Çfarë ndodh nëse centrali bërthamor i Zaporizhzhias shpërthen?

11 Gusht 2022, 22:25Bota TEMA

Çfarë ndodh nëse centrali bërthamor i Zaporizhzhias

Agjencia Ndërkombëtare e Energjisë Atomike (IAEA) ka ngritur alarmin për bombardimet që po ndodhin në termocentralin bërthamor Zaporizhzhia të kontrolluar nga Rusia në Ukrainë.

Ajo thekson se situata aktuale paraqet një rrezik të madh dhe mund të çojë në një “katastrofë bërthamore”.

Si Rusia ashtu edhe Ukraina kanë akuzuar njëra-tjetrën për sulmimin e termocentralit dhe për “terrorizëm bërthamor”.

IAEA-ja nga ana tjetër ka kërkuar “përmbajtje maksimale” rreth zonës.

Centrali bërthamor i Zaporizhzhia është centrali më i madh në Evropë dhe ndër 10 më të mëdhenjtë në botë.

Ai gjeneron gjysmën e fuqisë bërthamore të Ukrainës.

Impianti ka një kapacitet total prej rreth 6 mijë megavat, i mjaftueshëm për rreth katër milionë shtëpi.

Ndodhet në stepën jugore të Ukrainës në lumin Dnieper.

Aktualisht, uzina operohet nga stafi ukrainas, por njësitë ushtarake ruse e ruajnë objektin.

Sipas IAEA-s centrali ka gjashtë reaktorë sovjetikë me ftohje me ujë që përmbajnë uranium 235, secili prej të cilëve ka një kapacitet neto prej 950 megavat.

Një megavat kapacitet do të sigurojë energji për 400 deri në 900 shtëpi në vit.

Fabrika e Zaporizhzhia ndodhet gjithashtu rreth 200 km nga Krimea, të cilën Rusia e aneksoi në 2014.

Të martën, operatori ukrainas Energoatom tha se forcat ruse që pushtuan zonën po përgatiteshin të “lidhnin centralin me rrjetin elektrik të Krimesë”.

Michael Black, drejtori i Qendrës së Inxhinierisë Bërthamore në Imperial College London, tha se shqetësimi kryesor është se lidhja e centralit me rrjetin elektrik të Krimesë mund të ndërpresë energjinë jashtë vendit të reaktorëve.

Sipas ekspertëve, kjo është e mundur, por gjasat që kjo të ndodhë nuk janë të sigurta.

“Ajo që ne kemi këtu me përfshirjen ushtarake është shumë e vështirë. Nëse faktorë të shumtë katastrofikë bashkohen, një shpërthim mund të jetë i mundur”, tha Ross Peel, Menaxher i Kërkimit dhe Transferimit të Dijes për Qendrën për Studimet e Shkencës dhe Sigurisë në King’s College në Londër.

Ka shqetësime për granatimet që ndodhin rreth objektit, me potencial për të dëmtuar infrastrukturën kritike, duke përfshirë reaktorët.

Reaktorët duhet të ftohen vazhdimisht nga uji që kalon.

Nëse ajo rrjedhë uji ndërpritet, atëherë reaktori mund të humbasë ftohjen, karburanti do të fillojë të shkrihet. Do të krijojë një lloj presioni të lartë dhe gjëja mund të shpërthejë.

Në vend të një shpërthimi të bërthamës së reaktorit, ekspertët janë më të shqetësuar për dëmtimin e sistemeve që ftohin rezervuarin e karburantit të shpenzuar dhe reaktorët.

Nëse ftohja dështon, kjo mund të çojë në një grumbullim të pakontrolluar të nxehtësisë, një shkrirje dhe një zjarr që mund të lëshojë dhe përhapë rrezatim nga strukturat e kontrollit.

Për shkak të vendndodhjes gjeografike të uzinës, një çlirim rrezatimi mund të godasë çdo pjesë të kontinentit evropian.

Zaporizhzhia është në mes të kontinentit. Pra, pavarësisht se në cilën anë po fryn era, dikush do të kontaminohet.

Në përgjithësi, ekspertët theksojnë se çdo lloj parashikimi është i vështirë për t’u bërë në këtë fazë.

Al Jazeera

Lini një Përgjigje