keto mysybetur tradhetare I Kane vene votes per detyre the demostrojne ndasine me shqiptaret
Permes shame menyrash e for mash. Kjo do analize te thelle qe i taken gjuhetareve serioze. Uniteti I kombit
Shprehet permes unitetit the gjuhes dhe anasjelltas.
Ka nje ngutje te pashjegueshme e nxitur edhe nga nj ndjenje lokakizmi qe me teper eshte tregues i banalitetit se i seriozitetit. Por edhe gjuha eshte krijese e gjalle, zhvillohet dhe pasurohet. Gjuha shqipe ne mendimin tim ka ardhur duke u varferuar, mjaft te shohesh ndryshimin ne gluhen e perditshme midis breznive per te kuptuar se esht arritur ne nje pik ku dicka duhet bere.A eshte varianti i Topallit gjuhetar ai qe duhet perkrahur apo ai i Memushajt. Shqipja e folur ka humbur nje pjes te origjines se saj, mjaft te studiohet e folura e arberesheve te Italise dhe Greqise, e brezit te nenave dhe gjysheve tona mbi 80 vjet. Personalisht do te perkrahja ndrishimin e fjales mend ne ment, mendimet ne mejtimet, esht, a dhe asht per eshte, nap si alternative e jap, nani si alernative e tani, rifutja ne leksik e ksi dhe kso.Dhe aj qe me diket e drejte futja e detyrueshme e gluhes shqipe si lend, land e detyrueshme per brezin e ri injorant qe ne vent te librave ka primar jeten parazitare,kultivimin e shqipes dhe rizbulimin e saj.
Shqiptar.
Te kini kuides se ka plot coban e sllav qe flasin shqip dhe dalin ktu e i fryin ziarrit te percaries kombtare veri-jug. Mos i vini re ata, lerini te lehin, se ja u ka dhen kte te dreit interneti dhe qeverria ”jon”.
njeri nga ata je dhe ti me marrezite qe shkruan.
Profesor Emili, bravo per kurajon.
Kjo eshte demaskim se kush punon per ASHAK.
Pushtetaret Shqiperi-Kosove qe kane misionin e perbashket, minimin e shqipes dhe shkaterrimin e standartit si mjet unifikimi.
Ketu shihet qarte dora serbe per ta cuar deri ne fund kete shkaterrim.
Te merkuren te gjithe te shkruajme ne mbrojte te fjales : “e Merkure” dhe jo e “merkurre”
Te arrije poshtersia dhe marrezia te vere dore mbi gjuhen standarte atehere kjo loje ka shume larg dhe ne jemi treguar shume te dobet.
Pershendetje per te gjithe ata qe mbeshtesin gjuhen standarde dhe turp per ata qe duan ndryshime ne kurriz te saj.Mbeshtetesit e gjuhes standarte kane mendime shume te mira per gjuhen dhe pasurimin e saj,kurse humbamenet e tipit te Agimit ose Margaritit jane armiq te popullit shqiptar,nepermjet percarjes gjuhesore ata perpiqen ta fusin gjuhen ne nje rruge pa krye.Ata me mire preferojne gjuhen e Gjon Buzukut,te Frang Bardhit e te tjere sesa te mesojne gjuhen e sotme.Ata jane gjuhetare te shitur tek te huajt dhe bejne punen e padroneve te tyre,te cilet perpiqen te argumentojne se shqiptaret nuk jane nje komb i qyteteruar sepse ata ende nuk kane nje gjuhe standarte.Une asgje nuk kuptova nga ato qe shkruan Agim Margariti,me duhet nje perkthyes dhe eshte mire qe perkthyesi i tij ta beje kete pune qe tani.Megjithate ne nje shtet demokratik secili mund te thote e te shkruaje ate qe mendon.Por te gjithe ata qe do ta zevendesojne gjuhen standarte me dialektin e tyre ,do te jene ne pakice dhe ne qofte se ata do te shkruajne ne dialektin e tyre,ata nuk do te lexohen nga masat por vetem nga disa perkrahes te tyre,keshtu qe ata do te jene te humbur.
nese kosovaret duan te bejne gjuhe standarte dialegtin gege le ta bejen ne kosove dhe ne vucidol.
shqiperia e ka nje gjuhe standarte qe i pergjigjet nevojave te shqiptareve kudo qe jane; e pamohueshme si cdo gjuhe tjeter ka dhe nje sere dialektesh por le te mos i ngaterrojme ato me gjuhen standarte!
jam i sigurt se dhe kosovaret me kuptojne pa pasur nevoje per perkthyes.
Zotit ”Kozma Billa”.
E kuptoi qe dike ”mir” greqisht, ku thua ”akro” i thon ”anes”. Dhe je i sekelldisur se si do i dallosh fialet, por ja qe fialet ashtu kan ken qe ne lashtesi. Fialet nuk dallohen nga nira-tietra vetem nga ndryshimi qe kan midis tyre zotri, por edhe nga pozicioni qe ato kapin ne fialit perkatese.
Ne kemi mesuar se Etrit Themelues te Rilindjes sone kombetare me shume urtesi u nisen nga unifikimi i alfabetit per te unifikuar gjuhen dhe nga unifikimi i gjuhes per te unifikuar kombin. Sot ne kemi shkronjat tona dhe gjuhen tone, ende nuk kemi unifikuar kombin. Te vesh ne diskutim standartin apo ca me keq ndonje turkoman a grekoman mund te na sygjeroje edhe shkronja te tjera, eshte donkishotizem. Me te gjitha forcat perpara per te unifikuar kombin dhe 1000 pune te pakryera per te lartesuar njerzit tane atje ku e kane vendin, ne eliten e popujve te Europes. Me trishtojne “patriotet” qe fyejne Veriun apo Jugun.
Të nderuar pjesëmarrës në diskutimin rreth intervistës sime.
Ju falënderoj për mbështetjen tuaj. Por ju lutem të kuptoni drejt se kundërshtimet ndaj gjuhës letrare të përbashkët në Kosovë i shprehin e përpiqen t’i arsyetojnë një grup i vogël, që ushqehet me teorizimet dhe praktikat e Akademisë së Kosovës. Prandaj mos e përgjithësoni “Kosovarët nuik duan …” Kjo nuk është e vërtetë.
Edhe një herë e përsëris se Këshilli nuk u formua për të ndryshuar drejtshkrimin dhe rregullat gramatikore, por për të afruar sa më shumë praktikën gjuhësore në Shqipëri, Kosovë, Maqedoni e gjetkë, për të përballuar së bashku problemet e gjuhësore nga epoka e sotme e globalizimit, për të njësuar dhe shqipëruar më tej terminologjinë e fushave të ndryshme; në këtë renditje detyrash përmirësimi dhe pasurimi i disa zgjidhjeve drejtshkrimore mund të ishte andej nga vendi i dhjetë. Gjuhësia jonë këto çështje i ka trajtuar gjithnjë në mënyrë të hapur, në shtyp e në konferenca. Unë i kundërshtoj dhe i dënoj praktikat konspirative, që vijnë erë të keqe, që mbështeten mbi një moral të dobët intelektual.
dhe një sqarim: unë nuk kam dhënë dorëheqjen! Kam pezullur pjesëmarrjen time në Këshill, duke kundërshtuar, bashkë me të tjerë, organizimin e tij si Këshill Ndërakademik, në vend të një Këshilli Kombëtar, siç ka qenë kërkesa jonë. Dhe do të luftoj për një Këshill Kombëtar, që t’i zgjidhë e t’i vendosë vetë punët e tij, të mos i nënshtrohet diktatit të zyrtarëve të Akademive, që dikujt ashtu ia do qejfi, dikujt ashtu ia do puna e dikush nuk e bën qejfin qeder. Çështja e mbrojtjes së gjuhës sonë letrare të përbashkët nga përçudnimi hakmarrës për mua është e shenjtë dhe e shtrenjtë.
Emil Lafe
Ne Kosove, ka vetem tre profesore meritore qe mund te kontribuojne ne zhvillimin e metejshem te shkences albanologjike! Keta jane: Idriz Ajeti, Rexhep Ismaili dhe Isa Bajçinca. Te tjeret, jane thjesht njerez qe me kot i kane rene ne qafe zanatit te huaj. Çfare profesoresh jane p.sh. Imri Badallaj apo Rrahman Paçarizi, te cilet kur i degjon duke folur te bejne te vjellesh! I permenda keta, por soji i te tilleve eshte i madh. Akademiket ne Tirane, me argumentin e dijes dhe te forces se saj, intelektualve shqiptare te Kosoves duhet t’ia servojne “ne pjate gjellen”, duke mos i lene fare ata te Prishtines per ta kriposur ate me shijen e budallallekut te tyre.
(Nje sqarim: jam nga Prizreni, jetoj e punoj ne Gjermani, nga pergatitja shkollore nuk jam gjuhetar, jam mjek)
Ore Gomaret e brigadave te kuqe te PPSH-s qe nuk dini se per cka po flitet ne Shqiperi per Guhen SHQIPE,Regjimi i Enver kriminelit me ndihmen e sllavo-bolshevikut Rexhep qosja e sakatuan guhen shqipe NE KONGRESIN E 72-IT, duke e menjanuar ne -EXTREM- Gegnishten, kjo tregon se si Shqiptaret jane nje komb dhe qe Guha e tyne te jete e pasur(dhe nder guhet me te vjetra dhe te pa perzieme dhe me me vlera )duhet qe te vendoset ne vendin qe i takon -DIALEKTIT GEGE- SEPSE PO NUK U VENDOS GEGNISHTJA NE VENDIN QE I TAKON HUMB VLERAT E VETA GUHA SHQIPE, O GOMARE SOCIAL-BOLSHEVIK,Kush kerkon qe te zevendesohet Tosknishtja me Gegnishten???? Kerrkush nuk po kerkon por qe te jete GUHA SHQIPE GUHE E PARE NE GLOB ME VLERA DHE ME MELOSIN E SAJE TE PA ZEVENDESUAR DUHET PATJETER QE TE -NDERTHUREN VLERAT E GEGNISHTES ME TOSKNISHTEN ,PO NUK U BA KJO KURREN E KURRES GUHA SHQIPE NUK MERR VLERAT DHE RANDESIN QE I TAKON . KESHTU QE MOS U GUTNI TE JU FLASIN MA PARA -BY…A SE GOJA POR DISKUTONI ME KAMB NE TOKE DHE ME -OBJEKTIVITET- SE FITON SHQIPJA ,NUK FITON AS GEGA AS TOSKA, JEMI NJE E TE PA NDARE PAVARSISHT SE SHQIPTARINE E KA KAP PER ZVERKU SLLAVIZMI E ORTODOKSIA QE E KANE CERDHEN NE JUG TE SHQIPERIS,ME PERFAQSUSEN E SAJE TE DENJE PKSH-PPSH-PSSH ESHTE FATKEQSI KOMBTARE SE SI PRAP E PERKRAHIN NE NJE MASE KAQ TE MADHE PARTINE E EDVIN RAMES SHQIPTARET E JUGUT KJO ME BEN TE DYSHOJ QE SHQIPTARET E JUGUT NJE PJESE E MADHE E TYNE JANE SI PAK TE PERZIEM SEPSE NUK MUND TA KUPJOJ NDRYSHE DASHURINE E MADHE QE KANE PER PARTINE E DUSHAN MUGOSHES DHE TE MILADIN POPOVICIT.
Me deshprojne pamase keto te ashtuquajtur intelektuale kosovare e shqiptare qe kerkojne ndarjen e
ne percarjen gjuhes shqipe ne toskerishte e gegerishte. A e dini Ju zoterinj se Italiket kishin dhjetra gjuhe ?
Por i pavdekshmi Dante i bashkoi ne nje gjuhe te vetme me _La Vita Nova dhe Divina Comedia. Sot ajo
Quhet Itali. Po Shekspiri,Servantes,Gete,Tolstoi,etj.etj. cfare bene ?. Gjuha eshte elementi fundamental i
Nje kombi,pastaj vjen territori,zakonet,traditat,etj.etj.Cfare kerkoni t,i hiqni elementin kryesor nje kombi?
Po kete kerkon edhe Serbi. Ahere thone hapur ne c’mulli e coni ujin. Populli patriot shqiptar duhet ta dije.
NJE IDIOT SI MIGJEN KELMENDI HEDH NJE GUR NE UJE DHE AKADEMIKET E SHQUAR SHQIPETARE MUNDOHEN TA NXJERRIN. NUK JANE KOSOVARET ATA QE DUAN NDRYSHIM TE GJUHES POR DISA TE VETEQUAJTUR GJUHETAR QE SKANE PUNE ME TE MENQUR PER TE BERE. UNE JAM NGA KOSOVA POR TRISHTOHEM SESI FLITET GJUHA SHQIPE JO NEPER SHTEPI POR NE TV PRIVATE. TURP. KEMI ENDE SHUME PUNE PER TE BERE.
NE GJUHESI DUHET TE ZBATOHEN TRE PARIME THEMELORE PER TE PASURUER GJUHEN DHE RRUAJTUR TE PAPREKUR SHTRATIN DHE TRUPIN THEMELOR TE GJUHES.1-PARIMI I VJETERSISE SE FJALES SE PERDORIR DHE FJALEVE QE RRJEDHIN NGA TO. 2-PARIMI I RESPEKTIMIT TE RREGULLAVE TE PERCAKTUARA ME PARE NE DIKUTIMET E KONGRESEVE DREJTSHKRIMORE.3-PARIMI I UNIFIKIMIT TE DIALEKTEVE GJUHESORE NE SHTRATIN E PERGJITHSHEM GJUHESOR. TE GJITHA KETO I KANE PERCAKTUAR QARTE SI KONGRESI I MANASTIRIT DHE KONGRESI I TIRANES I SHKRIMIT TE GJIHES SHQIPE KU DHANE KONTRIBUTIN GJUHETARET DHE ALBANOLOGET ME TE SHQUAR.PERPJEKJET E PROFESORUCEVE TE RINJ QE TE HEDHIN POSHTE KETO NUK JANE GJE TJETER VESE TRADHETI KOMBETARE DHE VEPRIME ME ARMIQSORE SE SULMET ME ARME TE ARMIQVE TANE NE PERPJEKJEN PER ASIMILIMIN E KOMBIT TONE.RAMIZ PACARIZI QE MERITON MBIEMRIN PACAVURJA NUK ESHTE GJE TJETER VECSE NJE SHERBETOR I PAGUAR NGA TE HUAJT PER GODITJEN EGJUHES SHQIPE.AJKA E INTELEKTUALVE DHE GJUHETARVE ATDHETARE TE KOSOVES DUHET TI MARIN ME HYJA KETO MONSTRA DHE TJU MBYLLIN DYERT E SHKOLLAVE TE SHTYPIT DHE TE KOMUNIKIMIT INTELEKTUAL KETYRE PLEHRAVE GJUHESORE .KY DO TE ISHTE VEPRIMI ME DEMOKRATIK SEPSE PO TE MENDOJME PER NDONJE VEPRIM RADIKAL ATA DO TE MERITONIN ME SE PAKU PLUMBIN NE BALLE ,MBASI VRASJA E GJUHES KOMBETARE QE ATA SYNOJNE ESHTE ME E KEQE EDHE SE MASAKRAT E SERBEVE DHE ARMIQVE TE TJRE QE KANE BERE NDAJ POPULLIT TONE ARMIQTE NE SHEKUJ.GJUHA JONE SA E EMBEL,SA E BUKUR SA E VLERE,SA E MIRE ,SA E GJERE ,SA E NDRITUR SA E NDJERE.
Kjo i ka ngelur Berishes pa shkaterruar , dhe tash ne ikje edhe kete do me e shkaterru. Ky u jep krah disa serbofileve nga Kosova qe kan marre hov per ndrishimin e standardit, se sa per kosovaret ata as gegerishten se flasin bukur. Larg mendimin djallezor nga standardi.
Akuza e profesorit eshte e thjeshte dhe nuk ka nevoje per ndonje thellim.
Pse GJUHA i lihet ne dore 10 “akademikeve” te emeruar dhe jo te gjithe specialisteve te fushes?
Kam bindjen qe edhe pak koh Kosova ka me vendos gegnishten si standarde, shyqyr Zotit jena t’pavarun dhe nuk na imponon dot kush gjuhen qe duhet me fol. Standarden e Shqipnis, 80% tosk, mbane per veti. N’Kosove nuk ka tosk, kshtu qe s’ka kuptim per perdor ni gjuh t’huaj qe nuk na pershtet.
O zot sa e trashe!!!
Ok. Ne po mbajm standartin dhe ju mbani debilat qe nuk i duhen kurrkujt!
Po Unversitetin e Prishtines moj Alba me tru sa t’peshkut kush ia u hapi?
A ke ndonje rol ky institucion ne ndergjegjesimin e kosovareve dhe pavaresine e Kosoves nepermjet “gjuhes s’huj” sipas mendjes tande te mykme.
Kush t’ka imponu gjuhen mi budallaqe?!
Ik lexo ndonje liber pastaj fillo bej komente per probleme qe nuk t’i rrok menja.
Shqipja standarde n’Kosoves asht e huaj, askush nuk e ndjen afer zemeres. Kosova asht shtet i pavarun dhe sovran dhe duhet ba vullneti i popullit, duhet dalun me ni referendum per zyrtarizimin e gegnishtes, jam e sigurt qe populli 90% voton po. Kam pershtypjen qe vllehogreket dhe tosket e Shqipnis ngatrrojn geget kosovar me geget e veriut te Shqipnis, dhe mendojn qe masi kta t’fundit i sillin qysh dojn (duke konsideru faktin qe vllehogreket dhe tosket kan pas gjithmon ne dor gdo qe ne Shqipni) edhe kosovaret i drejtojn kah ja u do zemra, m’vjen keq po asht koha me i nrru planet. Gjeneratat e reja n’Kosove qdo dit e ma shum po kuptojn qka don me than liri dhe ma nuk pranojn pranga nga askush. Populli don gjuhen e nanes, gegnishten.
Shqiptar, te kini kuides se jo gjith ata qe dalin ktu jan shqiptare, ne Shqiperi ka edhe sllav e coban qe din shqip si edhe ne dhe i fryin percaries veri-jug. Prandai variuani atyre qe thon veriu keshtu e jugu ashtu, qellimi i tyre eshte percaria, se jan agjent te tieterkuit.
Ni gershetim i te dy dialekteve duet ba se s’ban. Une jam nga jugu, por gegenishtia eshte gjue(glue) qe ka dhen shume qe ne ”greqin” e lashte.
Por ktu nuk eshte puna vetem e dialektit te gegerishtes, edhe Toskerishtia ne zotrim eshte e deformuar. I jan fut kot me kot ”j;h;ë” sikur eshte dashur te beet largimi sa me shume nga greqishtia e lashte dhe te mbuloet e verteta qe shqiptaret(illiret = illinet) jan greket e lashte te vertete. Merni fialorin e shqipes te ”akademis shkencave te Shqperise” dhe do shikoni se qe aty jan hek jo pa qellim shume fiale baze qe jan fial formuse te ni rendesie te vecante qe ne Greqin e lashte. Dhe kte e kan be kta akademiket ”tan”.
Ajo qe thote profesor Lafe se ne Kosove eshte nje perqindje shume e vogel e njerezve qe nuk e duan gjuhen standarde qendron qind per qind. Injorantet e njohur dhe deshtaket ne planin profesional e moral, siç jane Migjen Kelmendi, Halil Matoshi, Nexhmedin Spahiu apo edhe si puna e kesaj budallaçkes qe na prezentohet me emrin Alba e cila as dhe nje fjali te vetme nuk eshte ne gjendje (qofte edhe gegenisht) ta shkruaj drejt, jane mbeturina plehu. Kjo eshte e kuptueshme: pleh ka gjithkund! Gjuha standarde shqipe neper institucionet zyrtare deri para 25 vjetesh ka funksionuar pothuajse mrekullisht. Ai qe do ta vertetoj kete, le te shikoj filmat e “Kosova-filmit” dhe shfaqjet teatrale (te para 25 vitesh e me teper). Nje numer sosh mund t’i gjeni dhe ne Youtube dhe mund te bindeni shume kollajshem.Poashtu ne nivel standardi asokohe ka punuar edhe Radiotelevizioni i Prishtines, i cili ka pasur foles, drejtues emisionesh dhe gazetar shume te shquar, te cilet asgje mangut nuk kane pasur kundrejt atyre te Tiranes. Mjerisht, sot gjuha shqipe ne Kosove, me perjashtim ne qytetin e Prizrenit , prej nga jam dhe une,eshte ne shkalle shume te ulet, perfshire dhe administraten publike e institucionet kulturore, sic jane Kosovafilmi, Teatri Kombetar, bashke me universitetet, te cilat viteve te fundit ketu po mungullojne si kepurdheat pas shiut.
Zotrinj gjutar(glutar). Jo vetem e keni eleminu plotesisht si menyr te foluri gegenishten por me e keqia eshte se kini zhduk nga fialori fial me shume rendesi qe jan fialformuse qe ne greqishten e lashte. Mir te tierat por fialet pse i kini qeru nga fialori kur ato jan edhe ne perdorim te perditshem. E vetmia arsye eshte qe ju zotrinj gjutar doni te mbuloni se greqishtia e lashte eshte gjue e kriju prei shqipes. Po keshtu edhe toskerishten ne fuqi ju e kini shkru me shume deformime, qellimi ngelet po ai, per ta largu shqipen nga greqishtia e lashte. Zotrinj gjutar(glutar)kuit i sherbeni ???!!!.
O ZOT QFARE HORRA PASKA KETU NE FORUM NUK E BESOJ POR EDHE HORRESHA SI ALBA. QFARE PROBLEMI KANE ME GJUHEN STANDARDE NUK E KUPTOJ. KUR SHQIPJA STANDARDE JU PENGON SI MENDOJN TE FLASIN GEGERISHTE KUR ESHTE AKOMA MA E VESHTIRE. PASTAJ SI TA SHKRUAJ BILL GATES NE WINDOWS GEGENISHTEN?!! JENI NE VETE ORE.
SAPO DEXHOVA MENDIMIN E REXHEP QOSJES PER GJUHEN DHE PER MUA U MBYLL KY MUHABET.