Siguria rrugore në thelbin e saj si shumica e fenomeneve të tjera që na rrethojnë, është diçka që prodhon një efekt. Ne sigurinë rrugore, duke zbatuar masa të caktuara, mund të arrihen qëllime të caktuara, ose të merren disa efekte. Efekti specifik, nëse nuk merren masa, do të përfaqësohet me numrin e viktimave, por edhe si kosto ekonomike të shkaktuara si pasojë e aksidenteve të trafikut.
Vendet që kanë kaluar ose do të kalojnë nëpër një periudhë tranzicioni (kalimi nga një sistem shoqëror në tjetrin), zakonisht nuk kanë ose nuk kanë zhvilluar një kapacitet institucional për të menaxhuar sigurinë në qarkullimin rrugor. Këto vende janë, si rregull, vendet në zhvillim dhe vendet e varfra, ku aksidentet nuk shihen si një kosto ekonomike, por më mirë të regjistruar si statistika.
Republika e Shqiperisë është një nga vendet që nuk e kanë zhvilluar kapacitetin institucional dhe tashmë nuk kanë krijuar një organizatë cilesore dhe funksionale për të menaxhuar sigurinë në qarkullimin rrugor. Krijimi i një modeli për menaxhimin e trafikut rrugor dhe gjendjen e sigurisë merr një parakusht për reduktimin e humbjeve në produktin e brendshëm bruto.
Duke ditur koston e pasojave të aksidenteve ka një rëndësi të dyfishtë për vendet në zhvillim. Së pari, llogaritja e kostos totale në nivel kombëtar nga e cila mund të përdoret për të alokuar burimet, dhe investimet në sigurinë e trafikut rrugor, redukton koston e përgjithshme të pasojave të aksidenteve. Së dyti, njohja e kostos për njësi të aksidenteve të trafikut dhe vdekjet e jep përgjigjen se çfarë është fitimi i masave të zbatuara.
Duke parë në nivel kombëtar nëse për të investuar në sigurinë e trafikut rrugor njohuritë e shpenzimeve të tilla nuk përgjigjen. Forcimi i kapaciteteve institucionale dhe krijimi i një modeli të qëndrueshëm të menaxhimit kërkon një investim në nivel shtetëror te cilat sjellin kursimet e kostos si pasojë e aksidenteve të trafikut. Në rastin e Republikës së Shqiperisë nuk ka të dhëna të sakta te pranuara zyrtarisht mbi shpenzimet e sigurisë në qarkullimin rrugor.Republika e Shqiperisë sot menaxhon sigurinë e qarkullimit rrugor, kështu që është e nevojshme për të hetuar nëse krijimi i modelit të menaxhimit të propozuar përfaqëson kursime te kostos që rezultojnë nga aksidentet e trafikut.
Studimi i kostos se aksidenteve behet nepermjet eksplorimit dhe analizës makroekonomike te krijimit të një modeli për menaxhimin e sigurisë në qarkullimin rrugor. Ky shqyrtim i vecante, si edhe analiza makroekonomike, per Shqiperinë do te meret si një vend në zhvillim.
Studimi duhet të demonstrojë rëndësinë e ditur te kostos se pasojave të aksidenteve, kostoja totale në nivel kombëtar, si edhe të ardhurat nga investimet në sigurinë.
Gjithashtu, për të treguar nëse shteti duhet të investojë në sigurinë e qarkullimit rrugor nëpërmjet zbatimit të masave të përmirësimit, ose nëpërmjet kapacitetit institucional. Studimi duhet të paraqesë një përmbledhje te literatures se hulumtimit dhe veprimtarive të tjera të ndërmarra në nivel global. Strategjia duhet të shpjegoj studimet e një numër vendesh më shumë ose më pak të suksesshëm në sigurinë e trafikut dhe të tregojnë efektet makroekonomike të këtyre vendeve, si pasojë e aksidenteve të trafikut. Puna duhet të hapur ne fusha të reja të kërkimit në fushat e menaxhimit makroekonomik te trafikut ne analizën e sigurisë dhe pasojat e aksidentit. Ky studim nga ana ime si ekspert i fushes, eshte i bazuar në të dhënat në dispozicion, duke përdorur metoden e kosto-përfitim dhe kosto-efektive për analizën e studimeve ne rastin e Shqiperisë.
Qellimi i strategjise se sigurise rrugore duhet te jetë krijimi i një modeli modern i menaxhimit të sigurisë së qarkullimit rrugor, është një parakusht për të reduktuar humbjen e produktit të brendshëm bruto. Forcimi i kapaciteteve institucionale për menaxhimin e sigurisë të trafikut rrugor redukton kostot e përgjithshme ekonomike të shkaktuara si pasojë e aksidenteve të qarkullimit rrugor në qarkullimin rrugor.
Rezultati i hulumtimit është të përcaktojë analiza makroekonomike për të forcuar kapacitetet institucionale dhe për të krijuar një model për menaxhimin e sigurisë në qarkullimin rrugor.
Përgjithësimi i rezultateve të marra të këtij studimi, duke përdorur modelin e propozuar të analizës makroekonomike për vendet që kanë krijuar një model të menaxhimit të trafikut rrugor, sigurisë dhe vendet me një të ngjashme ose të njëjtin sistem shoqëror.
Roli i strategjise se sigurise rrugore është të zgjerojë njohuritë ekzistuese shkencore në zbatimin e analizes makro-ekonomike e menaxhimit të sigurisë së trafikut rrugor.
Sot, Republika e Shqiperisë në situatën kur ligji i ri mbi sigurinë rrugore përcakton detyrimin për forcimin institucional ka përcaktuar një model për menaxhimin e sigurisë në qarkullimin rrugor. Krijimi i një modeli për menaxhimin e sigurisë në qarkullimin rrugor është një investim, dhe qendrimi makroekonomik redukton koston totale të shoqërisë nga pasojat e aksidenteve.
Krijimi i një modeli për trafikun rrugor menaxhimin e sigurisë kërkon një forcë të caktuar ekonomike të shtetit. Më shpesh, vendet e varfëra dhe në zhvillim nuk kanë vetëdije shoqërore dhe politike të nevojës për sigurinë e qarkullimit rrugor. Në këto vende, investimet në sigurinë e trafikut rrugor shihen si një kosto dhe jo si një investim që në fakt redukton koston e shoqërisë.
Republika e Shqiperise keto vitet e fundit ka zhvilluar jo plotësisht sistemin e mbledhjes së të dhënave dhe përpunimin. Të dhënat që janë në dispozicion nuk kanë karakteristikat e sigurisë. Nuk ka të dhëna të pranuara të aplikojnë efektet makroekonomike që lindin si pasojë e aksidenteve të trafikut.
Për shembull, analiza makro-ekonomike e krijimit të një modeli për menaxhimin e sigurisë në qarkullimin rrugor në Republikën e Shqiperisë, me rekomandime për vendet që duan të menaxhojnë sigurinë në qarkullimin rrugor.
Zona kërkimore shkencore i takon fushës së ekonomisë, ku institucioni kryesor është Fakulteti Ekonomik,Ministria e Ekonomise dhe e Transportit , dhe analiza makroekonomike e aplikuar për kontrollin e (menaxhimin) dhe organizimin e administratës publike për të përmirësuar sigurinë rrugore.
Kontributi shoqëror i këtij hulumtimi është që të zbatohet analiza makroekonomike të specifikave që lidhen me trafikun rrugor menaxhimit të sigurisë nga perspektiva e administratës publike. Trafiku rrugor dhe Menaxhimi i Sigurisë për herë të parë në Republikën e Shqiperisë, të përfaqësuar nga Ligji i ri për Sigurinë në Qarkullimin Rrugor. Për zbatimin e suksesshëm të ligjit të merren dhe ndiqen dhe efektet në shoqëri duke percaktuar hapat e menaxhimit makroekonomik në këtë fushë qe të krijojë efektet makroekonomike.
Kontributi në zhvillimin e praktikave sociale duhet te permbajë:
• rritjen e vetëdijes shoqërore lidhur me efektet ekonomike të pasojave të aksidenteve;
• rritjen e ndërgjegjësimit të autoriteteve administrative dhe vendim-marrësve në lidhje me efektet ekonomike të pasojave të aksidenteve ne trafik;
• efektet ekonomike te zbatimit të masave për të përmirësuar sigurinë rrugore;
• Prezantimin e analizës makroekonomike te trafikut rrugor menaxhimin e sigurisë për të raportuar në nivel shtetëror;
• zhvillimin e mendimit shkencor ,
• Zhvillimi i praktikës profesionale.
Qëndrimet mbi sigurinë rrugore
Trafiku Siguria rrugore është një pjesë dhe një kërkesë themelore e sistemit të transportit rrugor. Ne sigurinë e trafikut rrugor është nevoja për të ruajtur jetën e njeriut, ose per te ruajtur materialet e mallrat në tranzit, dhe në të njëjtën kohë të mbetet mundësi për progres të mëtejshëm. Ky formulim i thjeshtë mund të transferohet tek nevojat e kompanive ose të qeverisë për të rregulluar atë që mund të jetë i sigurt sistemi i transportit rrugor për të ruajtur shoqëritë e shëndetit publik, si edhe mallrat e materialet qe transportohen ne kushte optimale, ndërsa në sistemin e transportit të njëjtën mundëson zhvillimin e mëtejshëm ekonomik të vendit.
Objektiv kryesor i transportit rrugor eshte siguria e sistemit, dmth, qytetarëve dhe pronës. Ky eshte nje synim tjetër i karakterit të tij njerëzor dhe ka rëndësinë e saj ekonomike për zhvillimin e të dyjave individit dhe shtetit. Vendet për t’u zhvilluar ekonomikisht duhet të kene burime të lira dhe financiare në dispozicion për të rritur prodhimin në industri të ndryshme.
Më shpesh, prodhimi synon të rrisë diçka (fitimet, burimet, pushtet, etj.), Ndërsa në rast të rrezikut dhe rrezikut në qarkullim ajo synon reduktimin (viktima, koston e pasojave të aksidenteve, koha e udhëtimit, etj.), Por, dhe rritjen e efikasitetit të transportit dhe zhvillimin ekonomik. Investimet në sigurinë e qarkullimit rrugor duhet pasur parasysh zvogëlimin e viktimave, ulja dëmtimi, ulja e kostove të jashtme të transportit dhe rritjen e efektivitetit të sistemit të transportit dhe zhvillimit ekonomik të vendit.
Karakteristikat e planifikimit të kapaciteteve institucionale zgjidhjet zona, ndërtimit dhe teknikat e trafiku kohës, karakteristikat teknike dhe operacionale të automjeteve, së bashku me vendimet e papërsosura te njeriut dhe ngritjen e vetëdijes së shoqërisë është sistemi i sigurisë në qarkullimin rrugor të shtetit. Të gjitha këto karakteristika të kombinuara me nivel më të lartë të motorizimit dhe zbatimin e pjesshëm të rregullave në fushën e trafikut rrugor, kur nuk ka masa të koordinuara nga palët e interesuara, dhe fondet nuk shkojne per zgjidhjen e ketyre probleneve kjo të çon në një rritje të aksidenteve të trafikut.
Nevojat e shoqërisë për transportin rrugor të sigurt
Përkundër faktit se njerëzit duhet të transportohen nga pika A në pikën B, ata kanë nevojë për një transport të tillë është e sigurt, kështu që ju të mos dëmtoni shëndetin apo të mirat materiale në tranzit. Nga ana tjetër, nëse ju shikoni në burimet (e kufizuar) që janë në dispozicionin tonë ne mund të shohim se sistemi i përgjithshëm i transporti, kjo shoqëri nuk ka dështuar për të bërë. Prandaj, asnjë shoqëri nuk ka dështuar të organizojë një sistem të transportit rrugor pa viktima apo dëme të pronës. Megjithatë, vendet e pasura duke investuar në sigurinë e trafikut rrugor kane arritur rezultate të mira. Kështu, edhe pse niveli i motorizimit rritet keto vende zvogëlojëne numrin e aksidenteve të trafikut. Zhvillimi ne vendet e pazhvilluara janë në një pozitë ekonomike për të investuar më shumë në sigurinë e trafikut rrugor, por janë në gjendje të ndryshojëne investojne në organizimin në burime (në radhë të punës dhe njohurive) për qëllimin përfundimtar të paturit e një efekt pozitiv dhe për të reduktuar lëndimet dhe dëmtimet e pronës.
Kufizimet e burimeve ekonomike
Të gjitha problemet ekonomike janë bazuar në faktet në vijim se: 1) Nevojat e njeriut janë të pakufizuara, dhe 2) resurset ekonomike janë të kufizuara ose të pakta.
Nevojat kategori mund të përkufizohet konceptualisht si njerëz të kërkesës për mjedisin natyror dhe shoqëror, për arsye sepse njeriu dhe qenia e natyrshme dhe sociale. Njeriu përdor mallra dhe shërbime për të përmbushur nevojat e veta. Për shembull, shumë mallra (makina, këpucë, rroba, ushqim) dhe shërbime (Mekanik, këpucar, rrobaqepës, mjeku) janë kërkesat për nevojat zdovoljenje njeriut. Mallra është një term i përgjithshëm për mallra dhe shërbime. Disa nga nevojat janë në kategorinë e nevojave themelore të njeriut (ushqim, strehim, veshje, etj), ndërsa nevojat e tjera formësojnë mjedisin shoqëror dhe mënyrën e jetesës. Duhet të theksohet se ka nevojë themelore të ndryshueshme dhe çfarë është një nevojë themelore e shoqërisë njerëzore në një kompani tjetër mund të jetë një gjë e luksit. Për shembull, një makinë e pasagjerëve në SHBA është një nevojë themelore, ndërsa në vendet në zhvillim eshte dicka luksoze. Dėshirat e njeriut dhe nevojat janë rritur me zhvillimet shoqërore, ekonomike, teknike dhe teknologjike.
Në të njëjtën mënyrë shikojme e trafikun dhe sistemin e sigurisë, çfarë është një nevojë për shoqërinë pasur dhe çfarë është ajo duhet të investojë, për të zvogëluar numrin e vdekjeve, shoqëritë e tjera të varfra ende e pranojnë se viktimat jane në rrugët e zhvillimit normal teknologjik. Shembulli më i mirë i vendeve të pasura është Suedia, e cila ka më shumë se një dekadë të promovimit të një politike objektive “vizionin e zero fataliteteve në rrugët – (Vizioni Zero)” ose Hollanda se strategjia e tyre është quajtur “Siguria e qëndrueshme -. (Siguria e qëndrueshme)”
Kështu, ajo mund të shihet se, nga njëra anë, dëshira e njeriut modern për sistemin e transportit të sigurt është e pakufizuar, ndërkohë që burimet (natyrore, kapitali i punës dhe njohurite) me të cilën njeriu ka te beje eshte I kufizuar.Perkatesisht, njeriu është një qenie e papërsosur i cili është i prirur për gabime dhe vendime të gabuara, kështu që qëllimi është për të zvogëluar gabimin në vendim-marrje në të gjitha fazat e sistemit ose për të marrë pjesë në sistem, duke siguruar një nevojë për sistem transporti efikas dhe të besueshëm, për të zvogëluar rrezikun e transportit rrugor në minimum.
Aksidentet tek ne po bëjne humbjen e resurseve (njerëzore ose materiale). Nëse ju merrni një shembull të vetëm vuajtjet në një aksident me makinë në të cilën humbet jeten një atlet i mire apo nje police apo oficer i qarkullimit rrugor , aktor, këngëtar, Ministër, dijetar dhe të tjerët, e cila është shumë e rrallë, e cila është njohuria apo kapitali i humbur se dikush ka arritur të gjitha , e cila eshte nje turp per shoqërinë dhe kështu vazhdon. Këto janë vetëm disa nga çështjet që shoqëritë bashkëkohore pyesin veten, nuk lejojnë një gje e tillë tu humbas nga jeta e atij shteti. Pse, për shembull, shumë klube të futbollit janë duke blerë makina për markë e tyre të veçantë të lojtarëve të futbollit ose të vënë në klauzolat e kontratës në lidhje me respektin për sigurinë e komunikacionit ose minimizuar edhe pulsin e çdo mundësi të shkeljes së lojtarëve të tij jashtë gjykatës dhe meritën e vet? Arsyeja është e thjeshtë për shkak se kostoja e saj nuk do të luajë për klubin. A mund ta përballojëne kete klubet e varfra? Si një rregull që ju nuk mund të blejnë makina të shtrenjta të njëjta, por mund të punojnë në ngritjen e vetëdijes së arsimit, organizimin më të mirë të komunikimit dhe kështu me radhë.
ZHVILLIMI EKONOMIK OSE VARFËRIA
Koncepti i zhvillimit të vendit shtrihet nga një fokus mbi të ardhurat dhe kostot e kompanisë për investimet e saj në shëndetësi dhe arsim dhe fuqizimit social, kulturor dhe politik. Pa zhvillimin ekonomik të vendit, kjo shihet si një lëvizje drejt varfërisë. Varfëria është një kusht, ku shteti nuk kanë burime të mjaftueshme ose të ardhura. Në situata ekstreme, varfëria është paaftësia për të përmbushur nevojat themelore të njeriut, të tilla si uria, mungesa e strehimit, veshje, ujë të pastër dhe kujdesin themelor shëndetësor. Edhe shenja të vogla të varfërisë dhe krizës ekonomike mund të pengojë njerëzit për të arritur dëshirat caktuara. Pazhvilluar ose të pazhvilluar Procedura e kapaciteteve institucionale krijon institucionet joefikase shoqërore, korrupsionin, rregullimi i dobët dhe sistem të komplikuar, e cila dekurajon investimet e huaja dhe start-ups.
Sugjerim: Cila eshte kostoja e paguar me jete njerzish per keto njezet e ca vjet? Mendoj se kjo eshte kostoja e vertete,gje qe do te duhet te dilte permes nje tabele krahasuese se si qendron puna ne vende te ndryshme lidhur me kete kosto, duke e perllogaritur per numer popullsie, numer makinash, per gjatesine e rrugeve ne kilometra, etj. Mendoj se vecanerisht gazeta TEMA nuk eshte per te percjelle leksione.
Te gjitha tabelat jane dhe kostojo e aksidentit rrugor ne nje vit ka qene afersisht 2-3% e gdp,po keshtu ne botime te ndryshme jane dhene tabelat e aksidenteve si per numur te mjeteve, si per numur popullsie po ashtu edhe per kilometra te pershkruara nga percaktohet dhe potenciali i rrezikut e cila sherben dhe per llogaritjen e rriskut te polices se sigurimit TPL. Tek ne ka shume faktore te cilet ndikojne ne koston e aksidenteve . Nga studimet te ndryshme jane dhene keto faktore, por cfare do te bejne dhe cfare po bejne operatoret te cilet e kane detyre per ta zgjidhur kete problem, une mendoj se aty ku sherbimi eshte normal fillon dhe demokracia.