Shqipëria, një vend i vogël me mundësi të mëdha për prodhimin e automobilave

10 Korrik 2023, 09:27Ekonomia TEMA

Shqipëria, një vend i vogël me mundësi të mëdha

Ndikimet e COVID-19 dhe ndërprerjet pasuese në zinxhirin e furnizimit kanë shtyrë disa kompani të konsiderojnë afrimin e këtyre zinxhirëve me prodhimin.

Industria globale e automobilave është një shembull, me vendet e zhvilluara që kërkojnë të shohin përtej vendeve burimore tradicionale.

Kjo është një mundësi që Shqipëria mund ta shfrytëzojë.

Industria evropiane e automobilave mund të ndahet në dy fusha: rajone kryesore me tregje të mëdha ku merren vendime strategjike dhe rajone periferike të karakterizuara nga tregje të vogla, ku prodhohen për eksport pjesë auto dhe komponentë të thjeshtë.

Gjithnjë e më shumë, zinxhiri i vlerës së automobilave periferike evropiane luan një rol kyç në zhvillimin industrial në të gjithë Ballkanin Perëndimor.

Kërkimi për përfitime nga efikasiteti i kostos i largoi investimet para pandemisë nga tregu evropian i automjeteve, por COVID-19 i shtyu firmat që të ripërqendroheshin.

Kjo mund të funksionojë në favor të Shqipërisë.

Mundësitë për Shqipërinë

Tendenca afatgjatë e elektrifikimit të automjeteve i ofron Shqipërisë hapësirë për të përmirësuar pozicionin e saj strategjik.

Me rritjen e sektorit të automjeteve elektrike, Shqipëria si një prodhues kryesor i bakrit mund të shfaqet si një qendër për prodhimin e telit të bakrit dhe montimet për motorët elektrikë e pajisjet elektronike të energjisë në bord.

Sipas Diagnostikimit të Sektorit Privat në Shqipëri (CPSD), industria e pjesëve të automjeteve në vend është ende në fazat e hershme, me kostot e ulëta të fuqisë punëtore si tërheqja kryesore.

Prodhimi në Shqipëri përfshin kryesisht produkte intensive të punës, që kërkojnë punëtorë krahu gjysmë të kualifikuar.

Rritja e kësaj industrie do të kërkojë një fokus në aftësitë e fuqisë punëtore, zinxhirët e furnizimit ndihmës dhe strukturat nxitëse.

Shqipëria ka nevojë për një fuqi punëtore më të aftë teknikisht dhe të pajisur me aftësi të ndryshme menaxheriale për të qëndruar konkurruese.

Pra, zgjerimi i infrastrukturës së arsimit teknik në Shqipëri është thelbësor.

Përpjekjet e qeverisë për të krijuar partneritete dypalëshe, për të krijuar stimuj dhe për të forcuar lidhjen do të jenë kyçe për përcaktimin e shkallës dhe cilësisë së investimeve të huaja.

Për shembull, “Delmon Group”—një furnizues francez i pjesëve të automobilave për industrinë e automobilave, aeronautikës dhe hekurudhave, me fabrika në Francë, Kinë dhe Spanjë—importon të gjithë lëndën e parë.

Kjo, sepse edhe nëse gjente furnizues të materialeve me cilësi të lartë në vend, grupit zakonisht i mungon sofistikimi menaxherial për të trajtuar me efikasitet porositë me shumicë.

Shqipëria gjithashtu ka mundësi për të mësuar nga vendet fqinje.

Zonat e Zhvillimit Teknologjik dhe Ekonomik të Shqipërisë janë të ngjashme me Zonën Industriale të Organizuar Gebze të Turqisë.

Një marrëveshje bashkëpunimi midis Universitetit Politeknik të Torinos dhe Universitetit Politeknik të Tiranës mund të lehtësojë ndarjen e njohurive dhe përhapjen teknologjike.

Po kështu, qendra teknologjike e financuar nga Bashkimi Evropian në Ispra, Itali, është shumë kompetente në kërkimet e avancuara të automobilave.

Shqipëria gjithashtu mund të nxjerrë mësime nga përvoja e Serbisë me zonat industriale dhe bashkëpunimet universitet-industri të Maqedonisë së Veriut.

“World Bank Blog”

14 Komente

  1. N
    Nuk behet shqiperia !

    Kostot me te uleta te fuqise puntore ! dmth ne 50 vjete u shfrytezua nga Komunizimi fuqia puntore ! dhe keto 32 vjete nga Spiuni Kryekriminel Sali me kompani dhe tani qe mund te themi ka perparsi ne ecje me kete Qeveri qe eshte ! dhe vijne apo pretendojne te fusin Industrine e prodhimeve te pjeseve te Makinave por me Paga ! perseri Buke dhe uje ! Popull qe gjithe Jeten ka Jetuar ne Skllaveri ! per te mbijetuar per Buken e gojes !

    Përgjigjjuni
    1. i
      inxhinjeri

      Nuk po thote njeri qe te shkojme tek pagat e kohes se komunizmit. Ne te kunderten, pagat ne sektore te tille jane te larta. Duke patur kosto jetese me te ulet, Shqiperia ka mundesi qe te krijoje nje industri te tille, duke paguar punetoret me paga me te larta se sa mesatarja e vendit, qe sidoqofte eshte terheqese per investitoret e huaj. Problemi qe une shikoj nuk jane pagat, por mentaliteti i dembelit qe shfaqet kudo ne rinine shqiptare, ku kryefjala e cdo bisede eshte emigracioni. Te rinjte tane preferojne qe ta kalojne kohen neper kafenera sesa te punojne. Alternativa tjeter eshte droga, qe dihet se ku te con dhe emigracioni. Me kete te fundit, po te besh bilancin se sa merr rroge dhe sa jane shpenzimet ne Gjermani apo vende te tjera te Europes, del qe te punesohesh ne nje kompani te prodhimit te pjeseve per makina, pamvaresisht se paga e nje punonjesi do jete me e ulet se sa paga per te njejten pune diku ne vendet Europiane, perseri bilanci eshte me pozitiv ne Shqiperi se sa ne emigracion, gjithmone duke patur parasysh koston e jeteses.

      Përgjigjjuni
    2. Q
      Qytetar

      Po cfare konkurence do besh me vende si Sllovakia qe jane be BE dhe shume prane tregut gjerman? Fabrikat per prodhimin e makinave jane aq te automatizuara sa punetoret me dy jave trajnim sigurie mund te fillojne pune. Shpejtesia dhe kostoja e transportit eshte faktori kyç. Ne lidhje hekurudhore me jashte nuk kemi keshtu qe vetem nga Durresi mund te eksportojme.

      Përgjigjjuni
      1. K
        Keshilli Kukesit

        Dikush duhet ti thote World Bank qe ne Shqiperi kane ardhur keto 20 vitet e fundit sa e sa kompani por si perfundim kur eshte pare se cfare behet me pronat, ato zarfet qe te kerkon pushteti dhe qe nuk ka punetore, kan ikur fap ne Maqedoni.

        Përgjigjjuni
        1. G
          Gazheli

          Ha ha ha ha ha Ramushi sben dot asnje gozhde do beje autobuz. Vetem nqs linda do beje nje zahontjeter

          Përgjigjjuni
          1. F
            FCB

            Droge dhe Korrupsion , ska ngel vend per gje tjeter.

            Përgjigjjuni
            1. A
              Arber

              Si the, te investojne te huajt dhe pastaj te vijne rrahjat, e rrahmanet, aqifet e tomet, e ti derrmojne e sakatojne. Ahhh moj Shqiperi e bukur por me nje pjese frymoresh shume primitive, qe fatkeqesisht mbrohen nga te gjitha pushtetet. Mjere shqipetaret e ndershem qe jetojne ne ate vend. Me ndihmoi zoti qe me ktheu mendjen se njehere desh e bera dhe vete ate gabim - te investoja ne Shqiperi, ne vendin tim. Kam degjuar gjithe kohes historira te kesaj natyre dhe media ka denoncuar mjaft raste, por trimosheve nuk u ka hyre gjemb ne kembe, madje jane bere edhe me trima sepse i leshon nje parti dhe i merr ne mbrojtje partia tjeter.

              Përgjigjjuni
              1. A
                Arber

                Si the, te investojne te huajt dhe pastaj te vijne rrahjat, e rrahmanet, aqifet e tomet, e ti derrmojne e sakatojne. Ahhh moj Shqiperi e bukur por me nje pjese frymoresh shume primitive, qe fatkeqesisht mbrohen nga te gjitha pushtetet. Mjere shqipetaret e ndershem qe jetojne ne ate vend. Me ndihmoi zoti qe me ktheu mendjen se njehere desh e bera dhe vete ate gabim - te investoja ne Shqiperi, ne vendin tim. Kam degjuar gjithe kohes historira te kesaj natyre dhe media ka denoncuar mjaft raste, por trimosheve nuk u ka hyre gjemb ne kembe, madje jane bere edhe me trima sepse i leshon nje parti dhe i merr ne mbrojtje partia tjeter.

                Përgjigjjuni
                1. A
                  Arber

                  Si the, te investojne te huajt dhe pastaj te vijne rrahjat, e rrahmanet, aqifet e tomet, e ti derrmojne e sakatojne. Ahhh moj Shqiperi e bukur por me nje pjese frymoresh shume primitive, qe fatkeqesisht mbrohen nga te gjitha pushtetet. Mjere shqipetaret e ndershem qe jetojne ne ate vend. Me ndihmoi zoti qe me ktheu mendjen se njehere desh e bera dhe vete ate gabim - te investoja ne Shqiperi, ne vendin tim. Kam degjuar gjithe kohes historira te kesaj natyre dhe media ka denoncuar mjaft raste, por trimosheve nuk u ka hyre gjemb ne kembe, madje jane bere edhe me trima sepse i leshon nje parti dhe i merr ne mbrojtje partia tjeter.

                  Përgjigjjuni
                  1. i
                    inxhinjeri

                    Arber, kur behet fjale per kompani te prodhimit te automjeteve, nuk ka vend per Rrahmanet, Aqifet e te tjere si puna e tyre. Me kompani te ketyre niveleve, nuk ka shakara te tilla. Ne fakt, ne Shqiperi, te tere investitoret qe kane ardhur, kane qene te nivelit te ulet. Investitoret e ashtuquajtur Strategjike, jane perzene ne te kaluaren nga pushtetaret qe u krijonin probleme qe ti detyronin qe te paguanin nen dore. Kete e kam nga eksperienca ime, kur kam punuar me kompani te nivelit boteror qe ne fillimet e demokracise kane kerkuar te futen ne sektorin e metalurgjise dhe minjerave. Kur kane pare pelivanlleqet e pushtetareve tane, jane larguar duke je lene vendin te falimentuarve si Darfo apo Kurumi.

                    Përgjigjjuni
                  2. A
                    Arzt

                    Po ça tymosni keshtu mo idiote?!

                    Përgjigjjuni
                    1. E
                      ELEKTORATI GRI

                      KEMI NEVOJE PER KAMARIRE MUNDESISHT TE JETE E RE DHE PA STAZH PUNE .STAZHIN DO TA BEJE ME PRONARIN ME PARA DHE PRAPA PAGESE.

                      Përgjigjjuni
                      1. a
                        american22al

                        Keto lajme jane per hajvanet, Shqiperia te mirembaje dhe forcoje potencialet e saj reale si bujqesia, blegtoria, turizmi , nafta etj dhe pastaj te mendoje per linja makinash, apo satelitesh dhe vaporra ....!!!!!

                        Përgjigjjuni
                        1. D
                          Dallkauk ka plot!

                          Deri sa te jete kryeminister nje DIKTATOR OTOMAN si Rama ne Shqiperi do punesohen vetem kuzhiniere e kamariere,se Rama e ka mendjen vetem se turizmi fshatar 2-3 mujor do zhvillojme Shqiperine! Qeveri idiote,qe femijte tane I paguante ketu me 500 dollare ne muaj ndersa korporatat boterore te prodhimit te automobilave super luksoze i paguajne 30 here me shume! Pune ka,derdellit mjekerrcjapi,por nuk ka profesioniste! Po si te kete profesioniste ketu, kur ti I ke perzene dhe punojne per boten qe I vlereson dhe nuk u nxjerr gjuhen sic ben ti?

                          Përgjigjjuni

                          Lini një Përgjigje